Tiểu luận TLH Quản lý SVTH: Nguyễn Thị Na
MỤC LỤC
Chương 3. BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIAO TIẾP
QUẢN LÝ 13
3.1. Về phía người quản lý 13
Tài liệu tham khảo 21
GVHD: PGS.Ts. Phùng Đình Mẫn 1
Tiểu luận TLH Quản lý SVTH: Nguyễn Thị Na
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trong cuộc sống xã hội nói chung hoạt động luôn luôn được coi là
một phương thức cơ bản của sự tồn tại của con người và nói chung
cuộc sống của con người được bao gồm một dòng các hoạt động
luôn luôn được kế tục lẫn nhau và hoạt động giáo dục cũng nằm
trong dòng các họat động chung đó.
Giáo dục- đào tạo có thể được hiểu là hoạt động quản lý những
tác động giáo dục và đào tạo, theo những mục tiêu xác định. Đó là
hoạt động có tính mục đích, được tổ chức một cách khoa học của
hiệu trưởng nhằm tổ chức - chỉ đạo một cách khoa học các hoạt
động giáo dục và đào tạo trong nhà trường, hướng vào đạt những
mục tiêu đã định.
Hoạt động quản lý được hình thành thông qua các con đường giao
tiếp và hoạt động, bằng cách xây dựng nên cả một hệ thống các
nhiệm vụ quản lý giáo dục- đào tạo, tiến hành tổ chức cho chủ thể
quản lý được tiếp xúc với đối tượng quản lý để họ có điều kiện thực
hiện các hành động giải quyết hệ thống các nhiệm vụ đó một cách
hiện thực, cảm tính, thông qua chính những việc làm của mình khi
đã chú ý được đầy đủ các yếu tố động cơ, các phương tiện, các điều
kiện thiết yếu của hoạt động, giao tiếp quản lý cần phải có.
Cùng với hoạt động, giao tiếp và giao tiếp quản lý luôn luôn giữ
vai trò quan trọng có tác dụng quy định sự phát triển những phẩm
thể khác và là một loại hoạt động đặc biệt. Ngoài ra có thể hiểu giao
tiếp chính là quá trình thiết lập và vận hành nên các mối quan hệ hai
chiều lẫn nhau về mặt tâm lý giữa các chủ thể trong các hoạt động
cùng nhau nhằm truyền bá ý đồ tư tưởng, tình cảm cho nhau, gây
ảnh hưởng cảm hoá lẫn nhau và để lại dấu ấn trong nhau.
Có thể hiểu một cách khái quát hơn giao tiếp là sự tiếp xúc trao
đổi thông tin giữa người và người thông qua ngôn ngữ, cử chỉ điệu
bộ. Như vậy trong giao tiếp được thể hiện ở ngôn ngữ nói, ngôn ngữ
viết và cử chỉ điệu bộ. Đó chính là phương tiện giao tiếp đặc trưng
thông qua đó để biểu đạt, gởi gắm niềm tin
Tóm lại, giao tiếp là một khái niệm không thể được định nghĩa
một cách duy nhất, đúng nhất hoặc tốt nhất. Về cơ bản có thể hiểu
giao tiếp là chuyển giao, truyền dẫn hay trao đổi các ý kiến, các
kiến thức, niềm tin hay thái độ của từng người. Một trong những
định nghĩa đầy đủ hơn cả về giao tiếp là của Warren Weaver và
Claude Shannon trong tác phẩm cổ điển toán học của giao tiếp. Theo
hai tác giả này thì "giao tiếp được sử dụng với một nghĩa rộng, bao
gồm các tiến trình mà sự suy nghĩ của người này có thể ảnh hưởng
tới sự suy nghĩ của người khác. Điều đó không chỉ xảy ra với ngôn
ngữ viết cũng như nói mà còn thể hiện trong kịch, múa và trong
mọi hành vi của con người". Định nghĩa này nói lên sự tồn tại của
GVHD: PGS.Ts. Phùng Đình Mẫn
4
Tiểu luận TLH Quản lý SVTH: Nguyễn Thị Na
con người qua các cuộc trao đổi thông tin có ý nghĩa và sự trao đổi
đó có ảnh hưởng nhất định tới hành vi ứng xử của họ.
1.2. Giao tiếp sư phạm
Giao tiếp sư phạm được hiểu là quá trình thiết lập nên các mối
quan hệ hai chiều lẫn nhau về tâm lý giữa người giáo dục với người
được giáo dục nhằm truyền đạt và lĩnh hội tri thức khoa học, vốn
trên có thể hiểu được rằng giao tiếp quản lý chính là sự thiết lập nên
những mối quan hệ hai chiều lẫn nhau về mặt tâm lý giữa chủ thể
quản lý với các chủ thể được quản lý nhằm giải quyết hợp lý được
những nhiệm vụ giao tiếp quản lý, làm cơ sở cho việc thực thi có
hiệu quả những nhiệm vụ quản lý xác định.
