`
ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH SÓC TRĂNG
TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM
  
Người thực hiện: Nguyễn Phú Được
MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO CỦA HIỆU TRƯỞNG
XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC
TẠI TRƯỜNG THCS AN MỸ II
BÀI TẬP NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
LỚP CÁN BỘ QUẢN LÝ GIÁO DỤC _ THCS
_SÓC TRĂNG NĂM 2006_

MỘT SỐ BIỆN PHÁP CỦA HIỆU TRƯỞNG
XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC
TẠI TRƯỜNG THCS AN MỸ II
NI/ ĐẶT VẤN ĐỀ:
ghị quyết Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương (khoá VIII), đã định
hướng chiến lược phát triển Giáo dục- Đào tạo trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện
đại hoá. Muốn tiến hành công nghiệp hoá, hiện đại hoá thắng lợi, phải phát triển
mạnh Giáo dục- Đào tạo, phát huy nguồn lực con người, yếu tố cơ bản của sự phát
triển mạnh và bền vững.
Với tinh thần cơ bản đó, trong hoạt động Giáo dục- Đào tạo, đội ngũ giáo
viên là nhân tố quan trọng, quyết định chất lượng Giáo dục- Đào tạo. Dù CSVC-
trang thiết bị, các điều kiện phục vụ có đầy đủ đến đâu, mà con người không có
năng lực vận dụng, thực thi nhiệm vụ, ngành Giáo dục- Đào tạo vẫn không giải
được bài toán chất lượng dạy và học.
Những năm qua, tình hình đội ngũ giáo viên trong đơn vị chưa đồng bộ về cơ
cấu, yếu kém về chuẩn văn hoá, chuyên môn nghiệp vụ (Chưa kể đến thực trạng
thiếu giáo viên trầm trọng trong những năm trước đây). Có thể nêu một số ví dụ:

thể giáo viên được đánh giá cao về tay nghề, nghiệp vụ chuyên môn, sẽ giúp cho
quá trình phấn đấu phát triển không ngừng, được nhà trường tin tưởng ở tay nghề,
từ đó có sự kích thích, hưng phấn cao, thể hiện được tinh thần trách nhiệm trước
nhiệm vụ được phân công, tiếp tục chủ động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, chịu
3
trách nhiệm, tận tuỵ với nghề nghiệp, hết lòng thương yêu chăm sóc học sinh. Quản
lý đội ngũ, chỉ đạo chuyên môn sẽ nhẹ nhàng, hiệu quả hơn, tính đoàn kết thống
nhất được phát huy mạnh mẽ.
Tóm lại: Xây dựng đội ngũ giáo viên giỏi về chuyên môn, nghiệp vụ, vững
vàng trong nghề nghiệp, sẽ giúp cho đơn vị phát triển nhanh và vững chắc, quyết
định chất lượng dạy và học, tạo được niềm tin của CMHS về việc học hành của con
em mình, cộng đồng cùng chăm lo, xây dựng, hỗ trợ, tạo ra động lực thúc đẩy tiến
trình XHHGD cả bề rộng lẫn chiều sâu.
Những vấn đề nhà trường đả giải quyết trong quá trình xây dựng đội ngũ giáo
viên, cũng không thoát ly ngoài những quy định chung của ngành, những chỉ đạo
về chuyên môn nghiệp vụ. Điều đáng lưu ý là: Từ những quy định bắt buộc, những
vấn đề đã định hướng, đơn vị đã biết chọn lọc, tìm cách làm cho phù hợp với đặc
điểm hiện có của đội ngũ giáo viên. Thật ra những nội dung được trình bày sau đây
tuy không nổi bật rõ nét, nhưng cũng nói lên những việc làm mang tính trọng tâm,
cơ bản cho toàn đội ngũ giáo viên của nhà trường, đồng thời cũng có việc mạnh
dạn đột phá, đi tắt đón đầu, tạo được sự chấp nhận, đồng tình ủng hộ của giáo viên,
khơi dậy phong trào, khai thác tìm năng sẵn có trong đội ngũ kỹ sư tâm hồn.
II/ NỘI DUNG, BIỆN PHÁP GIẢI QUYẾT:
1/ Quá trình phát triển:
Trong quá trình quản lý, điều hành chỉ đạo chuyên môn, tiếp cận với thực tiễn
nghề nghiệp, đánh giá đúng thực trạng đội ngũ, tìm ra những mặt mạnh của tập thể,
những tồn tại hạn chế. Nhà trường đã có định hướng công việc, thực hiện các biện
pháp để nâng cao chất lượng dạy và học cho từng giáo viên trong đơn vị.
 Đánh giá năng lực sư phạm:
Đây là việc có thể xem là khó nhất trong quản lý. Trước đây, để đánh giá

