Đề cương ôn tập Học kì I ( phần Tập làm văn) Lớp 9
ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP : VĂN – HỌC KÌ I
NĂM HỌC 2013 – 2014
Phần 1: VĂN THUYẾT MINH
I. THUYẾT MINH VỀ MỘT LOẠI CÂY
A. Mở bài: Giới thiệu về loài cây
Ví dụ : Từ thuở còn nằm trong nôi, những câu ca dao về quê hương đã vang vọng mãi
trong lòng tôi cho đến tận bây giờ :
Công đâu , công uổn, công thừa
Công đâu gánh nước tưới dừa Tam Quan
Quả đúng như vậy, cây dừa quê tôi đã gắn bó với người dân từ bao đời mà khó có ai có
thể hiểu hết được , nó là một phần nguồn sông của quê tôi. Vậy nó là một loại cây như
thế nào, ta thử tìm hiểu xem.
B. Thân bài :
1. Nguồn gốc lịch sử của loài cây :
- Thuộc họ nào.
- Xuất xứ từ đâu.
- Hiện nay đang trồng nhiều nhất ở địa phương nào.
2. Cách trồng và chăm sóc.
3. Giá trị của loài cây đó.
4. Ý nghĩa nghĩa của loài cây đó
C. Kết bài : Nêu cảm nghĩ.
Sen đi vào ca dao, thơ phú như một hình ảnh đẹp :
Trong đầm gì đẹp bằng sen
Lá xanh bông trắng lại chen nhị vàng
Nhị vàng bông trắng lá xanh
Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn
Chắc chắn ai cũng điều yêu thích sen, cảm nhận về sen phải có cảm giác thanh thản, hạnh
phúc, để vơi đi mọi nỗi lo âu của cuộc đời
Đề1 : Cây lúa Việt Nam
A. Mở bài : Giới thiệu cây lúa trong đời sống con người người nói chung, người Việt

- Cây lúa trong thơ ca, nhạc họa
7. Sự đóng góp của cây lúa trong sự phát triển kinh tế.
C. Kết bài :
- Cảm nhận về sự gắn bó với cây lúa với đất nước, với con người Việt Nam
II. THUYẾT MINH VỀ MỘT ĐỒ VẬT
Đề : Thuyết minh về cái quạt điện.
A. Mở bài :
- Giới thiệu cái quạt là một vật dụng rất cần trong đời sống con người.
Ví dụ : Trên thế giới, dân tộc nào cũng từng tạo ra cho mình một vật dụng , có khi để làm
đẹp, có khi để trang trí, cũng có khi để dùng vào một việc khác , …
B. Thân bài :
1. Cấu tạo
- Quạt gồm hai phần chính :động cơ điện và cánh quạt
- Cánh quạt được lắp với trục động cơ điện. Cánh quạt làm bằng nhựa hoặc bằng kim
loại, được tạo dáng để làm ra gió khi quay.
- Ngoài ra, quạt còn có lưới để bảo vệ, các bộ phận điều chỉnh tốc độ, thay đổi hướng gió
và hẹn giờ.
2. Nguyên lí làm việc :
- Quạt điện thực chất là động cơ điện cộng với cánh quạt
- Khi đóng điện vào quạt, động cơ quay, kéo cánh quạt quay theo, tạo ra gió làm mát.
3. Các loại quạt :
- Quạt điện có nhiều loại : quạt trần, quạt bàn, quạt treo tường, quạt cây , …
4. Sử dụng :
- Khi sử dụng quạt điện, ngoài những yêu cầu riêng về kiến thức động cơ điện, còn cần
chú ý :cánh quạt quay nhẹ nhàng, không bị rung, không bị lắc, không bị vướng cánh , …
5. Tác dụng của cái quạt điện.
5. Cách bảo quản :
- Luôn lau chùi sạch sẻ , để nơi khô ráo.
C. Kết bài :
- Nê cảm nhận của em về loại đồ vật đó

- Về tinh thần
c. Kết bài :
- Cảm nghĩ về con vật đó
IV. THUYẾT MINH VỀ MỘT DANH LAM THẮNG CẢNH
HAY MỘT DI TÍCH LỊCH SỬ
A. Mở bài : Gới thiệu về danh lam thắng cảnh hoặc di tích lịch sử
B. Thân bài :
1. Vị trí địa lí .
2. Về nguồn gốc lịch sử
3. Về kiến trúc.
4. Những hoạt động nổi bật thường diễn ra.
C. Kết bài :
- Tương lai, vai trò của di tích, danh lam thắng cảnh đó trong sự phát triển của địa
phương.
