KĨ NĂNG NGĂN CHẶN VÀ GIẢI QUYẾT NHỮNG XUNG ĐỘT
CỦA HỌC SINH, KĨ NĂNG GIÁO DỤC HỌC SINH CÁ BIỆT VÀ
VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP KỈ LUẬT TÍCH CỰC VÀO CÔNG
TÁC CHỦ NHIỆM LỚP
Vai trò của GVCN trong nhà trường hết sức quan trọng. Ngoài chức năng
nhiệm vụ của một GV bộ môn, GVCN còn là ngươi quản lý toàn bộ hoạt động GD
của học sinh lớp mình, đặc biệt là việc chăm lo, hình thành, nuôi dưỡng, phát triển
nhân cách của học sinh. Như chúng ta đã thấy, trong cuộc sống hiện đại ngày nay, đi
cùng với sự phát trển không ngừng của xã hội và sự thay đổi về lối sống thời mở cửa
là sự xuống cấp nghiêm trọng về đạo đức của một bộ phận giới trẻ. Rất nhiều những
hành vi xử sự thiếu văn hoá giữa các học sinh trong cùng trường lớp với nhau đã dẫn
đến những xung đột gay gắt thậm chí đã dẫn đến bạo lực, một hiện tượng xấu đang
được nhắc đến rất nhiều trên các phương tiện thông tin đại chúng với cái tên “Bạo lực
học đường”. Hiện tượng này đang trở thành một vấn nạn trong xã hội chúng ta.
Không những thế, một số bộ phận học sinh cá biệt đến trường chỉ vì sự bắt buộc của
cha mẹ hoặc chỉ với mục đích kết bè phái để có kẻ cùng hội cùng thuyền vui chơi,
phá phách chứ không hề quan tâm đến việc học tập, tu rèn đạo đức bản thân. Đối mặt
với thực tế trên đòi hỏi người đóng vai trò là GVCN lại càng phải thật sự có tâm với
nghề, phải có sự tinh tế, khéo léo và nghệ thuật ứng xử cho phù hợp với học sinh.
Cũng chính vì thế mà GVCN cần phải có những “KĨ NĂNG NGĂN CHẶN VÀ
GIẢI QUYẾT NHỮNG XUNG ĐỘT CỦA HỌC SINH, KĨ NĂNG GIÁO DỤC
HỌC SINH CÁ BIỆT VÀ VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP KỈ LUẬT TÍCH CỰC
VÀO CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP”.
A- KĨ NĂNG NGĂN CHẶN VÀ GIẢI QUYẾT NHỮNG XUNG ĐỘT CỦA
HỌC SINH:
I- KĨ NĂNG NGĂN CHẶN XUNG ĐỘT CỦA HỌC SINH TRONG TẬP THỂ
LỚP:
1. Xây dựng tinh thần doàn kết, tương trợ lẫn nhau giữa các học sinh và không
chấp nhận định kiến hay phân biệt đối xử trong lớp:
Ngay từ buổi học đầu tiên, GVCN đã phải đưa ra một số nguyên tắc quy định rõ
với học sinh về việc xây dựng tinh thần đoàn kết, tương trợ lẫn nhau giữa các thành

bạo lực nếu ta không chú ý tới nó.
Tình huống 2: Khi chủ nhiệm lớp 11H (khóa 2009 - 2012), một hôm trên
đường tan trường về tôi đã bắt gặp một nhóm học sinh nam lớp tôi đang tụ tập ngoài
đường Hồng Quang với một số thanh niên đi xe máy và có những khẩu ngữ không
bình thường. Tôi đã yêu cầu nhóm học sinh nam lớp tôi lập tức giải tán và tôi đã gọi
điện về cho PH hai em mà là học sinh cá biệt của lớp tôi trong nhóm đó để nhờ PH
gọi con mình về nhà ngay. Hôm sau tôi gọi một em trong nhóm HS nam đó xuống
(không phải là hai HS cá biệt) để hỏi chuyện và được biết một em HS cá biệt lớp tôi
có xích mích với một thanh niên bên ngoài và đã chửi bới, xúc phạm nhau trên mạng.