quan trọng trong việc đánh giá. Gốc độ tâm lý, điều kiện khách quan cần được chú
5
trọng, có khi giáo viên giỏi lại dạy một số tiết không đạt là do đâu? người đánh giá
cần hiểu được một cách thấu đáo.
Làm thế nào, giáo viên mới thật sự thấy mình được tôn trọng, nhận rõ những
điều mình còn thiếu để bổ sung, những kinh nghiệm cần tích luỹ, mới dám bộc
bạch hết những gì còn thắc mắc, điều chưa nghĩ đến, có khi nhờ chung ta hiến kế
cho quá trình phấn đấu trong nghề nghiệp mà họ đã chọn.
Trong quá trình đánh giá năng lực sư phạm của giáo viên thời gian qua, đã tạo
nên sự chuyển biến tích cực, giáo viên tự tìm đến nhau để học hỏi, bổ sung kiến
thức sư phạm, dự giờ lẫn nhau, trao đổi kinh nghiệm các môn khó, tiết khó. Không
đánh giá quá cao giáo viên giỏi, đồng thời không hạ thấp giáo viên còn hạn chế về
khả năng sư phạm, nên thấy được ưu điểm của từng giáo viên (dù rất nhỏ), là
phương chấm trong đánh giá của BGH nhà trường. Giáo viên tin tưởng chuyên
môn ở bản thân, xem trọng uy tín về chuyên môn của BGH, tất cả đã ra sức phấn
đấu vươn lên trong giảng dạy, tiến bộ nhanh qua từng năm học, mạnh dạn hơn
trong suy nghĩ và cách làm, cùng nhau tháo gỡ khó khăn trong quá trình dạy- học,
tính đoàn kết nhất trí, thể hiện tâm huyết ngày một rõ nét hơn.
 Tham khảo ý kiến của đội ngũ:
Nếu không hiểu được tâm tư, nguyện vọng, những mong muốn của từng giáo
viên sẽ rất khó mang lại thành công, cho dù chúng ta cố sức làm nhiều hơn, mạnh
mẽ hơn nhưng: “Lực bất đồng tâm”, đòi hỏi cần có sức mạnh tổng hợp của tập thể,
mang tính quyết định cho mọi công việc.
Có thời gian dài, quan niệm xây dựng đội ngũ cứ dựa trên quan điểm chỉ đạo,
những quy định bắt buộc của ngành để thực hiện, vận dụng một cách cứng nhắc,
rập khuôn cho đơn vị mình, trong khi các thành viên chưa bắt kịp nhịp độ, chưa có
tiếng nói chung. Mặc dù họ không phản đối, nhưng tính chấp hành rất gượng ép,
tạo nên một lực cản, sức ì, khó tìm đến con đường phát triển toàn diện. Nhiều giáo
viên trước đây được dự giờ đánh giá, bồi dưỡng, qua nhiều năm nhưng không hề
chuyển biến về trình độ, chất lượng giảng dạy, hiệu quả công tác, xa rời nhà

