SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
Đơn vị: Trường THPT Thống Nhất A-Trảng Bom
Mã số:
(Do HĐKH Sở GD&ĐT ghi)
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
THIẾT KẾ VÀ XÂY DỰNG BÀI GIẢNG HÓA
HỌC THEO HƯỚNG VUI ĐỂ HỌC
Người thực hiện: BẠCH THANH LỤA
Lĩnh vực nghiên cứu:
- Quản lý giáo dục
- Phương pháp dạy học bộ môn: Hóa học
- Lĩnh vực khác:
Có đính kèm: Các sản phẩm không thể hiện trong bản in SKKN
Mô hình Phần mềm Phim ảnh Hiện vật khác
Năm học: 2013 – 2014
SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
I. THƠNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN
1. Họ và tên: BẠCH THANH LỤA
2. Ngày tháng năm sinh: Ngày 10 tháng 01 năm 1979
3. Nam, nữ: Nam
4. Địa chỉ: Tổ 1, khu phố 4, TT Trảng Bom, Trảng Bom, Đồng Nai
5. Điện thoại CQ: 0613 866132 . ĐTDĐ: 0919733861
6. Fax: E-mail: [email protected]
7. Chức vụ: Phó Hiệu Trưởng
8. Đơn vị cơng tác: Trường THPT Thống Nhất A- Trảng Bom, Đồng Nai
II. TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO
- Học vị (hoặc trình độ chun mơn, nghiệp vụ) cao nhất: Thạc sĩ Hóa học.
- Năm nhận bằng: 2010
- Chun ngành đào tạo: Hóa học Hữu Cơ
III. KINH NGHIỆM KHOA HỌC
LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
1
1.1
Xuất phát từ sự phát triển của cuộc cách mạng KHKT
1
1.2. Xuất phát từ yêu cầu đổi mới PPDH
1
1.3. Xuất phát từ những ưu điểm của viêc ứng dụng CNTT trong dạy học
2
1.4. Xuất phát từ những ưu điểm của hình ảnh, tranh vẽ
3
1.5. Xuất phát từ thực trạng dạy - học hiện nay
3
2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
3
3. KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
3
4. GIẢ THUYẾT KHOA HỌC
4
5. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
4
6. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
5
B. QUI TRÌNH THIẾT KẾ
6
C. NỘI DUNG THIẾT KẾ
7
PHẦN I: KHỞI ĐỘNG ………………………………………………………………………… 7
PHẦN II: VƯỢT CHƯỚNG NGẠI VẬT ……………………………………………………….11
12. QTHT
Quá trình dạy học
13. SGK
Sách giáo khoa
14. HH
Hóa học
15. SWF
Shockwave Flash
16. TN
Thực nghiệm
TH: Bạch Thanh Lụa Phó Hiệu Trưởng Trường THPT Thống Nhất A
4
Thiết Kế và Xây Dựng Bài Giảng Hóa Học Theo Hướng Vui Để Học
A.MỞ ĐẦU
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
1.1. Xuất phát từ sự phát triển của cuộc cách mạng KHKT
Cuộc cách mạng KHKT của thế giới hiện nay đã làm cho lượng thông
tin khoa học nói chung và khoa học hoá học nói riêng tăng như vũ bão. Làm
thế nào để giải quyết được mâu thuẫn vốn tiềm tàng trong giáo dục: khối
lượng kiến thức tăng “siêu tốc” với quỹ thời gian
học tập ở nhà trường có
hạn; giáo dục cần cập nhật ngay được với những kiến thức hiện đại, nhưng
để đưa kiến thức đó vào chương trình học tập cần phải một phương pháp đột
phá làm sao cho học sinh yêu thích, vui vẽ tiếp thu kiến thức. Một giải pháp
duy nhất đó là đổi mới PPDH và thay đổi cách cách soạn bài giảng từ các
phương pháp dạy học truyền thống chuyển sang ứng dụng CNTT soạn bài
giảng thành một trò chơi khép kín: Để trong cùng một thời gian lượng thông
tin được cung cấp cho người học nhiều nhất; người nhận có thể tiếp cận
là ứng dụng những thành tựu của CNTT trong dạy học. Chỉ thị 58-CT/TW
của Bộ Chính trị ngày 17/10/2000 đã chỉ rõ nhiệm vụ trọng tâm của ngành
giáo dục là: “ Đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong công tác giáo dục và đào
tạo ở mọi cấp học, bậc học và ngành học”[2]. Chỉ thị số 29/2001/CT Bộ
Giáo dục và đào tạo cũng đã đưa ra mục tiêu cụ thể: “Đẩy mạnh ứng dụng
CNTT trong giáo dục, đào tạo theo hướng sử dụng CNTT như là một công
cụ hỗ trợ đắc lực nhất cho đổi mới phương pháp giáo dục, học tập ở tất cả
các bộ môn”[3].
