Nguyễn Thị Hồng Ngân Trường Tiểu học Hòa Thành
I. HOÀN CẢNH NẢY SINH:
Trong mỗi chúng ta, ai ai cũng đều biết muốn giáo dục một con người
không phải chỉ một sớm một chiều mà là cả một thời gian dài. Giáo dục một con
người không phải chỉ cung cấp cho họ có kiến thức mà còn giúp họ tự trang bị
kiến thức cho mình, có được cái nhìn bao quát về cuộc sống để họ có thể tự tin,
chủ động hòa nhịp vào cuộc sống đang phát triển. Bởi vậy, chúng ta không phải là
người đi tìm và đưa kiến thức cho các em vì như thế các em sẽ trở nên thụ động,
chây ì mà các em sẽ là người tự tìm, tự chiếm lĩnh kiến thức cho mình dưới sự hỗ
trợ, giúp đỡ, dẫn dắt của ngưòi thầy. Chúng ta - những người thầy, người cô phải
làm sao giúp học sinh cảm nhận được “Mỗi ngày đến trường là một niềm vui”,
giúp các em có hứng thú trong học tập, trong việc tìm hiểu thế giới xung quanh
mình.
Tuy nhiên, việc giúp các em chủ động, tích cực trong học tập không đơn
giản như chúng ta nghĩ. Đây là một công việc đòi hỏi rất nhiều công sức và tâm
huyết ở người thầy. Người giáo viên phải có tấm lòng yêu nghề, yêu trẻ, phải đặt
mình vào vị trí của đứa trẻ xem trẻ nghĩ gì, có nhu cầu gì để từ đó có những
phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động cho phù hợp, sinh động, lôi cuốn các
em tham gia tìm hiểu bài.
Ngày nay, việc dạy học lấy học sinh làm trung tâm. Vậy người thầy ở đâu?
Người thầy là người đi bên cạnh để định hướng, hướng dẫn, gợi mở cho các em.
Để thực hiện được điều đó, người giáo viên hãy làm đúng như một ngôn từ đã
được ban tặng – “người mẹ thứ hai”. Người thầy hãy là người gần gũi, thân thiết,
là người bạn để hiểu được nhu cầu của trẻ; là người “mẹ” để có đủ tình yêu, trách
nhiệm giúp trẻ bản lĩnh, tự tin bước vào cuộc sống. Và để làm gương, người thầy
cũng cần chủ động, sáng tạo, tích cực đổi mới trong công tác giảng dạy để truyền
đến các em ngọn lửa nhiệt tình, sự thích thú trong học tập. Đó chính là niềm trăn
trở của chúng ta, những người làm công tác “trồng người”. Xuất phát từ tình hình
trên, tôi chọn đề tài: “Giúp học sinh phát huy được tính tích cực, chủ động và
sáng tạo trong học tập”.
II. KHẢO SÁT THỰC TRẠNG:

bị giảm.
Với tình hình của lớp như thế, tôi thiết nghĩ mình cần đổi mới, cần tạo một
không khí lớp học thân thiện để các em cùng hòa đồng, hỗ trợ nhau trong học tập
và hãy đặt học sinh của mình vào trạng thái “căng thẳng tích cực” để các em được
làm việc, động não, suy nghĩ liên tục. Có như thế các em mới thể hiện được hết
khả năng sáng tạo và năng lực học tập của mình. Và cũng trong năm học qua,
chúng tôi đưa ra nhiều phương pháp giảng dạy phù hợp đã góp phần đáng kể trong
việc kích thích tính tích cực, chủ động, sáng tạo trong học tập của học sinh.
III. NỘI DUNG VÀ BIỆN PHÁP THỰC HIỆN :
1. Nội dung:
Người có vai trò quan trọng trong việc phát huy tính tích cực, chủ động, sáng
tạo trong học tập của học sinh chính là giáo viên đứng lớp. Đối với học sinh, mỗi
ngày các em đến trường là mỗi ngày các em được gặp thầy cô giáo của mình. Có
bao giờ chúng ta tự hỏi : có khi nào học sinh cảm thấy nhàm chán chính thầy cô
của chúng không? Có thể lắm chứ nếu như mỗi ngày học sinh của chúng ta đều
được nhìn, được nghe thấy một việc quen thuộc, một câu lệnh quen thuộc và làm
những việc quen thuộc. Như vậy, muốn học sinh của chúng ta hứng thú, tích cực
thì người giáo viên cũng phải luôn sáng tạo, đổi mới trong những giờ lên lớp. Bên
cạnh đó, người giáo viên hãy là người bạn lớn của học sinh để tạo được sợi dây
tình cảm với trẻ, mang đến cho các em sự tin cậy, gần gũi.