Trong lúc thiếu giáo viên trầm trọng, tỉ lệ giáo viên mới, tập sự, hợp đồng,
nhiều hình thức đào tạo, hệ đào tạo, Nhà trường thật sự lúng túng trong xây dựng
đội ngũ, để có tính thống nhất, đồng bộ về chuyên môn, tay nghề, tạo được mặt
bằng chất lượng như nhau. Đây là một vấn đề khó giải quyết. Nhiều năm tuân thủ
hình thức dự giờ từng giáo viên rồi góp ý chỉ điều chỉnh, bổ sung, rút kinh nghiệm,
thu hẹp dần khoảng cách, thậm chí nhiều lần không phát triển còn phê bình gay gắt,
nặng nề, Có lúc gây ra sự bất bình do không thống nhất được những vấn đề chung
(do học tập, tích luỹ được ở diện hẹp, ít người). Ngần ấy thời gian, trình độ chuyên
môn, nghiệp vụ của giáo viên nhà trường chỉ dậm chân tại chỗ: đạt, chưa đạt theo
yêu cầu.
Để thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa sự phấn đấu, kích thích sự tìm tòi, học hỏi, mở
rộng tầm hiểu biết ở nhiều người. Nhà trường chọn hình thức “ Hội giảng” trong
toàn bộ giáo viên, sử dụng các ngày họp chuyên môn để tổ chức thao giảng theo tổ,
giáo viên cùng dự, hàng tuần có lịch dạy cụ thể, thay đổi môn dạy sau mỗi lần, cứ
thế xoay vòng qua 3 năm thực hiện, mỗi giáo viên dạy từ 2-3 tiết. Sau mỗi buổi hội
giảng, toàn thể HĐSP ngồi lại góp ý chân tình, giúp người dạy bổ sung những hẫng
hụt về nội dung, kiến thức, phương pháp. Đồng thời giúp cho người dự học tập
được những điểm nổi bật ở nhiều giáo viên. Đối với giáo viên mới, tập sự, hợp
đồng, không chú trọng nêu những tồn tại hạn chế, do mới làm quen với nghề dạy
học, mà quan trọng biết phát huy những ưu điểm, những cái mới chấp nhận được,
giúp giáo viên phấn đấu thêm, trao dồi hơn nữa. Cách làm này cũng bổ sung cho
nhau về kinh nghiệm lên lớp, giáo dục học sinh cho lớp giáo viên trẻ, đồng thời
giáo viên dạy nhiều năm cũng tiếp nhận được cái mới mà chưa cập nhật kịp (Do
mang tính rộng khắp, đại trà, không chọn lựa), nên tính học hỏi, trao đổi, thống
nhất trong một hay nhiều vấn đề mang ý nghĩa tổng hợp, cụ thể, toàn diện trên
nhiều khía cạnh khác nhau, khi lên lớp sẽ vận dụng thoải mái hơn, xử lý nhanh
nhạy hơn, bản lĩnh vững vàng không gò bó, lúng túng.
8
Có thể nói, mỗi giáo viên của trường hiện nay không còn có sự khác nhau về
trình tự giảng dạy các môn học, xác định nội dung, phương pháp giảng dạy, thực

chuyên môn sinh hoạt một lần hay một tháng hai lần để hợp thức hoá theo quy
định, chỉ đạo của trên. Khi tham gia sinh hoạt cùng tổ hoặc đọc nghị quyết phiên
họp tổ, điều thường thấy là những nội dung mang tính hành chính, kiểm điểm công
việc, thông báo tình hình, phương hướng sắp tới. Đặc trưng chuyên môn, trao đổi
tháo gỡ những vướng mắc về nghề nghiệp, ít khi nghe được, thấy được. Đó là
chưa kể những phiên họp không quy định nội dung, thời gian (Giáo viên nói gì
cũng ghi vào, hết ý kiến là kết thúc).
Có nhiều nguyên nhân, trong đó có nguyên nhân chủ quan là: ai cũng biết, ai
cũng dạy được cần chi mở chuyên đề bồi dưỡng, trao dồi sinh hoạt chuyên môn,
trong khi đội ngũ rất hiếm giáo viên khá- giỏi về nghiệp vụ. Vai trò quản lý cũng
mờ nhạt không kiểm tra, theo dõi, chưa thấy được cái khó của từng giáo viên, từng
tổ để giúp đỡ, định hướng.
Nhận thức rõ thực trạng của vấn đề, nhà trường đã có nhiều cải tiến trong sinh
hoạt chuyên môn, chuyên đề bồi dưỡng sẽ tổ chức thường xuyên, đơn giảng. Có
giáo viên cùng tổ chưa hiểu rõ vấn đề gì? khó ở tiết nào? môn nào? cử ra một giáo
viên dạy (mỗi giáo viên trong tổ đều được phân công dạy), đối tượng dự chỉ tập
trung nhóm giáo viên cùng tổ, liệu tổ có thể tiếp cận, vận dụng được, tiết kiệm
được thời gian, công sức, giáo viên dạy sẽ soạn kỹ tiết dạy đó rồi lên lớp. Sau tiết
dạy, cùng nhau đặt ra vấn đề, chọn lọc cách làm hay, nếu còn chưa thống nhất
được, BGH quyết định cho tổ thực hiện.
Trước phiên họp chuyên môn, BGH gợi ý những nội dung cần trao đổi trong
phiên họp của từng tổ cụ thể (không cùng một nội dung cho tất cả các tổ), tổ trưởng
sẽ được góp ý soạn thảo nội dung thông qua ý kiến duyệt của nhà trường. BGH
phân công dự họp cùng tổ, cùng đặt ra những yêu cầu bức xúc để mang tính thiết
thực khả thi.
10
Qua cách làm như vậy, các chuyên đề bồi dưỡng cũng như buổi họp chuyên
môn, đã phát huy tác dụng rõ nét. Mỗi giáo viên tự thấy mình sẽ làm được, tự tin,
mạnh dạn hơn cùng đồng nghiệp của mình, bổ sung cho cá nhân những điều đang
cần và mong mỗi. Từ đó chuyên đề không còn hình dung là vấn đề lớn: Có thể tổ

