Trêng ®¹i häc kinh tÕ quèc d©n
HUỲNH HỮU TRÍ
HOÀN THIỆN QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG
CỦA AGRIBANK CHI NHÁNH AN GIANG
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN TRỊ DOANH NGHIỆP
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. NGUYỄN THÀNH HIẾU
Hµ Néi - 2014
2
LỜI CAM ĐOAN
Tôi cam đoan luận văn này là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Mọi số
liệu sử dụng trong luận văn là trung thực và chưa từng được công bố trong
nghiên cứu khoa học nào khác.
Tôi xin cám ơn tiến sĩ Nguyễn Thành Hiếu đã hướng dẫn tôi hoàn thành
luận văn này.
Học viên
Huỳnh Hữu Trí
LỜI CẢM ƠN
Sau khoảng thời gian học tập tại trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân, là một
học viên của chuyên ngành Quản Trị Doanh Nghiệp tác giả đã cố gắng tìm hiểu,
học hỏi về những vấn đề có liên quan đến chuyên ngành của mình. Hiện nay tác giả
đã hoàn thành được luận văn này, ngoài sự nỗ lực và cố gắng của bản thân, tác giả
còn nhận được rất nhiều sự giúp đỡ, động viên và hướng dẫn cũng như những đóng
góp ý kiến của các thầy cô giáo, bạn bè, đồng nghiệp và gia đình trong suốt khóa
học cao học và trong thời gian nghiên cứu luận văn.
Tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất tới TS. Nguyễn Thành Hiếu,
người đã nhiệt tình hướng dẫn, giúp đỡ, tạo điều kiện tốt nhất cho tác giả trong suốt
quá trình nghiên cứu và hoàn thiện luận văn.
Tác giả xin chân thành cảm ơn quý thầy cô Khoa Quản Trị Doanh Nghiệp
trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân về những lời nhận xét quý vô cùng quý báu,
NH : Ngân hàng
NHTW : Ngân hàng Trung ương
RRTD : Rủi ro tín dụng
DNNN : Doanh nghiệp nhà nước
QTRRTD : Quản trị rủi ro tín dụng
ĐBSCL : Đồng Bằng Sông Cửu Long
7
DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ
LỜI CAM ĐOAN 3
Học viên 3
Học viên 4
Huỳnh Hữu Trí 4
TÓM TẮT LUẬN VĂN i
CHƯƠNG 2: LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN iii
DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI iii
CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN iv
DỤNG CỦA AGRIBANK CHI NHÁNH AN GIANG iv
PHẦN MỞ ĐẦU 1
2.1. NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG
12
Trêng ®¹i häc kinh tÕ quèc d©n
HUỲNH HỮU TRÍ
HOÀN THIỆN QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG CỦA
AGRIBANK CHI NHÁNH AN GIANG
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN TRỊ DOANH NGHIỆP
Hµ Néi - 2014
Luận văn dùng phương pháp thống kê mô tả, phương pháp so sánh phương
pháp dự báo và phương pháp hệ thống hóa.
Kết cấu của luận văn gồm 4 chương sau đây:
Chương 1: Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan.
Chương 2: Lý luận về rủi ro tín dụng và quản trị rủi ro tín dụng tại các ngân
hàng thương mại.
Chương 3: Thực trạng quản trị rủi ro tín dụng của Agribank Chi nhánh An
Giang.
Chương 4: Giải pháp hoàn thiện quản trị rủi ro tín dụng của Agribank Chi
nhánh An Giang.
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN
CỨU CÓ LIÊN QUAN
Luận văn đã trình bày một số công trình luận án Tiến sỹ và luận văn Thạc sỹ
của các tác giả trong nước có liên quan trực tiếp đến đề tài quản trị rủi ro tín dụng.,
Như luận án Tiến sỹ của Nghiên cứu sinh Nguyễn Tuấn Anh về “Quản trị rủi ro tín
dụng của Agribank Việt Nam”, luận văn Thạc sỹ của tác giả Trần Minh Hải về “Quản
trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Bắc Á” và luận văn Thạc sỹ của tác giả Nguyễn
Anh Tuấn về “Quản trị rủi ro tín dụng tại Agribank chi nhánh tỉnh Quảng Bình – Thực trạng
và giải pháp hoàn thiện” , Luận văn Thạc sỹ của tác giả Nguyễn Huy Thắng về “ Quản trị rủi
ro tín dụng tại Ngân hàng dầu khí Toàn Cầu – GP. Bank” – trường Đại học kinh tế quốc dân,
năm 2011 và Luận văn Thạc sỹ của tác giả Lê Thị Như Ý về “ Hoàn thiện quản trị rủi ro tín
dụng tại Agribank Đồng Tháp” – trường Đại học kinh tế Quốc dân, năm 2011.