2. Biện pháp:
Để khắc phục tình trạng học sinh tiếp thu kiến thức một cách thụ động,
ngành Giáo dục trong những năm gần đây đã có rất nhiều sự thay đổi. Sự thay đổi
đó thể hiện ở nhiều mặt như : thay đổi về chương trình giáo dục tiểu học, thay đổi
Giúp học sinh phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo trong học tập Trang
Nguyễn Thị Hồng Ngân Trường Tiểu học Hòa Thành
về phương pháp và hình thức tổ chức, nâng cao chuẩn của giáo viên. Sách giáo
khoa đã thay đổi cả về hình thức và nội dung phù hợp với các em.
2.1 Tìm hiểu về tâm lí, nhu cầu của trẻ
Để tạo được sự sáng tạo, chủ động, tích cực nơi trẻ thì trước hết chúng ta

nghe những điều các em muốn trình bày. Nếu được bày tỏ điều mình suy nghĩ và
có người lắng nghe mình, các em sẽ dần mạnh dạn hơn, hăng hái thể hiện bản thân
mình, chủ động hơn trong việc học tập. Hãy để các em được trình bày, được thể
hiện bản thân mình, điều đó sẽ giúp các em phát triển kĩ năng giao tiếp của mình
trong cuộc sống, mang lại cho các em sự chủ động, tự tin trong mọi việc.
Giúp học sinh phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo trong học tập Trang
Nguyễn Thị Hồng Ngân Trường Tiểu học Hòa Thành
2.3 Làm người bạn lớn của trẻ
Chúng ta cứ nghĩ nhiệm vụ của mình khi đến lớp là giảng dạy, truyền đạt
đến các em tất cả những kiến thức kĩ năng cần thiết; là tạo dựng một lớp học nề
nếp, trật tự. Thế thôi vẫn chưa đủ. Chúng ta cũng cần phải hiểu, ngoài việc học,
khi đến lớp trẻ cũng cần được giao tiếp, được chia sẻ những tâm tư tình cảm với
bạn bè và đặc biệt là với chính thầy cô giáo của chúng. Đứng trước học trò, người
giáo viên thường tạo ra
một khoảng cách khiến học trò không dám gần gũi để bày tỏ tình cảm, chia sẻ
những tâm tư nguyện vọng với thầy cô của chúng. Với điệp khúc mệnh lệnh, học
sinh của chúng ta sẽ làm như một cái máy quen thuộc. Và khi không vừa ý với
việc làm của học sinh như: không thuộc bài, chưa làm bài, làm mất vở, quên mang
sách, quên mang ĐDHT… thì lập tức học sinh sẽ được nghe những câu la mắng,
bị chép phạt. Không khí lớp học sẽ thật căng thẳng. Bản thân giáo viên chúng ta
lúc ấy như thế nào? Chúng ta còn hào hứng để dạy nữa không, khi vừa la mắng
học trò của mình. Và học sinh của chúng ta, dù là các em không bị phạt, bị mắng
thì các em có còn tâm trạng hứng khởi để bắt đầu bài học hay không?
Những ngày đầu năm học, em Long lớp tôi luôn quên ôn bài và quên mang
đồ dùng học tập. Tôi rất bực bội khi em vi phạm nhiều lần như vậy. Những ngày
đầu, tôi cho em chép phạt, viết giấy hứa hẹn nhưng tình trạng này kéo dài thì tôi
biết biện pháp của mình không phù hợp. Tôi cố gắng tìm hiểu xem tại sao em lại
như vậy. Nguyên nhân là gì? Qua tìm hiểu, tôi biết gia đình em không hạnh phúc.
Mẹ nấu rượu nuôi heo, ba thì làm nghề vá vỏ và có bồ nhí nên không ai có thời
gian quan tâm đến em. Trong giờ chơi, tôi chủ động trò chuyện với em, nhẹ nhàng

biết yêu quý môi trường và yêu lao động. Tổ nào có sự chăm sóc tốt, tạo dáng đẹp
cho cây sẽ được cộng vào điểm thi đua. Do có sự thi đua nên các em thực hiện
việc này rất hào hứng.
