Học Viện Hành chính Tiểu luận hết môn
A. LỜI MỞ ĐẦU
Ngày nay, khi công cuộc đổi mới của nước ta đang bước vào giai đoạn
khẩn trương, toàn diện cùng với các chính sách phát triển kinh tế. Đảng và
Nhà nước đã ban hành một hệ thống chính sách cải cách hành chính hướng
vào phục vụ lợi ích và phát triển toàn diện con người. Cải cách hành chính
hiện là chính sách lớn được Đảng và Nhà nước hết sức quan tâm chỉ đạo
thực hiện. “ Cải cách hành chính ” được đánh giá là khâu đột phá để đưa
đất nước tiến nhanh trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Trong công cuộc đổi mới vừa qua, cùng với những thành tựu mà đất nước
đã đạt được, quản lý hành chính cũng từng bước được đổi mới và phát
triển. Để phù hợp với xu thế phát triển, đáp ứng nhu cầu công nghiệp hóa,
hiện đại hóa đất nước, việc phân cấp quản lý hành chính nhà nước là một
trong những bước hữu hiệu nhằm thúc đẩy quá trình cải cách hành chính
mang lại hiệu quả thiết thực.
Lĩnh vực thuế là một quan hệ tài chính có phạm vi rộng, có nhiều mối
quan hệ phát sinh, tác động trực tiếp tới các chủ thể trong nền kinh tế; dưới
góc độ là hoạt động tạo nguồn của nhà nước nguồn thu thuế nhằm đảm bảo
nguồn tài chính để duy trì hoạt động của bộ máy nhà nước, đảm bảo trật tự
xã hội, an ninh quốc phòng. Lĩnh vực thuế phản ánh sự biến động và xu
hướng của các hoạt động kinh tế, quá trình vận hành của nền kinh tế, giúp
phát hiện những mất cân đối và các vấn đề nảy sinh của nền kinh tế để có
biện pháp điều chỉnh và giải quyết phù hợp, kịp thời. Trong quản lý nhà
nước cơ quan thuế có cơ cấu tổ chức bộ máy theo hệ thống ngành dọc từ
trung ương đến địa phương, hoạt động độc lập với các ngành khác. Việc
phân cấp trong hoạt động của ngành thuế cũng theo thứ bậc Tổng cục thuế
ở trung ương, ở tỉnh có Cục thuế, ở huyện có Chi cục thuế. Hoạt động của
cả 3 cấp khá rõ ràng theo chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của từng cấp,
phân cấp trong hoạt động của ngành thuế được thực hiện khá mạnh mẽ kể
từ khi Luật Quản lý thuế được ban hành; việc tăng cường chức năng, nhiệm
vụ cho các cấp dưới được quy định khá rõ ràng, sát thực tế hơn

Trách nhiệm: Trách nhiệm luôn gắn liền với nhiệm vụ được giao. Có
hai khái niệm trách nhiệm: trách nhiệm với ai và trách nhiệm về cái gì.
Trách nhiệm với ai tức là trách nhiệm đối với người giao nhiệm vụ cho tổ
Học viên: Hoàng Quốc Việt Trang 2
Học Viện Hành chính Tiểu luận hết môn
chức hay cá nhân. Trách nhiệm với công việc đó là việc phải làm với
những nhiệm vụ quy định và làm một cách tốt nhất.
Quyền: nhằm chỉ tất cả những gì mà tổ chức, cá nhân được làm theo
quy định của pháp luật, quyền đó được ghi trong văn bản hay quyền là
những gì được pháp luật quy định cho cá nhân, tổ chức được làm. Những
quyền đó nhà nước có trách nhiệm bảo vệ khi có người khác ngăn cản.
Quyền lực là năng lực, khả năng của một cá nhân hay tổ chức áp đặt
niềm tin, mong muốn của họ cho người khác. Tổ chức, cá nhân có quyền
lực có thể bắt buộc người khác thực thi quyết định của mình; cũng có thể
sử dụng sức mạnh để cưỡng bức người khác thi hành mệnh lệnh.