tỉnh. Nhà trường đã tạo được bước đột phá, tạo tiền đề cho giáo viên mạnh dạn
đăng ký, có bản lĩnh vững vàng khi thực hiện công việc xem ra còn rất mới mẻ và
bở ngỡ này.
Qua nhiều năm kiên trì thực hiện, đến nay quá trình xây dựng đội ngũ đã
mang lại kết quả bước đầu rất quan trọng.
Mỗi giáo viên trong nhà trường: từ đó giáo viên mới vào nghề đến giáo viên
thâm niên giảng dạy, đều nắm được nội dung, kiến thức cần truyền đạt cho học
sinh. Xác định được yêu cầu, mức độ, nội dung cần hình thành, vận dụng phương
pháp có linh hoạt hơn, hợp lý với môn học (nhìn chung năng lực sư phạm được
nâng cao rõ nét). Quy định, quy chế chuyên môn được thực hiện tốt hơn, chính xác,
kịp thời, đảm bảo được các yêu cầu cần thiết đặt ra như: soạn giảng, đánh giá- xếp
loại học sinh, chấm bài, ghi điểm, chủ nhiệm lớp, Kết quả giảng dạy trên lớp có
nhiều tiến bộ vượt bậc, không còn giáo viên yếu về tay nghề chuyên môn. Từ chỗ
không xác định được yêu cầu nội dung bài dạy, không hiểu được tác dụng của
nhiều loại thư pháp giảng dạy sẽ thực hiện trên lớp, ngay cả chưa thạo về trình tự
một tiết học cụ thể, Hiện nay, giáo viên đứng lớp vững vàng, ở hầu hết các tiết,
các môn học.
+ Năm học: 2003-2004: Có 1/24 giáo viên đạt danh hiệu “GVG tỉnh”; 5/24
giáo viên đạt danh hiệu “GV giỏi cấp cơ sở”; 15/24 giáo viên đạt danh hiệu “Lao
động giỏi”;
+ Năm học: 2004-2005: Tiếp tục có 01 GV đạt danh hiệu GVG tỉnh và 8/23
giáo viên đạt danh hiệu “GV giỏi cấp cơ sở”; 10/23 giáo viên được được công nhận
danh hiệu “Lao động giỏi”
12
+ Học kỳ I năm học 2005-2006: Trường cơng nhận 12/25 GV đạt danh hiệu
“GVG vòng trường” đưa đi dự thi GVG cấp cơ sở.
BẢNG THỐNG KÊ QUA 3 CHU KỲ THANH TRA
(XẾP LOẠI GIÁO VIÊN)
Năm học
TS

