Xã Hội Học Du Lich GV: PGS.TS. Vũ Hào
Quang
I. Lý do chọn đề tài
Trong vài năm trở lại đây, bên cạnh những loại hình du lịch như du lịch
sinh thái, du lịch khám chữa bệnh, du lịch mạo hiểm, du lịch giáo dục chúng
ta thường hay nói tới một loại hình du lịch đó là du lịch văn hoá. Được xem là
loại sản phẩm đặc thù cho du lịch của các nước đang phát triển, với nền tảng
phát triển phần lớn không dựa vào những đầu tư lớn để tạo ra những điểm du
lịch đắt tiền, mà thường dựa vào nguồn du lịch tự nhiên và sự đa dạng trong
bản sắc dân tộc để phát triển. Loại hình du lịch này đã mang lại nguồn thu rất
lớn cho nghành du lịch các nước đồng thời lại đóng góp đáng kể cho sự phát
triển của cộng đồng xã hội.
Ở Việt Nam, với vị thế là một nước đang phát triển, việc khai thác loại hình
du lịch này ở nước ta là cần thiết cho sự phát triển của nghành du lịch, qua đó,
mang lại nguồn thu lớn về kinh tế và đặc biệt hơn, nó còn là cơ sở cho việc đưa
nền văn hóa nước ta ra thế giới.
Tuy nhiên, hiện nay ở nước ta, nhiều vùng có những tiềm năng về du lịch,
nhất là du lịch văn hóa, nhưng việc khai thác, phát triển loại hình du lịch này
vẫn chưa tương xứng với tiềm năng của vùng.
Chính vì vậy, với mục tiêu phân tích và làm rõ các tiềm năng để phát triển
du lịch văn hóa các vùng miền ở nước ta, tôi đã chọn đề tài nghiên cứu : “Tiềm
năng du lịch văn hóa ở Đồng Bằng sông Cửu Long".
II. Mục đích nghiên cứu
Phân tích và làm rõ những điều kiện, những tiềm năng để phát triển du lịch
văn hóa ở Đồng bằng song Cửu Long.
III. Phương pháp nghiên cứu
Vũ Duy Long K52 xã hội học
1
Xã Hội Học Du Lich GV: PGS.TS. Vũ Hào
Quang
Phương pháp phân tích tài liệu.

Bắc kết hợp với sự kiện chính trị: 50 năm chiến thắng Điện Biên Phủ), Con
đường Di sản miền Trung (Lễ hội dân gian kết hợp tham quan những di sản văn
hóa được UNESCO công nhận) là những hoạt động của du lịch văn hóa, thu
hút nhiều khách du lịch trong và ngoài nước. (Trong số đó, Festival Huế được
xem là hoạt động du lịch văn hóa đặc sắc nhất Việt Nam. Lễ hội được tổ chức
thường xuyên 2 năm một lần, với sự hỗ trợ của Chính phủ Pháp.)
Tại hội thảo "Phát huy các giá trị di sản văn hóa và làng nghề truyền thống
trong phát triển du lịch" - hoạt động nằm trong khuôn khổ Liên hoan Du lịch
quốc tế chào mừng Đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, ông Vũ Thế Bình,
Vụ trưởng Vụ Lữ hành, Tổng cục Du lịch khẳng định: "Phát huy các giá trị của
di sản văn hóa có tác động to lớn đến phát triển du lịch, góp phần xóa đói, giảm
nghèo, bảo tồn và phát triển văn hóa truyền thống" và nhận xét: “ Du lịch văn
hóa được coi là một trong những loại hình du lịch có sức cuốn hút du khách
nhất hiện nay”.
Nền văn hóa phong phú, đậm đà bản sắc dân tộc Việt Nam là một nguồn tài
nguyên du lịch đã và đang được khai thác để phát triển du lịch. Hiện cả nước đã
có hàng vạn di tích lịch sử, văn hóa, trong đó có hơn 3.000 di tích được xếp
hạng cấp quốc gia, một số có giá trị nổi bật toàn cầu. Từ năm 1993 đến nay, ở
nước ta đã có 7 di sản văn hóa và thiên nhiên nước ta là; Nhã nhạc cung đình
Huế, Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên, quan họ Bắc Ninh, Ca trù
và mới nhất là lễ hội Đền Gióng, đã được UNESCO đã tôn vinh là di sản văn
hóa phi vật thể của thế giới.
Vũ Duy Long K52 xã hội học
3
Xã Hội Học Du Lich GV: PGS.TS. Vũ Hào
Quang
Ngoài ra, nhiều loại hình nghệ thuật truyền thống, trong đó nghệ thuật biểu
diễn có giá trị du lịch lớn nhất bởi đó là tài nguyên du lịch “động”, du khách có
thể được tham gia trực tiếp để thẩm nhận một cách chân thực và chuẩn xác
nhất. Một ví dụ điển hình về văn hóa truyền thống của Việt Nam được khách