- Cảm nghĩ của em
Trường THCS Hoài Châu
3
Đề cương ôn tập Học kì I ( phần Tập làm văn) Lớp 9
IV. THUYẾT MINH VỀ MỘT TÁC GIẢ VÀ TÁC PHẨM ĐÃ HỌC
ĐỀ : Thuyết minh về nhà thơ Nguyễn Du và tác phẩm Truyện Kiều
A. Mở bài : Giới thiệu chung về tác giả và tác phẩm
- Nguyễn Du là đại thi hào của dân tộc và là danh nhân văn hóa thế giới . Với tác phẩm
Truyện Kiều là đỉnh cao của văn học trung đại Việt Nam từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIX.
Con người ấy , thơ ấy , đã trở thành niềm tự hào của dân tộc Việt Nam. Đúng như lời thơ
ngợi ca của Tố Hữu :
Tiếng thơ ai động đất trời,
Nghe như non nước vọng lời nghìn thu
Nghìn năm sau nhớ Nguyễn Du
Tiếng thương như tiếng mẹ ru những ngày.
B. Thân bài :

hai, chưa kịp đi thì bệnh mất tại Huế. Khi ốm nặng , vẫn không chịu uống thuốc , rồi qua
đời.
Trường THCS Hoài Châu
4
Đề cương ôn tập Học kì I ( phần Tập làm văn) Lớp 9
d) Hiểu biết sâu rộng về cuộc sống con người, có tấm lòng nhân ái : Chữ tâm kia mới
bằng ba chữ tài
“Tố như có con mắt trong khắp sáu cõi, có tấm lòng nghĩ đến nghìn đời , …”
4. Tác phẩm :
a) Chữ Hán : Các tập thơ : Thanh hiên thi tập , Bắc hành tạp lục, Nam trung tạp ngâm
(thơ chữ Hán gồm : 243 bài)
b) Chữ Nôm : Truyện Kiều , Văn chiêu hồn , Thác lời trai phường nón , Văn tế sống hai
cô gái Trường Lưu , …
* Giới thiệu Truyện Kiều :
- Truyện Kiều (còn có tên gọi Đoạn trường tân thanh : tiếng kêu đau đớn đứt ruột mới) là
một truyện thơ viết bằng chữ Nôm theo thể lục bát. Toàn truyện dài 3254 câu.
- Cốt truyện không phải của Nguyễn Du mà ông mượn từ tiểu thuyết chương hồi văn xuôi
chữ Hán : Kim Vân Kiều truyện của Thanh Tâm Tài Nhân – một nhà văn Trung Quốc ở
đời nhà Thanh.
- Nhưng Truyện Kiều không phải là tác phẩm dịch mà là sáng tạo của Nguyễn Du, bằng
thiên tài nghệ thuật và tấm lòng nhân đạo sâu xa, nhà thơ Việt Nam đã thay máu đổi hồn,
làm cho tác phẩm trung bình trở thành một kiệt tác vĩ đại.
- Tóm tắt Truyện kiều :
+ Gặp gỡ và đính ước
+ Gia biến và lưu lạc
+ Đoàn tụ.
5. Giá trị của tác phẩm
a) Nội dung :
- Giá trị hiện thực :
+ Bức tranh hiện thực về xã hội phong kiến Việt Nam bất công, tàn bạo chà đạp lên

C. Kết bài :
- Cảm nghĩ của em
VI- THUYẾT MINH VỀ MỘT THỂ LOẠI VĂN HỌC
VD: Thuyết minh về thơ: Thất ngôn bát cú; thất ngôn từ tuyệt; Lục bát; Truyện ngắn
A. Mở bài : Giới thiệu về thể loại
B. Thân bài :
1. Đặc điểm nhận diện
2. Cấu trúc
3. Công dụng.
4. Những tác phẩm để chứng minh
C. Kết bài :
Vị trí của nó trong văn học tương lai.