tra. Khi đội ngũ giáo viên được nâng cao về tay nghề, nghiệp vụ chuyên môn,
thì chất lượng dạy và học tập đạt kết quả tốt. Điều đó chứng minh rằng, việc
13
xây dựng đội ngũ giáo viên đủ sức đáp ứng yếu cầu mới của sự phát triển giáo
dục sẽ quyết đònh cho chất lượng dạy và học.
Từ những suy nghó cách làm đồng bộ đã được thực hiện trong thực tiễn xây
dựng đội ngũ giáo viên, nâng cao hiệu quả dạy- học của nhà trường, cho thấy
vai trò của CBQL là hết sức quan trọng, mang tính quyết đònh cho sự phát triển
đi lên của tập thể sư phạm. Đánh giá đúng đắn năng lực sư phạm của giáo viên,
giúp nhà trường đề ra những biện pháp sát hợp, về phía giáo viên ý thức nghề
nghiệp hàng ngày, hàng giờ thay đổi, họ cùng phấn đấu để được đánh giá cao
hơn, tiến bộ hơn, thành công trong nghề nghiệp. Tìm hiểu các yếu tố tâm lý
như: Nhu cầu, tâm trạng, động cơ, sự hứng thú, Người quản lý tự hiểu rằng
mình phải làm gì với tập thể, với từng đối tượng riêng biệt. Cần thiết có cách
nhìn toàn diện để đònh ra hướng đi thích hợp, những đột phá mạnh mẽ nhưng
không vượt ra ngoài những quy đònh chung. Sự phát triển đi lên của mỗi giáo
viên không thể tách rời với quá trình bồi dưỡng, rèn luyện và cả vấn đề tác
nghiệp từ phía các nhà quản lý giáo dục. Tin tưởng vào ý thức trách nhiệm,
chuyên môn nghiệp vụ của giáo viên sẽ là sự kích cầu cần thiết, đúng đắn. Bố
trí, phân công, sử dụng đội ngũ một cách hợp lý, hài hoà, đúng sở trường phù
hợp năng lực, nghệ thuật quản lý đó rất cần cho sự thành công của người CBQL.
Khi đội ngũ đã được xây dựng, nâng lên tầm cao mới, đòi hỏi người CBQL phải
có thái độ khoa học, uy tính chuyên môn cao hơn nữa, lý luận thực tiễn, minh
chứng chính xác, tạo được lòng tin yêu của giáo viên với nhà trường, với nghề
nghiệp, với khoa học và chính lương tâm mình.
2/ Kiểm nghiệm:
Rõ ràng việc xây dựng đội ngũ giáo viên như thế đòi hỏi cao ở sự: Công
tâm, thận trọng, quyết đoán, sáng tạo, cả những tham vọng đối với phát triển
14
giáo dục. Tính kiên trì chòu khó, nghiên cứu thực tiễn, Là những điều kiện để

 Bài học kinh nghiệm trong quá trình xây dựng đội ngũ giáo viên:
+ CBQL phải gương mẫu, có uy tín cao về chuyên môn, giỏi nghiệp vụ sư
phạm, am hiểu thực tiễn.
+ Học tập nghiên cứu để chặt chẽ trong lý luận, thoáng trong giải quyết
công việc chuyên môn do giáo viên đòi hỏi, yêu cầu.
+ Nắm bắt, chọn lọc thông tin, xác đònh công việc trọng tâm cần làm để
phát huy sức mạnh của tập thể giáo viên.
+ Tổng hợp ý kiến trong tập thể, được tập thể thống nhất, sẽ quyết đònh cho
mọi sự thành công, phát triển đơn vò.
+ Tin tưởng, tôn trọng ở từng giáo viên, giúp họ vươn lên, thàng công trong
mọi lónh vực công tác.
+ Có những giải pháp tình thế cũng như lâu dài, mục tiêu cơ bản, đánh giá
đúng thực trạng, khai thác hết những tìm năng hiện có, nhằm khắc phục, phát
huy hiệu quả, tạo ra sự phát triển liên tục, ổn đònh, vững chắc.
III/ KẾT LUẬN:
+ Xây dựng đội ngũ giáo viên tốt về phẩm chất đạo đức, giỏi về chuyên
môn nghiệp vụ, hiểu biết sâu rộng các kiến thức nghề nghiệp, xã hội, Là một
quá trình khó khăn, đồng thời cũng là lónh vực nhạy cảm, đòi hỏi người quản lý,
chỉ đạo phải có biện pháp đúng đắn, linh hoạt, sáng tạo trong từng thời điểm.
Kiên trì thực hiện không vội vàng nhưng cũng không buông lỏng, nguyên tắc
16
nhưng đầy tính nghệ thuật trong quản lý. Chăm chút, nuôi dưỡng những nhân tố
tích cực, nhân tố mới để tập hợp, khơi dậy đội ngũ. Thể hiện nhất quán sự công
tâm, toàn tâm và quyết tâm, hãy luôn quan niệm rằng: Có thầy giỏi thì mới có
trò giỏi. Không ai khác hơn đội ngũ chúng ta sẽ thực hiện nhiệm vụ chính trò mà
Đảng và nhân dân giao phó “ Dạy tốt- Học tốt” với sự nghiệp trăm năm trồng
người.
+ Đội ngũ giáo viên hiện nay có nhiều điều kiện để tiến xa hơn nữa trong
tương lai khi đất nước tiến hành công nghiệp hoá, hiện đại hoá, xây dựng nước
Việt Nam trở thành nước công nghiệp vào năm 2020. Ngoài việc chúng ta đã