Quảng Trị, Đà Nẵng và nhiều nơi khác. Những đoàn du lịch của cựu chiến binh
Mĩ hay những người thân của họ muốn tận mắt thấy được nơi mà cha anh họ đã
từng đến trở thành một phần cuộc sống tinh thần của họ. Trường hợp những bộ
phim như trường hợp phim “Đông Dương” của Pháp và nhiều phim Mĩ về Việt
Nam đã thúc đẩy làn sóng du lịch chiến tranh ngày càng mạnh. Điều này tác
động đến người nước ngoài như Mĩ, úc, Pháp, Nam Hàn, những nước đã từng
tham dự chiến tranh ở Việt Nam, song nó cũng tác động cả du khách trong
nước Việt Nam. Bởi vì những người đã từng sống hay những người sinh ra sau
này cũng bị thôi thúc bởi những sự kiện, những địa danh mà người nước ngoài
tìm đến, từ đó các thế hệ người Việt cũng bị thu hút bởi những di tích lịch sử
đó. Những cuộc hành hương trở về nguồn, thăm lại chiến trường xưa ở chiến
khu D, địa đạo Củ Chi v.v. đã thể hiện điều đó. Đồng bằng sông Cửu Long
không thiếu những địa danh có thể làm du lịch chiến tranh và thực tế có khách
trong và ngoài nước đến đây, song khai thác thành những sản phẩm thực sự thì
chưa phải là phổ biến nên nó vẫn còn ở dạng tiềm năng.
Ở loại hình du lịch này ta còn thấy việc tham quan tìm hiểu các di tích danh
nhân có khá nhiều ở Nam Bộ. Những Thủ Khoa Huân, Võ Trường Toản,
Nguyễn Đình Chiểu, Hồ Chí Minh, Nguyễn Thị Định v.v. đều có các di tích và
kèm theo đó là lịch sử phong phú của các di tích đó. Đây có thể là những sản
Vũ Duy Long K52 xã hội học
5
Xã Hội Học Du Lich GV: PGS.TS. Vũ Hào
Quang
phẩm du lịch văn hoá lịch sử có giá trị, nếu khai thác tốt sẽ trở thành những sản
phẩm du lịch đáng kể.
2.2 Các giá trị văn hoá sinh hoạt đời thường
Đối với chúng ta cuộc sống hằng ngày là chuyện hết sức bình thường,
nhưng đối với người nước ngoài và cả người trong nước (ở vùng khác) thì đó
lại là một sự khám phá. (ví dụ: người dân Bắc Bộ trước đây khi chưa có phim
ảnh và ti vi, không thể nào hình dung nổi quả dừa nước như thế nào. Nhưng

kiểu), đan lưới, chèo thuyền, những điệu hò sông nước, luồn lách trong các kênh
rạch v.v. đều là những khám phá của du khách nếu người tổ chức du lịch biết khai
thác.
2.4 Du lịch các làng nghề vùng đồng bằng Nam Bộ
Ngoài những làng nghề mà có thể tìm thấy ở các nơi khác trên đất nước Việt
Nam, ở khía cạnh này, các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long nên đặc biệt chú ý
tới các làng nghề có tính đặc sản của mình. Theo chúng tôi, mỗi địa phương
cần tìm ra những thế mạnh riêng của mình để xây dựng nên các tour du lịch ấy.
Chẳng hạn như các nghề thủ công chế tác từ dừa của Bến Tre hay một số địa
phương khác. Những sản phẩm như đồ mĩ nghệ, đồ gia dụng: giỏ tích, đũa,
thìa, các sản phẩm thủ công từ thân, xơ, lá, sọ của cây dừa là một lợi thế
độc đáo. Các quy trình công nghệ làm kẹo, dầu, đường v.v. từ cùi và nước dừa
là một nhóm sản phẩm thứ hai vừa có thể cho du khách chiêm ngưỡng, tham
quan vừa là đặc sản để du khách mua làm quà lưu niệm
Có thể là làng nghề thì không chỉ giới thiệu sản phẩm, bán sản phẩm mà còn
hấp dẫn du khách bằng quy mô, công việc và sinh hoạt của làng nghề ấy. Còn
đối với những nơi chưa có truyền thống của một làng nghề thì chỉ là một loại
Vũ Duy Long K52 xã hội học
7
Xã Hội Học Du Lich GV: PGS.TS. Vũ Hào
Quang
như đan lát, chế biến, khai thác cũng có thể là điểm thu hút du khách. Trường
hợp như nghề chế biến các sản phẩm từ lá bèo để đan các loại xách, giỏ xuất
khẩu gần đây là một thí dụ, hoặc các sản phẩm từ thực phẩm như bánh phồng,
bánh tráng v.v.
2.5 Các giá trị văn hoá trong du lịch biển
Đồng bằng sông Cửu Long không có những bãi tắm, khu nghỉ biển như khu
vực miền Trung. Tuy nhiên, không vì thế mà không có những giá trị văn hoá
biển có thể làm du lịch. Thay vào những bãi tắm đó là du lịch sinh thái vùng
ngập mặn như các khu bảo tồn thiên nhiên như rừng đước, bãi cò, bãi chim.