- Cảm nghĩ của em
-
Ghi chú: Ở lớp 9, các em cần phải chú ý đến các yếu tố nghệ thuật, miêu tả lồng ghép
để bài thuyết minh sinh động, hấp dẫn
Phần 2: VĂN TỰ SỰ ( trọng tâm)
I. DÀN Ý CHUNG:
A. Mở bài :
- Thường giới thiệu sự nhân vật và tình huống xảy ra câu chuyện.
B. Thân bài : Kể lại diễn biến của câu chuyện theo một trình tự nhất định :
- Câu chuyện diễn ra ở đâu ?
- Câu chuyện diễn ra khi nào ?
- Câu chuyện xảy ra như thế nào ?
C. Kết bài :
- Thường nêu kết cục và cảm nghĩ của người trong cuộc (người kể chuyện hay một nhân
vật nào đó)
II- MỘT SỐ ĐỀ BÀI ÔN TẬP
II. Kể sáng tạo (kể theo ngôi)
Đề 1: Nhập vai Trương Sinh ( Vũ Nương) để kể “ Chuyện người con gái Nam Xương

hạnh của tôi nên nên mang tram lạng vàng cưới về làm vợ.
B. Thân bài :
1. Cuộc sống gia đình
- Sự việc 1 : Tôi lấy chồng tên là Trương Sinh vốn tính đa nghi hay ghen tuông . Biết
thế , nên tôi luôn giữ gìn khuôn phép, không để vợ chồng xảy ra chuyện thất hòa.
2. Tôi là người phụ nữ đảm đam, hiếu thảo, thủy chung son sắt
- Sự việc 2 : Cuộc sum vầy chưa được bao lâu, chồng tôi đi lính, khi tiễn chồng ra trận,
tôi rót chén rượu đầy và nói những lời dặn dò đượm tình thủy chung :”Thép chẳng dám
mong được đeo ấn phong hầu, mặc áo gấm trở về quê cũ, chỉ xin ngày về mang theo hai
chữ bình yên là đủ … “ Điều ước ao của tôi không phải là danh vọng, tiền bạc mà là cuộc
sống gia đình đầm ấm yên vui.
- Sự việc 3 : Trong thời gian xa chồng, một mình tôi phải chèo lái con thuyền gia đình
thật là vất vả mọi bề. Tôi vừa nuôi con vừa chăm sóc mẹ chồng đang ốm đau, bệnh tật.
- Sự việc 4: Nhưng mẹ chồng tôi vì quá thương con, không qua được và đã qua đời, một
mình tôi lại lo liệu ma chay, tế lễ cho thật chu toàn.
- Sự việc 5 : Thương chồng, nhớ chồng, thương con và lo cho con tôi thiếu thốn bóng
dáng của người cha. Đêm đêm , tôi chỉ cái bóng của tôi trên tường và tôi nói nói với đứa
con của tôi đó là cha của nó.
3. Nỗi oan của tôi khi chồng trở về
- Sự việc 6 : Qua một năm sau, việc quân kết thúc, chồng tôi trở về. Tôi rất vui mừng vì
gia đình tôi được đoàn tụ và có được cuộc sống như xưa. Nhưng điều tôi hằng mong ước
và chờ đợi lại không đến mà sóng gió lại nổi lên trong cái gia đình bé nhỏ này. Chồng tôi
đã nghe lời con nhỏ hồn nhiên , ngây thơ và quá mập mờ. Nên chàng mắng nhiếc tôi
Trường THCS Hoài Châu
7
Đề cương ôn tập Học kì I ( phần Tập làm văn) Lớp 9
thậm tệ và còn đuổi tôi ra khỏi nhà , không cho tôi giải thích một lời nào . Tôi thật sự vô
cùng thất vọng
- Sự việc 7 : Bao nhiêu năm tôi chờ đợi để mong có được một ngày hạnh phúc. Tôi chưa
làm gì sai trái để đến nỗi phải hư thân mất nết như chồng tôi nghĩ . “ngõ liễu tường hoa

trên núi đã lâu năm.