Thanh niên kia đe dọa sẽ đánh em HS lớp tôi nên em đó đã nhờ nhóm bạn bên ngoài
đến để bảo vệ mình. Khi biết chuyện tôi đã gặp em HS lớp tôi và khuyên can , phân
tích cho em hiểu hậu quả nghiên trọng nếu để xảy ra vụ đánh nhau này. Sau đó tôi đã
gọi điện cho PH em đó để họ biết và kịp thời ngăn chặn vụ ẩu đả.
3. Nghe học sinh “tán gẫu” với nhau ngoài giờ học:
Khi có “thời gian chết” trong lớp như nghỉ giữa giờ các học sinh thường “tán
gẫu” với nhau những câu chuyện riêng tư. Đây là lúc chúng ta có thể lắng nghe và
“khai thác” thông tin của các em. Nếu bất chợt ta nắm được thông tin về khả năng có
thể xảy ra xung đột giữa hai hay nhiều học sinh từ những lời tranh cãi giữa các em,
chúng ta hãy gặp gỡ trao đổi để tháo gỡ và giúp các em tìm cách giải quyết những
mâu thuẫn để tránh xảy ra xung đột. Nếu thấy khó có thể giải quyết được, hãy gọi
điện cho PH các em và trao đổi để họ có trách nhiệm GD con mình và ngăn chặn
xung đột xảy ra.
4. Nâng cao khả năng nhận biết các dấu hiệu của sự xung đột và bạo lực:
Trước khi có nguy cơ xảy ra xung đột gay gắt và hành động bạo lực, ở các học
sinh sẽ có những biểu hiện bất thường và chúng ta nên nắm bắt những dấu hiệu này:
- Đột nhiên có biểu hiện thiếu quan tâm, thờ ơ với xung quanh.
- Không còn quan tâm, hứng thú đến việc học tập.
- Trầm cảm và tính khí thất thường, không ổn định.
- Không thể kiềm chế cảm xúc, sự tức giận của bản thân và cáu gắt với những
bạn xung quanh một cách vô lý và có thể văng ra những câu chửi thề tục bậy.

Giáo viên nên có sự liên hệ, tạo kênh thông tin để liên hệ, trao đổi một cách cởi mở
với phụ huynh học sinh về vấn đề liên quan đến tâm lý lứa tuổi và những biểu hiện
tiêu cực của của con họ trong lớp (nếu có) để kết hợp với PH trong việc GD và ngăn
ngừa xung đột có thể xảy ra. Chúng ta càng giữ mối liên hệ thường xuyên với phụ
huynh học sinh thì càng đạt được hiệu quả cao trong giải quyết vấn đề xung đột đối
với các học sinh của mình.
8. Xây dựng đội ngũ cán bộ lớp có trách nhiệm và một nhóm học sinh tin cậy để
làm công tác "mật báo" trong tập thể lớp:
- Muốn ngăn ngừa và giải quyết những xung đột của học sinh, GVCN cần sát
sao với lớp chủ nhiệm, cử đội ngũ cán bộ có trách nhiệm, nhiệt tình, gương mẫu, đặc
biệt lớp trưởng phải đạt được sự tin tưởng cao của GVCN. Ngoài ra, GVCN còn cử
thêm một hoặc hai học sinh đáng tin cậy chuyên làm công tác “mật báo” sẵn sàng
cung cấp các thông tin khi GVCN cần. Bản thân các em cùng lớp và thường xuyên
tiếp xúc với nhau nên chúng sẽ nhanh chóng nắm bắt thông tin và những vấn đề xảy
ra trong lớp trước khi GVCN biết. Vậy nên GVCN cần kết hợp chặt chẽ với những
em đáng tin cậy trong lớp để quản lý lớp tốt hơn.
