Bài kiểm tra môn Xã hội học Đoàn thể Lớp XH10A
MỞ ĐẦU
Xây dựng giai cấp công nhân vững mạnh là một vấn đề cơ bản và
cấp bách, có ý nghĩa quan trọng sống còn đối với Đảng và chế độ ta. Bởi
vậy, Đảng luôn quan tâm lãnh đạo xây dựng, phát huy vai trò giai cấp công
nhân trong cách mạng giải phóng dân tộc cũng như trong xây dựng và bảo
vệ Tổ quốc. Gần đây Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng
(khóa X) đã ra Nghị quyết “Về tiếp tục xây dựng giai cấp công nhân Việt
Nam thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước" (Nghị quyết
số 20-NQ/TW, ngày 28-1-2008). Thực tiễn đòi hỏi phải có chiến lược xây
dựng giai cấp công nhân, làm cho giai cấp công nhân thực sự là lực lượng
hàng đầu trong quá trình phát triển đất nước theo con đường xã hội chủ
nghĩa. Chiến lược xây dựng giai cấp công nhân cần được hoạch định trên cơ
sở nhận thức đầy đủ điều kiện, môi trường công nhân lao động sản xuất và
sinh sống. Trước hết là sự phát triển kinh tế, xã hội Việt Nam , thể hiện ở
trình độ, tính chất của kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Trên
thực tế còn có khoảng cách khá xa giữa định hướng xã hội chủ nghĩa ghi
trong đường lối của Đảng với thực tiễn phát triển kinh tế, xã hội. Hiện nay,
sự phát triển kinh tế làm nảy sinh nhiều vấn đề xã hội: số cuộc đình công của
công nhân, số lượng nông dân mất đất và việc làm tăng, tiềm năng của đội
ngũ trí thức chưa được phát huy, những yếu kém trong giáo dục đào tạo,
trong nghiên cứu, triển khai vẫn chưa được giải quyết; môi trường bị ô
nhiễm. Hạn chế này cần được xem xét và cân nhắc vì nó có ảnh hưởng rất
lớn đến việc hoạch định mục tiêu, nhiệm vụ xây dựng giai cấp công nhân.
Nền kinh tế nước ta đang phát triển theo số lượng vốn đầu tư trong và ngoài
nước, nhưng giai đoạn tới công nghiệp hoá, hiện đại hoá sẽ chuyển sang
phát triển theo chiều sâu, tăng trưởng kinh tế đi đôi với tiến bộ xã hội và bảo
Trường Đại học Công đoàn
Bài kiểm tra môn Xã hội học Đoàn thể Lớp XH10A
vệ môi trường, công nghiệp hóa, hiện đại hoá đem lại lợi ích cho quốc gia
dân tộc nhưng cũng mang lại quyền, lợi ích thiết thực cho công nhân và

bậc cao và thợ giỏi đã năng động, sáng tạo, có nhiều sáng kiến có giá trị cao
được áp dụng. Giai cấp công nhân đã đóng góp trực tiếp, to lớn vào sự
nghiệp phát triển của đất nước, đưa nền kinh tế vượt qua thời kỳ suy giảm,
đạt tốc độ tăng trưởng khá cao và phát triển tương đối toàn diện. Tuy vậy, sự
phát triển của giai cấp công nhân chưa đáp ứng được yêu cầu về số lượng,
cơ cấu và trình độ học vấn, chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp của sự nghiệp
công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc tế; thiếu nghiêm
trọng các chuyên gia kỹ thuật, cán bộ quản lý giỏi, công nhân lành nghề; tác
phong công nghiệp và kỷ luật lao động còn nhiều hạn chế; đa phần công
nhân xuất thân từ nông dân chưa được đào tạo cơ bản và có hệ thống. Giai
cấp công nhân còn hạn chế về phát huy vai trò nòng cốt trong liên minh giai
cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức. Giác ngộ giai cấp
và bản lĩnh chính trị của công nhân không đồng đều; sự hiểu biết về chính
sách, pháp luật còn nhiều hạn chế. Tỷ lệ đảng viên và cán bộ lãnh đạo xuất
thân từ công nhân còn thấp. Một bộ phận công nhân chưa thiết tha phấn đấu
vào Đảng và tham gia hoạt động trong các tổ chức chính trị - xã hội. Thực
trạng giai cấp công nhân đòi hỏi cần tiếp tục nâng cao về số lượng và chất
lượng đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế thị trường, đẩy mạnh công nghiệp
hoá, hiện đại hoá đất nước và hội nhập kinh tế quốc tế. Hoạch định chiến
lược xây dựng giai cấp công nhân cần nắm vững xu hướng phát triển của
giai cấp công nhân. Theo dự báo từ nay đến năm 2020, giai cấp công nhân sẽ
có nhiều chuyển biến trên nhiều mặt và có nhiều vấn đề cần phải chú trọng
quan tâm.