Dựa trên các nghiên cứu đã có, luận văn đưa ra một góc nhìn ở mức độ nhà quản
trị, đánh giá một cách toàn diện về hoạt động quản trị rủi ro tín dụng tại Agribank Chi
nhánh tỉnh An Giang để đưa ra những cách nhìn khác về một đề tài đang rất nhạy cảm
đối với ngành Ngân hàng hiện nay, đó là Hoàn thiện quản trị rủi ro tín dụng của
Agribank Chi nhánh An Giang cho vay chăn nuôi cá, chế biến cá và cho vay nông
nghiệp, chế biến lúa gạo, đối tượng là Hộ sản xuất – cá nhân và Doanh nghiệp.
ii
khoản nợ từ nhóm 3 đến nhóm 5 theo quyết định 493/2005/QĐ – NHNN ngày
22/04/2005 của Thống đốc NHNN .
Trong chương 2 về quản trị rủi ro tín dụng đây là nội dung chính, xét trên một
gốc độ hiệu quả của tín dụng thì quản trị rủi ro tín dụng là một quá trình xây dựng,
thực thi các chính sách, các chiến lược cũng như các vấn đề trong kinh doanh tín
dụng nhằm mục tiêu là đạt được hiệu quả, an toàn về vốn và bền vững. Tăng cường
các biện pháp phòng ngừa, hạn chế nợ quá hạn, nợ xấu từ đó tăng thu và giảm chi,
nâng cao chất lượng hoạt động tín dụng và hiệu quả trong cho vay.
CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN
DỤNG CỦA AGRIBANK CHI NHÁNH AN GIANG
Trong chương 3 tác giả chỉ ra cũng như phân tích các thực trạng rủi ro tín
dụng của Agribank Chi nhánh An Giang trong các năm qua, đánh giá các mặt được
và chưa được để đưa ra các giải pháp trong thời gian tới.
Trong công tác huy động vốn qua từng năm về số tuyệt đối tăng rõ rệt còn về
số tương đối bình quân hàng năm tăng trưởng khoảng trên 15%, bên cạnh đó kết
quả hoạt động kinh doanh trong các năm cũng tăng trưởng khá tốt, tuy nền kinh tế
trong nước cũng như thế giới gặp nhiều khó khăn và thách thức, song Chi nhánh
vẫn vượt qua những khó khăn trên đó là một sự nỗ lực trong các năm qua của toàn
thể cán bộ viên chức của Agribank An Giang. Hàng năm Chi nhánh đều có lương
V1+V2 và một phần lương năng suất.
Nhìn chung tình hình cho vay của Chi nhánh được thể hiện qua các phân tích
sau: Cơ cấu dư nợ cho vay theo loại tiền, cơ cấu dư nợ tín dụng theo thời gian, phân
tích tình hình cho vay theo thành phần kinh tế và phân tích tình hình cho vay theo
ngành kinh tế .
Thực trạng quản trị rủi ro tín dụng của Agribank An Giang đó là phân tích các
chính sách trong cho vay, có kế hoạch cho từng đối tượng vay, quy trình thực hiện
iv
khi cho vay, công tác kiểm tra kiểm soát cũng như thu hồi các khoản vay và công
tác trích lập dự phòng đầy đủ theo quy định. Ngoài ra Chi nhánh còn đo lường rủi
Bên cạnh các mặt đạt được, Chi nhánh vẫn còn một số hạn chế cần khắc phục.
Công tác đào tạo và đãi ngộ chưa thật sự quan tâm, về tổ chức hoạt động QTRRTD
hiện nay Chi nhánh chưa có bộ phận chuyên trách về quản trị rủi ro, bộ phận thống
kê dự báo, chưa tách bạch rõ ràng giữa nhiệm vụ tìm kiếm khách hàng, quản lý
khách hàng và xử lý khi có rủi ro xảy ra. Hệ thống chấm điểm và xếp hạng của
khách hàng chưa thực sự đánh giá đúng khả năng tài chính của khách hàng.
Công tác kiểm tra kiểm soát của tín dụng hiện nay chủ yếu thực hiện kiểm tra
sau khi cho vay, như vậy không mang tính chất phòng ngừa, việc định giá tài sản
thế chấp hiện nay là vấn đề cần được quan tâm, đa phần cán bộ định giá tài sản còn
mang tính chủ quan, ước lượng và một số tài sản lớn cũng chưa có ý kiến tham gia
của các cơ quan thẩm định giá chuyên nghiệp.
Việc phát mại tài sản thế chấp của các khách hàng nhất là hộ nông dân còn
gặp nhiều khó khăn.