Quyền hạn của một tổ chức, cá nhân luôn gắn với quyền lực, quyền
hạn là loại quyền lực có được thông qua sự đồng ý, chấp thuận của đại đa
số thành viên của tổ chức, của xã hội. Nếu như quyền lực có được thông
qua nguồn khác thì quyền hạn chỉ có được sự đồng thuận, đồng ý, chấp
thuận. Nếu không có sự đồng ý, chấp thuận của đa số thì có quyền lực
nhưng chưa có quyền hạn.
Thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ VI về phát triển nền
kinh tế nhiều thành phần, vận hành theo cơ chế thị trường định hướng xã
hội chủ nghĩa; Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ VII, VIII về công nghiệp
hoá, hiện đại hoá đất nước, dưới sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước ta đã tiến
hành cải cách thuế bước 1 ( 1991-1995), cải cách thuế bước II ( 1996-
2005), cải cách thuế bước III (2005-2010), cải cách thuế giai đoạn 2011-
2020 qua các cuộc cải cách thuế chúng ta đã hình thành một chính sách
thuế bao quát hầu hết các nguồn thu của đất nước và luôn sửa đổi, bổ sung
hoàn thiện kịp thời phù hợp với tình hình phát triển kinh tế - xã hội của đất

Tổng cục thuế quy định chức năng, nhiệm vụ của các Đội thuộc Chi cục
thuế.
Trên cơ sở các Quyết định việc phân cấp giữa các cấp của hệ thống
ngành thuế được quy định rõ ràng, chi tiết, cụ thể:
- Các cấp có tư cách pháp nhân, có con dấu riêng, được mở tài khoản
tại Kho bạc Nhà nước theo quy định của pháp luật.
Học viên: Hoàng Quốc Việt Trang 4
Học Viện Hành chính Tiểu luận hết môn
- Tổ chức triển khai thực hiện thống nhất các văn bản quy phạm pháp
luật về thuế; quy trình, biện pháp nghiệp vụ quản lý thuế trên địa bàn.
- Tổ chức thực hiện dự toán thu thuế hàng năm được giao; tổng hợp,
phân tích, đánh giá công tác quản lý thuế; tham mưu cấp uỷ, chính quyền
địa phương về công tác lập và chấp hành dự toán thu NSNN, về công tác
quản lý thuế trên địa bàn; phối hợp chặt chẽ với các ngành, cơ quan, đơn vị
liên quan để thực hiện nhiệm vụ được giao.
- Tổ chức công tác tuyên truyền, hướng dẫn, giải thích chính sách
thuế của nhà nước; hỗ trợ người nộp thuế trên địa bàn thực hiện nộp thuế
đúng quy định.
- Tổ chức thực hiện nhiệm vụ quản lý thuế đối với người nộp thuế
trong phạm vi quản lý được phân cấp, đăng ký thuế, cấp mã số thuế, xử lý
vi phạm …theo quy định của pháp luật thuế và các quy định, quy trình,
biện pháp nghiệp vụ của ngành.
- Thực hiện thanh, tra, kiểm tra, giám sát việc kê khai thuế, hoàn
thuế, miễn giảm thuế, nộp thuế, quyết toán thuế và chấp hành chính sách
pháp luật thuế đối với người nộp thuế … thuộc thẩm quyền.
- Được các quyền như yêu cầu người nộp thuế, cơ quan nhà nước
liên quan cung cấp thông tin cần thiết phục vụ công tác thu thuế, được
quyền ấn định, thực hiện các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành
chính theo quy định của pháp luật.
