SỞ GD & ĐT CAO BẰNG
TRƯỜNG THPT THÔNG NÔNG
ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ II
Năm học 2012-2013
Môn: Ngữ Văn – Lớp 10
(Thời gian: 90 phút, không kể thời gian giao đề)
Câu 1: (2 điểm)
Tìm và nêu hiệu quả của biện pháp tu từ trong các câu thơ sau:
“Biết bao bướm lả ong lơi,
Cuộc say đầy tháng trận cười suốt đêm.
Dập dìu lá gió cành chim
Sớm đưa Tống Ngọc tối tìm Trường Khanh”
(Truyện Kiều – Nguyễn Du)
Câu 2: (3 điểm)
Viết đoạn văn nghị luận xã hội (khoảng 7 đến 10 câu) có sử dụng thao tác lập luận
diễn dịch nói về tác hại của thiếu trung thực trong thi cử.
Câu 3: (5 điểm)
Phân tích đoạn thơ sau:
Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước,
Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen.
Ngoài rèm thước chẳng mách tin,
Trong rèm, dường đã có đèn biết chăng?
Đèn có biết dường bằng chẳng biết,
Lòng thiếp riêng bi thiết mà thôi.
Buồn rầu nói chẳng nên lời,
Hoa đèn kia với bóng người khá thương.
(“Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ”- Trích “Chinh phụ ngâm”- Đặng Trần Côn
(Đoàn Thị Điểm dịch(?) – Ngữ văn 10 tập hai, trang 87)

“Biết bao bướm lả ong lơi,
Cuộc say đầy tháng trận cười suốt đêm.
Dập dìu lá gió cành chim
Sớm đưa Tống Ngọc tối tìm Trường Khanh”
2,0
1
Biện pháp: đối: bướm lả - ong lơi, Cuộc say đầy tháng - trận cười
suốt đêm, lá gió - cành chim; Sớm đưa Tống Ngọc - tối tìm Trường
Khanh.
1,0
(Mỗi
ý
0,25)
1
2
- Tác dụng: Phơi bày thực trạng, tình cảnh trớ trêu ô nhục kéo dài của
Kiều ở lầu xanh: Làm thân mua vui cho kẻ khác
1,0

Viết đoạn văn nghị luận xã hội (khoảng 7 đến 10 câu) có sử dụng
thao tác lập luận diễn dịch nói về tác hại của thiếu trung thực trong
thi cử.
3,0

HS viết được đoạn văn NLXH đáp ứng các yêu cầu về số câu, về nội
dung, hành văn trôi chảy, ý mạch lạc, triển khai đúng yêu cầu thao
tác lập luận diễn dịch, không mắc các lỗi chính tả, ngữ pháp thông
thường. Cần đảm các ý cơ bản sau:

1

1
Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm và đoạn trích Tình cảnh lẻ
loi của người chinh phụ trích Chinh phụ ngâm khúc. Trích dẫn đoạn
thơ
0,5
2
Phân tích ND: Nỗi cô đơn lẻ bóng của người chinh phụ
- Nỗi cô đơn thể hiện qua hành động một mình dạo hiên vắng, buông,
cuốn rèm nhiều lần, mong tin vui mà “thước chẳng mách tin”
- Nỗi cô đơn thể hiện qua sự đối bóng giữa người chinh phụ và ngọn
đèn khuya
=> Ghi lại nỗi cô đơn, buồn khổ của người chinh phụ trong tình cảnh
chia lìa; đề cao hạnh phúc lứa đôi; tố cáo chiến tranh phong kiến.
3,0
3
Khai thác nghệ thuật
- Bút pháp tả cảnh ngụ tình, miêu tả tinh tế nội tâm nhân vật.
- Ngôn ngữ chọn lọc, nhiều biện pháp tu từ: điệp từ, điệp vòng tròn,
câu hỏi tu từ…
1,0
4
Đánh giá giá trị nội dung và nghệ thuật của đoạn thơ
0,5
* Lưu ý: - Học sinh có thể làm bài bằng nhiều cách khác nhau miễn là chuyển tải được
vấn đề cần làm rõ một cách thuyết phục; nắm vững kĩ năng làm bài mới cho điểm tối đa.
- Trân trọng những bài làm sáng tạo.