Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Lời nói đầu
Một tổ chức hay một doanh nghiệp (DN) là một nhóm ngời kết hợp cùng
nhau để hoàn thành một công việc hay nhiệm vụ nào đó. Ngời ta cần đợc kết nối
công việc và đợc động viên hớng tới hoạt động.
Tổ chức tồn tại vì một mục đích nào đó nh cung cấp dịch vụ, sản xuất sản
phẩm, đáp ứng một nhu cầu công cộng; mục đích này kết nối tổ choc với thế giới
rộng lớn hơn bên ngoài tổ chức. Trên thực tế, cả hệ thống công việc, lý do tồn tại
của tổ chức-hệ thống nhân sự, những con ngời đến làm việc tại tổ chức đều tồn
tại trong mối liên hệ chặt chẽ với các hệ thống rộng lớn hơn. Chính vì thế mỗi tổ
chức, mỗi doanh nghiệp đều có nét đặc trng riêng của mình đợc gọi là văn hoá tổ
chức, văn hoá doanh nghiệp (VHDN).
Nhà nghiên cứu Burack tin rằng các giá trị trong văn hoá doanh nghiệp là
thâm căn cố đế, chúng tạo ra tính đồng đều trong khuôn mẫu c xử và những giá
trị cơ bản của các đơn vị trong tổ chức bất chấp những ranh giới địa lý, chức năng
hay kinh doanh
1
. Khi nghiên cứu văn hoá của một doanh nghiệp (văn hoá tổ
chức) cho thấy mỗi doanh nghiệp có văn hoá riêng của mình. Khi các nhà quản trị
cấp cao quyết định các giá trị tổ chức của các thành viên thay đổi, các niềm tin và
thái độ, quan điểm mới đợc truyền đạt trong tổ chức. Hơn nữa các giá trị nơi làm
việc đợc truyền từ những thành viên có kinh nghiệm đến những thành viên mới, và
chúng có thể phù hợp hoặc không phù hợp với những giá trị mà các nhà quản trị
cấp cao mong muốn. Cũng giống nh văn hoá cộng đồng nói chung, văn hoá doanh
nghiệp cũng có những yếu tố đợc bảo tồn và di truyền. Nhiệm vụ của các nhà quản
trị là phải bảo vệ và phát triển những yếu tố đó theo hớng tích cực, đừng để cho nó
bị thoái hoá, bởi vì nh thế sẽ làm thoái hoá chính doanh nghiệp.
ở Việt Nam, cho đến nay, các DN còn đang phải cố gắng và loay hoay để
trụ đợc trong cạnh tranh, nên có thể nói các doanh nghiệp Việt Nam nhìn chung
vẫn còn cha tạo dựng cho mình sắc thái văn hoá kinh doanh. Phần lớn DN nớc ta
1

(1)
Hồ Chí Minh:
Văn hoá là sự tổng hợp của mọi phơng thức sinh hoạt cùng với biểu hiện
của nó mà loài ngời đã sản sinh ra nhằm thích ứng những nhu cầu của đời Zsống
và đòi hỏi của sinh tồn.
(2)

Unesco:
Văn hoá phản ánh và thể hiện một cách tổng quát, sống động mọi mặt của
cuộc sống (của mỗi cá nhân và của mỗi cộng đồng) đã diễn ra trong quá khứ, cũng
nh đang diễn ra trong hiện tại, qua hàng bao nhiêu thế kỷ nó đã cấu thành nên một
hệ thống các giá trị, truyền thống, them mỹ và lối sống, và dựa trên đó, từng dân
tộc khẳng định bản sắc riêng của mình.
Văn hoá theo nghĩa hẹp xác định đặc trng của một dân tộc, một tộc ngời,
một xã hội hay một tầng lớp xã hội trong mối tơng quan với xã hội khác, dân tộc
khác, tộc ngời khác hay tầng lớp xã hội khác.
(1)
Ai cần một ông chủ? trong tạp chí Fortune, số ngày 7 tháng5, 1990, trang 50
(
2)
Hồ Chí Minh tuyển tập, Nhà xuất bản CTQG, Hà Nội 1995, T3, trang 431
3
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
2. Văn hoá doanh nghiệp.
Trong nền kinh tế thị trờng có muôn vàn cơ hội kinh doanh, do đó có rất
nhiều các doanh nghiệp đợc hình thành, phát triển, có rất nhiều doanh nghiệp
thành công và không ít các doanh nghiệp thất bại. Liệu hỏi chúng ta có cách nào
để dự báo tơng lai của các doanh nghiệp? Chúng ta có thể nào phán đoán đợc rằng
doanh nghiệp nào sẽ phát triển bền vững và doanh nghiệp nào sẽ phá sản trong
vòng 5-10 năm?