Trong thực tế có ba hình thức giao tiếp quản lý cơ bản đó là giáo
tiếp giữa người lãnh đạo với những người dưới quyền, giao tiếp giữa
người lãnh đạo với nhau, giao tiếp giữa lãnh đạo với những người
đồng sự gần gũi với mình.
1.4. Đặc điểm của giao tiếp trong quản lý
• Mang tính chính thức, công việc.
• Mục đích, nhiệm vụ giao tiếp được xác định từ trước.
• Chủ thể giao tiếp có vị thế khác nhau, mang tính chất thứ bậc.
• Ngôn ngữ, uy tín, phong cách lãnh đạo đóng vai trò quyết định
đến kết quả giao tiếp.
1.5. Vai trò của giao tiếp trong quản lý
• Là phương tiện truyền đạt các mệnh lệnh, nhiệm vụ tới cấp
dưới.
• Là điều kiện quan trọng để thống nhất nhiệm vụ cho nhóm, cá
nhân.
GVHD: PGS.Ts. Phùng Đình Mẫn
6
Tiểu luận TLH Quản lý SVTH: Nguyễn Thị Na
• Là phương tiện gây ảnh hưởng mạnh mẽ đến thái độ, tình cảm
của cấp dưới đối với công việc và tổ chức.
• Là phương tiện tạo ra những giá trị văn hoá ứng xử, định hướng
hoạt động của các thành viên.
1.6. Các yếu tố ảnh hưởng đến giao tiếp trong quản lý
1.6.1. Các yếu tố chủ quan
GVHD: PGS.Ts. Phùng Đình Mẫn
– Nguyên tắc rõ ràng:
• Thông tin giao tiếp cần sử dụng từ ngữ ngắn gọn phổ biến,
thông dụng để người nhận hiểu được điều ta muốn truyền đạt.
– Nguyên tắc lịch sự:
• Thông điệp lịch sự giúp củng cố thêm các mối quan hệ, nó
xuất phát từ thái độ chân tình.
+ Nguyên tắc chính xác:
• Thông tin cần được kiểm tra kĩ các con số, dữ kiện và từ ngữ
ngắn gọn.
GVHD: PGS.Ts. Phùng Đình Mẫn
9
Tiểu luận TLH Quản lý SVTH: Nguyễn Thị Na
Chương 2. THỰC TRẠNG CỦA GIAO TIẾP VÀ GIAO TIẾP
QUẢN LÝ Ở MỘT SỐ TRƯỜNG HỌC HIỆN NAY
Sự hình thành và phát triển của xã hội loài người từ trước đến nay
là nhờ quá trình giao tiếp với nhau. Như vậy giao tiếp đóng vai trò
rất quan trọng trong đời sống, sinh hoạt, công tác và học tập của
mỗi chúng ta.
Nhờ giao tiếp được diễn ra giúp cho việc thiết lập nên các mối
quan hệ với mọi người, giúp chúng ta nhận biết mình phải làm gì ?
làm như thế nào? Làm bằng phương tiện gì? Trong điều kiện ra sao?
Cũng như phải tiếp xúc với ai? ở đâu? nhằm để làm gì? Và bằng
cách nào để có thể tiến hành giải quyết được các nhiệm vụ giao tiếp
một cách tối ưu.
Trong thực tế cuộc sống hằng ngày, trong công tác, trong giảng
dạy và học tập cũng còn tuỳ thuộc vào điều kiện hoàn cảnh cụ thể về
tâm trạng vui, buồn trong quan hệ giao tiếp mà thể hiện giao tiếp
nhẹ nhàng, lịch sự, văn minh và có văn hoá hoặc ngược lại.
Mục đích giao tiếp của giáo viên là cung cấp kiến thức cho học
sinh do đó giáo viên phải thông qua cơ quan phát âm của mình cũng
Để thực hiện có hiệu quả mục tiêu này, người cán bộ quản lý cần
phải thực hiện tốt vai trò giao tiếp nói chung và giao tiếp trong quản
lý của mình và nội dung của những quan hệ giao tiếp này hoàn toàn
được quy định bởi tính đạo đức, tính pháp lý và hành chính. Và
phẩm chất nhân cách của người cán bộ quản lý sẽ được coi là những
tiền đề tâm lý quan trọng, góp phần quy định nội dung cũng như
hình thức biểu hiện của giao tiếp, giao tiếp quản lý trong các nhà
trường.
