Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu
TRNG I HC CN TH
KHOA THY SN
NGUYN TRNG SINH
NG NUÔI U TRÙNG CUA BIN (Scylla paramamosain)
HAI GIAI N (ZOEA-1 n ZOEA-5 và ZOEA-5 n CUA-1)
I CÁC MT VÀ QUY MÔ KHÁC NHAU
LUN VN TT NGHIP CAO HC
NGÀNH NUÔI TRNG THY SN
CÁN B HNG DN
Ts. TRN NGC HI
2009
Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu
i
I CM N
Tác gi xin chân thành cám n n Thy hng dn, Tin s Trn Ngc Hi ã
quan tâm dìu dt, tn tâm hng dn và to u kin thun li trong thi gian
thc hin tài. Xin chân thành cám n Thy, Tin s V Ngc Út và Thy,
Tin s Nguyn Vn Hòa ã tn tâm góp ý chnh sa cng tài c
thc hin hoàn chnh.
Xin chân thành cm n Ban Giám Hiu Trngi hc Cn Th, Ban Ch
Nhim Khoa Thy sn, B môn K thut nuôi Hi sn, B môn Thy sinh hc
ng dng và quý Thy, Cô trong Khoa Thy sn, Trng i hc Cn Th.
Xin chân thành cm n Ban Giám Hiu Trng i hc Trà Vinh, Ban Ch
nhim Khoa Nông nghip - Thy sn, Phòng Nghiên cu khoa hc, Phòng K
hoch – Tài v, Phòng Qun tr - Thit bã to u kin thun li trong thi
gian thc hin tài này.
Nhân ây tác gi cng gi li cám n n gia ình, các bn ng nghip, tp
th lp Cao hc Thy sn khóa 13ã nhit tình h tr trong sut thi gian hc
tp cng nh thc hin tài.
Trà Vinh, ngày 09 tháng 9 nm 2009
Zoea-5 to Crab-1) with different densities and scales” were conducted from
April, 2008 to June, 2009 at Experimental Hatchery of Faculty of Agriculture
and Aquaculture, Tra Vinh University. These experiments were used open-
water system. The first experiment studied on the effects of rearing densities
on mud crabs larval development, survivals and productivity from Zoea-1
stage to Zoea-5 stage and found that rearing density of 200 larvae/L gave the
highest survival rate and productivity of Zoea-5 (61,0±4,55%). The second
experiment studied on the effects of rearing densities on development,
survivals and productivity of mud crab larvae from Zoea-5 larvae stage to
Crab-1 stage. The best results was obtained from the treatment of density of 30
ind/L. From the results of the above experiments, a large scale trial was
conducted applying rearing densities of 200 Zoea-1 larvae stage/L and 30
Zoea-5/L. Results showed that survival rate and productivity from the larvae
stage to crab stage were relatively high and promising for applications in
production practice.
Keywords: Mud crabs, Scylla paramamosain, rearing mud crabs larvae
Title: Rearing mud crabs (Scylla paramamosain Estampador
, 1949) larvae
aplying two-stage culture methods (Zoea-1 stage to Zoea-5 stage and Zoea-
5 stage to Crab-1 stage) at different densities and scales.
T khóa: Cua bin, Scylla paramamosain, ng u trùng
Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu
iv
CAM KT KT QU
Tôi xin cam kt lun vn này c hoàn thành da trên các kt qu
nghiên cu ca tôi và các kt qu nghiên cu này cha c dùng cho bt
c lun vn cùng cp nào khác.