Trường Đại học Công đoàn
Bài kiểm tra môn Xã hội học Đoàn thể Lớp XH10A
NỘI DUNG
I. Khái niệm chung về công đoàn
Công đoàn (nghiệp đoàn, liên đoàn lao động) là "một hiệp hội của
những người làm công ăn lương có mục đích duy trì hay cải thiện các điều
kiện thuê mướn họ"

lệ của Công đoàn và việc chăm lo bảo vệ lợi ích của đoàn viên. Khắc phục
chủ nghĩa hình thức song cũng không cứng nhắc biến tổ chức quần chúng
thành tổ chức cứng nhắc, một chiều, máy móc.
2. Đổi mới về phương thức hoạt động của Công đoàn
Đổi mới phương thức hoạt động thể hiện ở hình thức , phương pháp
hoạt động, lề lối làm việc, mô hình tổ chức và bố trí cán bộ theo hướng :
Chuyển từ lối chỉ đạo theo kiểu hành chính sang lối hoạt động sát cơ sở, sát
quần chúng, coi trọng điều tra, khảo sát tìm hiểu tâm lý, nguyện vọng của
từng đoàn viên, gắn với quần chúng, với thực tế cơ sở, lấy hiệu quả phục vụ
quần chúng làm mục tiêu phấn đấu: lấy việc phục vụ đoàn viên và tổ chức
cơ sở làm điểm suất phát cho mọi chủ trương, chương trình công tác.
- Về mô hình tổ chức bộ máy: Việc thay đổi mô hình tổ chức bộ máy
theo hướng giao quyền tự chủ cho Công đoàn cơ sở, coi trọng lợi cho đoàn
viên, coi trọng lợi ích đoàn viên, đa dạng hóa mô hình công đoàn cơ sở và
các hình thức tập hợp quần chúng gaỉm nhẹ cấp trên, giảm nhẹ bộ máy là
điều kiện cơ bản để thực hiện phương thức sát cơ sở, sát đoàn viên.
- Về phương thức hoạt động của Công đoàn cần chống quan liêu,
mệnh lệnh hành chính bằng cách xác định rõ: mọi nhiệm vụ của Công đoàn
phải xuất phát từ nhiệm vụ chính đáng của đông đảo công nhân, viên chức,
lao động. Công đoàn cấp trên chỉ là cấp đại diện, giúp đỡ cho cấp dưới , chủ
yếu là theo nhu cầu nguyện vọng của cấp dưới.
Trường Đại học Công đoàn
Bài kiểm tra môn Xã hội học Đoàn thể Lớp XH10A
Mỗi cấp làm việc theo chương trình mục tiêu, đúng chức trách bớt hội
họp không cần thiết, khi triển kế hoạch hoạt động có thể thông qua hệ thống
thông tin nội bộ. tăng cuờng mối quan hệ thông tin nhiều chiều. tăng cường
động viên các hoạt động của cộng tác viên, mạng lưới quần chúng của Công
đoàn. Từng bước sử dụng các phương tiện làm việc hiện đại trong các tổ
chức Công đoàn cấp trên.
- Về lề lối làm việc của Công đoàn cấp dưới: Cán bộ do bầu cử kể cả

cho người lao động, góp phần thúc đẩy sản xuất, kinh doanh và công tác. Vì
vậy, chủ tịch công đoàn cơ sở có vai trò quan trọng mang tính quyết định với
hoạt động của đơn vị mình. Trong giai đoạn hiện nay cũng vậy cán bộ công
đoàn cơ sở cần có được những đặc trưng cơ bản sau:
- Có bản lĩnh chính trị cững vàng, kiên định vơiu mục tiêu của đất
nước, hết long với sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, vì việc
làm, đời sống, dân chủ công bằng xã hội, xây dựng giai cấp công nhân và tổ
chức Công đoàn vững mạnh.
- Có trình độ văn hóa nghề nghiệp, có kiến thức quản lý kinh tế - xã
hội, am hiểu luật pháp, có năng lực trí tuệ, có kiến thức về xã hội học, công
tác xã hội, tâm lý học xã hội, có khả năng vận động quần chúng và tổ chức
các hoạt động thực tiễn.
- Cần có sự thành thạo về kỹ năng, kỹ xảo trong nghiệp cụ công tác
công đoàn điều này thể hiện khả năng liên hệ với quần chúng và phát huy
tính tự nguyện của quần chúng tham gia hoạt động.