- Nghe tin triều đình mở hội khoa thi, tôi liền xin phép thầy xuống núi để dự thi và cũng
mong được treo ấn phong hầu, vinh quy bái tổ, võng lọng. Để tôi mang tài năng của mình
thực hiện một cách có hiệu quả việc phò vua giúp nước, giúp đời cứu dân.
2. Ra tay đánh tan bọn cướp hung dữ .
- Tôi trên đường lều chõng đi thi, tôi chợt nghe tiếng kêu cứu, tôi liền ra tay cứu giúp
người lương thiện đang trong cơn gặp hoạn nạn. Tôi hành động thức thì, không một giấy
lưỡng lự, ghé ngay vào bên đàng, bẻ cây làm vũ khí và xông vào bọn cướp hưng dữ và
gọi chúng là bọn hung đồ, cướp bóc dân lành
Trường THCS Hoài Châu
8
Đề cương ôn tập Học kì I ( phần Tập làm văn) Lớp 9
- Chính khát vọng hành đạo cứu người đã khiến cho tôi có một sức mạnh vô song . Tôi
“tả đột hữu xông – Khác nào Triệu Tử mở vòng Đương Dang” . Bọn lâu la , gươm giáo
đều vỡ tan, bỏ chạy. Tên cầm đầu, bị tôi đánh một gậy đã thác rày thân vong.
3. Hỏi thăm người gặp nạn :
- Dẹp xong “lũ kiến chòm ong” . Tôi nghe tiếng khóc mà động lòng, thương xót. Tôi lần
đến hỏi han ai đã than khóc trong xe này, Tôi đã an ủi họ và đáp rằng tôi”Ta đã trừ dòng
lâu la” cô hãy yên tâm, không sợ gì nữa. Cô gái ấy đã mời tôi lên xe để trả ơn nhưng tôi
không nhận.
- Đối với tôi làm việc nghĩa là một điều tự nhiên, ai cũng phải làm, và làm một cách tự
nguyện, một cách vô tư. Làm việc nghĩa vì người chứ không phải vì mình, làm không
phải là để được tiếng khen, để được trả ơn, nếu cần cũng có thể hy sinh vì nghĩa.
- Vì thế tôi đã từ chối lời cảm ơn của Nguyệt Nga một cách chân thành và khảng khái :
- Thế là tôi lại thanh thản ra đi, không một chút bận tâm. Đối với tôi, thấy chuyện bất
bình mà không ra cứu giúp , không làm việc nghĩa thì không phải là anh hùng
Nhớ câu kiến nghĩa bất vi
Làm người như thế cũng phi anh hùng.
C. Kết bài :
Qua những lời tâm sự của Lục Vân Tiên, ta không thể không yêu mến ở nhân vật này,

- Nhưng chính cái tinh thần đồng đội, đồng chí yêu thương gắn bó giữa những người lính
mà họ đã vượt qua tất cả. Cùng nắm tay nhau, siết chặt tay nhau đứng vững giữa chiến
hào. Cũng chính tình đồng chí, lòng yêu nước đã sưởi ấm họ giữa cảnh rừng hoang sương
muối.
- Đẹp biết mấy là nụ cười lạc quan của người chiến sĩ. Cười trong buốt giá là thái độ coi
thường khó khăn, gian khổ là niềm tin vững chắc vào ngày mai chiến thắng.
- Đẹp làm sao giữa đêm rừng hoang sương muối có người chiến sĩ vẫn ôm súng canh
quân thù trong đêm trăng sáng. Đó là một biểu tượng đẹp của hình ảnh người lính, biểu
tượng cao quý của mối tình đồng chí đã khắc sâu trong tâm trí tôi. Xa hơn nữa là biểu
tượng đẹp cho thơ ca cách mạng việt nam trong thời kì kháng chiến chống pháp.
Còn người lính trong thơ Phạm tiến Duật là những người lính trẻ vừa rời ghế nhà
trường hay các giảng đường đại học gác lại ước vọng tương lai để lao vào cuộc chiến đấu
theo tiếng gọi của miền Nam thân yêu. Nơi núi rừng Trường Sơn nắng cháy kia lại xuất
hiện người lính mới con mang màu áo thư sinh nhưng không thiếu lòng dũng cảm. Bất
chấp tất cả, họ sẵn sàng :
Xẻ dọc Trường Sơn đí cứu nước
Mà lòng phơi phới dậy tương lại.