nghiệp đó.
(3)
Thạc sĩ Phạm Văn Đạt
Văn hoá doanh nghiệp bao gồm: Văn hoá dan tộc (VHDT) + Văn hoá kinh
doanh (VHKD) + Văn hoá ngành nghề (VHNN) +Đặc thù của doanh nghiệp
(ĐTDN).
(4)
II. Tính tất yếu phải xây dựng văn hoá doanh nghiệp
1. Vai trò của văn hoá doanh nghiệp
a) Văn hoá doanh nghiệp tạo ra sự thống nhất về ý chí hành động của tất cả các
thành viên trong doanh nghiệp, nâng cao sức mạnh của doanh nghiệp.
Các thành viên trong doanh nghiệp là những cá thể có những nhân cách, cá
tính khác nhau. Mặt khác do có những nhu cầu và mong muốn khác nhau, họ hành
động vì những động cơ khác nhau, nhằm vào những mục tiêu khác nhau. Sự thống
nhất trong suy nghĩ và hgành động chỉ có thể đạt đợc khi mọi ngời thừa nhận và
tôn trọng những quan diểm và thang bậc giá trị chung. Văn hoá doanh nghiệp h-
ớng cho mọi thành viên trong doanh nghiệp mình hành động vì những mục tiêu
chung, hành động một cách có hiệu quả mà nhà quản trị không cần phải ding quá
nhiều đến các mệnh lệnh, chỉ thị.
b) Văn hoá doanh nghiệp góp phần nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh
nghiệp.
Văn hoá doanh nghiệp là một yếu tố gốp phần tạo nên khả năng cạnh tranh
của doanh nghiệp, văn hoá doanh nghiệp biểu hiện thông qua những vấn đề sau
đây:
-Tạo ra bầu không khí và tác phong làm việc tích cực.
Văn hoá doanh nghiệp là sự kết tinh của hệ thông giá trị của doanh nghiệp
đợc đa số thành viên trong doanh nghiệp thừa nhận và ủng hộ, vì vây nó là chất kết
dính các thành viên trong doanh nghiệp lại với nhau. ở nơi nào có đợc một văn hoá
doanh gnhiệp tích cực và lành mạnh, coi trọng các giá trị tinh thần, ở nơi đó ngời
ta cảm nhận thấy một bầu không khí làm việc thân thiện, chan hoà, tinh thần tơng

-Mang lại hình ảnh của doanh nghiệp.
Hình ảnh của doanh nghiệp ngày nay chủ yếu đợc phản ánh thông qua th-
ơng hiệu sản phẩm. Thơng hiệu sản phẩm là hình ảnh thu nhỏ của doanh nghiệp,
nó chứa đựng tất cả những điều mà khách hàng muốn đợc biết, đợc thấy, đợc hiểu
về sản phẩm, cách thức kinh doanh và chất lợng phục vụ của doanh nghiệp. Thơng
hiệu vừa là sức mạnh hữu hình (vì nó có thể đợc đo bằng tiền-là tài sản có giá trị
lớn) vừa là sức mạnh vô hình (thể hiện ở khả năng lôI cuốn ngời tiêu dùng) của
doanh nghiệp. Thơng hiệu đợc coi là một yếu tố hình thành nên văn hoá doanh
nghiệp, bởi vì nó không chỉ phản ánh chất lợng sản phẩm, mà còn phản ánh triết lý
6
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
kinh doanh, quan đIúm phục vụ ngời tiêu dùng. Chẳng hạn, Bitis nâng niu bàn
chân Việt, Cà phê Trung Nguyên khởi nguồn sáng tạo.
Từ những phân tích trên đây cho thấy khả năng cạnh tranh của doanh
nghiệp đợc tạo ra từ nhiều yếu tố khác nhau, nhng đóng vai trò quan trọng nhất
vẫn là văn hoá doanh nghiệp. Vì vậy, xây dựng và phát huy văn hoá doanh nghiệp
là một vấn đề thiết yếu và có tính chất lâu dài của bất kỳ doanh nghiệp muốn
thành công trên thơng trờng.
2. Những đòi hỏi khách quan của việc xây dựng văn hoá doanh nghiệp ở Việt
Nam hiện nay.
a) Sự đòi hỏi khách quan trong giai đoạn hiện nay của việc tạo lập thị trờng văn
minh.
Sau thời gian ban đầu, những nớc chuyển đổi từ nền kinh tế kế hoạch hoá
tập trung sang nền kinh tế thị trờng, nh Việt nam, những yếu tố ngãu nhiên của b-
ớc giao thời đã qua đi. Quan đIểm kinh doanh ngắn hạn, gắn với những biện pháp
kinh doanh nhất thời không còn chỗ đứng, phải nhờng chỗ cho quan điểm kinh
doanh có tính chiến lợc, dài hạn với nền tảng văn hoá sâu xa.
b) Sự đòi hỏi khách quan của việc bảo vệ lợi ích ngời tiêu dùng.
Trong kinh tế thị trờng, tất cả mọi ngời thoả mãn nhu cầu của mình thông
qua việc mua và tiêu dùng các loại sản phẩm (hàng hoá và dịch vụ) của các doanh

