Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
LỜI NÓI ĐẦU
rong chu trình của mỗi dự án đầu tư phát triển, việc xây dựng
và mua sắm trang thiết bị là một trong những khâu có tầm quan
trọng hàng đầu (bên cạnh các khâu quan trọng khác như nghiên
cứu khả thi và thẩm định tính khả thi của dự án, lựa chọn công nghệ thích
hợp và kí kết, giám sát hợp đồng chuyển giao công nghệ).
T
Để việc xây dựng và mua sắm trang thiết bị đáp ứng tốt nhất những
đòi hỏi về chất lượng, kĩ thuật, tiến độ thực hiện, để tiết kiệm chi phí và
hạn chế đến mức thấp nhất những tranh chấp có thể gây thiệt hại về vật
chất và phương hại uy tín của các bên hữu quan, phương pháp đấu thầu
Quốc tế theo các chuẩn mực thông dụng trên trường quốc tế ngày càng tỏ
ra có ưu điểm và được áp dụng rộng rãi.
Với tính chất là một phương pháp phổ biến và có hiệu quả cao, đấu
thầu quốc tế ngày càng được nhìn nhận như một điều kiện thiết yếu để
đảm bảo thành công cho các nhà thầu dù họ thuộc khu vực nhà nước hay
tư nhân, dù họ đầu tư trong nước hay đầu ttư ở nước ngoài. Đương nhiên
trong bối cảnh đó, các nhà thầu xây dựng, các nhà thầu cung ứng thiết bị
càng không thể không áp dụng phương pháp đấu thầu quốc tế nếu họ
muốn giành được các hợp đồng đáng kể từ các dự án đầu tư tầm cỡ.
Tuy nhiên, ở Việt Nam nói chung cũng như ở Công ty Vinacimex
(Công ty xuất nhập khẩu xi măng Việt Nam) nói riêng thì việc áp dụng
phương thức đấu thầu quốc tế trong mua sắm máy móc, thiết bị còn là
điều hết sức mới mẻ. Nhưng trong những vừa qua và những năm tới nhu
cầu mua sắm thiết bị tăng nhanh do đó việc hoàn thiện phương thức và
nâg cao chất lượng mua sắm là rất cần thiết, do đó sau khi khảo sát thực
tế hoạt động nhập khẩu và việc áp dụng phương thức đấu thầu Quốc tế
trong mua sắm thiết bị ở Công ty VINACIMEX, em đã quyết định chọn
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
đề tài: “Một số giải pháp nhằm hoàn thiện hoạt động đấu thầu quốc tế
động đầu tư cũng trở nên sôi động, và hình thành trên thị trường rộng lớn, đòi
hỏi nhu cầu rất khắt khe cả về trình độ khoa học kỹ thuật, con người và tài
chính.
Đứng trước sự chuyển đổi cơ chế kinh tế, nhằm khắc phục những tồn
tại của phương thức tự làm và giao thầu đã sử dụng trước đây, với mục đích
phát triển toàn diện nền kinh tế, tháng 8 năm 1988, trong quyết định
217/HĐBT có đưa ra một số qui định về đấu thầu, nhưng không có văn bản
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
hướng dẫn cụ thể nên hiệu quả của việc thực hiện chế độ đấu thầu lúc đó là
không đáng kể.
Sau đó, ngày 30 tháng 10 năm 1994, Chính phủ ra quyết định số
177/CP về quản lý đầu tư và xây dựng cơ bản thay cho quyết định số 385/CP
cũ. Trong quyết định 177/CP có ghi rõ “Những dự án có vốn đầu tư từ 500
triệu đồng trở lên đều phải tổ chức đấu thầu”và hiện nay là Nghị định 43/CP
ngày 16/7/1996 về việc ban hành Qui chế đấu thầu.
Như vậy phương thức đấu thầu đi vào nước ta như một tất yếu khách
quan bởi trong cơ chế thị trường, mọi hoạt động đều không thể thiếu yếu tố
cạnh tranh, có cạnh tranh thì mới thúc đẩy được mọi ngành, mọi đơn vị kinh
tế cơ sở phát triển, cạnh tranh trên thị trường đầu tư lại càng cần thiết. Đấu
thầu đã, đang và sẽ là phương thức cần phải được nghiên cứu, hoàn thiện và
thực hiện cùng với sự chuyển đổi và đi lên với các ngành kinh tế của cả nước.
2. Các quan niệm về đấu thầu và đấu thầu quốc tế trong việc mua
sắm thiết bị hàng hóa
2.1. Các quan niệm về đấu thầu
Đấu thầu nói chung là một phạm trù kinh tế, nó gắn liền với sự ra đời
của sản xuất và trao đổi hàng hoá, không có sản xuất và trao đổi hàng hoá thị
không có đấu thầu.