1.3. Xuất phát từ những ưu điểm của viêc ứng dụng CNTT trong
dạy học
PTDH đóng vai trò quan trọng trong việc giúp cho người học hiểu
nhanh, nhớ lâu các nội dung học tập. Giúp người thầy tự nguyện từ bỏ vai
trò chủ thể, tiến hành bài học không phải bắt đầu bằng giảng giải, thuyết
trình, độc thoại, mà bằng vai trò đạo diễn, thiết kế, tổ chức, kích thích,
trọng tài, cố vấn trả lại cho người học vai trò là chủ thể, không phải học
thụ động bằng nghe thầy giảng giải, mà học tích cực bằng hành động của
chính mình nhằm mục tiêu hình thành và phát triển nhân cách.
“Trong những năm gần đây, do sự phát triển rất nhanh của nhiều ngành khoa học
kĩ thuật, đặc biệt là trong lĩnh vực truyền thông đa phương tiện,các thiết bị nghe
TH: Bạch Thanh Lụa Phó Hiệu Trưởng Trường THPT Thống Nhất A
6
Thiết Kế và Xây Dựng Bài Giảng Hóa Học Theo Hướng Vui Để Học
nhìn và máy tính, một yêu cầu bức bách đối với hệ thống giáo dục và đào tạo là
phải mau chóng ứng dụng CNTT để tạo ra một bước đột phá nhằm đổi mới các
phương pháp dạy học, giúp cho người học hiểu nhanh, nhớ lâu các kiến thức
mới và có thể áp dụng ngay các kĩ năng tiên tiến vào công việc hàng ngày” [7].
Sự phát triển của các loại PTDH sẽ góp phần đổi mới các
PPDH.
Những năm gần đây, băng video, máy vi tính và hệ thống
phương tiện đa
Thiết Kế và Xây Dựng Bài Giảng Hóa Học Theo Hướng Vui Để Học
về các khái
niệm, cơ chế, quá trình ở cấp độ vi mô (sự chuyển động của
các electron trong nguyên tử, sự xen phủ giữa các obitan, sự lai hoá giữa
các obitan, cơ chế các giai đoạn của phản ứng …) khá trừu tượng đối với
HS phổ thông. Để cụ thể hoá được những kiến thức đó trong hầu hết các
tài liệu tham khỏa và sách giáo khoa hay sử dụng phương pháp thuyết
trình chỉ dùng lời để mô tả trong nên khó có thể tạo được hứng thú cao cho
người học, làm giảm tính trực quan …
Như vậy, có thể thấy rằng muốn đổi mới PPDH thì trước tiên cần
phải cải tiến PTDH, tăng cường sử dụng các PTTQ. Làm thế nào để các
PTTQ có thể đáp ứng được việc thể hiện tính sinh động của các quá trình
hoá học các phản ứng hoá học.
Hiện nay, một trong những hướng đổi mới PPDH cũng như cải tiến
các PTDH đang được triển khai với nhiều ưu thế đó là ứng dụng CNTT
trong thiết kế bài giảng thành một trò chơi đang dần phát triển. Với bài
giảng được xây dựng thành một trò chơi khép kín sẽ làm cho người học
cảm thấy thích thú tiết học, từ đó tự tìm tòi chuẩn bị bài ở nhà, trong quá
trình học các em còn được trang bị các kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng sử
dụng các thiết bị hiện đại,…từ đó sẽ hiểu sâu sắc hơn các hiện tượng, quá
trình hóa học đang xảy ra, vì tính trực qua được thể hiện tốt nên giúp khắc
sâu kiến thức vào não HS tốt hơn, nắm bắt vấn đề tự nhiên hơn và vận dụng
chúng vào cuộc sống tốt hơn.
Với những lí do trên, tôi chọn đề tài
“
Thiết Kế Và Xây Dựng Bài
Giảng Hóa Học Theo Hướng Vui Để Học
".
2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Xác định cơ sở lý thuyết và thực tiễn cho việc thiết kế và xây dựng
sách pháp luật của Nhà nước trong công tác giáo dục, các công trình
nghiên cứu liên quan đến đề tài.
Nghiên cứu nội dung, chương trình SGK hoá học 10, 11 và 12
TH: Bạch Thanh Lụa Phó Hiệu Trưởng Trường THPT Thống Nhất A
9
Thiết Kế và Xây Dựng Bài Giảng Hóa Học Theo Hướng Vui Để Học
THPT. Nghiên cứu giáo trình các phần mềm xử lí hình ảnh.
6.2. Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia
Gặp gỡ và trao đổi với những chuyên gia về lĩnh vực mà đề tài
nghiên cứu, lắng nghe sự tư vấn và giúp đỡ của các chuyên gia để định
hướng cho việc triển khai và nghiên cứu đề tài.