GVHD: PGS.Ts. Phùng Đình Mẫn
11
Tiểu luận TLH Quản lý SVTH: Nguyễn Thị Na
Thực tế trong ngành giáo dục trường hợp một số cán bộ quản lý
trường học khi giao tiếp với cấp dưới sử dụng ngôn ngữ còn nặng
nề, cứng nhắc, thiếu cử chỉ nhẹ nhàng, vui vẻ hoặc tỏ ra không thật
sự quan tâm thân thiện với cấp dưới và đồng nghiệp. Đôi khi còn
bộc lộ tính nóng nảy quát nạt, áp đặt, cửa quyền với cấp dưới nếu có
những công việc chưa kịp hoàn thành hoặc không vừa ý. Từ đó tạo
ra không khí nặng nề căng thẳng trong hội đồng sư phạm nhà
trường.
Khi giao tiếp còn tỏ ra thiếu tôn trọng hoặc khi tiến hành phê
bình cấp dưới không đúng nơi, đúng chổ, thiếu tế nhị, gây tâm lý
căng thẳng dể dẫn đến mặc cảm và gây hiểu lầm lẫn nhau, hiện
tượng mất dân chủ, bằng mặt không bằng lòng vẫn còn xảy ra trong
các trường học.
GVHD: PGS.Ts. Phùng Đình Mẫn
12
Tiểu luận TLH Quản lý SVTH: Nguyễn Thị Na
Chương 3. BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIAO TIẾP QUẢN LÝ
3.1. Về phía người quản lý
tưởng vào khả năng chuyên môn của họ để họ phấn khởi, tích cực
tham gia ý kiến về bản thân và công việc một cách đầy đủ.
- Hãy lắng nghe ý kiến của mọi người. Việc lắng nghe ý kiến của cấp
dưới có nhiều tác dụng. Nhờ đó, nhà quản lý biết được tình hình hoạt động
của đơn vị; Biết được tâm tư, nguyện vọng của quần chúng để kịp thời
điều chỉnh hoạt động quản lý; Biết được mức độ chính xác và hợp lý của
những quyết định. Từ đó nhà quản lý có thể khai thác, phát huy sức mạnh
trí tuệ của tập thể, khuyến khích tính tích cực sáng tạo của cấp dưới.
- Biết giao nhiệm vụ cho cấp dưới một cách lịch thiệp
- Hãy chú ý đến công việc của cấp dưới. Cần thấy được thành tích của
từng người trong công tác và khen ngợi họ. Điều được khen phải đúng là
điều người đó đã làm. Nên đa dạng hóa phần thưởng: bằng tiền, hiện vật,
kỳ nghỉ, đề bạt bổ nhiệm…tùy theo điều kiện.
- Đừng bao giờ quên lời hứa
- Phải thể hiện sự điềm tĩnh, không nên nổi nóng hay tranh luận
gay gắt hoặc tỏ ra khó chịu với bất kỳ ý kiến thẳng thắn nào trước
tập thể. Không vội ngắt lời khi đối tượng giao tiếp đang tham gia
phát biểu ý kiến mà phải để cho họ phát biểu một cách thoả thích.
Luôn luôn bảo đảm được không khí vui tươi thoải mái, tự nhiên khi
thực hiện quá trình giao tiếp.
- Biết tỏ ra sự can đảm sẵn sàng nhận những thiếu sót trong công
việc trước tập thể. Ngoài ra phải biết khôn khéo ứng xử, sao cho đối
phương hiểu được rằng ý kiến của họ là đúng, hợp lý và cũng không
nên tự cho mình là tài giỏi hơn người, tự nhận những điều hay, lẽ
phải thuộc về mình khi tiến hành giao tiếp dù người đó là ai.
GVHD: PGS.Ts. Phùng Đình Mẫn
14
Tiểu luận TLH Quản lý SVTH: Nguyễn Thị Na
- Biết tỏ ra sự đồng cảm, cảm thông với những mong ước của đối
phương về các vấn đề trong cuộc sống và trong sinh hoạt; phải biết
Tiểu luận TLH Quản lý SVTH: Nguyễn Thị Na
- Hãy nghiêm túc và đòi hỏi sự cố gắng của cấp dưới. Nếu không có sự
đòi hỏi và cũng không có yêu cầu cao đặt ra với những người dưới quyền
thì họ dễ chán nản, không thích làm việc.
- Hãy biết phê bình và tự phê bình. Khi phê bình nhắc nhở ai cần tế
nhị, điều chủ yếu là để cho họ có cảm xúc ân hận và có ý thức khắc
phục khuyết điểm. Một số điều cần chú ý trong việc phê bình người
khác:
+ Cần nói ưu điểm của họ trước, sau đó mới nêu khuyết điểm.
