Trờng đại học kinh tế quốc dân
NGUYễN THị HảI
NÂNG CAO HIệU QUả CHO VAY VớI DOANH NGHIệP NHỏ Và VừA
TạI NGÂN HàNG THƯƠNG MạI Cổ PHầN ĐầU TƯ Và
PHáT TRIểN VIệT NAM - CHI NHáNH THĂNG LONG
Chuyên ngành: KINH Tế TàI CHíNH - NGÂN HàNG
ngời hớng dẫn khoa học: GS.TS. NGUYễN VĂN NAM
Hà Nội - 2014
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan bản luận văn là công trình nghiên cứu khoa học, độc lập
của tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ
ràng.
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
NGUYỄN THỊ HẢI
MỤC LỤC
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU
Hiệu quả cho vay được đo bằng kết quả đạt được trên chi phí bỏ ra vậy những
chỉ tiêu nào phản ánh hiệu quả cho vay đối với DNNVV của NHTM iii
Các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả cho vay đối với DNNVV có thể chia làm 2 loại
như sau: iii
Để xem xét một cách toàn diện nhất hiệu quả cho vay DNNVV ta cũng cần
xem xét tới các nhân tố ảnh hưởng tới hiệu quả cho vay DNNVV iv
Về nhân tố chủ quan iv
Chương 2 của luận văn tác giả tập trung làm rõ thực trạng hiệu quả cho vay
DNNVV tại BIDV Thăng Long iv
Từ những đánh giá về thực trạng hiệu quả cho vay DNNVV tại BIDV Thăng
Long, dựa vào định hướng trong hoạt động cho vay DNNVV tại BIDV Thăng
Long luận văn đã đưa ra những giải pháp và những kiến nghị giúp cho hoạt
1.2.1. Khái niệm hiệu quả cho vay 14
1.2.2.Các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả cho vay đối DNNVV 15
1.2.3.Nhân tố ảnh hưởng tới hiệu quả cho vay DNNVV 22
CHƯƠNG 2
HIỆU QUẢ CHO VAY DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
4
TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ
PHÁT TRIỂN VIỆT NAM - CHI NHÁNH THĂNG LONG
2.1 Sự hình thành và phát triển của BIDV Thăng Long 27
2.1.1 Sự hình thành và phát triển của BIDV 27
2.1.2 Quá trình hình thành và phát triển của BIDV Thăng Long 29
2.2 Kết quả hoạt động kinh doanh của BIDV Thăng Long 34
2.2.1 Hoạt động huy động vốn 34
2.2.2 Hoạt động tín dụng 37
2.2.3 Tình hình các hoạt động khác 40
2.2.4 Kết quả hoạt động kinh doanh của BIDV Thăng Long 40
2.3 Đánh giá hiệu quả cho vay đối với DNNVV tại BIDV Thăng Long 41
2.3.1 Thực trạng cho vay đối với DNNVV tại BIDV Thăng Long 41
2.3.2. Đánh giá hiệu quả hoạt động cho vayDNNVV tại BIDV Thăng Long 54
CHƯƠNG 3
GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CHO VAY ĐỐI VỚI DNNVV TẠI
BIDV THĂNG LONG
3.1. Định hướng phát triển của BIDV Thăng Long tới năm 2020 61
3.1.1. Định hướng phát triển chung của BIDV tới năm 2020 61
3.1.2. Định hướng phát triển chung của BIDV Thăng Long tới năm 2020 61
3.1.3. Định hướng cho vay DNNVV của BIDV Thăng Long tới năm 2020 63
3.2. Các giải pháp nâng cao hiệu quả cho vay DNNVV tại BIDV Thăng Long 66
3.2.1 Đa dạng hóa các hình thức cấp tín dụng phù hợp với yêu cầu phát triển
của DNNVV, ban hành chính sách cho vay cụ thể đối với DNNVV 66
3.2.2. Tăng cường công tác Maketing, kênh tiếp cận với DNNVV 69
DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU
BẢNG:
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU
Hiệu quả cho vay được đo bằng kết quả đạt được trên chi phí bỏ ra vậy những
chỉ tiêu nào phản ánh hiệu quả cho vay đối với DNNVV của NHTM iii
Các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả cho vay đối với DNNVV có thể chia làm 2 loại
như sau: iii
Nhóm chỉ tiêu định tính:
Chỉ tiêu định lượng iii
Để xem xét một cách toàn diện nhất hiệu quả cho vay DNNVV ta cũng cần
xem xét tới các nhân tố ảnh hưởng tới hiệu quả cho vay DNNVV iv
Về nhân tố chủ quan iv
Chương 2 của luận văn tác giả tập trung làm rõ thực trạng hiệu quả cho vay
DNNVV tại BIDV Thăng Long iv
Qua phân tích thực trạng hoạt động cho vay DNNVV tại BIDV Thăng Long, cho thấy hoạt
động cho vay DNNVV tại BIDV Thăng Long đã đạt được một số kết quả
như:
Từ những đánh giá về thực trạng hiệu quả cho vay DNNVV tại BIDV Thăng
Long, dựa vào định hướng trong hoạt động cho vay DNNVV tại BIDV Thăng
Long luận văn đã đưa ra những giải pháp và những kiến nghị giúp cho hoạt
động cho vay DNNVV của BIDV Thăng Long ngày càng có hiệu quả hơn như
sau: vii
Tăng cường công tác Maketing, kênh tiếp cận với DNNVV vii
Hoàn thiện chính sách quản lí rủi ro, hệ thống xếp hạng tín dụng: xây dựng tỷ
trọng cấp tín dụng có đảm bảo hay không có đảm bảo bằng tài sản; Tỷ trọng
cấp tín dụng theo các hình thức cho vay, bảo lãnh… Tỷ trọng cấp tín dụng cho
một số ngành lớn. Đối với Hệ thống thông tin, xếp hạng và chấm điểm khách
1.2.Hiệu quả cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng thương mại 14
1.2.1. Khái niệm hiệu quả cho vay 14
1.2.2.Các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả cho vay đối DNNVV 15
1.2.2.1 Chỉ tiêu định tính
1.2.2.2 Chỉ tiêu định lượng
1.2.3.Nhân tố ảnh hưởng tới hiệu quả cho vay DNNVV 22
1.3.3.1 Nhân tố chủ quan
1.3.3.2 Nhân tố mang tính khách quan
CHƯƠNG 2
HIỆU QUẢ CHO VAY DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ
PHÁT TRIỂN VIỆT NAM - CHI NHÁNH THĂNG LONG
2.1 Sự hình thành và phát triển của BIDV Thăng Long 27
2.1.1 Sự hình thành và phát triển của BIDV 27
2.1.2 Quá trình hình thành và phát triển của BIDV Thăng Long 29
2.2 Kết quả hoạt động kinh doanh của BIDV Thăng Long 34
2.2.1 Hoạt động huy động vốn 34
2.2.2 Hoạt động tín dụng 37
2.2.3 Tình hình các hoạt động khác 40
2.2.4 Kết quả hoạt động kinh doanh của BIDV Thăng Long 40
2.3 Đánh giá hiệu quả cho vay đối với DNNVV tại BIDV Thăng Long 41
2.3.1 Thực trạng cho vay đối với DNNVV tại BIDV Thăng Long 41
2.3.1.1 Việc thực hiện các quy định về cho vay DNNVV của BIDV Thăng Long
SƠ ĐỒ 2.2: QUY TRÌNH CẤP TÍN DỤNG TẠI BIDV THĂNG LONG.43
2.3.1.2 Tình hình hoạt động cho vay đối với DNNVV của BIDV Thăng Long
BẢNG 2.4 :DƯ NỢ DNNVV TRONG TỔNG DƯ NỢ 45
TẠI BIDV THĂNG LONG TỪ 2011-2013 45
10
BIỂU ĐỒ 2.3: TỶ LỆ DƯ NỢ CHO VAY DNNVV/TỔNG DƯ NỢ 46
TẠI BIDV THĂNG LONG TỪ 2011-2013 46
của DNNVV, ban hành chính sách cho vay cụ thể đối với DNNVV 66
3.2.2. Tăng cường công tác Maketing, kênh tiếp cận với DNNVV 69
3.2.3. Tiếp tục hoàn thiện và nâng cao hệ thống công nghệ thông tin của chi
nhánh 69
3.2.4. Nâng cao chất lượng cán bộ 70
3.2.5. BIDV cần tiếp tục đổi mới cơ chế cho vay nâng cao tỷ trọng cho vay
trung dài hạn đối với DNNVV 71
