





Hµ néi - 2014


VIN KHOA HNG THI KHÍ HU
khoa PGS. TS. Lã Thanh Hà
PGS. TS.   PGS. TS. Ngô Lê Long

PGS. TS. 

TS. 


 


gii pháp tiêu úng, - Cà Lc la chn nhm tip cn gii
quyt v  tng th c sông Phan- Cà L.
2. p 

- Xác l khoa hc và thc tin nhc thù ca
c sông Phan - Cà L  phân tích nguyên nhân hình thành và din bin
ngp úng;
-  xuc gii pháp tiêu  - Cà L phc v phát
trin kinh t - xã hi và bo v ng phát trin bn v
2

vc sông.



3. 
ng nghiên cu ca luc sông
Phan - Cà L ng vu kin c th thm
vi nghiên cu v không gian là toàn b c sông Phan - Cà L vi tng din
c là 1229 km
2
.
4. 
c thù cc sông Phan - Cà L ng ca con
i nh n quá trình hình thành  din bin ca ngc
t khoa h la ch xut gip;
 xuc quy trình v m
kim soát nhm vn hành h thng c, t
   cho công tác quy hoch phòng ch ng th trên h thng
sông Phan - Cà L.

u kin t nhiên c th  phát trin kinh t, xã hi và khoa hc công
ngh ca mi quc gia, mc sông t a chn các gii pháp phù hp.
1.2 
Nghiên cu v  c ta hin nay tp trung nghiên cu v
nguyên nhân hình thành, din bit trên các sông, ng cn
kinh t xã hi, các giu nghiên cu v c
thc hin trên h thng sông Hng, sông Thái Bình, sông Cu Long và các sông
ln  mip trung nghiên cu nhiu nht trên h thng sông
Hng - Thái Bình.
- 
Các nghiên cc hin vi nhng n lc tìm li gii trong
vic phòng, chng, khc phc tác hi do ng
 i quyt mang tính tri c sông
Phan  Cà L t   n h    c nh  i sông Cu.
Nguyên nhân ca các hn ch trên là do:
-  phi hu gi
u  phn h i do Hà Ni thc
4

hin. Mc Hà Nng
phát trin thành khu du lch sinh thái nên vic gii quyt v úng ng
c quan tâm.
- Các nghiên c cp ti vic phi hp vn hành h
thng các công trình hi  c. Các quy hoch v  c
c thc hin da trên  c hong ca h thng các công trình tiêu
c và  xut ci to nâng cp h thng tiêu thoát hin có, vì vy còn
ng nhi
- Mt khác, ch  dòng chy trên sông rt phc tp, ngp úng xy ra
m sông Phan - Cà L là sông nh và ni tnh,
không ng nhic xung quanh nên viu

2
c sông Cà L 881 km
2
c bao gm
phn ln din tích t nhiên tm các huyn Bình Xuyên, Tam
     ng, Yên Lc) vi din tích 733 km
2
và mt
phn c thuc Hà Ni (bao gm th xã Mê Linh, huy
i din tích 496 km
2
.

1) V u mi tiêu tc theo truyn thng là
tiêu t chy, vi trc tiêu chính là sông Cà L ng tiêu ra sông Cu.
2) V c nc sông Phan -
Cà Lc xây dng nhic nng.
Tuy nhiên, tt c ch mm nhic phn nhim v c trong
vùng canh tác b ngc sông Phan - Cà L.

Có nhiu nguyên nhân gây úng ngc sông, song ni tri có 5
n
 un khúc ln, 4) c vt sông t sông Cu, 5) Kh 
n trng.

Lvc sông Phan  Cà L có din tích nh, ga hình
phc tp, bao ga hình ming b gii quyt bài toán
n kt hp mô hình thu  lc 1 chiu, 2 chiu. T mt
c nghiên cu, Lua chn b phn m
tính toán thy lc và xây dng b ngp lc.