nó:
a) Mục tiêu của doanh nghiệp hớng tới sự phát triển lâu dài, bền vững.
b) Định hớng hoạt động của doanh nghiệp vào việc phục vụ lợi ích xã hội thông
qua phục vụ khách hàng.
c) Đề cao giá trị của con ngời, đặt con ngời vào vị trí trung tâm trong toàn bộ mối
quan hệ ứng xử trong doanh nghiệp.
Triết lý kinh doanh không phải mới đợc các doanh nghiệp quan tâm mà trớc
đây các bậc tiền bối đi trớc rút ra tử kinh nghiệm của bản thân. Trong suốt quãng
đời ẩn danh, mu sinh bằng nghề buôn, Phạm Lãi đã đúc kết đợc 16 nguyên tắc
kinh doanh đợc phân chia thành 4 mục.
Mục1: là những lời răn cho chính bản thân ngời kinh doanh, mua bán, gồm 5
quy tắc sau:
(1) Sinh ý yếu cầu khẩn: - ngời làm ăn, buôn bán phải luôn luôn siêng
năng, tích cực, năng động và nắm đợc thời cơ.
(2) Dụng đồ yếu tiết kiệm: - đại ý nói rằng muốn có lãi cao thì chi tiêu
phải tiết kiệm, không lãng phí, không xa hoa khi không thật cần thiết. Điều này
8
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
các nhà kinh doanh của ta chắc là thấm thía, đặc biệt là những DN nhà nớc thua lỗ
hiện nay.
(3) Dụng nhân yếu phơng chính: - ngời kinh doanh phải biết chọn ngời
giúp việc cho mình là ngời ngay thẳng, không có tính tham lam, biết giữ chữ tín
làm đầu trong giao dịch mua bán với khách hàng.
(4) Lâm sự yếu trách nhiệm: - khi triển khai công việc làm ăn thì phải
luôn luôn tích cực, lấy tinh thần trách nhiệm và lòng say mê kinh doanh làm điều
căn bản trong mọi vấn đề.
(5) Thủ tâm yếu an ninh: - ngời làm nghề kinh doanh phải luôn luôn sáng
suốt, bình tĩnh trong mọi tình huống xảy ra. Nói cách khác, nhà kinh doanh phải
có cái đầu lạnh và trái tim nóng. Không đợc phiêu lu, mạo hiểm, không phó mặc
cho vận may rủi, mà phải lấy sự chắc chắn, an toàn làm đầu.