TH: Bạch Thanh Lụa Phó Hiệu Trưởng Trường THPT Thống Nhất A
10
Thiết Kế và Xây Dựng Bài Giảng Hóa Học Theo Hướng Vui Để Học
B. QUI TRÌNH THIẾT KẾ
QUI TRÌNH THIẾT KẾ VÀ XÂY DỰNG BÀI GIẢNG HÓA HỌC THEO
HƯỚNG VUI ĐỂ HỌC
Bước thứ nhất: suy nghỉ ý tưởng để tạo khung bài giảng gồm ba vòng: khởi động,
tăng tốc, về đích.
Bước thứ hai: suy nghỉ ra chủ đề bài giảng để thiết kế thành trò chơi ô chữ.
Bước thứ ba: thiết lập câu hỏi và thiết kế cho từng vòng.
Bước thứ tư: suy nghỉ xem nội dung kiến thức nào sẽ chuyển gì gắn với các câu hỏi
tương ứng.
Bước thứ năm: đi tìm hình ảnh, đoạn phim, thiết kế các mông hình động bằng Flash…
để đưa vào bài giảng.
Bước thứ sáu: sử dụng ưu điểm của công nghệ thông tin để tạo ra bài giảng đặc biệt là
phần mềm Powerpoint, Active Inspire,… nhưng phải đảm bảo nguyên tắc chính xác.
Bước thứ bảy: thiết lập một bài giảng hoàng chỉnh và kiểm tra lại.
Bước thứ tám: tiến hành dạy thử và hoàn chỉnh.
Thông qua qui trình trên tôi đã thiết kế và xây dựng một số bài giảng hóa học thành
Hình 4: minh họa cho phần vượt chướng ngại vật
Phần này được thiết kế thành trò chơi ô chữ gắn với nội dung
phần thứ nhất của bài học thường là cấu tạo phân tử, trạng thái tự
nhiên, tính chất vật lý.
Các em học sinh sẽ đọc và tìm thông tin trong sách giáo khoa,
ứng với mỗi câu trả lời đúng được 10 điểm, sai 0 điểm. mỗi câu trả lời
đúng mở ra một chữ cái của câu chủ đề, đội nào đoán trúng câu chủ đề
Gv: Bạch Thanh Lụa-THPT Thống Nhất A 16
Thiết Kế và Xây Dựng Bài Giảng Hóa Học Theo Hướng Vui Để Học
được 40 điểm; sau khi đã có câu chủ đề các câu hỏi còn lại sẽ được
tính điểm cộng vào cột 15 phút cho em nào trả lời đúng: +1, sai: 0.
Để thiết kế phần này đòi hỏi giáo viên phải đặt câu chủ đề liên quan
đến bài học, sau đó ứng với mỗi nội dung kiến thức đặt một câu hỏi
mà câu trả lời có một chữ cái nằm trong câu chủ đề. Để thiết kế phần
này đòi hỏi giáo viên phải tâm huyết nhiệt tình và chịu khó suy nghỉ.
Hình 5: minh họa cho trò chơi ô chữ phần vượt chướng ngại vật
Gv: Bạch Thanh Lụa-THPT Thống Nhất A 17
Thiết Kế và Xây Dựng Bài Giảng Hóa Học Theo Hướng Vui Để Học
Hình 6: minh họa cho việc chọn câu hỏi số 1 trong trò chơi ô chữ
phần vượt chướng ngại vật
Gv: Bạch Thanh Lụa-THPT Thống Nhất A 18
Thiết Kế và Xây Dựng Bài Giảng Hóa Học Theo Hướng Vui Để Học
Hình 7: minh họa cho việc chọn đáp án câu hỏi số 1 trong trò chơi ô
chữ phần vượt chướng ngại vật
Gv: Bạch Thanh Lụa-THPT Thống Nhất A 19
Thiết Kế và Xây Dựng Bài Giảng Hóa Học Theo Hướng Vui Để Học
Hình 8: minh họa cho việc chọn đáp án các câu hỏi và đoán câu chủ
đề trong trò chơi ô chữ phần vượt chướng ngại vật
Với cách thiết kế này thì các em học sinh chủ động đọc sách để tìm
thông tin và rất háo hứng với giờ học.
Thiết Kế và Xây Dựng Bài Giảng Hóa Học Theo Hướng Vui Để Học
Hình 12: minh họa cho thiết kế câu hỏi cho nhóm sau khi xem đoạn
video cho phần tăng tốc
Để tăng thêm phần sôi nổi không khí lớp học có phần đệm trả lời
câu hỏi nhận phần thưởng của nhà tài trợ (là những phần quà đơn giản
do giáo viên chuẩn bị) đây là những câu hỏi nhỏ có liên quan đến nội
dung bài học do mỗi học sinh tự trả lời. Tiếp đến là phần lượt về.
Gv: Bạch Thanh Lụa-THPT Thống Nhất A 25