UBND HUYỆN QUẾ SƠN KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HS GIỎI CẤP HUYỆN
PHÒNG DỤC VÀ ĐÀO TẠO NĂM HỌC 2010-2011
Môn: Ngữ văn - Lớp 6
Thời gian: 120 phút (không kể thời gian giao đề)
Câu 1. (2,0 điểm)
Đọc đoạn thơ sau và trả lời các yêu cầu của đề:
Chú bé loắt choắt
Cái xắc xinh xinh
Cái chân thoăn thoắt
Cái đầu nghênh nghênh
Ca lô đội lệch
Mồm huýt sáo vang
Như con chim chích
Nhảy trên đường vàng…
(Tố Hữu, Lượm)
a. Xác định các từ láy có trong đoạn thơ.
b. Nêu tác dụng của biện pháp tu từ được tác giả sử dụng để miêu tả chú bé Lượm.
Câu 2. (2,0 điểm)
Viết đoạn văn ngắn (khoảng mươi dòng) nêu cảm nhận của em về vẻ đẹp và giá
trị của hình ảnh cây tre trong bài Cây tre Việt Nam của Thép Mới.
Câu 3. (6,0 điểm)
Dế Mèn, nhân vật chính trong truyện Dế Mèn phiêu lưu ký của nhà văn Tô Hoài,
do bày trò trêu chọc chị Cốc nên đã gây ra cái chết thảm thương cho Dế Choắt.
Em hãy nhập vai Dế Mèn kể lại sự việc và diễn tả tâm trạng khi đứng trước nấm
mồ của người bạn xấu số.
HẾT
1
ĐỀ CHÍNH THỨC
UBND HUYỆN QUẾ SƠN KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HS GIỎI CẤP HUYỆN
PHÒNG DỤC VÀ ĐÀO TẠO NĂM HỌC 2010-2011
Môn: Ngữ văn - Lớp 7
Thời gian: 120 phút (không kể thời gian giao đề)
Câu 1. (2,0 điểm)
Đọc đoạn thơ sau và trả lời các yêu cầu của đề:
Nào đâu những đêm vàng bên bờ suối
Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan ?
Đâu những ngày mưa chuyển bốn phương ngàn
Ta lặng ngắm giang sơn ta đổi mới ?
Đâu những bình minh cây xanh nắng gội,
Tiếng chim ca giấc ngủ ta tưng bừng ?
Đâu những chiều lênh láng máu sau rừng
Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt,
Để ta chiếm lấy riêng phần bí mật?
- Than ôi ! Thời oanh liệt nay còn đâu?
(Thế Lữ, Nhớ rừng)
a. Vì sao nhà thơ Thế Lữ lại mượn lời con hổ sa cơ bị nhốt trong vườn bách thú
để làm tiếng nói trữ tình? Những câu nghi vấn trong đoạn thơ trên được dùng để làm
gì?
b. Nêu tác dụng của biện pháp nghệ thuật điệp ngữ trong đoạn thơ trên?
Câu 2. (2,0 điểm)
Viết đoạn văn ngắn (khoảng mươi dòng) triển khai luận điểm: Trong truyện
Cô bé bán diêm của An-đéc-xen, thực tế và mộng tưởng xen kẽ với nhau và được diễn
ra lần lượt theo một trình tự hợp lí.
Câu 3. (6,0 điểm)
Có người cho rằng: Phê phán thái độ thờ ơ, ghẻ lạnh đối với con người cũng
quan trọng và cần thiết như ca ngợi lòng vị tha, tình đoàn kết.
Trình bày suy nghĩ của em về ý kiến trên?
HẾT
3
ĐỀ CHÍNH THỨC
UBND HUYỆN QUẾ SƠN KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HS GIỎI CẤP HUYỆN
(2,00)
Viết đoạn văn ngắn (khoảng mươi dòng) nêu cảm nhận của em về
vẻ đẹp và giá trị của hình ảnh cây tre trong bài Cây tre Việt Nam của
Thép Mới.
+ Về mặt hình thức: đáp ứng yêu cầu của đề (có độ dài khoảng mươi
dòng; văn viết trong sáng, biểu cảm, diễn đạt trôi chảy).
1.00
+ Về mặt nội dung: cảm nhận được vẻ đẹp và giá trị của hình ảnh cây
tre: vẻ đẹp bình dị, gần gũi (người bạn thân thiết lâu đời của người nông
dân và nhân dân Việt Nam) và nhiều phẩm chất đáng quý (gắn bó, thủy
chung với con người: trong sinh hoạt, lao động, chiến đấu…)
1.00
Câu 3
(6,00)
Dế Mèn, nhân vật chính trong truyện Dế Mèn phiêu lưu ký của nhà
văn Tô Hoài, do bày trò trêu chọc chị Cốc nên đã gây ra cái chết
thảm thương cho Dế Choắt.
Em hãy nhập vai Dế Mèn kể lại sự việc và diễn tả tâm trạng của
mình khi đứng trước nấm mồ của người bạn xấu số.
a. Yêu cầu về kĩ năng:
- Bài làm phải được tổ chức thành bài làm văn hoàn chỉnh.
- Biết vận dụng kĩ năng tự sự kết hợp với các yếu tố miêu tả, biểu cảm.
- Kết cấu chặt chẽ, diễn đạt trôi chảy; hạn chế lỗi chính tả, dùng từ, ngữ
pháp.
4
b. Yêu cầu về kiến thức:
Trên cơ sở những kiến thức đã được học về văn bản Bài học đường đời
đầu tiên (Tô Hoài) và kiểu văn tự sự kết hợp với yếu tố miêu tả, biểu
cảm, học sinh nhập vai để kể lại sự việc và diễn tả tâm trạng của Dế
Mèn (câu chuyện phải được kể ở ngôi thứ nhất).