Trường Đại học Công đoàn
Bài kiểm tra môn Xã hội học Đoàn thể Lớp XH10A
- Có đạo đức trong sáng lành mạnh, phong cách quần chúng, kiên
quyết bảo vệ lẽ phải, đấu tranh chống biểu hiện tiêu cực, lạc hậu, hết long vì
quyền lợi hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, công nhân viên chức lao
động.
- Về tiêu chuẩn của cán bộ Công đoàn cần có những tiêu chuẩn sau
đây: Phải là người có long nhiệt tình, tâm huyết, có năng khiếu trong các
hoạt động xã hội hoạt động Công đoàn. Có kiến thức cần thiết về chuyên
môn kỹ thuật, có tầm hiểu biết rộng về nhiều lĩnh vực, nhất là lĩnh vực quản
lý kinh tế xã hội. có bản lĩnh chính trị vững vàng, đọa đức trong sáng thẳng
thắn, dũng cảm đấu tranh cho lẽ phải.
Cơ cấu đội ngũ cán bộ Công đoàn cần xây dựng theo hưỡng giảm cán
bộ chuyên trách chủ yếu là những chuyên gia, cán bộ chuyên môn trong cơ
quan nghiệp vụ Công đoàn. Cần có chính sách cán bộ Công đoàn phù hợp để

là đại diện cho lợi ích dân tộc, lợi ích toàn thể và một bên là lợi ích của công
nhân, lao động . Lợi ích mà nhà nước bảo vệ và phấn đấu là lợi ích cho
người lao động, cho dân tộc theo quan điểm của giai cấp công nhân. Trong
hoàn cảnh mới chúng ta thực thi nền kinh tế thị trường định hướng xã hội
chủ nghĩa, nền kinh tế có nhiều thành phần, bởi vây sẽ có nhiều lợi ích khác
nhau. Nhà nước trên cơ sở lợi ích chung cần cố gắng làm thỏa mãn các lợi
ích cho các thành phần xã hội khác. Mối quan hệ giữa công đoàn với Nhà
Trường Đại học Công đoàn
Bài kiểm tra môn Xã hội học Đoàn thể Lớp XH10A
nước chính là nhằm thúc đẩy có hiệu quả trong việc giải quyết các mối quan
hệ lợi ích giữa các thành phần kinh tế.
- Quan hệ giưa Công đoàn với các đoàn thể các tổ chức chính trị khác:
Đoàn thể nhân dân và các tổ chức chính trị khác có những ưu điểm đồng
nhất với Công đoàn đó là những tổ chức tự nguyện của quần chúng. Công
đoàn và các đoàn thể nhân dân là mối quan hệ bình đẳng, phối hợp. Đây là
mối quan hệ tưưong hỗ, hợp tác trên nền tảng định hướng chính trị của
Đảng. Công đoàn với các tổ chức xã hội khác là mối quan hệ hợp tác trên
nền tảng lợi ích chung của dân tộc của nhân dân lao động. Cần quan tâm đến
các vấn đề: Khởi xướng các phong trào, các việc làm có ích cho công nhân,
vân động khuyến khích các đoàn viên tham gia vào cac hoạt động
5. Đổi mới các hoạt động cụ thể của Công đoàn
- Chăm lo đời sống, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của
công nhân lao động: coi đây là chức năng trung tâm của công đoàn trong nền
kinh tế thị trường hiện nay. Công đoàn cùng chính quyền cần tìm việc làm
và tạo điều kiện việc làm tốt cho công nhân, lao động. Công đoàn thể hiện
vai trò của mình trong lĩnh vực tiền lương, thưởng…đại diện cho công nhân
lao động ký thỏa ước lao đông tập thể. Tham gia giải quyết các tranh chấp
lao động tập thể theo đúng pháp luật. Coi trọng chăm lo đời sống, bảo vệ
quyền, lợi ích chính đáng của công nhân, viên chức, lao động coi đây là
nhiệm vụ trung tâm hàng đầu.

ước lao động tập thể, Công đoàn cần sâu sát quần chúng công nhân lao động
hơn, hiểu rõ hơn hoạt động của doanh nghiệpvà các chế độ chính sách liên
quan đến quyền và lợi ích của công nhân lao động. Công đoàn đại diện cho
tầng lớp công nhân lao động mang tiến nói của công nhân, lao động đến
Trường Đại học Công đoàn
Bài kiểm tra môn Xã hội học Đoàn thể Lớp XH10A
người sử dụng lao động củng cố vị trí, tăng cường vai trò của Công đoàn
trong đơn vị. thông qua việc thương lượng , ký kết thỏa ước lao động tập thế
Công đoàn mang lại quyền và lợi ích cho công nhân lao động như pháp luật
và cao hơn quy định của Pháp luật. Vì vậy người lao động tin tưởng và tự
nguyện ra nhập tổ chức Công đoàn…Tuy nhiên trong quá trình đàm phán,
thương lượng ký kết thỏa ước lao động tập thể, Công đoàn cần vận dụng các
phương pháp để đàm phán có hiệu quả. Cần phải tính đến các yếu tố chủ
quan và khách quan đó là “thiên thời , địa lợi, nhân hòa” để đảm bảo thành
công trong thương lượng.