II- KĨ NĂNG GIẢI QUYẾT NHỮNG XUNG ĐỘT CỦA HỌC SINH TRONG LỚP:
1. Cần biết kìm chế và kiểm soát cảm xúc của bản thân:
Muốn giải quyết mâu thuẫn, xung đột giữa các học sinh với nhau, người làm
GVCN cần phải biết kìm chế và kiểm soát được cảm xúc của bản thân. Khi giải quyết
vấn đề, chúng ta cần phải bình tĩnh, suy xét để tìm ra cách giải quyết vậy nên tránh
nóng giận, bực tức tạo áp lực tâm lý cho chính mình.
2. Xây dựng cho mình các nguyên tắc giải quyết mâu thuẫn giữa các HS:
- Chỉ bắt đầu giải quyết mâu thuẫn khi hai bên đã thực sự bình tĩnh.
- Yêu cầu các em cần tập trung vào vấn đề cần giải quyết, thiện chí, không kích
động nhau.
- Khuyến khích cả hai bên nêu ý kiến và suy nghĩ, cảm xúc của mình.
- Lắng nghe cẩn thận và lắng nghe tích cực từng HS nói.
- Yêu cầu mỗi bên tự đặt mình vào vị thế của nhau để suy ngẫm, sau đó, yêu
cầu đôi bên đưa ra một cách giải quyết sau khi cân nhắc đến suy nghĩ, quan điểm của

hơn và thường xuyên động viên em cố gắng học tập, rèn luyện bản thân và khích lệ em
vì đã biết tự lập sớm như vậy. Em đã dần tiến bộ hơn và cuối lớp 12 khi viết bài tri ân
với thầy cô cha mẹ, em đã viết về tôi với những cảm xúc và lời nói thật sự chân thành
và xúc động. Em đã tự nhận ra mình bỏ phí quá nhiều thời gian chơi bời, không quan
tâm đến học tập và thầm cảm ơn tôi đã quan tâm, gần gũi, giáo dục em.
- Nếu những học sinh cá biệt mà có một chút tiến bộ, GVCN nên động viên,
khen thưởng kịp thời để khích lệ các em tiến bộ hơn.
Tình huống 5: Tôi vẫn nhớ đầu năm lớp 11 (khóa 2009 - 2012) do tôi chủ nhiệm,
em Hải Ninh là học sinh đúp xuống lớp tôi từ lớp 10. Đây là một học sinh rất kém về ý
thức (lười học, lười ghi chép bài, thường xuyên vi phạm nội quy nhà trường như hút
thuốc trong lớp, đi học muộn, mặc sai đồng phục, thái độ thiếu lễ phép với giáo viên).
Khi tôi xếp hạnh kiểm hai tháng đầu năm cho em loại yếu, tôi gọi em ra nhắc nhở và
khích lệ em nếu có cố gắng em sẽ được ghi nhận và có phần thưởng trong đợt thi đua
chào mừng ngày Nhà giáo Việt Nam 20 - 11. Em hứa với tôi và em đã làm được thật
dù em chỉ đạt 3 hoa điểm tốt trong tháng đó nhưng với hạnh kiểm xếp loại Tốt đã
khiến tôi rất vui và tôi đã đưa em vào danh sách phát thưởng của lớp. Đến tháng sau
đó em đạt hạnh kiểm khá và tôi vẫn nhớ câu nói của em trong giờ sinh hoạt cuối
tháng: “Cô ơi hai tháng nay em toàn được xếp hạnh kiểm Tốt và Khá thôi đấy nhé!”.
Lời nói dù nghe rất trẻ con nhưng lại khiến tôi thật sự xúc động và tôi nghĩ mình
không nên mất niềm tin vào học sinh dù có những lúc các em rất hư và khiến chúng
ta phải bực mình.
- GVCN có thể sử dụng bài thuốc “Lấy độc trị độc” đối với học sinh cá biệt.