ĐÁP ÁN ĐIỂM
Câu 1
(2,00)
Đọc đoạn văn sau và trả lời các yêu cầu của đề:
a. Biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn văn: liệt kê, so sánh 1.00
b. Các câu đặc biệt: 4 câu. Cụ thể:
Ba giây… Bốn giây… Năm giây… Lâu quá!
1.00
Câu 2
(2,00)
Viết đoạn văn ngắn (khoảng mươi dòng) nêu cảm nghĩ của em về vẻ
đẹp và thân phận của người phụ nữ Việt Nam ngày xưa được thể
hiện trong bài thơ Bánh trôi nước (Hồ Xuân Hương)
- Về mặt hình thức: đáp ứng yêu cầu của đề (có độ dài khoảng mươi dòng;
văn viết trong sáng, biểu cảm, diễn đạt trôi chảy).
1.00
- Về mặt nội dung: nêu được cảm nghĩ về vẻ đẹp và thân phận của người
phụ nữ Việt Nam ngày xưa được thể hiện trong bài thơ Bánh trôi nước
(Hồ Xuân Hương)
+ Vẻ đẹp: hình thức và nhân phẩm (tròn đầy, trong trắng, son sắt) được
thể hiện qua hình ảnh của chiếc bánh trôi (vừa trắng vừa tròn; tấm lòng
son)
+ Thân phận: nổi nênh, không tự định đoạt được số phận của mình được
thể hiện qua sự nổi, chìm, rắn nát của chiếc bánh trôi (Bảy nổi ba chìm,
rắn nát…)
1.00
Câu 3
(6,00)
Hãy làm sáng tỏ quan niệm: Con đường từ nhà đến trường của mỗi
ấy các em sẽ được sống trong tình yêu thương, dạy bảo của thầy cô giáo;
trong tình thân ái, sự san sẻ của bạn bè.
- Khẳng định tính đúng đắn của quan niệm.
3.00
- Nêu ý nghĩa của quan niệm và vai trò của ngôi trường trong cuộc đời
của mỗi con người.
1,50
* Giáo viên định điểm bài làm của học sinh cần căn cứ vào mức độ
đạt được ở cả hai yêu cầu: kiến thức và kỹ năng.
7
UBND HUYỆN QUẾ SƠN KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HS GIỎI CẤP HUYỆN
PHÒNG DỤC VÀ ĐÀO TẠO NĂM HỌC 2010-2011
Môn: Ngữ văn - Lớp 8
HƯỚNG DẪN CHẤM
I. Hướng dẫn chung
- Giáo viên cần nắm vững yêu cầu của hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm
của học sinh, tránh trường hợp đếm ý cho điểm.
- Do đặc trưng của bộ môn Ngữ văn nên giáo viên cần chủ động, linh hoạt trong việc
vận dụng đáp án và thang điểm; khuyến khích những bài viết có ý tưởng riêng và giàu chất
văn.
- Giáo viên cần vận dụng đầy đủ các thang điểm. Tránh tâm lí ngại cho điểm tối đa.
Cần quan niệm rằng một bài đạt điểm tối đa vẫn là một bài làm có thể còn những sơ suất nhỏ.
- Điểm lẻ toàn bài tính đến 0,25 điểm.
II. Đáp án và thang điểm
ĐÁP ÁN ĐIỂM
Câu 1
(2,00)
Đọc đoạn thơ sau và trả lời các yêu cầu của đề:
a.
Trình bày suy nghĩ của em về ý kiến trên?
a. Yêu cầu về kĩ năng:
- Bài làm phải được tổ chức thành bài làm văn hoàn chỉnh.
- Biết vận dụng kiểu bài nghị luận để trình bày suy nghĩ của mình.
- Biết sử dụng các yếu tố tự sự, miêu tả, biểu cảm phù hợp giúp làm rõ
luận điểm trong bài nghị luận;
8
- Bài viết có kết cấu chặt chẽ, luận điểm rõ ràng, luận chứng tiêu biểu, lập
luận thuyết phục, diễn đạt trôi chảy, văn viết trong sáng.
b. Yêu cầu về kiến thức:
Trên cơ sở vốn hiểu biết và những kiến thức đã được học về kiểu văn nghị
luận kết hợp với các yếu tố tự sự, miêu tả, biểu cảm học sinh nêu suy nghĩ
của mình về ý kiến đã cho.
Học sinh có thể tổ chức bài làm theo nhiều cách khác nhau nhưng cần đáp
ứng được những ý cơ bản sau:
- Dẫn dắt & nêu vấn đề: khen chê có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong
cuộc sống; để lòng vị tha, tình đoàn kết càng được nhân lên, mỗi người
không chỉ biết ca ngợi mặt tốt đẹp, tích cực mà còn phải biết phê phán mặt
xấu, tiêu cực như ý kiến đã nêu.
1.50
- Giải thích và chứng minh:
+ Thái độ thờ ơ, ghẻ lạnh là biểu hiện cách sống tiêu cực, thấp hèn, ích kỉ,
vô cảm cần được phê phán; lòng vị tha, tình đoàn kết là biểu hiện của cách
sống tích cực, cao thượng, giàu lòng yêu thương cần được ngợi ca.
+ Thái độ thờ ơ, ghẻ lạnh và lòng vị tha tình đoàn kết là hai mặt trái ngược
của đạo đức xã hội và có ảnh hưởng rất lớn đến đời sống của con người,
cộng đồng.
- Khẳng định tầm quan trọng và sự cần thiết của việc phê phán thái độ thờ
ơ, ghẻ lạnh (không thua kém việc nêu gương, ca ngợi lòng vị tha, tình
đoàn kết).