HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH

TIỂU LUẬN
ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH PHÂN CẤP QUẢN LÍ
NHÀ NƯỚC TRÊN LĨNH VỰC MÀ ANH CHỊ ĐANG
THAM GIA QUẢN LÍ

Học viên: Trần Thị Xuân Hương
Lớp Cao học Hành chính công 16MHuế, năm 2013
Quản lý nhà nước là một lĩnh vực quản lý đặt biệt. Đó là loại quản lý gắn
liền trực tiếp với hệ thống các cơ quan thuộc bộ máy quyền lực nhà nước gắn
liền với việc sử dụng quyền lực nhà nước- một loại quyền lực đặc biệt, khác hẳn
với các loại quyền lực khác.
Hoạt động quản lý hành chính nhà nước được thực hiện bởi các cơ quan
hành chính nhà nước từ Trung ương đến tận cơ sở. Bộ máy hành chính vận hành
theo nhiều mô hình và phương thức khác nhau, trong đó mô hình phân cấp và
phối hợp giữa các bộ phận cấu thành bộ máy hành chính được coi như là mô
hình cơ bản. Mỗi cơ quan, tổ chức được xác định một cách cụ thể, rõ ràng ,
không chồng chéo nhiệm vị phải thực hiện nhằm bảo đảm pháp luật có hiệu lực.
Đồng thời để thực thi nhiệm vụ một cách tốt nhất, phải trao cho các cơ quan đó
quyền và nguồn lực nhất định. Trao quyền cho họ và đòi hỏi họ phải chịu trách
nhiệm vụ được giao.
Trước khi đi sâu vào đánh giá phân cấp tại đơn vị đang công tác thì
vấn đề phân cấp ở Việt Nam hiện nay như sau: Thuật ngũ
-
phân quyền không
được sử dụng chính thức trong các văn kiện của Đảng Cộng sản Việt Nam và
trong các văn bản pháp luật của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt

định. Nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan nhà nước thế hiện qua các quyền và
trách nhiệm:
- Quyền, trách nhiệm quản lý nhà nước, hoặc quyền cung ứng các dịch
vụ hành chính công, dịch vụ công trong các lĩnh vực, quy mô
nhất định theo nguyên tắc các công việc được trao “trọn gói” cho từng cấp
quản lý, có nghĩa việc của cấp này sẽ không thuộc quyền của cấp khác. Tuy
vậy, trong một số trường hợp thì công việc của cấp này đồng thời cũng là
công việc chung của cấp khác.
- Quyền về ngân sách, tài chính độc lập với cấp khác để thực hiện các
quyền, trách nhiệm được trao.
- Quyền về tổ chức, nhân sự đổ đảm bảo việc thực hiện các nhiệm vụ,
công việc quản lý hoặc cung ứng các dịch vụ hành chính công, dịch vụ công.
Như vậy, phân cấp ở nước ta thực chất là trao cho từng cấp hành chính
- lãnh thố những quyền tự quyết định, tự quản lý những công việc cụ thể nhất
định trên các lĩnh vực. Các cấp chính quyền có những nhiệm vụ, quyền hạn,
2
trách nhiệm và nguồn lực của mình tuỳ theo khả năng thực tế của địa phương
để thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn. Nhiệm vụ, quyền hạn tự quyết đó được
thực hiện thông qua các pháp nhân công quyền là: Hội đồng nhân dân, ủy
ban nhân dân và các cơ quan chuyên môn của ủy ban nhân dân. Nhưng hoạt
động của chính quyền địa phương đặt dưới sự kiểm tra, giám sát của chính
quyền trung ương, hoạt động của chính quyền cấp dưới chịu sự kiểm tra,
giám sát của chính quyền cấp trên.
Vấn đề phân quyền và phân cấp không phải là vấn đề hoàn toàn mới lạ
ở nước ta cả về lý luận nhận thức và thực tiễn, đã có nhiều hội thảo, diễn đàn
khoa học bàn luận về vấn đề này. về thực tiễn nhìn một cách khách quan việc
phân cấp trong quản lý đối với các ngành, lĩnh vực ở nước ta cũng đã được
tiến hành với những mức độ khác nhau, trên những lĩnh vực nhất định ngay
từ những năm tháng chiến tranh và trong cơ chế kế hoạch hóa tập trung,
nhưng chủ yếu là quản lý, điều hành đất nước theo nguyên tắc tập trung.