Ký tên
Nguyn Trng Sinh
Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu
Phn 3: VT LIU VÀ PHNG PHÁP NGHIÊN CU.............................20
3.1 a m và thi gian nghiên cu .............................................................20
3.2 Vt liu phc v nghiên cu.............................................................20
Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu
vi
3.2.1 Dng c ...........................................................................................20
3.2.2 Hoá cht...........................................................................................20
3.2.3 Ngun nc thí nghim ...................................................................21
3.2.4 Ngun cua thí nghim......................................................................21
3.2.5 Ngun thc n ti sng..................................................................21
3.3 Phng pháp nghiên cu..................................................................22
3.3.1 Thí nghim 1: ng nuôi u trùng Zoea-1 n Zoea-5 vi các
mt khác nhau..............................................................................22
3.3.2 Thí nghim 2: ng nuôi u trùng Zoea-5 n Cua-1 vi các mt
khác nhau ....................................................................................24
3.3.3 Thí nghim 3: ng nuôi u trùng cua bin vi quy mô b ln........25
3.4 Phng pháp x lý s liu ................................................................26
Phn 4: KT QU VÀ THO LUN .............................................................27
4.1 Kt qu ng nuôi u trùng Zoea-1 n Zoea-5 vi các mt
khác nhau........................................................................................27
4.1.1 Bin ng các yu t môi trng nc ng....................................27
4.1.2 Bin thái ca u trùng ......................................................................28
4.1.3 Chiu dài ca u trùng .....................................................................30
4.1.4 T l sng ca u trùng....................................................................31
4.2 Kt qu ng nuôi u trùng Zoea-5 n Cua-1 vi các mt
khác nhau........................................................................................32
4.2.1 Bin ng các yu t môi trng nc ng....................................32
4.2.2 Bin thái ca u trùng ......................................................................33
4.2.3 Kích c ca u trùng........................................................................35
4.2.4 T l sng ca u trùng....................................................................36
Bng 4.2: Ch s bin thái ca u trùng t giai n Zoea-1 n Zoea-5..............30
Bng 4.3: Chiu dài (mm) các giai on u trùng t Zoea-1 n Zoea-5..............30
Bng 4.4: T l sng (%) các giai n u trùng t Zoea-1 n Zoea-5...............31
Bng 4.5: T l sng và nng sut t c n giai n Zoea-5
các mt ng...................................................................................... 31
Bng 4.6: Bin ng mt s yu t môi trng nc
trong thi gian thí nghim ...................................................................33
Bng 4.7: Ch s bin thái ca u trùng t giai n Zoea-5 n Cua-1...............35
Bng 4.8: Kích c (mm) các giai n u trùng t Zoea-5 n Cua-1..................35
Bng 4.9: T l sng (%) các giai n u trùng t Zoea-5 n Cua-1.................36
Bng 4.10: T l sng và nng sut t c n giai on C1 các mt ng... 36
Bng 4.11: Bin ng mt s yu t môi trng nc ng................................37
Bng 4.12: Ch s bin thái ca u trùng t giai n Zoea-1 n Zoea-5 ca 4
b ng...............................................................................................38
Bng 4.13: Chiu dài (mm) các giai on u trùng t Zoea-1 n Zoea-5
ca 4 b ng.............................................................................................. 39
Bng 4.14: Tl sng (%) các giai n u trùng t Zoea-1 n Zoea-5
ca 4 b ng.............................................................................................. 49
Bng 4.15: Bin ng mt s yu t môi trng nc ng................................40
Bng 4.16: Ch s bin thái ca u trùng t giai n Zoea-5 n Cua-1
ca 4 b ng.............................................................................................. 41
Bng 4.17: Kích c (mm) các giai on u trùng t Zoea-5 n Cua-1
ca 4 b ng ............................................................................................. 42
Bng 4.18: T l sng (%) các giai n u trùng t Zoea-5 n Cua-1
ca 4 b ng ............................................................................................. 42
Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu
ix
DANH SÁCH HÌNH
Trang
Hình 2.1: Hình dng các loài cua bin Scylla sp. theo phân loi ca Keenan và ctv
Z3 Giai on Zoea-3
Z4 Giai on Zoea-4
Z5 Giai on Zoea-5
Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu
1
Phn 1:
T VN
1.1. Gii thiu
Cua bin (Scylla paramamosain Estampador, 1949) là mt trong nhng loài cua
quan trng trong khai thác và nuôi trng thu sn. nc ta, cua bin là mt
hàng xut khu em li giá tr cao, cng tó ngh nuôi cua bin ng bng
Sông Cu Long (BSCL) nói riêng và nc ta nói chung c hình thành
và phát trin. các tnhBSCL, các mô hình nuôi kt hp cua-tôm-rng và
cua-tôm không ngng phát trin. Tuy nhiên, nhng nm trc ây ngun cua
ging c thu gom t t nhiên cháp ng c 10-20% nhu cu cho ngi
nuôi, phn còn li khong 80% ang hy vng vào kt qu sinh sn nhân to
(Nguyn C Thch, 1998).