+ Không nên phê bình người cấp dưới khi có mặt người thứ ba
+ Chỉ cảnh cáo phê bình trước tập thể sau khi góp ý nhiều lần mà
người đó vẫn không tiến bộ.
+ Khi nhân viên mắc lỗi đến mức bị thi hành kỷ luật thì nhà quản lý
cần tìm hiểu nguyên nhân khách quan và chủ quan, xem xét quá trình
công tác, xem xét lỗi lầm đó là hiện tượng hay bản chất. Cần thận trọng
khi quyết định hình thức kỷ luật đối với một người bởi vì điều đó sẽ có
ảnh hưởng lớn đến đời sống tinh thần, danh dự của họ
+ Đối xử với mọi người một cách công bằng
- Sử dụng người đúng năng lực, trình độ chuyên môn của họ
- Hết sức quan tâm tới việc đào tạo, bồi dưỡng người tài, tạo điều kiện
cho cấp dưới được học tập nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ.
Tạo điều kiện cho họ hoàn thành tốt nhiệm vụ cũng chính là hòan thành
tốt vai trò, chức trách của nhà quản lý.
- Sự khéo léo ứng xử của nhà quản lý trong giao tiếp là điều cần thiết
để xây dựng các mối quan hệ quản lý tốt đẹp. Điều đó có ý nghĩa rất lớn
trong việc tạo dựng môi trường sư phạm lành mạnh có tác động tích cực
tới việc hoàn thành sứ mệnh giáo dục của nhà trường. Để tạo được mối
GVHD: PGS.Ts. Phùng Đình Mẫn
16
Tiểu luận TLH Quản lý SVTH: Nguyễn Thị Na
trọng trong việc thực hiện cuộc vận động “Dân chủ - Kỷ cương - Tình
thương - Trách nhiệm”. Có thể nói để xây dựng được các mối quan hệ cá
nhân tốt đẹp giữa Hiệu trưởng với các giáo viên, nhân viên và giữa các
cán bộ giáo viên với nhau cần phải dựa trên những nguyên tắc cơ bản:
cởi mở, tôn trọng, chân thành, tin tưởng nhau, đối xử công bằng, biết
đánh giá, biết sử dụng đúng người đúng việc, biết động viên khuyến
khích và khen ngợi người khác đúng lúc và kịp thời.
Tuy nhiên cũng cần phải nhận thức được là việc có được các mối
quan hệ cá nhân tốt vẫn chưa đủ để tạo ra bầu không khí làm việc tích
cực trong nhà trường. Để có được bầu không khí sư phạm lành mạnh,
người Hiệu trưởng còn phải xây dựng được các mối quan hệ giữa các tổ
chức trong nhà trường, giữa các tổ chức với các cá nhân một cách lành
mạnh.
GVHD: PGS.Ts. Phùng Đình Mẫn
18
Tiểu luận TLH Quản lý SVTH: Nguyễn Thị Na
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1. Kết luận
Thực tiễn quản lý giáo dục nước ta, yêu cầu của Nghị quyết
Trung ương II (khóa VIII) cũng như xu hướng chung của thời đại
đang đòi hỏi một cách cấp bách việc đổi mới nhanh chóng, mạnh
mẽ, sâu sắc và toàn diện phong cách quản lý trường học. Sự đổi mới
phong cách quản lý luôn luôn được diễn ra trong mối quan hệ biện
chứng với sự đổi mới hoạt động tư duy quản lý.
Như vậy cùng với hoạt động quản lý, giao tiếp luôn luôn giữ vai
trò quan trọng, có tác dụng quy định sự phát triển những phẩm chất
tâm lý của nhân cách ở từng chủ thể và cũng là phương thức của sự
tồn tại người. Giao tiếp luôn luôn được coi là một điều kiện tâm lý
thiết yếu, có khả năng tạo ra được những tiền đề tâm lý thuận lợi
cho việc hình thành và phát triển một cách vững chắc những phẩm
giao lưu với nhau trong công tác quản lý từ đó có thể vận dụng một
cách khéo léo, sáng tạo và đúng đắn từng tình huống cụ thể của các
hoạt động- giao tiếp quản lý vào đơn vị mình đang thực hiện.
GVHD: PGS.Ts. Phùng Đình Mẫn
20
Tiểu luận TLH Quản lý SVTH: Nguyễn Thị Na
Tài liệu tham khảo
1.Tâm lý học Quản lý- Nhà xuất bản giáo dục- 1998
2.Tâm lý học xã hội trong công tác lãnh đạo quản lý- Học viện chính
trị quốc gia Hồ Chí Minh- Hà Nội 1995
3. Google.com.vn
GVHD: PGS.Ts. Phùng Đình Mẫn
21