Làm đồ chơi từ vật liệu tái chế
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
Như chúng ta đã biết "Sách giáo khoa" của trẻ chính là đồ dùng, đồ chơi. Đồ dùng, đồ chơi là
một nhu cầu tự nhiên, không thể thiếu đối với cuộc sống của trẻ, đặc biệt là trong các hoạt động
của trẻ ở trường mầm non, nó cần cho trẻ như “thức ăn, nước uống” hàng ngày. Tuy nhiên không
phải lúc nào chúng ta cũng có tiền để mua hoặc mua được hết đồ dùng, đồ chơi để phục vụ cho
các hoạt động. Đặc điểm của trẻ mầm non là luôn có nhu cầu chơi với những đồ dùng, đồ chơi có
màu sắc đẹp, mới lạ, phong phú và hấp dẫn. Để thỏa mãn được nhu cầu đó của trẻ, đòi hỏi người
cán bộ quản lý - giáo viên mầm non phải luôn sáng tạo ra nhiều đồ dùng, đồ chơi mới lạ, hấp dẫn
và phù hợp với nội dung bài dạy, phù hợp với tình huống giáo dục trong các hoạt động, góp phần
nâng cao chất lượng giáo dục trẻ trong trường mầm non.
Trong đời sống sinh hoạt hàng ngày, mỗi gia đình chúng ta, thường có rất nhiều sản phẩm bị loại
bỏ sau khi sử dụng như: vỏ hộp sữa các loại, chai dầu gội, lọ sữa tắm, lon bia, bìa lịch cũ, vỏ trai,
vỏ sò… có nhiều kiểu dáng và kích thước khác nhau, đó là nguồn vật liệu phong phú và đa dạng,
có thể tận dụng để làm những việc hữu ích. Việc tận dụng những nguyên vật liệu thiên nhiên và
phế liệu để làm đồ dùng, đồ chơi cho trẻ hoạt động là một việc làm rất có ý nghĩa, vừa tiết kiệm
được tiền mua sắm nguyên vật liệu, tạo ra những đồ dùng, đồ chơi mang tính sáng tạo, phong phú
vừa làm tăng số lượng đồ dùng, đồ chơi cho trẻ, mà hiệu quả sử dụng lại khá cao. Đồng thời góp
phần làm giảm thiểu lượng rác thải, giảm chi phí cho công tác vệ sinh môi trường.
Thực tế hiện nay, ở Trường Mầm non Đại Thành, đồ dùng đồ chơi tự tạo phục vụ cho các hoạt
động của trẻ còn hạn chế về số lượng, lại mang tính phổ biến, chưa phong phú và sáng tạo. Giáo
viên chưa chịu khó nghiên cứu cách làm, tìm kiếm những nguyên vật liệu thiên nhiên và phế liệu
để làm đồ dùng đồ chơi cho trẻ mà còn phụ thuộc nhiều vào đồ dùng đồ chơi mua sẵn. Điều đó
chưa kích thích được sự cố gắng, sáng tạo của giáo viên cũng như chưa giúp cho trẻ tích cực,
hứng thú cao khi tham gia vào các hoạt động.
Xuất phát từ những lý luận và thực tiễn trên, tôi quyết định chọn đề tài: Chỉ đạo giáo viên làm
đồ dùng, đồ chơi sáng tạo bằng nguyên vật liệu thiên nhiên và phế liệu, tại trường Mầm non Đại
Thành - Quốc Oai - Hà Nội.
