Ao cá Bác Hồ
Thời kỳ thực dân Pháp chiếm đóng, đây là một ao tù nước đọng,
hươu, nai của Toàn quyền Đông Dương vẫn tới đây uống nước. Khi về ở
và làm việc tại khu Phủ Chủ tịch, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gợi ý anh em
phục vụ cải tạo nơi này thành ao nuôi cá để cải thiện đời sống và làm cho
môi trường thêm trong lành.
Ao rộng hơn 3000 mét vuông, nơi sâu nhất khoảng 3 mét. Trong ao
thả nhiều loại cá khác nhau như: trắm, chép, mè, rô phi để có thể tận
dụng nguồn thức ăn ở các tầng nước.
Hàng ngày, sau giờ làm việc buổi chiều Chủ tịch Hồ Chí Minh
thường ra cầu ao trước nhà sàn cho cá ăn, thức ăn chủ yếu cho cá là cám
và những mẩu bánh mỳ, cơm được anh em phục vụ phơi khô đựng vào
chiếc hộp để cạnh cầu ao .Trước khi cho cá ăn, Người thường vỗ tay gọi
cá, lâu dần tiếng vỗ tay của Người đã cho cá một phản xạ, hễ cứ nghe
tiếng vỗ tay cá lại bơi về cầu ao. Bác nhớ đặc điểm của từng con cá chép
đỏ nên có lần sau khi đi công tác về, Bác hỏi đồng chí Vũ Kỳ - thư ký
riêng của Bác - xem tại sao không thấy con cá gáy đỏ của Bác về ăn như
mọi khi? Mấy hôm sau Bác rất vui kể rằng con cá gáy đỏ lại đã trở về rồi.
Bác còn chú ý bảo vệ đàn cá, những năm trời rét đậm Bác nhắc anh em
kiếm bèo tây về ngăn vào một góc ở hướng Bắc để che gió lùa và cho cá
có nơi trú ẩn.
Cá trong ao được dùng để cải thiện bữa ăn cho anh em trong cơ
quan, tiếp khách trong và ngoài nước. Hàng năm, vào những ngày lễ,
ngày tết cổ truyền, hoặc vào dịp sinh nhật mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh
lại nhắc anh em phục vụ đánh cá để biếu các đồng chí lãnh đạo Đảng,
Nhà nước, tặng anh em trong đơn vị bảo vệ và các gia đình trong cơ quan
có cháu nhỏ. Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng mong muốn các địa phương
trong cả nước phát triển nghề nuôi cá để cải thiện và nâng cao đời sống
kinh tế từng hộ nông dân, góp phần nâng cao đời sống của toàn xã hội.
Năm 1959, hợp tác xã Tiền Phong- Yên Sở, Thanh Trì, Hà Nội là
đơn vị đầu tiên được Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi tặng gần 100 con cá rô

phục kinh tế, cơ sở vật chất ở miền Bắc Việt Nam bước đầu được củng cố
và phát triển, đời sống nhân dân đã phần nào được nâng cao, Trung ương
Đảng, Bộ Chính trị mong muốn xây dựng một ngôi nhà mới để Chủ tịch
Hồ Chí Minh có nơi ở, làm việc được tốt hơn. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã
đồng ý với ý định này sau buổi gặp mặt đại biểu các dân tộc thiểu số Việt
Bắc tại Phủ Chủ tịch và sau chuyến đi thăm một số địa phương của tỉnh
Thái Nguyên. Người nói với anh em: Trung ương đề nghị xây cho Bác
một ngôi nhà mới, Bác nghĩ: nên làm một căn nhà nho nhỏ ở phía bên
kia bờ ao theo kiểu nhà đồng bào dân tộc ở Việt Bắc, giống như ngôi nhà
Bác đã từng ở trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp.
Kiến trúc sư Nguyễn Văn Ninh, nguyên Cục phó Cục Thiết kế kiến
trúc thuộc Bộ Giao thông thuỷ lợi được trao nhiệm vụ thiết kế và chỉ đạo
xây dựng ngôi nhà. Đoàn 5 Cục Doanh trại (nay là Cục Kiến thiết cơ bản)
thuộc Tổng cục Hậu cần, Quân đội nhân dân Việt Nam chịu trách nhiệm
thi công. Ông Nguyễn Văn Ninh được Chủ tịch Hồ Chí Minh mời đến
trao đổi về thiết kế, cách bố trí cụ thể của ngôi nhà như cần làm hành lang
chung quanh để khi có các đồng chí lãnh đạo đến làm việc với Bác có lối
đi và khi Bác làm việc, các đồng chí phục vụ đi lại không ảnh hưởng đến
Người. Người nhắc nhở nhà nên làm bằng gỗ bình thường, gỗ loại một để
dành làm tà vẹt đường sắt và trường học. Dưới tầng trệt, Người bảo làm
bệ xi măng thấp ở chung quanh, trên có lát ván tạo thành hàng ghế băng
dài cho các cháu thiếu niên vào chơi có đủ chỗ ngồi.
Ngày 15/4/1958, ngôi nhà sàn được khởi công xây dựng. Anh em
cán bộ, chiến sĩ đã làm việc khẩn trương để ngôi nhà kịp trở thành món
quà mừng sinh nhật lần thứ 68 của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ngày
17/5/1958, ngôi nhà được khánh thành. Nhân dịp này Chủ tịch Hồ Chí
Minh tổ chức một buổi liên hoan nhỏ để cảm ơn kiến trúc sư và anh em
thi công, sau đó Người chuyển về ở và làm việc tại nhà sàn.
Ngôi nhà sàn của Chủ tịch Hồ Chí Minh được xây dựng bằng gỗ
bình thường, thiết kế theo kiểu nhà sàn của đồng bào dân tộc ở Việt Bắc:

Tại ngôi nhà sàn, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tiếp thân mật một số
đoàn khách quốc tế. Những buổi tiếp khách quốc tế ở nơi đây mang một ý
nghĩa thật đặc biệt, diễn ra trong bầu không khí cởi mở, chân tình, không
bị ràng buộc bởi nghi lễ ngoại giao. Đây chính là nét độc đáo trong phong
cách giao tiếp của Người và đã để lại những ấn tượng hết sức tốt đẹp
trong lòng bạn bè quốc tế.
Phía cuối phòng tầng dưới nhà sàn có ba chiếc máy điện thoại.
Chiếc máy màu xanh Chủ tịch Hồ Chí Minh làm việc với Bộ Chính trị,
hai máy màu đen Người làm việc với Cục Tác chiến Bộ Tổng tham mưu
và Bộ Tư lệnh Phòng không- Không quân. Mỗi lần nhận được tin quân và
dân ta bắn rơi máy bay, bắn chìm tàu chiến của đế quốc Mỹ, Người đều
kịp thời động viên, khen thưởng. Chiếc mũ sắt để bên cạnh được anh em
bảo vệ mang theo trong những lần Chủ tịch Hồ Chí Minh đi thăm các địa
phương, đơn vị bộ đội để phòng tránh những mảnh bom, đạn. Gần đó là
chiếc ghế xích đu (còn gọi là ghế chao) bằng mây, Người thường nghỉ
ngơi vào buổi trưa hoặc sau giờ làm việc. Xung quanh tầng dưới nhà là
những bệ xi măng bên trên lát ván gỗ được làm theo gợi ý của Chủ tịch
Hồ Chí Minh, để mỗi lần các cháu thiếu nhi vào thăm Người có đủ chỗ
ngồi. Người còn nhắc anh em phục vụ đặt thêm bể cá vàng cho các cháu
vui hơn.
Tầng trên nhà sàn có hai phòng: phòng làm việc và phòng ngủ.
Mùa đông, Chủ tịch Hồ Chí Minh thường làm việc ở trên nhà. Hiện nay,
trên bàn làm việc vẫn còn những tài liệu Người đang xem dở. Trên giá
sách đặt trong vách ngăn giữa phòng làm việc và phòng ngủ của Chủ tịch
Hồ Chí Minh được sắp xếp rất ngăn nắp, khoa học. Bên cạnh sách kinh
điển của C.Mác, F.Ăngghen, V.I Lênin là những cuốn sách về các lĩnh
vực triết học, kinh tế, lịch sử, văn học nghệ thuật, khoa học có cả những
cuốn sách của các tác giả nước ngoài tặng Chủ tịch Hồ Chí Minh với
những lời đề tặng đầy tình cảm quý mến và trân trọng. Ngăn dưới cùng
giá sách là chiếc máy chữ, Chủ tịch Hồ Chí Minh thường tự đánh máy

- Chú Chi ốm, chú đã khám bệnh chưa?
Bác sĩ Quốc trả lời
- Cháu định sau khi ở đây ra sẽ ra khám cho đồng chí Chi.
Bác gạt đi:
- Không được, chú phải ra khám cho người ốm trước.
Bác sĩ Quốc biết tính Hồ Chủ tịch nên đành quay ra. Bác gọi lại:
- Khoan đã, chú là lương y như từ mẫu. Sữa đây, chú pha rồi
mang lại cho chú Chi.
Bác sĩ Quốc không muồn phạm vào tiêu chuẩn của Hồ Chủ tịch,
nhưng không còn cách nào khác, nên đành phải nghe theo. Tự tay
bác sĩ đã pha sữa và đưa đi non một cây số đến chỗ đồng chí Chí.
Chi được uống sữa, uống xong mới biết là sữa của Bác cho nên
lòng vô cùng vui sướng và cảm động.
Trích trong “120 chuyện kể về tấm gương đạo đức Hồ Chí
Minh”

SỰ GIẢN DỊ CỦA BÁC HỒ
Qua bao năm tháng năm tháng bôn ba hải ngoại tìm đường cứu
nước, Hồ Chủ tịch tích lũy được vốn kiến thức rất uyên thâm, kết
tinh tinh hoa trí tuệ loài người, nhưng khi đến với cán bộ, quần
chúng nhân dân, Bác đã chuyển hoá những kiến thức đó thành
những câu chuyện nhẹ nhàng, dễ hiểu, rất bình dị và gần gũi.
Đầu năm 1946, có cuộc họp cán bộ từ Trung ương đến các địa
phương. Bác đến thăm và nói chuyện, khi giải thích mối quan hệ
giữa chính sách của Chính phủ với nhân dân thông qua đội ngũ
cán bộ địa phương, Bác dùng một tấm bìa hình tam giác cân. Bác
quay đáy tam giác lên trên, hướng đỉnh xuống dưới và nói, đây là
chủ trương của Chính phủ (vừa nói Bác vừa chỉ tay dọc đáy trên
của tấm bìa) có nhiều vấn đề lớn.
Rồi Bác chỉ tay xuống đỉnh tam giác phía dưới và nói, nhưng

THƯỜNG SAN (Hậu Giang số 382, ngày 28/2/2007)