- Họ hiện lên trên những trang thơ của những thi sĩ là người lính thật dí dỏm, thật yêu
đời. Gian khổ tưởng chừng như họ không thể nào vượt qua, cái chết như kề bên. Vậy mà
lúc nào các anh cũng nở một nụ cười rất ngang tàng, rất nghịch ngợm.
- Họ ngồi vào những chiếc xe không kính, bị bom Mỹ phá hủy hết , tưởng như không thể
sử dụng được thế mà các anh lại cứ ung dung mà lái, cứ nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng
mà chạy. Qua khung cửa không có kính chắn gió, không chỉ thấy mặt đất mà còn nhìn
thấy bầu trời đầy sao, cánh chim như ùa vào buồng lái . Cứ vượt qua đèo cao suối sâu ,
vượt qua mưa bom bão đạn mà đi tới mà thẳng tiến.
- Đường Trường Sơn gập gềnh, hiểm trở. Mùa mưa, thì mưa như thác đổ. Mùa khô. Xe
chạy bụi bay mù trời. Ngày nào trời quang mây tạnh thì bom đạn giặc Mỹ trút xuống
những đoàn xe cứ nối nhau ra mặt trận. Tôi cũng không sao hiểu nổi xe có kính người lái
đã vất vả rồi, xe không kính mà làm sao họ lái được mà có lái được thì chắc cũng vất vả
biết chừng nào. Khi xe chạy gió lùa mạnh vào ca bin khiến người lính lái xe chỉ còn nhìn

chứa chan tình nghĩa. Bởi những kỉ niệm ấy thường gắn bó với những người ruột thịt, gần
gũi : mẹ ta, cha ta, anh chị em, ông bà , bạn bè. Còn đối với tôi người cháu trong bài thơ
Bếp lửa, kỉ niệm về bà và tình cháu đối với tôi là vô cùng sâu nặng.
B. Thân bài :
1. Những hồi tưởng về bà và tình bà cháu :
- Trong những năm tôi đang du học ở nước ngoài, với nền công nghiệp hiện đại, chỉ toàn
bếp ga, bếp điện, với những ống khói con tàu mà khi nhìn thấy nó tôi lại nhớ da diết về
cái bếp lửa của người bà đang “chờn vờn” trong sương sớm và cũng từ bếp lửa ấy tôi lại
nhớ đến hình ảnh người bà đầy thân thương : Cháu thương bà biết mấy nắng mưa.
- Cả một hồi ức kỉ niệm lại hiện về trong tâm trí tôi. Suốt quảng đời vất vả bà và tôi bên
nhau. Mới bốn tuổi, tôi đã quen mùi khói. Làng thì đói kém, bố đi đánh xe thật vất vả.
Khi nghĩ sóng mũi của tôi còn cay.
- Những năm tháng tôi cùng bà sớm hôm có nhau. Bà kể cho tôi nghe chuyện những ngày
ở Huế, rồi bà dạy tôi làm, bà chăm tôi học, bà dặn dò khi viết thư cho bố tôi đang công
tác ở chiến khu thì đừng có kể này kể nọ, vẫn bảo ở nhà vẫn được bình yên. Tôi rất nhớ
kĩ những lời dặn dò đó, . Bà là thế đấy ! Bà có khác nào là những bà tiên trong chuyện
đời xưa, lúc nào cũng che chở, yêu thương luôn tận tụy vì tôi .
- Hình ảnh bếp lửa, gợi cho tôi một liên tưởng nữa. Đó là tiếng chim tu hú kêu khi mỗi độ
hè về, tiếng chim như giục giã, như khoắc khoải một điều gì da diết mà tôi chưa lí giả
được. Nó gợi ra tình cảnh vắng vẻ và nỗi nhớ mong của tôi và bà
- Nó còn gợi lên trong kí ức bao nhiều điều xót xa mà tôi không thể nào quên được là
năm giặc đốt làng cháy tàn cháy rụi. Tôi được sống trong sự cưu mang của bà, vì vậy tôi
đã sớm tự lập được, sớm phải lo toan , chia sẻ cùng bà tôi gánh nặng khó nhọc trên đôi
vai gầy.