tra,đối chiếu thờng xuyên và cẩn thận,rõ ràng,tránh lẫn lộn,thất lạc.
Ngẫm lại,những bài học về quản trị kinh doanh trong thời hiện đại,chúng ta
không khỏi khâm phục sự nhận thức sâu sắc, thâm thuý và mạch lạc của một nhà
DN cách ta hàng ngàn năm trớc.
2. Đạo đức kinh doanh.
Từ hàng nghìn năm, ngời ta đã nghiên cứu và đa ra nhiều định nghĩa khác
nhau về đạo đức.
Sau đây em xin đa ra định nghĩa đạo đức của tiến sĩ Albert Schweitzer :
Xét về tổng thể, đạo đức là cái tên mà chúng ta đặt cho những hành vi đúng đắn.
Chúng ta cảm thấy phải bắt buộc xem xét cái có lợi cho bản thân, mà còn phải
xem xét cho những cái có lợi cho ngời khác và cho cả loài ngời nói chung.
Theo định nghĩa này, nếu doanh nghiệp hoạt động có lợi cho mình, đồng
thời đem lại lợi ích cho ngời khác, cho đất nớc, xã hội, thì hành động đó là đạo
đức. Có thể nêu lên các mặt cụ thể của đạo đức kinh doanh nh sau:
a) Xác định rõ mục tiêu kinh doanh
Mọi ngời đều biết, kinh doanh trớc hết là theo đuổi lợi nhuận, nhà kinh
doanh làm việc vì lợi ích của mình, để làm giàu. Nhng đạo đức kinh doanh đòi hỏi
rằng kinh doanh không thể chỉ vì lợi ích của mình mà quên đi lợi ích của ngời
khác, của xã hội.
Từ đó có thể khẳng định, mục tiêu của kinh doanh là làm giàu thông qua
phục vụ xã hội, chỉ có thể trên cơ sở đóng góp cho xã hội phát triển, thì doanh
nghiệp mới đứng vững và phát triển bền vững.
10
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
b) Xác định rõ quan hệ giữa lợi ích của doanh nghiệp và của khách hàng
Đạo đức kinh doanh đòi hỏi nhà doanh nghiệp và các doanh nghiệp làm
giàu trên cơ sở tận tâm phục vụ khách hàng, thông qua việc tôn trọng quyền, lợi
ích của khách hàng.
Điều này đòi hỏi nhà kinh doanh thay đổi cách suy nghĩ, từ bỏ quan điểm
ngắn hạn, quan điểm thiển cận (đôi khi chụp dật) để chấp nhận quan điểm dài hạn,

Thơng hiệu là tài sản vô hình của doanh nghiệp. Chẳng hạn, các chuyên gia
của công ty kiểm toán VACO (Việt Nam) và Credit Lyonnais, qua tính toán, đã
thống nhất xác định thơng hiệu của bia HALIDA trị giá là 543.000 USD.
Thơng hiệu có hai mặt: Thứ nhất, đó là sự cam kết vững chắc của doanh
nghiệp đối với việc đảm bảo chất lợng sản phẩm của mình, tức là đảm bảo chữ tín,
uy tín, và thứ hai, khách hàng tin vào sự cam kết của doanh nghiệp. Từ hai đIều
đó, ngời ta mua, tức là doanh nghiệp có nhiều khách hàng, có phần thị trờng, mà
khách hàng và thị trờng là tàI sản vô hình của doanh nghiệp.
Thơng hiệu gồm ba bộ phận:
-Một biểu tợng đặc trng.
-Một dòng chữ đặc trng.
-Một màu sắc đặc trng.
Thơng hiệu phải giúp cho tất cả mọi ngời để nhớ, dễ phân biệt và gây ấn t-
ợng.
b) Phải có các đặc tính sau:
-Hiếm: Chỉ có một hoặc vài doanh nghiệp có nguồn lực (sản phẩm dịch vụ
đó).
-Quý: Nó phải tạo ra cho doanh nghiệp sở hữu có một phơng tiện để khai
thác một cơ hội hay ngăn ngừa một mối đe doạ,
-Không có sự thay thế trên thực tế: Đối thủ cạnh tranh không thể đạt đợc
cùng một kết quả với một nguồn lực khác.
-Khó hoặc không thể bị bắt chớc:
+ Vì nó trừu tợng, chắc chắn, cụ thể và khó hiểu hoặc khó hình dung.
+ Vì nó là sản phẩm của những sự kiện lịch sử có một không hai.
c) Kỹ s Hà Trọng Dũng với sản phẩm Protec
12
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Kỹ s Hà Trọng Dũng đã đa ra ý tởng: Tìm mọi cách để đa vào cuộc sống
một loại sản phẩm mới giúp cho việc hinh thành một hệ thống công dân mới trẻ
trung hơn, năng động hơn, đặc biệt cần cho trẻ em Việt Nam hôm nay và trẻ em ở

