CDSS-1
CSE
300
Các hệ hỗ trợ ra quyết định lâm sàng
Các hệ hỗ trợ ra quyết định lâm sàng
Clinical Decision Support Systems
Clinical Decision Support Systems
Mohammed Saleem
Mohammed Saleem
Hồ Bảo Quốc (biên dịch)
Hồ Bảo Quốc (biên dịch)
CDSS-2
CSE
300
Tổng quan
Tổng quan

Phạm vi của các hệ thống CDSS
Phạm vi của các hệ thống CDSS

Các vấn đề cho thành công hay thấ bại
Các vấn đề cho thành công hay thấ bại

Đánh giá các hệ thống CDSSE
Đánh giá các hệ thống CDSSE

Các kỹ thuật tính toán sử dụng trong CDSS
Các kỹ thuật tính toán sử dụng trong CDSS

Chu kỳ thiết kế và phát triển CDSS
Chu kỳ thiết kế và phát triển CDSS

CSE
300
Định nghĩa
Định nghĩa

Một hệ hỗ trợ ra quyết định lâm sàng là bất
Một hệ hỗ trợ ra quyết định lâm sàng là bất
kỳ chương trình máy tính nào được thiết kế
kỳ chương trình máy tính nào được thiết kế
để giúp đở các cán bộ y tế ra các quyết định
để giúp đở các cán bộ y tế ra các quyết định
lâm sàng.
lâm sàng.

Theo nghĩa, bất kỳ hệ thống máy tính nào
Theo nghĩa, bất kỳ hệ thống máy tính nào
làm việc với các dữ liệu lâm sàng hay tri
làm việc với các dữ liệu lâm sàng hay tri
thức y tế nhằm cung cấp sự hỗ trợ ra quyết
thức y tế nhằm cung cấp sự hỗ trợ ra quyết
định.
định.

Có ba loại chức năng hỗ trợ ra quyết định từ
Có ba loại chức năng hỗ trợ ra quyết định từ
tổng quát đến bệnh nhân cụ thể.
tổng quát đến bệnh nhân cụ thể.
CDSS-5
CSE
300

Các công cụ hỗ trợ cho quản trị thông tin
Các công cụ hỗ trợ cho quản trị thông tin

Ví dụ:
Ví dụ:

Các hệ thống thông tin bệnh viện

Các hệ thống tìm kiếm thông tin Y khoa (PubMed)

Các máy trạm quản trị tri thức chuyên sâu (e.g.
electronic textbooks, …)

Các công cụ này cung cấp dữ liệu và tri thức
Các công cụ này cung cấp dữ liệu và tri thức
cần thiết, nhưng nó không giúp áp dụng tri thức
cần thiết, nhưng nó không giúp áp dụng tri thức
này để ra một quyết định trong một công việc
này để ra một quyết định trong một công việc
cụ thể (cho một bệnh nhân cụ thể)
cụ thể (cho một bệnh nhân cụ thể)
CDSS-8
CSE
300
Các công cụ cảnh báo
Các công cụ cảnh báo
Tools for Focusing Attention
Tools for Focusing Attention

Ví dụ:

Khuyên về giải pháp điều trị (therapy, surgery, …)
CDSS-10
CSE
300
Một định nghĩa khác
Một định nghĩa khác

Một CDSS và hệ thống tri thức tích cực sẽ
Một CDSS và hệ thống tri thức tích cực sẽ
dụng các dữ kiện của bệnh nhân để tạo ra các
dụng các dữ kiện của bệnh nhân để tạo ra các
lời khuyên cho từng trường hợp cụ thể.
lời khuyên cho từng trường hợp cụ thể.