- Quản lý bộ máy, biên chế, lao động; tổ chức đào tạo, đội ngũ công

lý những ngành, tập đoàn, doanh nghiệp lớn hoạt động ảnh hưởng đến nền
kinh tế quốc gia, có sự điều phối toàn ngành, toàn quốc, có số thu lớn trong
tổng thu ngân sách nhà nước. Tổ chức bộ máy ngành thuế cấp Cục thuế
thuộc tỉnh nhằm thực hiện các nhiệm vụ được phân cấp trong công tác điều
hành, quản lý thu ngân sách nhà nước tại tỉnh. Tổ chức bộ máy ngành thuế
cấp Chi cục thuộc huyện, quận là cấp cơ sở thực hiện nhiệm vụ được phân
cấp trong công tác điều hành, quản lý thu ngân sách nhà nước trên địa bàn
quận, huyện.
Trong công tác quản lý tài chính: Giai đoạn cải cách hành chính thuế
bước I (1990-1995) hoạt động quản lý tài chính dưới dạng bao cấp với cơ
Học viên: Hoàng Quốc Việt Trang 6
Học Viện Hành chính Tiểu luận hết môn
chế xin cho có nhiều bất cập và dễ nảy sinh nhiều vấn đề tiêu cực, hoạt
đông chi nội bộ không có một quy định cụ thể và theo từng đầu công việc,
từng sắc thuế và quyết định các khoản chi đều thuộc Tổng cục thuế nên có
lúc xảy ra lãng phí. Bước qua cải cách thuế bước 2 việc sử dụng tài chính
công đã có nhiều bước thay đổi như ấn định định mức các mục chi tiêu,
khoản khoản cấp phát có quy chế chi và phân cấp dần cho Cục trưởng
quyết định. Đến nay việc sử dụng tài chính thực hiện khoán chi trực tiếp
đến cấp Chi cục việc phân cấp quản lý, sử dụng tài chính giao quyền tự chủ
đến từng cấp chịu trách nhiệm. Như vậy, việc phân cấp sử dụng tài chính
đã tăng cường vai trò, trách nhiệm và quyền tự chủ của lãnh đạo các cấp
lãnh đạo trong ngành. Tạo điều kiện cho các cấp căn cứ vào nhiệm vụ của
mình để có thể phân bổ các loại chi phí cho hoạt động của mình một cách
hợp lý, đem lại hiệu quả cao hơn.
Trong công tác đầu tư xây dựng cơ bản: Giai đoạn cải cách hành
chính bước 1 toàn bộ hoạt động đầu tư xây dựng cơ bản đều thu về một đầu
mối quản lý là Tổng cục thuế làm chủ đầu tư, cấp Cục thuế chỉ là đơn vị
thụ hưởng. Bước qua cải cách thuế bước 2 việc phân cấp trong đầu tư xây
dựng cơ bản đã thực hiện phân cấp cho những công trình đầu tư xây dựng

chính thuế thì toàn bộ hoạt động xử lý vi phạm hành chính về thuế được
phân cấp thẩm quyền xử lý rõ ràng đến tận công chức thuế thi hành công
vụ, xác định rõ phạm vi điều chỉnh, đối tượng bị xử lý; khác các văn bản xử
lý vi phạm về thuế trước đây nay đã có chế tài và xử lý cả cơ quan thuế,
công chức thuế có hành vi vi phạm pháp luật về thuế. Công chức thuế thẩm
quyền xử phạt bằng tiền đến 200 ngàn đồng, Đội trưởng Đội thuế thẩm
quyền xử phạt tiền đến 2 triệu đồng, Chi cục trưởng thẩm quyền xử phạt
tiền đến 10 triệu đồng, Cục trưởng Cục thuế thẩm quyền xử phạt tiền đến
100 triệu đồng. Nếu mức phạt vượt quá thẩm quyền phải trình lên cấp thẩm
quyền cao hơn theo phân cấp đã quy định. Các hành vi vi phạm về thuế đều
có quy định chi tiết từng hành vi với mức phạt cụ thể đầy đủ, có quy định
cụ thể thẩm quyền người ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính
trong lĩnh vực thuế.