Đấu thầu ở dạng giản đơn - bán đấu giá, là cách làm thông thường có
lợi về giá cho người bán. Tức là người có hàng đem bán trên thị trường thu
được lợi nhuận là cao nhất đối với hàng hoá đó.
Đấu thầu mua sắm thiết bị là việc dựa trên tài liệu mời thầu do chủ đầu
tư biên soạn để các nhà thầu cạnh tranh dành các hợp đồng cung cấp thiết bị
và dịch vụ. Có nghĩa là chủ đầu tư muốn mua được cái mình cần với giá rẻ
nhất. Điều đó cũng có nghĩa là nhà thầu phải bán với giá phải chăng, do đó có
lợi cho chủ đẩu tư, đồng thời dù muốn hay không nhà thầu có được họp đồng
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
cũng phải thoả mãn được mục đích của mình về lợi nhuận, uy tín, việc làm,
kinh nghiệm.
Vậy, đấu thầu Quốc tế nói chung và đấu thầu mua sắm thiết bị nói riêng
là hình thức đấu thầu mở ra cho các công ty trong và ngoài nước tham gia và
cạnh tranh với nhau trong việc cung cấp và dịch vụ, hàng hoá, ... theo yêu cầu
của chủ đầu tư.
3. Phân loại đấu thầu quốc tế
Căn cứ vào mục đích đấu thầu, Qui chế đấu thầu (ban hành kèm theo
Nghị định 43/CP - ngày 16/7/96 của chính phủ nước Cộng hoà xã hội chủ
nghĩa Việt nam) phân loại đấu thầu gồm bốn loại:
- Đấu thầu mua sắm vật tư, thiết bị.
- Đấu thầu tuyển chọn tư vấn.
- Đấu thầu xây lắp.
- Đấu thầu dự án.
Để tuyển chọn được các nhà thầu có khả năng đáp ứng yêu cầu công
trình, chủ đầu tư có thể lựa chọn một trong các hình thức đấu thầu sau:
4. Các hình thức đấu thầu quốc tế và các phương thức áp dụng
4.1. Các hình thức đấu thầu Quốc tế.
Có ba hình thức đấu thầu cạnh tranh Quốc tế:
4.1.1. Đấu thầu tổng thể (rộng rãi).
Đấu thầu tổng thể là hình thức không hạn chế số lượng nhà thầu tham
gia. Bên mời thầu thông báo công khai trên các phương tiên thông tin đại
chúng và ghi rõ các điều kiện, thời gian dự thầu. Đối với những gói thầu lớn
phức tạp về công nghệ và kỹ thuật, bên mời thầu phải tiến hành sơ tuyển để
cung cấp thông qua thủ tục phân loại trước. Một tổ chức mua sắm sử dụng
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
một phương tiện quảng cáo mời tất cả những người quan tâm đăng kí với tư
cách là những người cung cấp có tiềm năng đối với một sản phẩm cụ thể
(hoặc một nhóm sản phẩm). Thủ tục yêu cầu rằng tất cả những người có liên
quan được liệt kê hoặc đăng kí với một cơ quan mua săms, điền vào mẫu
được làm sẵn đã mô tả nhằm lấy ra tất cả các thông tin, như vậy (với sự giúp
đỡ của các chứng từ xác minh ) tạo khả năng cho tổ chức mua đánh giá khả
năng cung cấp của các hãng và các giấy tờ liên quan đến uy tín. Chỉ có những
người gửi đơn được đánh giá đủ khả năng theo hệ thống này mới được đăng
kí hoặc ghi tên là đủ tư cách để dến đấu thầu sau naỳ đối với một sản phẩm
được đưa ra.
* Không có sự phân loại trước.
Một đại lí có thể quyết định không thông qua các thủ tục phân loại
trước để mở rộng danh sách các nhà cung cấp có khả năng.Có thể xây dựng
một danh sách như vậy, đặc biệt đối với những việc mua sắm một lần hoặc
không lặp lại, sử dụng một trong các phương thức sau: khảo sát thị trường
cung cấp của chính họ, hoặc các hồ sơ trước đây; liên hệ với những người
mua sản phẩm tương tự; xem xét các tạp chí kĩ thuật; thông qua sự giúp đỡ
của các tổ chức dịch vụ tư vấn chuyên môn hoá trong lĩnh vực đó.
Mục đích của hệ thống đấu thầu hạn chế là nhằm chọn lọc những nhà
thầu có đủ khả năng thực hiện hợp đồng nếu họ được chọn trên cơ sở so sánh
các đơn dự thầu khác nhau. Mục đích của người mua trong quá trình lựa chọn
trước là được tự thoả mãn khả năng đó.
Điều này được thực hiên thông qua khảo sát và đánh giá đối với một
người cung cấp dựa trên:
- Số liệu về kết quả hoạt động trước đó.
- Năng lực của nhân công có kĩ thuật.
- Khả năng /phương tiện sản xuất.
- Năng lực quản lí.