2


cao trên 20 km
2
p v
hình din bia bàn tnh trong tr
Bng 2.1. Din tích ngp theo các c sâu ngp tri tháng X/2008


2

<0.5m
85.266
(0.5-1.0)m
113.454
>1.0m
245.394 Hình 2.2. B ngp lc sông PCL trtháng X/2008
C
ng 2, Lun án gii thiu tng quan v  c sông nghiên
c c sông, t 
ng th các nguyên
nhân chính gây ra ng  xut các hng gii quyt c th. Lu
8

s dng công c mô hình mô phng tình hình ngp úng tr kim

2
; lòng dn là các sô vào sông Cà L.
* Vùng IV: Ranh gii phía Bc là vùng II và III, phía Tây là vùng I, phía
 sông Hng, phía Tây Nam gii hn b sông Cà L Ct tính
n Cn tích 77,6 km
2
; lòng dc là sông Cà L
và sông Cà L Ct.
* Vùng tiêu V: Ranh gii phía Tây gii hn bi vùng tiêu III, IV, phía
9

Bc gii hn b nhiên vi các nhánh sông Cu, phía Nam là
h thng kênh tiêu thu
Lâm) và ca sông Cà L; tng din tích vùng tiêu là 496 km
2
; lòng dn dòng
chính sông Cà L  ra sông Cu.
b) Ch tiêu thit k tiêu - c
Theo Quy chun quc gia công trình thu lnh ch yu v
thit k QCVN 04  p thit k cp I; tn sut
tiêu thit k t k là 10 %: Lun án tính cho thn

nh gia trn, cùng gp g 
+ Da vào chui s li- 2005) ti hai trm
n nht thit k vi 10 %
ti tr xp x vi X1978 = 371.6 mm;
n t = 1 gi vi da gi
n hình ca tr 
- Các biên m c thit k: M c sông Cu t   
H


Kt qu tính toán úng ngp hin trng cho thy, mc trên sông luôn
duy trì  mc cao trên +8,46 c cn tiêu là 115.90 x 10
6
m
3
, 
ln nht là  t 36.6 x 10
6
m
3
,

tp trung phía h  và th
xã Mê Linh. X
 3.2.
n tích ngp ln nht và yêu cu dung tích cn tiêu

(km
2
)


Vùng
I
Vùng
II
Vùng
III
Vùng

68,43
48,85
90,68
246,73


(10
6
m
3
)
19,63
3,57
34,36
21,74
36,6
115,9
Vùng I, tng c cn tiêu thoát 19,63 x10
6
m
3
; mc luôn duy
11

trì  mc cao trên +9,6 m gây ra úng ngp huy  ng và mt phn
huyn Yên Lc, khn ngp mc
còn 0,32 km
2
.
Vùng II, tc cn tiêu thoát 3,57 x10

TH2: Cn cong t U ban xã Xuân Thu (thua ph
c (thua phn thôn Diên Lc, xã Tam Giang); TH3: Ct
dòng ging ng hp ct dòng 1 và b sung ct n cong ni t 
Ln Xuân To thua phn thôn Diên Lc, xã Tam Giang; TH4: Ct n
cong t U ban xã Xuân Thu (thua ph
Ln Xuân To (a phn thôn Diên L).
Bng 3.3. ng hp cn chiu dài sông và din
tích ng c

sánh


dòng








   
   

3529
3046
2857
2551
2357
Tá

<0,5
4,82
1,41
19,14
8,96
9
43,33
0,5-1
6,51
1,7
25,93
10,61
13,33
58,08
>1
18,78
4,12
23,21
28,02
46,59
120,7

30,11
7,23
68,28
47,59
68,92
222,11

tiêu thoát

 án 2  C
Thc hin bin pháp no vét lòng: Sông Phan, t mt ct SP0n mt
ct SP35 vi tng chiu dài là 48 km, chiu sâu no vét bình quân 0,7 m; no vét
sông Cà L ct 10 km, chiu sâu no vét bình quân 1 m; nn ni sông
Cu Tôn -Tranh - Ba Hanh vi tng chiu dài 26,7 km vi chiu sâu 1 m.
Kt qu tính toán thy lc: Mn dòng chính trên sông Cà L do
ng t c trên sông
ti hu ht các v trí gim t n 15 cm so vt dòng.