Vic sn xut nhân to ging cua bin là mt vn bc thit chng
cung cp con ging cho ngh nuôi và có th ngn chn vic khai thác quá
mc. Vi mc ích này, Ong (1964) bt u thc hin nghiên cu v sinh sn
cua bin Malaysia và kt qu bc u ã mô tc các giai n phát
trin ca u trùng. K tó, các Vin, Trng ca các quc gia trên th gii
cng ã và ang tin hành nghiên cu nhng kt qu cng còn rt hn ch.
Vit Nam, vic sn xut ging cua bin cng c nhiu nhà nghiên cu v
thy sn quan tâm và ã có nhiu công trình c công b. tài “Bc u
th nghim nuôi v cua m và ng u trùng cua xanh Scylla serrata” ca hai
tác gioàn Vn u và Nguyn C Thch c báo cáo ti Hi ngh sinh
vt bin toàn quc ln th nht vào nm 1997 ã m ra c hng nghiên
cu v sn xut ging cua bin Vit Nam. Bên cnh ó, tài “Th nghim
sinh sn và sn xut ging cua xanh S. serrata vùng bin Nam B” ca
giai on Zoea-1 n Zoea-5 và Zoea-5 n Cua-1 trong iu kin ng thí
nghim.
(2) Th nghim ng u trùng cua bin vi quy mô b ln theo 2 giai on:
Zoea-1 n Zoea-5 và Zoea-5 n Cua-1 vi mt thích hp.
Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu
3
Phn 2:
TNG QUAN TÀI LIU
2.1 C M SINH HC
2.1.1 Hình thái cu to và phân loi cua bin
Vic phân loi cua bin Scylla spp. gp rt nhiu khó khn và nhm ln áng
k trong nhiu thp k qua. Gn ây, bng phng pháp in di và hình thái
gii phu, Keenan và ctv. (1998) ã i n kt lun cua bin ging Scylla có 4
loài: Scylla serrata, Scylla paramamosain, Scylla olivacea, Scylla
tranquebarica.
H thng phân loi ca 4 loài cua bin c trình bày nh sau:
Ngành Arthropoda
Ngành ph Crustacea
Lp Malacostraca
B Decapoda
H Portunidae
Ging Scylla
Loài : S. paramamosain (Estampador, 1949)
S. serrata (Forskal, 1755)
S. olivacea (Herbst, 1796)
S. tranquebarica (Fabricius, 1798)
Khi thu mu cua ng Bng Sông Cu Long, Keenan và ctv. (1998) kt
lun: loài cua xanh sng khu vc ca sông Mekong là loài S. paramamosain.
Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu
4
ng Bng Sông Cu Long (Vit Nam), Trung Java
(Indonesia), Bin Nam Trung Quc: Xiamen,
HongKong, Singapore, Cambodia.
S. olivacea
-n Dng: Tây Úc, Phuket, Thái Lan; Karachi,
Pakistan.
-Thái Bình Dng: Philippines, Thái Lan, Singapore,
Vit Nam, Malaysia, Nam ài Loan.
-Bin Arafura: Timor, Indonesia; vnh Carpentaria.
S. tranquebarica
-n Dng: Karachi, Pakistan; Penang, Malaysia.
-Thái Bình Dng: o Panay, Philippines.
-Bin Nam Trung Quc: Malaysia; Singapore.
Theo Stephenson (1962), S. serrata là loài cua ln phân b rng vùng ca
sông khu vc n - Thái Bình Dng. Loài S. olivaceac tìm thy phn
ln Philippines và Malaysia. C S. olivacea và S. tranquebaricau xut
hin tp trung Bin Nam Trung Quc, ni mà loài S. serrata hu nh không
xut hin (Keenan, 1999).
