SINH VẬT CHỈ THỊ CHẤT LƢỢNG NƢỚC
(BIOINDICATORS FOR WATER QUALITY)
1
Co-operated by Thao. M. D., Khuong. D. VNha Trang, 09/2011
 Số đơn vị học trình: 2
 Đối tượng sử dụng:
- Bậc học: Đại học
- Ngành học: Quản lý môi trường và nguồn lợi thủy sản
- Sinh viên năm thứ 3
 Đánh giá kết quả:
Thi (viết): 50 %
Tham gia trên lớp: 10 %
Tự nghiên cứu: 10 %
Hoạt động nhóm: 10 %
Kiểm tra: 20 %
Co-operated by Thao. M. D., Khuong. D. VNha Trang, 09/2011
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Lê Văn Khoa, Nguyễn Xuân Quýnh, Nguyễn Quốc Việt, 2007. Chỉ thị sinh
học môi trường. NXB Giáo dục.
2. Nguyễn Xuân Quýnh, Clive Pinder, Steve Tilling, 2001. Định loại các nhóm
động vật không xương sống nước ngọt thường gặp ở Việt Nam, NXB Đại
học Quốc gia Hà Nội.
3. Rapid Bioassessment Protocols For Use in Streams and Wadeable Rivers:
Periphyton, Benthic Macroinvertebrates, and Fish.
Co-operated by Thao. M. D., Khuong. D. VNha Trang, 09/2011
VẤN ĐỀ 1
ĐẠI CƢƠNG VỀ TÀI
NGUYÊN VÀ Ô NHIỄM
NƢỚC
Co-operated by Thao. M. D., Khuong. D. VNha Trang, 09/2011
NỘI DUNG CHÍNH

< 120
Khí hậu khô
120 – 250
Khí hậu khô vừa
250 – 500 mm
Khí hậu ẩm vừa
500 – 1000
Khí hậu ẩm
1000 – 2000
Khí hậu rất ẩm
> 2000
Co-operated by Thao. M. D., Khuong. D. VNha Trang, 09/2011
 Con người ngày càng khai thác và sử dụng nhiều tài nguyên
nước hơn: 1990 gấp 30 lần lượng nước khai thác năm 1960
Co-operated by Thao. M. D., Khuong. D. VNha Trang, 09/2011
 Các nguồn nước trên trái đất đang bị ô nhiễm bởi các hoạt động của con người
pesticide
Nước thải
Co-operated by Thao. M. D., Khuong. D. VNha Trang, 09/2011
3 TÀI NGUYÊN NƢỚC Ở VIỆT NAM
 Việt Nam là nước có lượng mưa
trùng bình vào loại cao, khoảng
2000 mm/năm, gấp 2,6 lần lượng
mưa trung bình trên thế giới.
 lượng dòng chảy phát sinh trên
lãnh thổ Việt Nam là 317
km
3
/năm, chiếm 37%
 từ các nước láng giềng: 536

Co-operated by Thao. M. D., Khuong. D. VNha Trang, 09/2011
TĂNG CƢỜNG ĐÀO TẠO VÀ NÂNG CAO NHẬN THỨC
 Cung cấp những kiến thức cơ bản về chu trình nước thông qua
các bài giảng ở trường học và qua các phương tiện thông tin
đại chúng.
 Nâng cao hiểu biết về giá trị của các hệ sinh thái thủy vực và
phương cách sử dụng bền vững.
 Giải thích cho mọi người hiểu sự cần thiết giữ gìn nước khỏi
bị ô nhiễm và hướng dẫn chọn các sản phẩm dùng trong gia
đình ít gây ô nhiễm.
 Có chương trình đào tạo về công tác quản lý toàn diện nước và
các hệ sinh thái thủy vực.
Co-operated by Thao. M. D., Khuong. D. VNha Trang, 09/2011
NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG NƢỚC:
 Bảo quản và sử dụng hiệu quả hệ thống cung cấp nước cũng như
sử dụng nước.
 Bảo quản tốt hơn hệ thống tưới tiêu để giảm bớt lãng phí.
 Tăng cường việc duy trì và bảo vệ nước bề mặt và trong đất ở
những nơi mà nước mưa là nguồn duy nhất.
 Mở rộng tái sử dụng nước.
 Hạn chế, sử dụng tiết kiệm nguồn nước sạch vào những mục
đích không thực sự quan trọng như rửa xe, tưới bãi cỏ.
08/06/
12
Dinh v. Khuong, Dept. of Fish. Biol., NTU 16
Co-operated by Thao. M. D., Khuong. D. VNha Trang, 09/2011
QUẢN LÝ NƢỚC VÀ VẤN ĐỀ Ô NHIỄM TRÊN
TOÀN BỘ LƢU VỰC:
 Trong việc qui hoạch đều phải tính đến tác động đối với khối lượng và chất
lượng nước.

 Một sự biến đổi chất lượng nước và quần xã sinh vật do nguyên nhân nào
đó hoặc một chất cụ thể xâm nhập ta gọi là nguồn nước bị ô nhiễm.
08/06/
12
Acid và kiềm
Các anion (sulphite SO
3
2-
, sulphide S
2-
, cyanide
Chất tẩy rửa
Nƣớc thải sinh hoạt và phân trại chăn nuôi
Chất khí, chất thải trong công nghệ sản xuất thực phẩm
Nhiệt
Các kim loại
Các chất dinh dƣỡng (đặc biệt là phosphate và nitrate)
Dầu và các sản phẩm dầu
Chất thải hữu cơ độc hại (nhƣ formaldehyde, phenol)
Tác nhân gây bệnh
Thuốc trừ sâu
Polychlorinated biphenyl
Radionuclide
Bảng 3.1 Các loại chất ô nhiễm gặp ở nƣớc ngọt.
Co-operated by Thao. M. D., Khuong. D. VNha Trang, 09/2011
08/06/
12
Các chất
Nguồn
Acid

Sản xuất cao su, mạ kẽm, sản xuất sắt thép
Bảng 3.2 Các chất độc hại có mặt ở nƣớc thải công nghiệp
Co-operated by Thao. M. D., Khuong. D. VNha Trang, 09/2011
NGUỒN GỐC CỦA Ô NHIỄM CHỦ YẾU DO
 Nước thải từ các khu tập trung dân cư. Trong nước thải này có chứa nhiều chất hữu cơ, phân
rác, các vi khuẩn gây bệnh, trứng giun sán… Loại nước thải này gọi là nước thải sinh hoạt.
08/06/
12
23
Sông Cái, Nha Trang (Nguồn: Đinh v. Khương,
2008)
Co-operated by Thao. M. D., Khuong. D. VNha Trang, 09/2011
 Việc sử dụng thuốc trừ sâu, trừ
cỏ dại, phân bón hóa học.
 Bài tập: Tìm hiểu về các loại
thuốc trừ sâu, diệt cỏ đang được
sử dụng ở Việt Nam hiện nay?
Ảnh hưởng của chúng tới ô
nhiễm nước và sức khỏe con
người như thế nào?
08/06/
12
Co-operated by Thao. M. D., Khuong. D. VNha Trang, 09/2011
Nước, rác thải công nghiệp đổ
ra từ các nhà máy công nghiệp.
Loại nước thải này chứa các
chất ô nhiễm liên quan đến sản
xuất công nghiệp. Tùy theo loại
công nghiệp, nhà máy mà chất
thải chứa các chất ô nhiễm khác