Các thành phần chính:
Các thành phần chính:

Tri thức y khoa

Dư kiện bệnh nhân

Khuyến cáo (Case-specific advice)
CDSS-11
CSE
300
Các đặc trưng của CDSS
Các đặc trưng của CDSS

Chức năng hệ thông
Chức năng hệ thông

Lĩnh vực ứng dụng:
Lĩnh vực ứng dụng:

Lĩnh vực rộng như điều trị nội khoa

Ví dụ: QMR, DXPLAIN

Lĩnh vực hẹp

Đau bụng cấp

Phân tích điện tâm đồ
CDSS-13
CSE
300
Các hệ thống thụ động (tt.)
Các hệ thống thụ động (tt.)

Đặc trưng:
Đặc trưng:

Hoạt động độc lập (Stand-alone)

Nhập liệu:

System initiative

User initiative

Kiểu tư vấn

Điều khiển các thiết bị y tế
CDSS-15
CSE
300
Các hệ thóng chủ động (tt.)
Các hệ thóng chủ động (tt.)

Đặc trưng
Đặc trưng

Tích hợp trong các hệ thống khác (ví dụ: hệ thống xét
nghiệm hay cấp phát thuốc)

Nhập dữ liệu
Nhập dữ liệu

Do người dùng

Phụ thuộc vào ứng dụng chính

Kiểu tư vấn
Kiểu tư vấn

Critiquing model

Ví dụ:
Ví dụ:

HELP (advices and reminders, therapy)



Thay đổi quan hệ giữ bác sĩ và bệnh nhân
Thay đổi quan hệ giữ bác sĩ và bệnh nhân

Làm giảm khả năng giải quyết vấn đề đọc lập
Làm giảm khả năng giải quyết vấn đề đọc lập
của cán bộ y tế
của cán bộ y tế

Các liên quan đến pháp luật – ai chịu trách
Các liên quan đến pháp luật – ai chịu trách
nhiệm ?
nhiệm ?
CDSS-19
CSE
300
Các vấn đề cho thành công hay thất bại
Các vấn đề cho thành công hay thất bại

Đánh giá sự cần thiết của người dùng
Đánh giá sự cần thiết của người dùng

Sự hỗ trợ của cán bộ cấp cao
Sự hỗ trợ của cán bộ cấp cao

Sự đóng góp cua chuyên gia (Commitment of
Sự đóng góp cua chuyên gia (Commitment of
expert)
expert)


Cơ sở tri thức dựa trên chứng cứ tốt
Cơ sở tri thức dựa trên chứng cứ tốt

Tính đầy đủ của tri thức
Tính đầy đủ của tri thức

Tri thức phải được cập nhật
Tri thức phải được cập nhật

Có đủ nguồn tài nguyên cung cấp dữ kiện
Có đủ nguồn tài nguyên cung cấp dữ kiện

Hiệu năng được đánh giá một cách nghiêm
Hiệu năng được đánh giá một cách nghiêm
ngặt
ngặt
CDSS-22
CSE
300
Criteria for a clinically useful DSS (cont.)
Criteria for a clinically useful DSS (cont.)

Hệ thống cải thiện việc thực hành khám
Hệ thống cải thiện việc thực hành khám
chữa bệnh
chữa bệnh

Cán bộ y tế có thể điều khiển đượ
Cán bộ y tế có thể điều khiển đượ


CDSS-24
CSE
300
Các kỹ thuật tính toán sử dụng để tạo ra DSS
Các kỹ thuật tính toán sử dụng để tạo ra DSS

Học máy (Machine Learning) và tính toán thích
Học máy (Machine Learning) và tính toán thích
nghi (Adaptive Computing)
nghi (Adaptive Computing)

Inductive Tree Methods

Case Based Reasoning

Artificial Neural Networks

Các hệ thống chuyên gia (Expert Systems) –
Các hệ thống chuyên gia (Expert Systems) –
các phương pháp dựa trên tri thức
các phương pháp dựa trên tri thức

Rule based Systems
CDSS-25
CSE
300
Chu kỳ phát triển CDSS
Chu kỳ phát triển CDSS

Lập kế hoạch