II. NỘI DUNG CHÍNH CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
1. Khảo sát thực tế
1.1. Thuận lợi:

Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch chỉ đạo giáo viên làm đồ dùng, đồ chơi:
Ngay từ cuối tháng 8, tôi đã thống nhất với BGH - BCH Công đoàn-Tổ trưởng tổ chuyên môn
của các khối, nhóm, lớp về kế hoạch làm ĐDĐC trong năm học và triển khai kế hoạch đó trong
hội nghị CB- CNVC ngay từ tháng 9- đầu năm học. Yêu cầu các Đ/c trong BGH, tổ trưởng
chuyên môn, các đ/c giáo viên bám sát vào kế hoạch chung của nhà trường để xây dựng kế hoạch
của tổ, của cá nhân sao cho sát thực với nhóm, lớp của mình và có hiệu quả cao. Sau đó tôi phối
kết hợp với các đ/c trong BGH trực tiếp duyệt kế hoạch làm đồ dùng, đồ chơi cả năm học của các
tổ và cá nhân trong tháng 9.
Biện pháp 2: Chỉ đạo giáo viên tìm kiếm nguyên vật liệu, tuyên truyền, phối hợp tốt với phụ
huynh đóng góp nguyên vật liệu để làm đồ dùng đồ chơi:
Để làm được đồ dùng, đồ chơi thì phải có nguyên vật liệu. Tôi chỉ đạo giáo viên cần tích cực, chú
trọng đến việc tìm kiếm nguyên vật liệu ở mọi lúc, mọi nơi và sử dụng các nguyên vật liệu từ
thiên nhiên như: lá cây khô, tươi, rơm, sỏi… Các nguyên vật liệu là phế thải như: hộp sữa, lon
bia, xốp, len vụn, vải vụn, gỗ, giấy gói kẹo, để làm đồ dùng, đồ chơi cho trẻ.
Bên cạnh đó việc tuyên truyền, phối kết hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường là rất cần thiết.
Ngay từ đầu năm học BGH nhà trường đã chỉ đạo giáo viên làm tốt những việc sau:
+ Tổ chức họp phụ huynh đầu năm học, thông báo kế hoạch chung của nhà trường, kế hoạch của
nhóm, lớp về việc thực hiện kế hoạch làm đồ dùng, đồ chơi tự tạo để phục vụ cho các hoạt động
của Cô và trẻ.
+ Đồng thời nêu lên tầm quan trọng của việc làm đồ dùng, đồ chơi từ nguyên vật liệu thiên nhiên
và phế liệu để cùng đưa ra, thống nhất biện pháp phối kết hợp.
+ Vận động phụ huynh cùng với giáo viên sưu tầm, đóng góp nguyên vật liệu phế thải, đồ vật sẵn
có trong cuộc sống hàng ngày để Cô và trẻ làm đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho các hoạt động.
Cũng có những ý kiến của phụ huynh cho rằng những đồ dùng, đồ chơi được làm từ nguyên vật
liệu phế thải đó có an toàn đối với trẻ không? Tôi đã giải tỏa những băn khoăn đó bằng cách mời
phụ huynh đến dự một số hoạt động có sử dụng đồ dùng, đồ chơi tự tạo, để họ được tận mắt nhìn
thấy trẻ học tập và vui chơi rất an toàn và có hiệu quả.
Biện pháp 3: Tích cực nghiên cứu, học hỏi cách làm, từ đó hướng dẫn giáo viên tận dụng nguyên
vật liệu thiên nhiên và phế liệu để làm đồ dùng, đồ chơi:
* Học cách làm đồ dùng, đồ chơi qua ti vi, sách báo, tập san giáo dục mầm non

+ Góc Bán hàng: Các loại can rửa bát, hộp sữa chua, dầu ủ tóc, làm nên những bộ đồ dùng gia
đình cho trẻ chơi như ấm chén, phích nước,làn giỏ, những đôi dép…
+ Góc Bác sỹ: Tủ thuốc nhỏ được làm bằng những hộp bánh các loại, vỏ, hộp thuốc đã sử dụng
hết được vệ sinh sạch sẽ, an toàn cho trẻ chơi.