trí tuệ lo cho sự vơn lên của một thế hệ mới bản thân nó mang nặng bản sắc văn
hoá- giáo dục, có tính gia đình, tính quốc gia và tính toàn cầu.
Vậy PROTEC-2000 là gì?
13
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
-Đó là tên viết tắt tiếng Anh của một chơng trình hành động nhân đạo vì trẻ
em có tên đầy đủ là chơng trình thiết bị-đồ chơI cho trẻ em và trẻ em tàn tật hớng
tới năm 2000 đang đợc triển khai trên thực tế từ Bắc vào Nam.
Sản phẩm của PROTEC-2000 có gì mới?
Từ ý tởng đầy tính văn hoá và nhân văn: Thế giới trẻ em là của trẻ em, họ
đa ra những giải pháp kỹ thuật để xây dựng một môi trờng nuôi dạy trẻ mới đợc
trang bị các thiết bị đồ chơi đa năng, một số mẫu sử dụng không gian ba chiều nh
thiết bị- đồ chơi bàn xe dao động (ký hiệu HD-IO), hoặc rất tiện cho trẻ vui chơi
nh mâm quay mini (HD-I2), đu quay mini (HD-II)
Bởi có tính cơ động cao nên các thiết bị- đồ chơi này có thể chuyển tới
nhiều cơ sở nuôi dạy trẻ trong các khu vực đông dân hay miền núi cao, hải đảo.
Cái khác giữa dòng đồ chơi dân gian, dòng đồ chơi hiện đại với dòng thiết bị- đồ
chơi đa năng của PROTEC-2000 là ở chỗ:Dòng đồ chơi dân gian phần lớn là đơn
giản phù hợp cuộc sống nơi xóm làng xa. Đồ chơi hiện đại của các nớc và vùng
lãnh thổ nh Nhật bản, Hồng kông, Đài loan thì cái gọi là phức tạp, hiện đại nằm
bên trong đồ chơi, ngời chơi- trẻ em chỉ có một thao tác tắt- mở mà thôi, nên hạn
chế phần nào tính năng động sáng tạo ở trẻ Còn dòng thiết bị-đồ chơi của
PROTEC-2000 đã kết hợp hài hoà các đồ chơi, trò chơi dân gian với t duy lôgic
hiện đại, nên chỉ trên một thiết bị đã có hàng chục đồ chơi, cách chơi khác nhau,
cứ xoay 90

độ lại có vài một trò chơi mới, qua vui chơi mà trẻ còn phát triển thể
lực, hỗ chợ đIều trị cho trẻ em bị đau ốm tật nguyền
Tóm lại, thông qua hoạt động kinh doanh này cùng một lúc PROTEC đạt đ-
ợc nhiều mục đích khác nhau mà cái gốc của sự thành đạt là tính nhân bản, hớng

doanh nghiệp đợc đảm bảo bằng phong cách lãnh đạo doanh nghiệp.
Để trở thành một yếu tố của văn hoá doanh nghiệp, phong cách lãnh đạo
phải trở thành một giá trị truyền thống, chứ không chỉ dừng lại là những cách thức
lãnh đạo cụ thể (những ngời lãnh đạo cụ thể sẽ lần lợt kế tiếp nhau).
Với ý nghĩa đó, phong cách lãnh đạo phải gồm những quan điểm và định
chế lâu bền, bao quát mọi mặt của hoạt động lãnh đạo doanh nghiệp.
Xét về tổng quát, nó có thể bao gồm những định chế sau đây:
-Định chế về chế độ tập trung và dân chủ trong lãnh đạo doanh nghiệp. Cụ
thể định chế này đợc thể hiện trong:
+ Quy trình về thông qua và tổ chức thực hiện các quyết định;
+ Bộ tiêu chuẩn về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của các bộ
phận chức năng trong việc thông qua và thực hiện các quyết định.
15
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
+ Các quy định về phối hợp giữa các bộ phận chức năng trong quá trình thông
qua vừa thực hiện các quyết định.
+ Các quy định về đánh giá quá trình thực hiện các quyết định.
-Định chế về kết hợp hài hoà các lợi ích để doanh nghiêp trở thành ngôi nhà
chung, là con thuyền vận mệnh của tất cả mọi ngời.
Việc giải quyết không thoả đáng vấn đề lợi ích sẽ là một trong những
nguyên nhân sâu xa nhất gây xung đột trong nội bộ, gây mất đoàn kết nội bộ
doanh nghiệp, cản trở việc xây dựng văn hoá doanh nghiệp.
Xét cho cùng, để thực hiện định chế về kết hợp hài hoà các lợi ích trong
doanh nghiệp, thì phải có nề nếp về tài chính.
Tài chính trong doanh nghiệp phải dựa trên cơ sở minh bạch, công bằng và
tin cậy, đạt tới mức chi tiết, chi ly.
Đó có thể là kỷ luật về chấp hành định mức khoán; cách thức tính tiền lơng
và tiền thởng; các quy định về tạm ứng, thanh toán, vay vốn, nguyên tắc trách
nhiệm tài chính v.v
-Định chế về sử dụng và nâng cao chất lợng nguồn nhân lực