- Tôi cứ mỗi ngày một lớn, tôi càng hiểu rõ tấm lòng cao quý của bà, nghị lực của bà vẫn
bền vững. Bếp lửa bà nhen mỗi buổi sáng sớm mai không chỉ bằng nhiên liệu bên ngoài,
mà là từ ngọn lửa trong lòng bà- ngọn lửa của sức sống, lòng yêu thương, niềm tin
Một ngọn lửa lòng bà luôn ủ sẵn
Một ngọn lửa chứa niềm tin dai dẳng.
2. Những suy ngẫm về bà :

B. Thân bài :
1. Vầng trăng của tuổi thơ và vầng trăng của thời chiến tranh.
- Tuổi thơ của tôi thật là bao la, được hạnh phúc mà tôi đã cảm nhận được từ vẻ đẹp của
thiên nhiên, tôi được ngắm trăng trên đồng quê thật là thảo thích, rồi trên dòng sông và cả
trên bãi bể nữa . Cùng quấn quýt , chia sẻ , cảm thông như những người bạn vô từ.
Những điều đó như một chút hoài niệm xa vời thời thơ ấu của tôi.
- Khi tôi lớn lên vác ba lô , cầm cây súng, rời quê hương và đã trở thành người lính để
chiến đấu cho nền độc lập dân tộc, cho tổ quốc yêu thương.
- Trăng thật hồn nhiên, tươi mát cùng tôi trên mọi nẻo đường hành quân , giữa rừng
khuya sương muối. Trăng chia ngọt sẻ bùi, cùng tôi hân hoan trong niềm vui chiến
thắng , và tất nhiên trăng đã thành tri kỉ với tôi từ bao giờ. Khiến tôi thấy cảm nhận được
rất rõ cái tình cảm gắn bó giữa trăng – người lính .
- Đối với tôi như một cái chớp mắt, cái còn lại lúc này vầng trăng thật là đơn sơ nhưng
chung tôi thủy. Nó gieo vào tâm hồn tôi và tưởng như nó sẽ là mãi mãi . Bởi vì nó quá
trần trụi, quá hồn nhiên, mộc mạc như có cây. Tôi cứ nghĩ rằng, thiên nhiên là luôn vĩnh
hằng và không bao giờ quên được cái vầng trăng tình nghĩa ấy.
- Trăng đã chiếu sáng cả đôi mắt lẫn tâm hồn, chiếu sáng cho đường đi, lẫn cả đường đời
2. Hoàn cảnh sống hiện tại .
Trường THCS Hoài Châu
12
Đề cương ôn tập Học kì I ( phần Tập làm văn) Lớp 9
- Sau ngày toàn thắng, miềm Nam được giải phóng, đất nước được thống nhất. Tôi lại
tạm gác ba lô và cây súng, trở về với cuộc sống hòa bình, cuộc sống đời thường. Sống
trong thành phố hiện đại, với nhà cao cửa rộng, ánh điện cửa gương. Hoàn cảnh sống của
tôi đã có sự đổi thay. Tất nhiên tôi cũng nằm trong quy luật ấy cũng thay đổi. Hiện tượng
tâm lí và cũng là đạo lí này vẫn thường xảy ra khi nay đã khác xưa. Bởi thế ca dao mới
lên tiếng hỏi từ lâu “Thuyền về có nhớ bến chăng” ?
- Thế thì cần trăng mà làm gì nữa, trăng còn có ích gì cho tôi chăng ! Thế là hết, cái vầng
trăng tình nghĩa của ngày xưa đã không còn nguyên venï như xưa, nó chỉ là như một
khách xa lạ qua đường mà thôi ! Tình cảm của tôi đâu có còn son sắt, thủy chung như

thay.
- Tôi tự hỏi . Tại sao tôi lại đổi thay. Trăng thì cứ im lặng, vô ngôn không nói một lời
nào, trăng cứ lạng lẽ, là sự bao dung , độ lượng , nghĩa tình thủy chung , trong sáng .
Chính điều đó đã làm cho tôi giật mình . Giật mình là để tôi tự hoàn thiện mình.