Vit Nam, c bit vùng BSCL, theo Keenan và ctv. (1998) có hai loài
ch yu là S. paramamosain (cua sen) và S. olivacea (cua la), trc ây
thng b nhm ln là S. serrata (Hoàng c t, 1992). Loài S. serrata
không c tìm thy BSCL cng nh Vit Nam. S. paramamosain
chim trên 95% trong qun th Scylla, trong khi ó S. olivacea ch chim
khong 5% (Le Vay, 2001).
Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu
6
2.1.3 Vòng i
Ong (1964) ã mô t các giai n u trùng cua ln u tiên trên th gii. u
trùng sau khi n là Zoea-1 (Z1) , tri qua 4 ln lt xác tr thành Zoea-5 (Z5)
trong khong 17 - 20 ngày. Zoea 5 bin thái thành Megalopa và giai on này
Zoea -2 3 -6 2,18
Mt có cung. Nhánh ngoài ca chân
hàm 1 và 2 mang 6 lông t. Có 5 t
bng.
Zoea-3 6- 8
2,7
Nhánh ngoài ca chân hàm 1 mang 8
lông t, chân hàm 2 mang 9 lông t.
Có 6 t bng. Gai bên ca t bng 3,
4, 5 dài hn.
Zoea-4 8 - 11
3,54
Nhánh ngoài ca chân hàm 1 mang 10
lông t; ca chân hàm 2 mang 10 lông
dài và 1-2 lông ngn. Mm chân bng
xut hin trên các t bng 2 – 6
Zoea-5 10 - 16
4,5
Nhánh ngoài ca chân hàm 1 mang 11
lông dài, 1- 4 lông ngn, nhánh ngoài
ca chân hàm 2 mang 12 lông dài và 2
– 3 lông ngn. Chân bng trên các t
bng 2 – 6 rt phát trin, nhánh ngoài
ca chân bng mang t 1 – 2 lông t.
Megalopa
15 - 23 4,01
Mt gai lng. Gai trán rt ngn. Mt to.
Telson không còn ch 2 mà thành dng
bu và có nhiu lông trên chân uôi.
Chân bng rt phát trin và có nhiu
c m
Giai on I
Cha thành thc, tuyn sinh dc mng và trong sut, bng
có hi dng tam giác. GSI thp và di 0,5%.
Giai on II
Tuyn sinh dc ang phát trin, noãn bào có màu trng kem
hay vàng. Chim ¼ din tích gan ty. GSI dao ng 0,5-
1,5%.
Giai on III
Cua ang thành thc, noãn bào n rng, chim khong ½ -
¾ din tích gan ty. Noãn bào có màu cam. GSI: 2,5-8,0%.
Giai on IV
Túi cha tinh li lên. Noãn bào màu cam hay , n rng
chim ht din tích gan ty và c khoang rut. Có th nhìn
thy màu vàng t phía sau gia giáp u và ym. GSI t
15,85% cua sn sàng trng.
(Ngun: Nguyn C Thch, 2001)
Theo Chen (1990), cua mang trng c tìm thy ài Loan quanh nm
nhng phong phú nht là t tháng 4 n tháng 6. Cua cái ln có th mang
trng 2 hoc 3 ln/nm và cho t 800.000 n 4 triu trng trong mt ln .
Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu
9
Bng 2.4: Tóm tt quá trình phát trin phôi
Các giai on phát trin phôi Màu sc trng
Kích thc trng
(µm)
Sau khi trng khong 1 gi trng
bt u phân ct.
Vàng da cam 270
Quá trình phôi v xy ra sau 5-7 ngày,
Neelakantan, 1989).
Mùa v sinh sn ca S. serratat nh cao nht t cui tháng 5 n cui
tháng 9 Philippines (Arriola, 1940). Theo Quinn và Kojis (1987), s lng
cua tham gia sinh sn nhiu nht Papua New Guinea t tháng 4 n tháng 6
và t tháng 9 n tháng 10. Các tác gi cng cho rng S. serrata sinh sn
quanh nm.
Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu
10
Theo Robertson và Kruger (1994), mùa sinh sn ca S. serrata Nam Phi xy
ra quanh nm vi nh cao t cui mùa xuân n u mùa thu. Mc dù sinh
sn quanh nm, S. serrata cng xut hin 2 nh im sinh sn: t tháng 12
n tháng 3 và t tháng 9 n tháng 11.
vùng bin phía Nam nc ta, cua thng bt u di c vào tháng 7, 8 và
mùa sinh sn chính bt u t tháng 10 n tháng 2 nm sau, vùng bin phía
Bc cua ôm trng xut hin nhiu t tháng 4 n tháng 7 (Hoàng c t,
1992).
2.1.5 c m dinh dng
Cua bin có tính n tp, tính n ca cua bin thay i theo tng giai n phát
trin ca chúng. Thc n ch yu ca cua con (CW<70 mm) là mùn bã hu
, ca cua tin trng thành (CW = 81 – 110 mm) và trng thành (CW>110
mm) ch yu là giáp xác và cá (Prasad và Neelakantan, 1989). Jajamanne
(1992) cho rng cua con (CW = 20 – 70 mm) n ch yu giáp xác, cua tin
trng thành (CW = 70-130 mm) thích n nhuyn th hai mnh v và các loài
chân bng trong khi cua ln hn thng n cua nh và cá. Cng nh hu ht
giáp xác, cua Scylla có tp tính kim n vào ban êm (Hill, 1976; Joel và Raj,
1986; Becker và Wahl, 1996).
Nhit là nhân t có nh hng n tính n và hot ng ca cua. Theo Hill
(1980), cng dinh dng cao nht và hot ng ca S. serrata xy ra
khong 25
o
C. Theo Ong (1966), tng trng trung bình ca cua Scylla u
kin t nhiên nhanh hn trong iu kin ng nuôi trong phòng thí nghim.
Kt lun này cng ã c Manjulatha và Babu (1998) ng h vi nhn nh
ng trng ca cua bin trong ao nuôi cao hn trong phòng thí nghim, mc
dù cht lng nc trong phòng thí nghim tt hn.
Cua tri qua nhiu ln lt xác trong sut quá trình sinh trng ca chúng
nhng tn s lt xác và s tng trng sau mi ln lt xác thì không ging nhau
mi giai n (Ong, 1966). Sau mi ln lt xác, cua giai n nh ln
nhanh hn và tng trng gim dn nhng giai n cua ã ln. Nhng cá
th trong cùng giai on, kích thc ca chúng cng bin ng. Khi nghiên
cu tng trng ca cua bin Scylla sp. n , Thomas và ctv. (1987) ã kt
lun rng S. serrata có th tng trng v chiu rng mai (CW) n 112;
151,5 và 187,5 mm tng ng cho nm th nht, nm th hai và nm th ba.
Theo Manjulatha và Babu (1998), nhit và nng mui có nh hng ln
n s lt xác và tng trng ca cua. Nhit nc thp hn 24
o
C và trên
34
o
C làm gim tp tính n, kéo dài thi gian lt xác ca cua. Thng 26- 31
o
C, tp tính n và lt xác ca cua bin biu hin bình thng. Khi ng u
trùng Megalopa, giai on này kéo dài khong 11- 12 ngày mn 29-33
ppt, trong khi giai on này ch kéo dài 7 -8 ngày khi ng mn 21 -27
ppt.
Stephenson và Campell (1960) (c trích dn bi Ong,1966) ã ghi nhn
rng nhng mu cua Scylla thu t t nhiên có chiu rng mai (CW) khong
190mm con c và 165 mm con cái, và Scylla mang trng có CW trong
khong 92 – 151 mm. iu này chng t tng trng ca cua vn tip tc c
cua c và cua cái sau khi chúng ã t mc thành thc.
Theo Truong Trong Nghia (2004), Vit Nam ang áp dng 3 h thng nuôi
v cua m gm: b composite 70 L t trong nhà, che ph ti hoàn toàn và ni
vi b lc sinh hc 700 L; b cement có th tích 100 L t trong nhà và c
bo v bng tm tole nha, di áy b có lót mt lp cát dày 5 cm và th 3 là
h thng nuôi v cua b m trong ao t có din tích 60 m
2
.