Phơng thức giao tiếp của doanh nghiệp với xã hội gồm hai bộ phận:
a) Giao tiếp thông qua lời nói: Đó là sự giao tiếp trực tiếp (mặt đối mặt) hoặc
gián tiếp (qua điện thoại) của những con ngời thuộc doanh nghiệp với xã hội
nh ngời bán hàng, ngời tiếp khách, ngời trực điện thoại, ngời gác cổngv.v
Những ngời này đợc đào tạo để có đợc văn hoá giao tiếp.
b) Giao tiếp thông qua lời nói của doanh nghiệp với xã hội.
Đó là tất cả các yếu tố để doanh nghiệp thể hiện mình là một thể chế văn
hoá với thế giới bên ngoài.
Nhờ các yếu tố này, xã hội cảm nhận đợc các giá trị văn hoá của doanh
nghiệp, hình ảnh của doanh nghiệp đợc ăn sâu vào tâm trí mọi ngời, và tứ đó, họ
chấp nhận mua hàng hoá và dịch vụ của doanh nghiệp. Đó là các yếu tố cụ thể
sau:
-Quảng cảnh chung của doanh nghiệp: từ biển ghi tên doanh nghiệp: từ biển
ghi tên doanh nghiệp đến khung cảnh chung bên ngoài của doanh nghiệp.
-Hệ thống các ký hiệu biểu trng cho doanh nghiệp, nh cờ của doanh nghiệp,
biểu tợng của thơng hiệu, ngày truyền thống của doanh nghiệp.
17
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
-Hệ thống các kiểu mẫu, quy cách thống nhất, mang nét đặc trng của doanh
nghiệp, từ đồng phục, biển tên từng ngời, cho đến phong bì, giấy viết, công văn,
th từ, phong bao để phát lơng hoặc các thiết bị đặc biệt khác.
Nói chung, ngay từ yếu tố hình thức bệ ngoài cũng phải theo mẫu quy định
và đợc sử dụng rộng rãi, liên tục, không thay đổi, tạo thành ấn tợng xã hôi; thành
niềm tự hào của các thành viên trong doanh nghiệp và cả gia đình họ từ đời này
qua đời khác.
IV. kinh nghiệm của nớc ngoài
1. Nhật bản với doanh nghiệp
Một trong những yếu tố tạo nên sự thành công và sức mạnh cạnh tranh của
các doanh nghiệp Nhật bản là truyền thống và bản sắc van hoá của doanh nghiệp.
Theo ông Akihio Urata, chuyên viên kinh tế thuộc công ty TNHH Dịch vụ

nhập. Hệ thống trả công theo thâm niên làm cho mọi ngời càng nỗ lực cống hiến
cho doanh nghiệp thì càng có thu nhập cao. Chơng trình đào tạo nhân viên của
công ty không bị lãng phí, tình trạng học xong rồi đi làm ở nơi khác cũng hiếm
khi xảy ra. Tuy nhiên, những nhân viên trẻ vẫn có thể đợc thăng tiến nhờ vào
thành tích mà họ đóng góp cho doanh nghiệp, những thành tích đó sẽ đợc đánh giá
theo một quá trình lâu dài. Các cán bộ quản lý cao cấp trong công ty sẽ đợc đề bạt
bắt đầu từ các chức vụ nhỏ nhất và sau nhiều năm làm việc- thong thờng những
ngời 50 tuổi sẽ có chức vụ quản lý cấp trung bình và từ 50 60 tuổi mới đựơc đề
bạt cấp cao hơn. Mức lơng của những ngời có thâm niên đợc tăng dần phù hợp với
nhu cầu của cuộc sống.
Các Công đoàn trong doanh nghiệp đợc thành lập mang tính chất tự nguyện
và hoạt động tơng đối độc lập. Lãnh đạo cấp cao nhất của công ty đều phải kinh
qua công tác lãnh đạo công đoàn, vì chỉ có nh vậy, họ mới hiểu và thông cảm với
công nhân. Công đoàn có hệ thống t vấn lao động trong công ty, giúp quản lý các
mối quan hệ có ích hơn. Công đoàn bàn bạc các vấn đề liên quan đến quản lý
trong sản xuất, chính sách quản lý, các vấn đề tài chính, số giờ làm việc, số ngày
nghỉ lễ trong năm, cũng nh chính sách đãi ngộ với các nhân viên cao tuổi, giúp
giải quyết các vấn đề nảy sinh.
Về quyết định trong công ty, có thể nhìn thấy trong văn hoá kinh doanh của
các doanh nghiệp Nhật Bản sự ra quyết định tập thể. Hệ thống này gọi là Ringi.
Theo đó các nhân viên cập thấp sẽ tự làm văn bản ra quyết định liên quan đến vấn
đề mà họ phụ trách, sau đó trình lên cấp cao hơn. Cấp này lại trình lên cấp cao hơn
nữa, cho đến ngời có thẩm quyền phê duyệt. Tuy có vẻ hơi nhiêu khê nhng lại có
tính trách nhiệm cao và dễ quy trách nhiệm. Hiện nay ở Nhật Bản còn có một hệ
thống khác là Raigi, cũng gần với Ringi nhng các quyết định tập thể đợc đa ra từ
các cuộc họp.
Tinh thần cơ bản của văn hoá doanh nghiệp Nhật chính là sự đổi mới không
ngừng hay cồn gọi là Kaizen. Sự đổi mới này cho năng suất, chất lợng, hiệu quả và
các mối quan hệ của doanh nghiệp trở nên tốt hơn. Để có một Kaizen hoàn thiện,
19