- Bên cạnh đó tôi còn chỉ đạo giáo viên cần quan tâm đến môi trường trong và ngoài lớp học,
trang trí phù hợp, tạo góc mở khoa học và sáng tạo theo từng chủ đề bằng những nguyên vật liệu
thiên nhiên và phế liệu. Để môi trường lớp học phong phú, sáng tạo giúp trẻ hoạt động tốt thì đòi
hỏi cô giáo phải có sự quan sát tinh tế, chịu khó nghiên cứu, học hỏi và tìm ra những chất liệu
phù hợp với những hình ảnh, đồ vật, con vật…phù hợp với chủ đề.
+ Tạo các góc mở: Như góc toán, góc LQ chữ viết, bé chơi với hình và màu… tôi chỉ đạo giáo
viên tận dụng những tờ lịch, tranh ảnh cũ…để trang trí và làm đồ dùng cho trẻ hoạt động ở góc.
- Đồ dùng, đồ chơi trang trí: Những vật liệu phế thải như giỏ cắm hoa, xốp biển, giấy bọc hoa,
dây đồng, chai nước ngọt cô ca, xốp màu, keo nến…làm nên những lọ hoa, lãng hoa rất đep, dùng
để trang trí lớp hoặc các hoạt động khác.
Ngoài ra, tôi còn phát huy tính sáng tạo, chịu khó của giáo viên để làm rất nhiều các đồ dùng đồ
chơi khác phục vụ cho các hoạt động của trẻ như làm các bộ trang phục, bằng giấy gói hoa, giấy
màu vụn, mành nhựa hỏng, để trẻ hoạt động trong giờ giáo dục Âm nhạc hay biểu diễn thời trang
và biểu diễn văn nghệ của lớp, của trường trông rất đẹp và hấp dẫn.
Biện pháp 5: Tổ chức tốt hội thi "Đồ dùng, đồ chơi tự làm":
Việc tổ chức hội thi “Đồ dùng, đồ chơi tự làm” bằng nguyên vật liệu thiên nhiên và phế liệu cho
toàn thể giáo viên trong trường, là cơ hội để giáo viên tích cực đi sâu nghiên cứu, học hỏi cách
làm, năng cao khả năng vận dụng sáng tạo để làm ĐDĐC, đồng thời học tập được nhiều kinh
nghiệm, nảy sinh ra nhiều ý tưởng và sáng kiến hay khi làm ĐDĐC. Qua hội thi giáo viên có điều
kiện để rút kinh nghiệm cho bản thân, vận dụng và phát huy kỹ năng, khả năng làm ĐDĐC của
mình trước đồng nghiệp và từ đó có hướng phấn đấu tốt hơn.
Theo kế hoạch thực hiện nhiệm vụ của năm học này, nhà trường đã tổ chức tốt hội thi “Đồ dùng,
đồ chơi tự làm” vào 2 đợt trong năm học:
Đợt 1: tổ chức vào chiều ngày 19/ 11/ 2010. Nhằm phát động phong trào thi đua lập thành tích
chào mừng ngày 20/11.
Đợt 2: Tổ chức vào sáng thứ bảy ngày 26/3/2011. Nhằm kỷ niệm ngày 26/3.

chơi
Đầu năm học Cuối năm học
ĐD ĐC mua
sẵn
ĐD ĐC tự
làm
ĐD ĐC mua
sẵn
DD ĐC tự làm
Thể
loại
Số
lượng
Thể
loại
Số
lượng
Thể loại
Số
lượng
Thể
loại
Số
lượng
Đồ dùng, đồ chơi phục
vụ HĐ lao động, vệ sinh
3 12 4 15 5 20 7 40
Đồ dùng, đồ chơi phục
vụ HĐ có chủ đích
25 500 18 350 30 650 40 1000

của giáo viên…
2. Kiến nghị
Phòng giáo dục, Sở GD&ĐT mở các lớp tập huấn về cách làm đồ dùng đồ chơi tự tạo cho giáo
viên toàn huyện được tham gia.