3.2.6. Nhà nước cần hỗ trợ các DNNVV cần nỗ lực đổi mới và hoàn thiện cho
phù hợp với sự phát triển 72
3.3. Một số kiến nghị 73
3.3.1. Kiến nghị với nhà nước, chính phủ 73
3.3.1.1. Thiết lâp khung pháp lí cho DNNVV
3.3.1.2. Thực hiện chính sách hỗ trợ DNNVV
3.3.1.3. Xây dựng các trung tâm tư vấn hỗ trợ DNNVV
3.3.2. Kiến nghị đối với Ngân hàng nhà nước 80
3.3.3. Kiến nghị Ủy ban nhân thành phố Hà Nội 80
3.3.4. Kiến nghị với BIDV 82
KẾT LUẬN
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
12
Trờng đại học kinh tế quốc dân
NGUYễN THị HảI
NÂNG CAO HIệU QUả CHO VAY VớI DOANH NGHIệP NHỏ Và VừA
TạI NGÂN HàNG THƯƠNG MạI Cổ PHầN ĐầU TƯ Và
PHáT TRIểN VIệT NAM - CHI NHáNH THĂNG LONG
Chuyên ngành: KINH Tế TàI CHíNH - NGÂN HàNG
Hà Nội - 2014
Lời mở đầu
DNNVV đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế, tạo việc làm
hàng thương mại đối với DNNVV, các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt động cho vay
của NHTM đối với DNNVV và các nhân tố ảnh hưởng tới hiệu quả đó.
Theo đó, DNNVV có những đặc điểm như: DNNVV có vốn đầu tư ban đầu ít,
thu hồi vốn nhanh; DNNVV tồn tại ở hầu hết các lĩnh vực, các thành phần kinh tế;
DNNVV có tính linh hoạt và thích ứng cao; Năng lực tài chính thấp; Năng lực quản
lý, điều hành của chủ DNNVV thấp; Khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp còn
hạn chế
Hoạt động cho vay đối với DNNVV là một trong những hoạt động quan trọng
trong NHTM, đóng góp một phần thu nhập đáng kể cho NHTM, và xét theo thời
gian có thể chia các khoản cho vay của NHTM với DNNVV thành hai loại:
•Cho vay ngắn hạn.
+ Cho vay theo món
+ Cho vay theo hạn mức tín dụng
•Cho vay trung và dài hạn.
+ Cho vay mua sắm máy móc thiết bị.
+ Cho vay đầu tư dự án.
Cho vay đối với DNNVV ngày càng trở nên quan trọng đối với NHTM và làm
thế nào để nâng cao hiệu quả cho vay DNNVV là một bài toán đối với các NHTM.
Vậy hiệu quả cho vay là gì?
Có nhiều khái niệm nhưng ta có thể đúc rút được 2 vấn đề sau: Thứ nhất,
hiệu quả được đo bằng kết quả đạt được trên chi phí bỏ ra. Thứ hai, nó phản ánh
trình độ sử dụng các nguồn lực để đạt được các mục tiêu xác định.
Như vậy, ta có thể hiểu: “Hiệu quả cho vay DNNVV của NHTM là kết quả
đạt được khi cho vay DNNVV (được đo bằng một số chỉ tiêu như doanh số cho vay,
doanh số thu nợ, dư nợ, lãi từ hoạt động cho vay DNNVV …) tính trên chi phí bỏ ra
khi cho vay (chí về thời gian, tiền bạc…); đó chính là tính sinh lời và an toàn khi
cho vay đối với DNNVV”
ii
Hiệu quả cho vay được đo bằng kết quả đạt được trên chi phí bỏ ra vậy những
chỉ tiêu nào phản ánh hiệu quả cho vay đối với DNNVV của NHTM.
nhiên, nếu tỷ lệ này quá cao thì chứng tỏ rằng chất lượng tín dụng trong hoạt động
cho vay không tốt nên ngân hàng mới trích dự phòng rủi ro nhiều.
* Lợi nhuận thu được từ hoạt động cho vay đối với DNNVV: lợi nhuận từ hoạt
động cho vay là nguồn thu chủ yếu, phản ánh tốt nhất hiệu từ hoạt động cho vay đối với
DNNVV của ngân hàng. Nó còn được phản ánh bằng tỷ số như: lợi nhuận từ cho vay
DNNVV/Tổng lợi nhuận, nhìn chung, con số này càng lớn, hiệu quả càng cao.