là hiệu quả tổng hợp - hiệu quả kinh tế - xã hội. Do đó, trong phân cấp phải tôn
trọng nguyên tắc này, điều này đòi hỏi cần phải phân cấp theo quan lý việc nào,
cấp nào sát thực tế hơn, giải quyết kịp thời và phục vụ tốt hơn các yêu cầu của tố
chức và nhân dân thì giao cho cấp đó thực hiện, phân cấp phải rõ việc, rõ địa
chỉ, rõ trách nhiệm, gắn với chức năng, nhiệm vụ của mỗi cấp.
- Phân cấp phải phù họp với trình độ phát triến kinh tể - xã hội trong từng
giai đoạn, đặc thù của ngành, lĩnh vực, điều kiện và khả năng phát triên của từng
khu vực, vùng lãnh thô, đơn vị hành chính - lãnh thổ, với đô thị, nông thôn, với
xu thế mở cửa, hội nhập khu vực, quốc tế.
- Phải bảo đảm tương ứng giữa nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm với
nguồn lực tài chính, tổ chức nhân sự và các điều kiện cần thiết khác, phải đồng
bộ, ăn khớp giữa các ngành, lĩnh vực có liên quan.
- Bảo đảm đầy đủ quyền, các phương tiện để thực hiện phân cấp và thực
hiện đầy đủ trách nhiệm của Hội đồng nhân dân, ủy ban nhân dân và Chủ tịch ủy
ban nhân dân các cấp trong việc quyết định, thực hiện các nhiệm vụ được phân
cấp, chấp hành nghiêm kỷ luật, kỷ cương hành chính, đồng thời phát huy quyền
4
làm chủ của nhân dân tham gia quyết định các vấn đề phát triển kinh tế - xã hội
ở địa phương, tham gia quản lý nhà nước.
- Phân cấp phải được thực hiện trên cơ sở một hệ thống thế chế, văn bản
quy phạm pháp luật đồng bộ, thống nhất, gắn với đổi mới cơ chế và bảo đảm
quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của các cấp chính quyền, của các đơn vị cơ
sở.
Đối với những vấn đề đã phân cấp, chính quyền cấp tỉnh chịu trách nhiệm
tổ chức triển khai thực hiện, các bộ ngành trung ương có trách nhiệm theo dõi,
hướng dẫn và kiếm tra, nếu phát hiện có vi phạm pháp luật hoặc trái với quy
hoạch, kế hoạch phát triển ngành, lĩnh vực thì xử lý theo thấm quyền hoặc báo
cáo với Thủ tướng Chính phủ xem xét.
Nghị quyết số 08/2004/NQ-CP của Chính phủ ngày 30 tháng 6 năm 2004
về tiếp tục đấy mạnh phân cấp quản lý nhà nước giữa Chính phủ và chính quyền

- Tham gia và hỗ trợ tài chính của cộng đồng.
- Lồng ghép tốt hơn hoạt động của các thực thể công và tư.
- Hoàn thiện phối hợp liên ngành.
Phân cấp hoạt động cung cấp dịch vụ y tế, chăm sóc sức khỏe nhằm
hướng đến bình đẳng, hiệu quả, trách nhiệm và chất lượng của các loại dịch vụ
được cung cấp. Nhưng tất cả các kỳ vọng trên đạt được tùy thuộc vào việc thiết
kế một khuôn khổ thể chế và chính sách cần thiết cho phân cấp. Bước đầu tiên
để bảo đảm phân cấp hoạt động cung cấp dịch vụ y tế có hiệu quả là thiết kể
khuôn khổ phân công trách nhiệm một cách cơ bản, rõ ràng giữa các chủ thể có
liên quan đến hoạt động cung cấp dịch vụ y tế, chăm sóc sức khỏe. Theo kinh
nghiệm của một số nước, phân chia nhiệm vụ giữa các chủ thể khác nhau là rất
cần thiết.
Phân công nhiệm vụ, quyền hạn cung cấp dịch vụ y tế, chăm sóc sức khỏe
giữa các cơ quan có liên quan trong hệ thống cung cấp dịch vụ cũng như chuyển
giao một số dịch vụ y tế cho khu vực bên ngoài nhà nước luôn có tính hai mặt :
Một mặt, trao cho chính quyền địa phương các cấp quyền tự do lựa chọn
hình thức, cách thức, loại hình dịch vụ y tế phù hợp với địa phương nhưng phải
biết kết hợp với các mục tiêu y tế chung của quốc gia. Điều đó có nghĩa một số
6
loại hoạt động cung cấp dịch vụ mang tính bắt buộc ( theo tieu chuẩn quốc gia),
đồng thời chính quyền địa phương được trao quyền lựa chon các hình thức cung
cấp riêng của địa phương.
Phân cấp cung cấp dịch vụ y tể
Chức năng
Bố trí, sắp xếp
Trung ương Địa phương
Thiết kế
chương trình
Cung cấp thông tin và các
tham số đối với các chương