chục ngàn người trở lên, còn có nhiều nơi khác tổ chức. (vd: lễ hội Bà Chúa Xứ
ở Gò Tháp - Đồng Tháp và Châu Đốc - An Giang). Do đó nó vừa đáp ứng vấn
đề tín ngưỡng (đi lễ) và sinh hoạt văn hoá (đi thăm các danh thắng và di tích
lịch sử), cùng nhu cầu mua bán hàng hóa (chợ biên giới). Một sự kết hợp giữa
lễ hội Bà Chúa Xứ với quần thể các di tích lịch sử văn hoá khác đã và đang
được hình thành ở Gò Tháp, Đồng Tháp với miếu Bà Chúa Xứ, chùa, đền thờ
Đốc Binh Kiều và các di tích lân cận.
Lễ hội đua bò ở Bảy Núi An Giang cùng các lễ hội Okom Bóc, đua ghe ngo
ở Sóc Trăng đã trở thành các sản phẩm du lịch lễ hội có thương hiệu. Bên cạnh
đó là một hệ thống lễ hội nghinh ông ở ven biển Nam Bộ mà điển hình là Bến
Tre với các nơi như Bình Thắng, Bình Đại, Ba Tri v.v Những lễ hội cung đình
ở các đình làng Nam Bộ hay các lễ ở các miếu có ở khắp nơi tuy lớn nhỏ khác
nhau có thể khai thác theo những quy mô thích hợp.
Vấn đề là kèm theo các lễ hội ấy là những nghi thức tín ngưỡng, các đám
rước nhiều màu sắc, nhiều phong tục khác nhau và đặc biệt là các sinh hoạt văn
Vũ Duy Long K52 xã hội học
9
Xã Hội Học Du Lich GV: PGS.TS. Vũ Hào
Quang
hoá nghệ thuật xung quanh nó như múa bóng rỗi, hát bội và các loại hình diễn
xướng khác. Bên cạnh đó là những vui chơi phong tục, trò chơi, ca cải lương,
hò, đờn ca tài tử v.v Một giá trị to lớn khác và cũng là những sản phẩm du lịch
hết sức thú vị, đó là các sản phẩm của văn hoá ẩm thực mang sắc thái địa
phương, hàng hóa, quà đặc sản của vùng Nam Bộ trù phú
V. Kết Luận
Với diện tích 3,9 triệu hecta, 16,3 triệu người, có nguồn tài nguyên thiên
nhiên phong phú, những giá trị văn hóa đa dạng cùng nhiều lễ hội nổi tiếng.
Đồng bằng sông Cửu Long thực sự là một tiềm năng du lịch của Việt Nam.
Những tiềm năng này nếu được khai thác hiệu quả, sẽ mang lại nguồn thu nhập
rất lớn cho du lịch Việt Nam nói chung (du lịch miền Nam nói riêng), đồng thời

7. http://www.travellive.org/travel/van-hoa-le-hoi-am-thuc/van-hoa-viet-
nam/
8. http://www.dulichag.com/Tin-tuc-du-lich/Tiem-nang-du-lich-van-hoa-
lich-su
9. http://www.baodulich.net.vn/
10.http://tailieudientu.net/archive/index.php/t-181.html
Vũ Duy Long K52 xã hội học
11