C. Kết bài :
Trường THCS Hoài Châu
13
Đề cương ôn tập Học kì I ( phần Tập làm văn) Lớp 9
- Bài thơ chính là tiếng nói của trái tim tôi. Và hơn thế nữa, đó cũng là tiếng chung của
trái tim người đọc. Tôi muốn nói rằng : phải chung thủy trọn vẹn, phải nghĩa tình sắt son,
đừng bao giờ quên đi đạo lí “uống nước nhớ nguồn” thủy chung cùng quá khứ.
Đề: Dựa vào nội dung tác phẩm “Làng” của Kim Lân , hãy đóng vai nhân vật ông Hai để
kể lại đoạn truyện miêu tả diễn biến tâm trạng và hành động của ông Hai khi nghe làng
chợ Dầu theo giặc.
Dựa vào nội dung tác phẩm “Làng” của Kim Lân , hãy đóng vai nhân vật ông
Hai để kể lại đoạn trích mà em đã học.
I Mở bài :
Quê hương mỗi người chỉ một
Như là chỉ một mẹ thôi
Quê hương nếu ai không nhớ
Sẽ không lớn nỗi thành người.
Quê hương tôi là làng chợ Dầu - một cái làng nổi tiếng khắp vùng Kinh Bắc, tôi
yêu nó bằng một tình yêu máu thịt, nhưng “Làng thì yêu thật, nhưng làng theo Tây mất
rồi thì phải thù”. Có người hỏi : “Sao lại phải thù” ? Tôi sẽ kể cho các bạn nghe về lòng
yêu thương, tự hào xen lẫn nỗi đau khổ tuyệt vọng khi nghe làng mình theo Tây và tin
làng được cải chính.
II Thân bài :
-Tôi là một người nông dân nghèo, sinh ra và lớn lên trong một cái làng nổi tiếng
nên tôi rất lấy làm hãnh diện, đi đâu tôi cũng khoe về cái làng của mình bằng một cái
giọng say mê náo nức lạ thường. Nào là làng của tôi nhà ngói san sát, sầm uất như tỉnh;

đẩy vào tình thế bế tắt, tuyệt vọng có lúc tôi lại nghĩ quẩn “hay là quay về làng”
nhưng rồi tôi lại kiên quyết: “Làng thì yêu thật, nhưng làng theo Tây mất rồi thì phải
thù!”.
- Trong tâm trạng bị dồn nén và bế tắt ấy, tôi chỉ còn biết trút nỗi lòng mình vào
những lời thủ thỉ tâm sự với đứa con nhỏ còn rất ngây thơ.
- À, thầy hỏi con nhé. Thế con ủng hộ ai ?
- Ủng hộ Cụ Hồ Chí Minh muôn năm !
Nghe con ngây thơ nói mà nước mắt tôi chảy ròng ròng trên hai má Lòng trung
thành của cha con tôi, của hàng triệu nông dân Việt Nam đối với lãnh tụ, với kháng chiến
là thế đấy.
-Cho nên, khi cái tin thất thiệt “cả làng Dầu Việt gian theo Tây” được cải chính thì
tôi là người sung sướng nhất. Tôi “tươi vui, rạng rỡ hẳn lên”, “mồm bỏm bẻm nhai trầu,
cặp mắt hung hung đỏ ” Tôi mua quà cho con. Tôi chạy sang nhà bác Thứ để “khoe” cái
tin làng Dầu đánh giặc, nhà tôi bị Tây đốt . Tôi cũng không hiểu tại sao cái nhà của mình
bị Tây nó đốt sạch mà tôi không buồn, không đau đớn, xót xa mà còn khoe .
Hình như tôi khoe như vậy là muốn khẳng định, chứng minh một điều là làng của
tôi không theo giặc dù có mất cả cơ nghiệp mà tôi đã gầy dựng cũng không hề buồn
tiếc, thậm chí tôi còn cảm thấy rất sung sướng và hạnh phúc . Bởi lẽ, trong sự cháy rụi
ngôi nhà của riêng tôi là một sự hồi sinh về cái danh dự của làng chợ Dầu anh dũng
kháng chiến. Đó là một niềm vui kì lạ, thể hiện một cách đau xót và cảm động tình yêu
làng , yêu nước, tinh thần hy sinh vì cách mạng của tôi nói riêng và của người nông dân
Việt Nam nói chung trong cuộc kháng chiến chống kẻ thù xâm lược.