- Công tác xây dựng và giám sát việc thực hiện chế độ, chính sách,
pháp luật liên quan đến người lao động: Đây là một trong những nhiệm vụ
quan trọng hiện nay mà Công đoàn cần chú ý quan tâm đồng thời đây là một
nội dung của chức năng tham gia quản lý của Công đoàn Việt Nam trong
nền kinh tế thị trường định hướng XHCN. Trong nền kinh tế thị trường
Công đoàn cần tham gia trực tiếp vào việc soạn thảo văn bản, pháp luật,
chính sách liên quan trực tiếp đến quyền và nhiệm vụ của người lao động là
một tất yếu khách quan. Công đoàn cần đưa ra những kiến nghị, các dự án
luật ra trước cơ quan có thẩm quyền ban hành các văn bản pháp luật. Vơi
quyền hạn của mình, Công đoàn tham gia kiểm tra, giám sát các hoạt động
của của cơ quan Nhà nước nhằm khác phục hạn chế vi phạm và đôn đốc cơ
quan Nhà nước thực hiện đúng Pháp luật.
- Xác định rõ vai trò cảu tổ chức Công đoàn trong nền kinh tế tri thức:
Việt nam nói chung, công nhân, lao động và tổ chức Công đoàn nói riêng có
nhiều cơ hội để tiến tới nền kinh tế tri thức vào những thập kỷ tới, công

có tác động ngược lại đối với sự lớn mạnh của giai cấp đó.
Trường Đại học Công đoàn
Bài kiểm tra môn Xã hội học Đoàn thể Lớp XH10A
Bốn là, nâng cao trách nhiệm và vai trò của giai cấp công nhân trong
xây dựng hệ thống chính trị nước ta. Vị trí và vai trò của giai cấp công nhân
không những thể hiện ở năng suất lao động không ngừng tăng trong nền
kinh tế thị trường, mà còn thể hiện ở ý thức xây dựng hệ thống chính trị
vững mạnh, đủ sức đưa dân tộc vươn lên trong thế kỷ XXI.
Hệ thống chính trị nước ta vững mạnh hay không, đất nước có phát
triển hay không là nhờ vào sự lớn mạnh của giai cấp công nhân, bộ phận có
trách nhiệm lớn nhất trong xây dựng thể chế chính trị xã hội. Năm là, xây
dựng giai cấp công nhân nước ta thành lực lượng sản xuất hiện đại để bảo
đảm thực hiện mục tiêu đến năm 2020, nước ta thành một nước công nghiệp
theo hướng hiện đại. Vì vậy, xây dựng giai cấp công nhân phát triển cao về
chất lượng trở thành nhiệm vụ chủ yếu của Đảng và Nhà nước và các tổ
chức chính trị xã hội. Tổ chức Công đoàn cũng qua thực hiện mục tiêu này
mà đổi mới và phát triển. Chỉ có sớm trở thành lực lượng sản xuất hiện đại
thì công nhân mới đạt được năng suất lao động cao, mới thúc đẩy sự vận
dụng phương thức quản lý tiên tiến. Qua đó, công nhân tăng thêm thu nhập,
có điều kiện cải thiện đời sống vật chất và văn hóa, đặc biệt là sự phát triển
cá nhân. Khi giai cấp công nhân trở thành lực lượng sản xuất hiện đại, có
năng suất lao động cao sẽ góp phần chủ yếu vào việc thực hiện định hướng
xã hội chủ nghĩa về kinh tế. Hoạch định “Chiến lược xây dựng giai cấp công
nhân Việt Nam đến năm 2020” là cần thiết và cấp bách nhằm thực hiện Nghị
quyết 20/NQ – TW của Đảng. Sự lớn mạnh của giai cấp công nhân là điều
kiện tiên quyết bảo đảm thành công của công cuộc đổi mới, công nghiệp
hóa, hiện đại hóa đất nước. Xây dựng giai cấp công nhân lớn mạnh là một
quá trình liên tục và lâu dài, cần có kế hoạch và bước đi thích hợp, gắn với
sự phát triển kinh tế, xã hội của đất nước. Nhận thức đúng về vai trò, vị trí
của giai cấp công nhân trong tình hình mới, xây dựng và thực hiện các chính