Chúng ta có thể cử em học sinh cá biệt nhưng lại có thể làm thủ lĩnh dẫn đầu lớp và
khiến học sinh khác có thể sợ mình để làm lớp trưởng. Cách làm này có vẻ hơi mạo
hiểm nhưng chúng ta hãy thử làm xem có hiệu quả trong việc GD học sinh cá biệt
hay không. Tôi thiết nghĩ khi ở cương vị người đứng đầu lớp, chính bản thân em đó
sẽ phải tự điều chỉnh bản thân mình hạn chế những thói quen xấu của mình để còn lấy
uy với các bạn trong lớp. Tuy nhiên trong thời gian này, GVCN cần phải liên tục có
sự trợ giúp cho học sinh đó để làm tốt công việc của lớp và thường xuyên nhắc nhở
cho em nhớ mình đang ở cương vị nào và mình cần phải làm gì cho xứng với cương

là với đối tượng HS cá biệt. Như vậy rất dễ gây phản cảm với các em và tạo khoảng
cách giữa thầy và trò khiến chúng ta càng khó GD các em hơn.
- Không phải lúc nào cũng liên lạc ngay cho PH khi các em mắc lối vì nhiều
PH rất nóng nảy trong việc GD con. Họ có thể chửi đánh con cái thậm tệ và như vậy
sẽ gây ức chế cho HS và dẫn đến hiệu qủa GD ngược chiều. GVCN nên gặp riêng HS
khuyên bảo nhẹ nhàng vài lần nếu không thay đổi khi đó mới cần thông báo cho PH.
II- KĨ NĂNG VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP KỈ LUẬT TÍCH CỰC TRONG
CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM:
1. Xây dựng nội quy lớp học và bảng chấm điểm thi đua cá nhân, xếp loại HK
theo tuần và tháng:
GVCN giao sổ tổ trưởng trong đó đã có sẵn nội quy lớp học và bảng chấm
điểm thi đua cá nhân, xếp loại HK theo tuần và tháng, yêu cầu các tổ trưởng theo dõi
các mặt của HS trong lớp theo quy định chấm điểm mà GVCN đã đưa ra. Vào các tiết
sinh hoạt tổ trưởng các tổ sẽ tổng hợp điểm các tổ viên và kết quả xếp loại. Phần tổng
kết hoa điểm tốt và các lỗi vi phạm, xếp loại hạnh kiểm trong tháng sẽ đưa về cuối sổ
để các tổ trưởng tự tổng hợp. GVCN chỉ là người theo dõi và kiểm tra lại các thông
tin đã ghi chép.
2. Kết hợp với ban chi hội PH của lớp trong việc khen thưởng cho học sinh:
GVCN cần nêu rõ trước cuộc họp PHHS đầu năm học về chế độ khen thưởng
cho HS trong lớp. Quy định trong năm học sẽ có hình thức phát thưởng theo 4 lần:
hai đợt thi đua lớn trong năm học (Ngày 26/ 3 và 20/ 11), cuối HKI và cuối năm học.
Phát thưởng cho HS có nhiều hoa điểm tốt trong các đợt thi đua theo từng mức
thưởng đối với học sinh đạt hạnh kiểm tốt. Cuối kì I và cuối năm sẽ phát thưởng cho
những em đạt HS Tiên tiến, HS Giỏi và các cán bộ lớp. Đề nghị Ban chi hội trực tiếp
phát thưởng cho HS để khích lệ các em học tập, rèn luyện tốt hơn.
3. Tổ chức giờ sinh hoạt lớp đa dạng, nhiều nội dung:
- Tổng kết, đánh giá các hoạt động chung của lớp (GVCN thực hiện).
- Nhận xét, tổng kết điểm các cá nhân và xếp loại hạnh kiểm trong tuần (Tổ
trưởng thực hiện).
- Nêu kế hoạch cho tuần tới (GVCN thực hiện).