Để các hoạt động diễn ra ở lớp cũng giống như ở nhà, trên lớp, tôi làm thêm
tấm bảng “Chúc mừng sinh nhật” và tổ chức theo từng tháng cho các em có ngày
sinh nhật trong tháng. Đi kèm thêm tấm bảng là mô hình bánh sinh nhật cùng
những ngọn nến đang lung linh trên bánh. Quy định ngày tổ chức sinh nhật là tiết
sinh hoạt tập thể (bổ sung) cuối cùng của tháng . Quà bánh là do các em trong lớp
cùng nhau chuẩn bị. Ban cán sự lớp đứng ra tổ chức sinh nhật cho các bạn. Tuy
với thời gian thật ít ỏi xong tôi đã thực sự chứng kiến những nụ cười hạnh phúc nở
trên môi các em. Có những em được lớp tổ chức sinh nhật đã thật sự xúc động khi
bày tỏ cảm nghĩ của mình vì gần 10 năm nay em chưa được lần nào tổ chức sinh
nhật vì hoàn cảnh gia đình khó khăn.
Trong một lớp học, không phải em nào cũng học khá giỏi như chúng ta
mong muốn. Bên cạnh những em học tốt cũng có những em học chậm. Giáo viên
nên nhẹ nhàng, hướng dẫn các em để các em có sự tự tin trong học tập. Ngoài ra,
giáo viên cần có sự động viên, khen ngợi kịp thời khi thấy các em tiến bộ dù chỉ là
một bước nhỏ. Nếu chúng ta trách phạt thì sẽ tạo nên áp lực lớn ở các em Càng
ngày các em càng thụ động và chui vào “vỏ ốc” của mình, không dám thể hiện bản
thân mình, không còn sự chủ động và tích cực được nữa.
Tuy nhiên, đã có khen thưởng thì cũng có phạt. Nhưng phạt như thế nào để
học sinh nhận ra lỗi và dần sửa chữa được những lỗi đó là điều quan trọng. Người
giáo viên nên biết sử dụng các biện pháp thay thế. Ở lớp, tôi hướng dẫn học sinh
tự đề ra nội quy của lớp mình. Tôi cho các em tự thảo luận nêu ý kiến để xây dựng
bảng nội quy lớp. Sau đó tôi lại cho các em tự đề ra biện pháp xử lí theo sự định
hướng của giáo viên. Các em rất hào hứng khi tự mình đề ra nội quy riêng cho lớp
mình. Từ hôm đó, các em đã ngoan và chăm hơn., nhiều em ít quậy phá và đã biết
chuẩn bị bài trước khi đến lớp. Có lẽ các em đã có ý thức được mình cần tuân thủ
những nội quy do chính mình đề ra. Các em là người tự đưa ra nội quy và cách xử
lí thì các em sẽ là người cố gắng thực hiện các quy định đó.

kiến nên tôi thường xuyên trao đổi, động viên em và có sự khen ngợi kịp thời khi
biết em có một ý kiến hay nào đó. Dần dần em đã tự tin và trao đổi với bạn trong
nhóm nhiều thông tin hơn. Riêng trường hợp em Tiến, tôi thường xuyên động viên
em trình bày ý kiến và cho nhận xét về ý kiến của bạn trong nhóm và cho em cảm
nhận nếu có nhiều ý kiến của các bạn trong nhóm thì việc giải quyết các vấn đề sẽ
như thế nào? Từ đó, em tự thấy mình phải có trách nhiệm trong học tập, dù chỉ là
việc đóng góp ý kiến, trao đổi, chia sẻ với bạn bè.
Người giáo viên cần làm sao để tất cả các em thấy được quyền và trách
nhiệm của mình trong mỗi hoạt động học tập đó. Người giáo viên cần nhẹ nhàng,
khơi gợi để các em tự tin trình bày ý kiến, thể hiện quan điểm của mình và có ý
kiến phản hồi tích
cực với bạn mình, từ đó sẽ nâng cao được kĩ năng giao tiếp nơi các em. Đây là một
kĩ năng rất quan trọng để sau này các em dễ dàng hòa nhập vào xã hội. Việc làm
này đòi hỏi nhiều thời gian và sự khéo léo của người thầy để mang lại sự tự tin
trong học tập cho các em.