CHƯƠNG 4
MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN
DỤNG CỦA AGRIBANK CHI NHÁNH AN GIANG
Đó là nâng cao chất lượng thẩm định dự án phương án kinh doanh, thực hiện
tốt quá trình này sẽ nâng cao chất lượng thẩm định. Bên cạnh Chi nhánh cần thành
lập Phòng thẩm định để thẩm định các món vay mà Phòng tín dụng trình cho vay từ
02 tỷ đồng đối với Hộ sản xuất và cá nhân, 05 tỷ đồng đối với các doanh nghiệp và
tổ chức. Việc quản lý điều hành hoạt động thẩm định rất được chú trọng vì đây là
khâu quan trọng nhất nó ảnh hưởng đến kết quả hoạt động kinh doanh của Chi
nhánh.
Quy trình tín dụng có ý nghĩa rất quan trọng trong việc hạn chế các sai sót,
cũng như khi có rủi ro trong cho vay và nâng cao chất lượng của khoản vay. Do đó
đòi hỏi bộ phận tín dụng phải thực hiện nghiêm túc các quy trình từ khâu nhận hồ
vi
sơ của khách hàng, thẩm định hoặc tái thẩm định các dự án, giải ngân cho đến quản
bệnh được công bố trên diện rộng, khách hàng thật sự khó khăn về tài chính không
còn khả năng trả nợ. Thực hiện có hiệu quả công tác kiểm tra, kiểm soát nội bộ là
một yếu tố cơ bản có ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả, cũng như an toàn về vốn vay
và các hoạt động kinh doanh có liên quan. Vì vậy công tác này cần phải làm thường
xuyên, liên tục hoặc đột xuất. Tránh tình trạng kiểm tra, kiểm soát nội bộ chỉ là hình
thức mà phải coi đó là một khâu cực kỳ quan trọng của quá trình QTRRTD.
Kiến nghị với Chính phủ.
Các giải pháp cho con cá. Cá tra là một trong những mặt hàng thủy sản chủ
lực, có giá trị kinh tế cao và là sản phẩm có lợi thế xuất khẩu của Việt Nam. Tuy
nhiên gần đây ngành cá tra gặp nhiều khó khăn như người nuôi cứ nuôi từ đó gây áp
lực rất lớn về tiêu thụ, không có vùng quy hoạch rõ ràng, nuôi nhỏ lẽ lẫn nuôi với
quy mô lớn. Mang tính tự phát. Riêng chế biến xuất khẩu cũng gặp khó như liên
tiếp đối diện với rào thuế chống bán phá giá tại Mỹ, rào cản kỹ thuật của các nước
ngày càng nghiêm ngặt……….nhiều doanh nghiệp thủy sản không có nhà máy
trong thời gian qua cạnh tranh không lành mạnh. Kiến nghị với Chính phủ và Bộ
Nông nghiệp cần tháo gỡ khó khăn trong chăn nuôi cũng như sản xuất, chế biến cá
tra theo hướng đồng bộ ở tất cả các khâu và phát triển chuỗi ngành cá tra theo yêu
cầu thị trường ở quy mô vùng, đặc biệt là quy hoạch cụ thể về diện tích, sản lượng,
chất lượng cho từng địa phương. Cũng như triển khai Nghị định 36/2014 của Chính
phủ ký ngày 29/04/2014 có hiệu lực kể từ ngày 20/06/2014, nhưng đến nay dẫn
chưa triển khai được. Đề nghị các bộ ngành có liên quan hướng dẫn triển khai để
nghị định này đi vào cuộc sống cũng như tháo gỡ khó khăn cho người nuôi và nhà
máy sản xuất chế biến yên tâm.
Giải pháp cây lúa An Giang là tỉnh nông nghiệp đầu nguồn của sông Cửu
Long, sản xuất lúa của tỉnh qua các năm đều đạt thắng lợi về năng suất và sản
lượng, nhưng hiện nay người dân canh tác theo kiểu tự phát, manh mún, không áp
dụng khoa học kỹ thuật vào đồng ruộng từ đó dẫn đến năng suất không cao. Như
vậy trong việc liên kết tiêu thụ sản phẩm là cần thiết đó là mô hình “Cánh đồng mẫu
lớn” tiêu thụ bao tiêu sản phẩm và cung ứng vật tư nông nghiệp.
viii
dụng là hoạt động đem lại lợi nhuận chủ yếu cho ngân hàng nhưng cũng là nghiệp vụ
tiềm ẩn rủi ro lớn nhất. Theo các thống kê cho thấy rủi ro tín dụng chiếm tới 70%
trong tổng rủi ro ngân hàng. Đặc biệt đối với các ngân hàng thương mại Việt Nam, do
thu nhập của tín dụng là chủ yếu chiếm từ 70-80% thu nhập của ngân hàng và nay đã
có sự chuyển dịch cơ cấu lợi nhuận của ngân hàng theo đó thu nhập tín dụng có xu
hướng giảm xuống và thu dịch vụ có xu hướng tăng lên nhưng ở Việt Nam, thu nhập
tín dụng vẫn lớn. Tín dụng là nguồn sinh lợi chủ yếu nhưng đồng thời cũng chứa
đựng nhiều rủi ro, quyết định đến sự tồn tại và phát triển của hệ thống ngân hàng.