2.2.3 Kích thích sinh sn
Theo kt qu nghiên cu ca mt s tác gi nh Davis (2003), Mann và ctv.
(1999), William và ctv. (1998), trên 80 % cua m t t nhiên bình thng
trong vòng 40 ngày sau khi th nuôi trong phòng thí nghim hoc trong tri
ging. Thêm vào ó, vic ct mt có th rút ngn giai n sinh sn
(Marichamy và Rajapackiam, 2001). Cua có th trong vòng 5 ngày sau khi
ct mt. Tuy nhiên, cng có trng hp kéo dài n 111 ngày mi và mt
s con không (Trn Ngc Hi và ctv., 2002).
Trong quá trình nuôi v, nh k kim tra s phát trin bung trng ca cua
m 3 ngày/ln. Khi phát hin bung trng phát trin vào cui giai n IV,
Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu
13
tin hành kích thích cua m bng cách to dòng nc chy gây hng phn
cho cua (Nguyn C Thch, 2001).
2.2.4 p trng
c trong bp thng c kh trùng bng tia cc tím hoc có th thay
c hoc dùng h thng lc sinh hc trong sut quá trình p trng (Mann và
ctv., 1999a; Williams và ctv., 1998). Cht lng nc phi c duy trì nhm
ngn nga s ô nhim trng, cua cái không c cho n trong sut quá trình
p, oxy c cung cp y và v sinh b p hàng ngày (Baylon và
Failaman, 2001; Hamasaki, 2002; Mann và ctv., 1999a; Truong Trong Nghia,
2004). Trong quá trình p trng, cua cái thng thi trng (Hoang Duc Dat,
1999). Trng có th b nhim nhiu loi ký sinh trùng và nm nu cht lng
Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu
14
mn thì s lng phôi cht ng lên. c tính này cho phép cua m có th
trng mn không thích hp nhng có kh nng di cn ni có
mn thích hp phôi phát trin tt (Nguyn C Thch, 2001).
2.2.5 Thu u trùng Zoea
Vi nhit 26,3-29,9
o
C; mn trung bình 29,2 - 29,9‰ thì sau 9 - 12 ngày
(tính t lúc ) trng n thành u trùng Z1 (Trn Ngc Hi và ctv., 2002).
Sau khi trng n thành u trùng khong 30 phút, tin hành thu u trùng Zoea
nh sau:
Tt sc khí t 3-5 phút, lúc ó toàn b su trùng Zoea có cht lng tt s
ng quang và ni lên trên b mt nc, tp trung li. Su trùng kém cht
ng lng t di áy. Dùng ng siphon loi b toàn bu trùng kém cht
ng, thu u trùng t cht lng ra thùng nha 100 L, sau ó nh lng và
chuyn vào h ng (Nguyn C Thch, 2001).
Ngoài ra, u trùng Zoea còn c thu bng cách: gim tht nh sc khí sao
cho toàn b cht bn (trng h, lông t, nhy, loa kèn, u trùng yu, u trùng
cht) lng xung áy b; sau ó dùng vt mn, mm có ng kính 15 cm vt
nhu trùng Z1 t ni trên mt, không nên thu u trùng yu, l lng tng
gia và gn áy. Cách này s hn ch rt ln s xâm nhp ca mm bnh t
cua m vào b ng nuôi (Truong Trong Nghia, 2004).
2.2.6 ng nuôi u trùng cua bin
2.2.6.1 nh hng ca mt và th tích b ng
Zeng (1998), Baylon và Failaman (2001) ã báo cáo rng u trùng cua bin
c ng trong b có th tích t 0,5 - 5 L trong iu kin thí nghim có th
t t l sng t 60- 90% giai n Megalopa. Emilia và ctv. (1999) nghiên
cu ng nuôi u trùng cua bin vi mt 50 Z1/L trong b ng có th tích
3 L bng nhiu loi thc n khác nhau cho c kt qu v t l sng n giai