Học viên: Hoàng Quốc Việt Trang 8
Học Viện Hành chính Tiểu luận hết môn
Trong hoạt động cung cấp các dịch vụ liên quan về thuế trong thời
gian dài mang tính tập trung, bao cấp thường do cấp Cục thuế cung cấp, khi
đó toàn bộ hoạt động cung cấp các dịch vụ cho người dân như: thủ tục kê
khai nộp lệ phí trước bạ, thủ tục đăng ký quyền sử dụng nhà đất, thủ tục
đăng ký thuế … đều tập trung ở cấp Cục giải quyết. Cho nên một thời gian
dài không mang tính phục vụ dân mà người dân phải tìm đến cơ quan nhà
nước để thực hiện nghĩa vụ của mình. Bước qua giai đoạn cải cách thuế
bước 2 đã có nhiều đổi mới trong cung ứng các dịch vụ liên quan về thuế
cho người dân, trước tiên người dân phải tự khai, tự tính, tự nộp và tự chịu
trách nhiệm trước pháp luật thuế, trao trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ của
mình đối với nhà nước là người dân, người có nghĩa vụ nộp thuế, toàn bộ
các hoạt động cung ứng các dịch vụ về thuế đều được phân cấp cho tận cấp
Chi cục thực hiện với mô hình “một cửa” toàn bộ các hoạt động liên quan
của người dân, người nộp thuế có thể đến nơi gần nhất để được cung ứng
các dịch vụ của mình liên quan về thuế. Một số hoạt động cung cấp dịch vụ

trình đến nay đã thực sự thể hiện đầy đủ qua hệ thống các văn bản quy
phạm pháp luật, cụ thể nhiệm vụ, trách nhiệm và quyền hạn rõ ràng, phù
hợp, phân cấp giữa các cấp rành mạch, không chồng chéo, có tính thống
nhất; tổ chức bộ máy ngành thuế được kiện toàn; đội ngũ công chức đến
nay đều có trách nhiệm, năng lực chuyên môn, kỹ năng hành chính…
C. KẾT LUẬN
Qua thực hiện phân cấp quản lý hành chính nhà nước trong lĩnh vực
thuế cho ta thấy được vấn đề phân cấp quản lý hành chính đang là vấn đề
nóng bỏng đang được toàn xã hội đặc biệt quan tâm và các cấp, các ngành,
các địa phương khi triển khai thực hiện việc phân cấp. Mục tiêu của phân
cấp hoạt động quản lý hành chính nhà nước trong lĩnh vực thuế nhằm
hướng đến hiệu lực, hiệu quả của hoạt động quản lý thu ngân sách nhà
nước.
Quản lý hành chính nhà nước mang tính toàn diện trên nhiều lĩnh
vực. Đính hướng chung là phải phân cấp trên các hoạt động quản lý hành
chính nhà nước ( bao gồm cả cung cấp dịch vụ công ) cho các cơ quan, tổ
Học viên: Hoàng Quốc Việt Trang 10
Học Viện Hành chính Tiểu luận hết môn
chức, cá nhân có liên quan trong khuôn khổ pháp luật. Đất nước ta trong
tiến trình đổi mới các cấp, ngành, địa phương cần tiếp tục hoàn thiện, xây
dựng, điều chỉnh thể chế, cơ chế, chính sách triển khai thực hiện phân cấp
nhiệm vụ, trách nhiệm, quyền hạn. Đồng thời nhà nước cần quan tâm xây
dựng hệ thống thể chế phân công, phân cấp trong các cơ quan quản lý hành
chính nhà nước, đó chính là thiết lập, quy định nhiệm vụ, quyền hạn giữa
các cấp trong bộ máy hành chính nhà nước, giữa trung ương và địa phương,
giữa chính quyền địa phương cấp trên với chính quyền địa phương cấp
dưới. Điều này cũng có nghĩa phải xác định rõ: chính quyền địa phương
các cấp có trách nhiệm gì tức phải làm những gì nhằm đảm bảo hệ thống
pháp luật nhà nước được thực thi nghiêm chỉnh trên địa bàn lãnh thổ và
quyền được làm các vấn đề đó như thế nào.