Trong giai đoạn hiện nay, thị trường tài chính – tiền tệ trong nước diễn biến khá
phức tạp, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động tín dụng của các ngân hàng, rủi ro tín
dụng càng ngày càng trở nên khó kiểm soát hơn. Đặc biệt, quá trình tự do hóa tài
chính và hội nhập quốc tế, rủi ro tín dụng có nguy cơ gia tăng do sự biến động khó
lường của nền kinh tế thế giới. Rủi ro trong hoạt động tín dụng không chỉ tác động
tới bản thân ngân hàng thương mại mà còn tác động tiêu cực đến nền kinh tế.
Chính vì vậy, kiểm soát, quản trị được rủi ro tín dụng ngày càng trở nên quan
trọng và cần thiết đối với mỗi tổ chức tín dụng nói chung và Agribank nói riêng,
và đó chính là tấm lá chắn của các NHTM trước các biến động xấu khó lường của
nền kinh tế, trước những ảnh hưởng tiêu cực đến lợi nhuận hay thậm chí là khả năng
tồn tại của ngân hàng.
1
Trong bối cảnh trên, là một cán bộ ngân hàng làm công tác tín dụng, tác giả
chọn đề tài nghiên cứu “ Hoàn thiện quản trị rủi ro tín dụng của Agribank Chi nhánh
An Giang” để viết Luận văn Thạc Sỹ.
2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài.
- Hệ thống hóa lý thuyết về quản trị rủi ro tín dụng trong hoạt động ngân hàng.
- Phân tích đánh giá thực trạng quản trị rủi ro tín dụng của Agribank Chi
nhánh An Giang.
- Đề xuất một số các giải pháp về hoàn thiện quản trị rủi ro tín dụng của
Agribank Chi nhánh An Giang.
5 Bố cục của đề tài:
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, kết cấu của luận
văn gồm 4 chương:
Chương 1: Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan.
Chương 2: Lý luận chung về rủi ro tín dụng và quản trị rủi ro tín dụng tại các ngân
hàng thương mại.
Chương 3: Thực trạng quản trị rủi ro tín dụng của Agribank Chi nhánh An Giang.
Chương 4: Giải pháp hoàn thiện quản trị rủi ro tín dụng của Agribank Chi nhánh
An Giang.
3
CHƯƠNG 1
TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU
CÓ LIÊN QUAN
1.1 Những Công trình nghiên cứu đã thực hiện.
Trong xu thế chung hiện nay lĩnh vực tài chính đã tạo ra rất nhiều cơ hội cho
các tổ chức tín dụng hiện nay hoạt động. Tuy nhiên, trên thực tế, khả năng cạnh trạnh
của các Ngân hàng Việt Nam nói chung còn rất thấp so với một số Ngân hàng nước
ngoài. Số lượng các Ngân hàng lớn ngày càng cạnh tranh gay gắt tạo ra một thị trường
tài chính đầy rủi ro. Trong bối cảnh đó không có một Ngân hàng hay tổ chức tài chính
nào có thể tồn tại lâu dài mà không có hệ thống quản trị rủi ro hữu hiệu.
Các vấn đề về rủi ro tín dụng, hoàn thiện quản trị rủi ro tín dụng nhằm đảm
bảo sự phát triển sự bền vững của các tổ chức tín dụng đã nhận được sự quan tâm
sâu sắc của nhiều nhà nghiên cứu, các hội thảo khác nhau của các tác giả trong và
ngoài nước. Liên quan đến các công trình này có thể kể một số công trình nghiên
cứu như sau:
1. Luận án Tiến Sỹ .
Luận án Tiến sỹ của Nghiên cứu sinh Nguyễn Tuấn Anh về “Quản trị rủi ro tín
dụng của Agribank Việt Nam” tại hội đồng Đại học Kinh tế Quốc dân, năm 2012.
Luận án đã đưa ra các dấu hiệu cơ bản để nhận biết rủi ro tín dụng Việt Nam,
Luận văn Thạc sỹ của tác giả Trần Minh Hải về “ Quản trị rủi ro tín dụng tại
Ngân hàng TMCP Bắc Á” – trường Đại học kinh tế quốc dân, năm 2011: Luận văn
tập trung đi sâu nghiên cứu quản lý rủi ro tín dụng của Ngân hàng TMCP Bắc Á tại
thành phố Vinh, Nghệ An. Nhằm đưa ra những vấn đề còn tồn tại của Ngân hàng
này nên thực trạng và các giải pháp quản lý rủi ro tác giả đề cập chủ yếu đối với
nhóm khách hàng như:
5