đi theo tỷ lệ nghịch với số lợng. Lấy ví dụ, nếu một nhà bán lẻ có thể mua đợc 1
nghìn món hàng của một nhà sản xuất với giá mỗi món là 1 nghìn yên, thì mánh
khoé là đặt hàng trăm ngàn món hàng ấy để giảm giá mua xuống. Theo nguyên lý
này, thì ngời ta cứ tăng lợng đặt hàng lên cho đến khi giá thành mỗi món hạ xuống
20
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
dới 100 yên. Thế là ngời ta có thể bán nó với giá 100 yên, cho dẫu bình thờng ở
nơi khác nó tốn cỡ 500 hoặc thậm chí 600 yên.
Quan niệm này đã lan truyền khắp ngành bán lẻ,và kết quả cuối cùng là
chất lợng sản phẩm đã đợc cải tiến so với giá.
Ngoài chất lợng ra, các cửa hàng 100 yên còn đa ra một lợi thế khác nữa
họ bán đủ thứ mặt hàng,đIều này cũng giải thích lý do ngời ta a chuộng nó. Nếu
cửa tiệm đủ rộng,nó sẽ chứa đợc hàng trăm ngàn món hàng, kể cả đủ loại hàng
linh tinh dành cho cuộc sống hàng ngày, có lẽ ngay cả những món hàng thủ công
mỹ nghệ, từ điển và đĩa CD. Ngời ta sẽ thấy có tới hai tá loại kéo, hàng trăm cặp
đựng hồ sơ khác nhau, hàng nghìn loại mỹ phẩm khác nhau , có nhiều thứ tha hồ
mà lựa chọn đến nỗi khó mà quyết định chọn món nào. Ngời đến mua hàng cảm
thấy vui lòng vì họ đợc lựa chọn những thứ giá trị cao hơn 100 yên.
Thành công của hãng Daiso đang kích thích các nhà kinh doanh khác,
phong trào bùng nổ cha thấy có dấu hiệu suy yếu. Các cửa hàng giá rẻ cũng đã lan
toả ra khỏi biên giới Nhật Bản, nở rộ ở Thái Lan cùng một số quốc gia châu á
khác. Có lẽ xu hớng mua nhiều để bán rẻkhông bao lâu nữa từ Nhật Bản sẽ lan
truyền ra trên khắp thế giới.
b) Văn hoá doanh nghiệp của công ty Hitachi.
Văn hoá doanh nghiệp ở công ty Hitachi dựa trên các triết lý sau đây của
ngời sáng lập: (1) Sự hài hoà.
(2) Sự chân thành.
(3) Tinh thần tiên phong.
Khái niệm văn hoá doanh nghiệp của Hitachi tiếp tục phát triển các khái
niệm: Sự hài hoà, sự chân thành và tinh thần tiên phong, bồi dỡng niềm tự hào là