thực tế vẫn hình thành mang tính tập trung hoạt động cung cấp dịch vụ y tế ở
những thành thành phố bệnh viện lớn. Mức độ tập trung tự bản thân nó đẻ ra
ngày càng có tính gia tăng do nhu cầu đòi hỏi chung của xã hội. Năng lực của
đội ngũ cán bộ làm công tác cung cấp dịch vụ y tể đóng vai trò quan trong và
không thể bỏ qua cả ở cấp địa phương và trung ương. Chuyển giao hoạt động
cung cấp dịch vụ y tế cũng đồng nghĩa với việc xem xét năng lực thực thi.Các
chương trình mục tiêu quốc gia về y tế như kế hoạch hóa gia đình là một ví dụ.
Đội ngũ cán bộ y tế địa phương không đủ cả về số lượng, năng lực về chuyên
môn, khả năng tiếp cận y học và công nghệ hiện đại.Chính điiều đó đã làm cho
người có nhu cầu phải bỏ qua địa phương để đến với trung ương. Ngay ở bệnh
viện TW Huế ngày năm có khoảng 85.000 lượt bệnh nhân vào điều trị nhưng
con số vượt tuyến chiếm hơn 60% tổng số bệnh nhân nhập viện. Ngoài ra phải
kể đến vấn đề tiền lương và điều kiện làm việc cần được hỗ trợ để có thể phát
huy khả năng phát triển về lĩnh vực y tế trong quá trình phân cấp giữa tuyến
trung ương và địa phương.
Ở nước ta do nguồn tài chính và cơ chế cung cấp tài chính cho các hoạt động
cung cấp dịch vụ y tế không được thiết lập đầy đủ, rõ ràng làm cho các hoạt động
cung cấp dịch vụ y tế được phân cấp không thực hiện được. Nhiều nội dung liên
quan đến phân cấp hoạt động cung cấp dịch vụ y tế gắn liền với những nội dung
phân cấp tài chính. Nếu thiếu cơ chế phối hợp giữa phân cấp tài chính tức là trao
quyền tự chủ về hoạt động – chi liên quan đến cung cấp dịch vụ y tế và phân cấp
hoạt động cung cấp dịch vụ y tế thì các hoạt động cung cấp dịch vụ y tế không thực
hiện như quy định hoặc chất lượng cung cấp thấp do thiếu ngân sách.
Hiện nay, một số nước thực hiện việc phân cấp hoạt động cung cấp dịch vụ y
tế giữa Chính phủ trung ương và chính quyền địa phương theo một số dạng sau :
- Các chính sách liên quan đến chăm sóc sức khỏe do Chính phủ trung
ương hoặc chính quyến địa phương cấp cao đảm nhận;
- Phòng ngừa và chăm sóc sức khỏe ban đầu là trách nhiệm của chính
quyền địa phương;
8

9
2. Bộ thực hiện chức năng quản lý trong toàn ngành bao gồm các tổ chức
y tế trung ương, các tổ chức thuộc các ngành khác, các địa phương (y tế dân lập)
và các tổ chức hành nghề của lương y.
Bộ nghiên cứu xây dựng và hướng dẫn thực hiện cơ cấu tổ chức thống
nhất trong từng hệ thống của ngành, nhằm bảo đảm tính thống nhất của tổ chức
ngành, đồng thời tạo điều kiện để các tổ chức có thể vận dụng những hình thức
sao cho phù hợp với hoàn cảnh cụ thể từng nơi.
3. Căn cứ vào nhiệm vụ, quyền hạn được giao, thủ trưởng mỗi đơn vị cơ
sở có thẩm quyền quyết định và phải chịu trách nhiệm về những quyết định của
mình từ những vấn đề cơ bản như quy hoạch, kế hoạch đến những vấn đề cụ thể
như bổ nhiệm cán bộ, khen thưởng, kỷ luật, xếp lương, nhận xét cán bộ khi ra
quyết định phải tuân theo những thủ tục đã quy định của Nhà nước và của Bộ.
4. Định kỳ 6 tháng và cuối năm, mỗi đơn vị cần sơ kết xem xét lại việc xây
dựng và thực hiện kế hoạch kiện toàn và nâng cao chất lượng công tác tổ chức và
cán bộ, đặc biệt là công tác làm quy hoạch và kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ
kế cận. Trong báo cáo hàng năm, cần đề xuất ý kiến về việc cải tiến tổ chức hoặc
bổ sung những chế độ, chính sách đối với cán bộ để Bộ nghiên cứu.
5. Việc phân công, phân cấp quản lý tổ chức và cán bộ phải căn cứ vào
nhiệm vụ, quyền hạn của Bộ đã được Hội đồng bộ trưởng quy định, đồng thời
căn cứ vào đặc điểm của ngành mà quy định cho phù hợp.
Theo tôi để tiếp tục đối mới trong phân cấp và thực hiện phân cấp có
hiệu quả hơn cần phải:
- Đổi mới nhận thức về phân cấp
- Tiếp tục hoàn thiên thê chế về phân cấp.
- Tiếp tục cải cách thủ tục hành chính.
- Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức hành chính nhà nước.
- Tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra và nâng cao trách nhiệm của
người đứng đầu cơ quan quản lý nhà nước.
- Nâng cao hiệu quả của phân cấp trong quản lý nhà nước.