III. Kết bài :
Theo tôi nghĩ, mỗi người dân Việt Nam đều yêu thương, gắn bó với quê hương
mình bởi đó là nơi tổ tiên , ông cha đã sinh cơ lập nghiệp từ bao đời; là nơi chôn nhau cắt
rốn; nơi có những người thân đang cần cù một nắng hai sương. Vì vậy, lòng yêu mến
làng quê đã trở thành một tình cảm truyền thống của dân tộc Việt Nam, đặc biệt là người
nông dân Việt Nam. Yêu làng cũng là yêu nước. Tôi đã buồn vui sướng khổ, đã kiêu
hãnh, tự hào về cái làng chợ Dầu của mình. Vì vậy, nhà thơ Chế Van Viên đã nói :
Khi ta ở là nơi đất ở

ấy, lặp đi lập lại, đôi lúc cũng cảm thấy chán. Nhưng cất nó đi thì tôi buồn đến chết mất.
Cái gian khổ nhất là nửa đêm “gió tuyết và lặng im ở bên ngoài như chỉ chực đợi mình ra
là ào ào xô tới” , nhưng cũng phải dậy để làm công việc theo quy định , mà tôi gọi đó là
giờ “ốp” . Cái im lặng thật là đáng sợ : nó như bị chặt ra từng khúc , xong công việc rồi ,
trở vào thì không thể ngủ được nữa.
- Sự việc 6: Tôi tâm sự tiếp , hồi mới vào nghề thi chưa quen cảm thấy lẽ loi như những
ngôi sao xa xôi kia. Bây giờ thì đã quen rồi. Và khi ta làm việc, ta với với công việc là
đôi, sao gọi một mình được chứ ? Huống chi việc của tôi gắn liền với bao anh em ở dưới
kia. Công việc tuy có gian khổ nhưng cất nó đi thì buồn đến chết mất. Tôi lại quay sang
trò chuyện với cô kĩ sư, cô thấy dấy, lúc nào tôi cũng có người để trò chuyện đó là sách
- Sự việc 7: Tôi làm việc như thế ấy nhưng khi bác họa sĩ muốn vẽ về tôi thì tôi từ chối,
tôi không muốn ai biết về tôi và tôi đã giới thiệu người xứng đáng để được bác vẽ .
- Sự việc 8 : Tôi chia tay với mọi người. Tuy thời gian vô cùng ngắn nhưng đối với tôi thì
thật là hạnh phúc vì được trò chuyện với mọi người,
C. Kết bài :
Khi nói đến Sa Pa, thì người ta nghĩ đó là nơi nghỉ mát . Thế nhưng trong cái im lặng
ấy vẫn có những con người ngày đêm âm thầm làm việc và cống hiến cho tổ quốc . Đọc
truyện, là học sinh luôn nghĩ rằng : học là mãi mãi, thời nào cũng vậy, xã hội, đất nước,
nhân dân lúc nào cũng cần, cũng yêu mến, trân trọng, cảm phục và học tập những phẩm
chất tốt dẹp của anh thanh niên.
Đề 10 : Kể lại cuộc gặp gỡ (từ lúc mới gặp đến lúc chia tay) của cha con ông Sáu trong
đoạn trích Chiếc lược ngà của Nguyễn Quang Sáng theo ngôi kể thứ nhất của bé Thu.
A. Mở bài :
Ví dụ : Nhà tôi ở gần Vàm kinh nhỏ đổ ra sông Cửu Long. Má tôi nói năm tôi lên một
tuổi thì ba tôi thoát li đi kháng chiến. Ba tôi tên Sáu. Suốt mấy năm kháng chiến, má tôi
có đi thăm ba tôi mấy lần nhưng do đường xá xa xôi, cảnh đi thăm chồng ở chiến trường
Trường THCS Hoài Châu
16
Đề cương ôn tập Học kì I ( phần Tập làm văn) Lớp 9
miền Đông không đơn giản nên má tôi không đưa tôi theo. Vì thế, ba con tôi chỉ biết

Đề cương ôn tập Học kì I ( phần Tập làm văn) Lớp 9
Trường THCS Hoài Châu
18