Chơng ii: Thực trạng tình hình xây dựng văn hoá doanh
nghiệp ở Việt nam hiện nay.
I. Khái quát thành tựu.
22
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Xây dựng và phát triển văn hoá doanh nghiệp ở nớc ta hiện nay có tác dụng
rất quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả và sức cạnh tranh của doanh nghiệp
theo yêu cầu phát triển kinh tế đất nớc và hội nhập kinh tế quốc tế.
ở nớc ta, nếu chỉ tính trong 100 năm qua, thì trong những năm đất nớc bị
đô hộ, nhiều doanh nhân đã khởi xớng các ý tởng rất mới trong việc phát triển
công thơng nghiệp, hình thành những nền móng đầu tiên của văn hoá doanh
nghiệp nớc ta, đó là tinh thần dân tộc trong kinh doanh, dũng cảm cạnh tranh với
t bản Pháp, Hoa lúc đó đang làm chủ trên thị trờng. Lịch sử đã ghi lại tên tuổi
những doanh nhân-thời đó gọi là những t sản dân tộc nh Bạch Thái Bởi, đợc gọi
là Vua vận tải Bắc Việt đầu thế kỷ, bậc anh hùng trong kinh tế nớc nhà, nh
Nguyễn Sơn Hà, chủ hãng sơn Resistanco dùng thơng hiệu của mình đánh bại
nhiều hãng sơn đơng thời, nh Trần Chánh Chiếu, đã chủ trì nhiều cơ sở kinh doanh
và ra báo, là một trong những nhân vật chủ chốt của phong trào MinhTân đất Nam
Kỳ vào những năm đầu thế kỷ XX, nh Trơng Văn Bền với nhãn hiệu xà phòng Cô
Ba nổi tiếng cả nớc. Thời đó, phong trào Duy tân dấy lên rầm rộ từ miền Trung
đến miền Bắc, ngoài việc khuyến khích nâng cao dân trí, canh tân đất nớc, đã kích
thích nhiều doanh nhân ngời Việt lập ra các hội buôn, đề cao tinh thần dân tộc
trong kinh doanh. Nh vậy, có thể khẳng định là: trên khắp đất nớc ta, trong những
năm bị đế quốc thống trị, đã không ít doanh nhân ý thức đợc nỗi đau mất nớc, luôn
luôn đề cao tinh thần dân tộc trong kinh doanh- một nội dung cơ bản của văn hoá
doanh nghiệp.
Trong những năm thực hiện kế hoạch hoá tập trung, do thị trờng và các quy
luật của thị trờng không đợc công nhận, các doanh nghiệp nớc ta tiến hành sản
xuất kinh doanh theo chỉ tiêu pháp lệnh đợc ban hành từ trên, sản phẩm làm ra đợc

Việt Nam.
Trong thời gian qua đã có nhiều doanh nghiệp thành công trong kinh doanh
và giao tiếp. Không những bánh phồng tôm Sa Giang, cá kho tộ, kẹo dừa Bến Tre,
chè Tân Cơng và chè Tuyết Sơn đã chiếm lĩnh thị trờng mà món phở, tranh sơn
mài, đồ gốm Bát Tràng và chiếc áo dài Việt Nam đã đợc xuất khẩu a chuộng trên
thế giới. Cà phê Trung Nguyên mở ra ở Tôkyô do một doanh nhân Nhật Bản làm
chủ đã trở thành một trung tâm văn hoá Việt Nam với âm nhạc Trịnh Công Sơn,
tranh thêu và sơn mài Việt Nam đem lại hơng vị văn hoá Việt Nam. Hãng hàng
không Việt Nam, du lịch Việt nam đã có những thành công trong giữ gìn và quảng
bá văn hoá Việt Nam ra nớc ngoài. Đó là những thành công ban đầu rất đáng trân
trọng. Đã có doanh nghiệp Việt nam học đợc cách muối da chuột, ớt, gừng, tỏi để
xuất khẩu sang Nhật bản theo đúng quy trình và khẩu vị ngời Nhật bản. Dới đây
em xin đa ra một số doanh nghiệp điển hình đã có những thành công trong việc
xây dựng văn hoá doanh nghiệp:
1. Công ty taxi Mai Linh
Truyền thống của Mai Linh là hình ảnh bộ đội cụ Hồ giản dị, trung thực, dũng
cảm, dám làm, dám chịu trách nhiệm lấy cái chung làm nền tảng vững chắc
cho sự phát triển cá nhân là mũi xung kích đi đầu trong mọi lúc, mọi nơi.
24
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Với chính sách chất lợng mà Công ty Mai Linh cam kết với khách hàng và cộng
đồng xã hội:
luôn luôn ân cần phục vụ bà con cô bác
luôn tôn trọng khách hàng,
yêu quý khách hàng nh ngời thân bà con của mình:
(1) với khách hàng : tôn trọng lễ phép
(2) với đồng nghiệp : thân tình giúp đỡ
(3) với công việc : tận tụy sáng tạo
(4) với gia đình : thơng yêu tránh nhiệm
(5) với công ty : tuyệt đối trung thành