2.7 Chủ động, sáng tạo trong việc lập kế hoạch dạy học
Mỗi ngày đến lớp người giáo viên đều chuẩn bị cho mình một kế hoạch bài
dạy đầy đủ. Với sự chuẩn bị chu đáo, chúng ta sẽ là người chủ động dẫn dắt các
Giúp học sinh phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo trong học tập Trang
Nguyễn Thị Hồng Ngân Trường Tiểu học Hòa Thành
em trong từng hoạt động. Vào đầu năm học, tôi tiến hành nắm tình hình học tập
của học sinh để có thể lên kế hoạch dạy học cho phù hợp với tình hình thực tế của
lớp. Khi soạn giáo án tôi thực hiện ngắn gọn nhưng trong đó thể hiện rõ từng hoạt
động với các hình thức tổ chức như thế nào. Bên cạnh đó, tôi còn chú ý việc dạy
phân hóa theo từng đối
tượng học sinh. Tuy việc làm này mới ở bước đầu, còn gặp nhiều khó khăn nhưng
cũng mang lại nhiều hiệu quả tích cực trong quá trình giảng dạy và học tập của các
em. Hãy để ý xem trong từng hoạt động chúng ta thực hiện như vậy thì đã phát
huy được tính tích cực của học sinh chưa. Nếu chưa thì ta hãy cố gắng đầu tư thêm
để tổ chức được một hoạt động để học sinh được tự mình tham gia theo đúng

tặng hoa, lời khen, thẻ mặt cười…Việc khen thưởng tuy nhỏ nhưng mang tính
khích lệ và khuyến khích các em rất cao.
Giúp học sinh phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo trong học tập Trang
Nguyễn Thị Hồng Ngân Trường Tiểu học Hòa Thành
Mức tập trung chú ý của học sinh tiểu học thường không cao. Các em dễ
mệt mỏi khi học tập liên tục trong một thời gian dài. Hãy thay đổi không khí lớp
bằng cách cho các em thư giãn bằng một bài hát, một trò chơi nho nhỏ. Bên cạnh
đó, chúng ta có thể lồng ghép vào bài học một hoạt động trò chơi học tập phù hợp.
Học mà chơi – chơi mà học. Chơi nhưng lồng ghép vào đấy kiến thức của bài học
sẽ giúp học sinh tiếp nhận kiến thức một cách chủ động và sáng tạo. Hãy nhìn vào
đôi mắt sang, lanh lợi của học sinh khi được tham gia vào một hoạt động trò chơi
của bài học, chúng ta sẽ thấy các em nhanh nhẹn, tích cực hẳn lên.
IV/ HIỆU QUẢ ĐẠT ĐƯỢC
Những biện pháp được trình bày trên đây tôi đã được đúc kết kinh nghiệm
trong quá trình giảng dạy, được công tác trong một môi trường làm việc nghiêm
túc và cụ thể là trên thực tế kết quả học sinh lớp mình.
Kết quả:
Sĩ số Đầu năm Học kì I Học kì II
30 HS Giỏi 3 (10%) 6 (20%) 9 (30%)
HS Khá 6 (20%) 12 (40%) 14 (46.7%)
HS TB 17 (56.7%) 11 (36.7%) 7 (23.3%)
HS Yếu 4 (13.3%) 1 (3.7%) 0 (o%)
Trong năm học vừa qua, tôi nhận thấy học sinh của tôi có nhiều tiến bộ.
Trong quá trình học, các em đều thể hiện sự cố gắng của mình. Ở mỗi giai đoạn,
tôi nhận thấy sự chuyển biến ngày càng rõ hơn. Vào mỗi học kì, số lượng học sinh
khá, giỏi của lớp đều tăng. Các em học sinh khá, giỏi ngày càng năng động, tự tin,
có trách nhiệm cao trong việc học tập. Bên cạnh đó, các em còn nhiệt tình hỗ trợ,
giúp đỡ các bạn học chậm trong lớp để các bạn ngày càng phát huy tính tích cực
trong học tập của mình. Điều đó cho thấy nếu được học tập trong một môi trường
thân thiện, gần gũi, làm việc một cách tích cực, sáng tạo sẽ không ngừng giúp các

…………………………………………………………………………………….
* Ý KIẾN NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ CỦA HĐKH NGÀNH
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………….
Giúp học sinh phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo trong học tập Trang
Nguyễn Thị Hồng Ngân Trường Tiểu học Hòa Thành
Giúp học sinh phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo trong học tập Trang