5.
ng 3.5. Din tích ngp ln nht và hiu qu tiêu thoát - PA2


2
)
I
II
III
IV
V
Toàn



(m)
<0,5
4,96
1,3
17,83
8,29

1,2
0,1
14,3
3,7
28,7
48,1

6,3
3,4
41,7
17,0
78,5
41,5

(%)
2,0
1,9
41,5
14,3
22,2
22,4
14

Xét v kh n tr
tiêu thoát c 41,5 % : 
tiêu thoát hiu qu nh
c, trong khi c 41,7 % so vi hin trng. Vùng V
c 78,5 %, ng tiêu thoát tp trung vào khu vc Mê Linh do
 ng ti trc; các vùng còn l
Vùng I: 6,3 %, vùng II: 3,4 %, vùng IV: 14,3 %.

3,37
4,96
25,13
>1
15,83
2,85
4,38
13,55
9,55
46,16

25,77
4,91
23,89
19,59
17,58
91,74


tiêu
thoát
10
6
(m3)
3,52
0,31
22,71
14,49
28,89
69,92

/s
và kênh dn t cn trt l
Bc Bình Xuyên ti Nam Viêm vi công sut 20 m
3
/s.
Xét v kh n tr
tiêu c 83 % (96,18 triu m
3
i khu vc h 
sông nhánh nh     v       p
ng xuyên vi thng úng ngp h
c hoàn toàn 98,7 % (17,18 triu m
3

khu vc h  i quyc 89,0 % tc cn
, Hình 3.3).

. B ngp lc Sông Phan  Cà L, PA4
16

Bng 3.7. Din tích ngp ln nht và yêu cc cn tiêu theo PA4


2
)
I
II
III
IV
V

6,23
35,2


thoát
10
6
(m3)
9,49
3,01
33,93
17,18
32,58
96,18

48,3
84,2
98,7
79,0
89,0
83,0

(%)
30,4
75,5
32,7
12,4
10,1
22,7


/s
-19,5
-72,7
-131,7
-251,7
%
-3%
-13%
-23%
-45%

17 ng mc ln nht ti mt s v trí trên h thng
sông Phan  Cà L gia hin tr



3

8).

ng, t
 (Hình 3.4).
c
 c áp dng  ng bng
Bc Bu kinh ranh gii vùng tiêu v a hình, th
kinh t xã hi, công trình thy lc sông nghiên cc phân thành 5
c. Lu xui các phép th

Bng 4.1. Tng hp các gi xut
Vùng
tiêu

Vùng I
SP0SP35) 
bình quân 0,7m.
- 
B
= 100 m3/s.
- 
- 
K
= 100 m3/s, dài 3,0 km.
-  = 30 m3/s.
Kênh dài 5,0 km. Nguyên nhân;




 

- 
- 
- 

- - 
= 50 m3/s.
- -

Vùng
IV
 m.
- - 
Qc = 60 m3/s.
- 
- ng Qc = 100 m3/s.
-  dài 3,0
km.
Vùng V

 


              




 .
20



nh
KS3
4


Linh.
K

trên

KS4
5


Linh.
 

trên
        

KS51



KS52



Thi gian cc khi bu vnh

mc +8.25 m, +8.16 m và tip tt qua các mc +8.5 m và +8.4 m. 
tii Nguyc vi 5 t máy công sut 100 m
3
/s.
m ki i các mc +8.38 m và
 m kim soát 1, 2,  i các m  
 50 m
3
/s, trm
Nguy
3
/s.
22 KS1 +7,82m KS4 +8,25m
KS2 +7,24m KS51 +8,16m
KS3 +7,16m

START

3
/s

Next 6h, KS4 +8,5m
KS51 +8,41m

3
/s; 
50 m

Yes
Yes
Yes
Yes
No
No
No
No

 vc sông PCL
23

Trc tm kim soát 1, 2, 3
lt là +7.82 m, +7.24 m, +7.16 m.
Trm Nguyc h công su 50 m
3
m kim soát 1,
2, 3 lm kim soát 4,5 v ng
quanh các mc +8.31 m, +8.22 m và dm kim soát 4,5 v
i các mc +8.25 m, +8.16 m.Gii hi các v trí bm kinh t k
thut
Thn nht không quá 18 ting/tr
không quá 8 ting/tr
m tính kinh t và k thut
và phù hp vi tình hình thc tiu hành quc.

  c la ch
lu xuc sông Phan - Cà L 
i pháp c th gm các bin pháp phi
công trình và công trình, c th 