* Lãi thu được từ hoạt động cho vay DNNVV/chi phí hoạt động cho vay
DNNVV: Nó phản ánh một đồng chi phí bỏ ra sẽ thu về được bao nhiêu đồng lãi từ
doanh nghiệp. Con số này càng cao, hiệu quả cho vay càng tốt.
Đây có thể nói là hai chỉ tiêu quan trọng nhất phản ánh hiệu quả của hoạt động
cho vay vì suy cho cùng, hiệu quả phải được thể hiện ở tính sinh lời, làm sao để
mang lại nhiều lợi nhuận cho Ngân hàng nhất.
Để xem xét một cách toàn diện nhất hiệu quả cho vay DNNVV ta cũng
cần xem xét tới các nhân tố ảnh hưởng tới hiệu quả cho vay DNNVV
Về nhân tố chủ quan
• Nhân tố thuộc về phía ngân hàng: Chính sách tín dụng; Quy mô vốn của
ngân hàng; Trình độ chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp của cán bộ ngân hàng;
Công nghệ ngân hàng; Chính sách maketing
• Nhân tố mang tính khách quan như: Chủ trương chính sách của chính phủ,
Môi trường kinh tế - chính trị - xã hội, Môi trường quản lý
Chương 2: Hiệu quả hoạt động cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ
tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Thăng Long.
Chương 2 của luận văn tác giả tập trung làm rõ thực trạng hiệu quả cho vay
DNNVV tại BIDV Thăng Long.
Có thể nói, BIDV Thăng Long là một trong những chi nhánh ngân hàng lâu
đời nhất của BIDV, được thành lập từ năm 1974 với mục tiêu ban đầu là cấp phát
vốn cho công trình cầu Thăng Long, đến nay, BIDV Thăng Long đã trở thành một
iv
chi nhánh ngân hàng có tiếng trên địa bàn hoạt động của mình đó là khu vực quận
Cầu Giấy và huyện Từ Liêm, nơi đang dần trở thành trung tâm hành chính của
- Tỉ lệ DNNVV được vay ở BIDV Thăng Long và số vốn DNNVV mới có
quan hệ vay vốn tại BIDV Thăng Long tăng liên tục qua các năm
- Chất lượng tín dụng trong những năm qua có xu hướng tăng
- Hoạt động tín dụng hướng tới DNNVV giúp cho BIDV Thăng Long mở rộng
đươc thị phần vừa phát triển được những dịch vụ ngân hàng hiện đại, nâng cao uy tín
và khả năng cạnh tranh và phân tán rủi ro trong hoạt động tín dụng của ngân hàng.
Bên cạnh đó cũng còn những tồn tại như:
- Hoạt động cho vay của BIDV Thăng Long chủ yếu là cho vay ngắn hạn
- Nhiều DNNVV chưa tiếp cận được với nguồn vốn vay tại BIDV Thăng
Long
- Thời gian xử lý giao dịch còn hạn dài so với các NMTMCP cùng địa bàn
khiến khách hàng chưa hài lòng về thời gian chờ đợi
- Tồn đọng nợ xấu
Những tồn tại đó là do những nguyên nhân chủ yếu sau:
- Không phải trong tất cả các doanh nghiệp không có doanh nghiệp nào có
nhu cầu vay trung và dài hạn và do sự đánh giá rủi ro rất cao về các khoản vay trung
và dài hạn đối với DNNVV của BIDV Thăng Long.
- Các doanh nghiệp còn khó khăn trong quá trình xin vay do số lượng giấy tờ
còn nhiều, thủ tục còn khá phức tạp.
- Ngân hàng chưa có những hoạt động quảng bá, giới thiệu về ngân hàng có
sức thuyết phục cao với khách hàng.
- Cơ chế đảm bảo tiền vay chặt chẽ, đặc biệt là tài sản đảm bảo vẫn còn là
một rào cản lớn với tín dụng DNNVV.
- Trình độ cán bộ ngân hàng còn nhiều hạn chế, một số ít cán bộ còn thiếu
kinh nghiệp đánh giá, phân tích phương án vay vốn của doanh nghiệp, thiếu khả
năng phán đoán và cái nhìn toàn diện về hiệu quả thực tế.
- Chất lượng phục vụ chưa cao, còn nặng về thủ tục hành chính.
vi
- Khả năng phân tích dự báo tình hình kinh tế còn hạn chế.
Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay đối với doanh nghiệp
Nhà nước cần hỗ trợ các DNNVV cần nỗ lực đổi mới và hoàn thiện cho phù
hợp với sự phát triển
Về kiến nghị:
Kiến nghị với nhà nước, chính phủ
Tạo chính sách, môi trường kinh doanh thuận lợi, minh bạch, công khai cho
họ hoạt động như:
• Thiết lập khung pháp lí cho DNNVV
• Thực hiện chính sách hỗ trợ DNNVV
+ Khuyến khích đầu tư
+ Trợ giúp về tài chính: Nhà nước khuyến khích thành lập quỹ bảo lãnh tín
dụng DNNVV ở các địa phương; Thành lập quỹ phát triển DNNVV
Kiến nghị đối với Ngân hàng nhà nước
- NHNN xây dựng các chính sách cho vay cụ thể với DNNVV
- NHNN ra soát lại các quy định để sửa đổi các quy định không còn phù hợp
với tình hình thực tế
- Quy định các chính sách tài chính tiền tệ như: lãi suất cơ bản, lãi suất vay
qua đêm, tỷ giá ngoại tệ, … một cách hợp lý
- Thực hiện tham mưu cho chính phủ, trực tiếp hướng dẫn chỉ đạo các
NHTM thực hiện chính sách hỗ trợ DNNVV
- Có cơ chế hỗ trợ cho các DNNVV thiếu TSĐB
Kiến nghị Ủy ban nhân thành phố Hà Nội
- UBND Thành phố cần nhanh chóng cấp sổ đỏ cho các DNNVV, hợp pháp
hóa quyền sở hữu cho DNNVV. Bên cạnh đó cần đơn giản hóa các thủ tục để tránh
gây lãng phí thời gian.
- UBND thành phố cũng nên tạo điều kiện nhằm khuyến khích phát triển các
hợp đồng thuê, thuê mua và bán trả góp nhằm tạo cơ hội cho các DNNVV có được
các máy móc thiết bị mới.
viii
- UBND thành phố cần nhấn mạnh vai trò của các Hiệp hội như Hiệp hội
DNNVV , để Hiệp hội không chỉ là đại diện tiếng nói của DN, giúp DN trong lĩnh
và tăng trưởng. Thành công của các DNNVV đóng vai trò quan trọng trong việc
phát triển kinh tế, tạo việc làm và thu nhập, giúp cải thiện mức sống của người dân,
góp phần quan trọng vào công cuộc xóa đói giảm nghèo.
Hiện nay, theo số liệu của tổng cục tống kê, số lượng DNVVN ở Việt Nam
lên tới gần 500.000 doanh nghiệp, chiếm 97% tổng số doanh nghiệp trên toàn
quốc và đóng góp 40% GDP. DNVVN với các ưu thế của mình, đã đóng góp cho
sự ổn định và phát triển kinh tế của cả nước, giải quyết một lượng lớn công ăn
việc làm cho người lao động, góp phần xoá đói giảm nghèo cho các địa phương
trên toàn quốc.
Trong giai đoạn hội nhập sâu rộng và phát triển kinh tế toàn cầu, các doanh
nghiệp nói chung và DNNVV nói riêng có rất nhiều cơ hội để phát triển nhưng
cũng gặp không ít những thách thức lớn. Để tồn tại và đứng vững trên thị trường đòi
hỏi mỗi doanh nghiệp phải nâng cao năng lực cạnh tranh. Muốn làm được điều đó
thì cần giải quyết hàng loạt vấn đề khó khăn mà doanh nghiệp gặp phải. Trong đó,
vấn đề quan trọng nhất, có tính chất sống còn đối với DNNVV hiện nay chính là
nguồn vốn cho sản xuất kinh doanh.
Ngân hàng thương mại (NHTM) là một trung gian tài chính cung cấp vốn
hiệu quả cho DNNVV. Mặt khác, trong các NHTM, cho vay là một trong những
hoạt động quan trọng nhất, quyết định sự sống còn, hay thịnh vượng, nó là nhân
tố chính mang lại lợi nhuận hay thua lỗ cho các NHTM; sự thành công hay thất
bại của ngân hàng phụ thuộc rất lớn vào quy mô và chất lượng hoạt động cho
vay. Trong những năm qua, mặc dù các NHTM đã nỗ lực tìm ra các giải pháp
nhằm nâng cao hiệu quả cho vay đối với thành phần kinh tế này nhưng đây là
một lĩnh vực khá phức tạp nên khi thực hiện còn gặp nhiều khó khăn và bộc lộ
nhiều hạn chế.
1
Xuất phát từ thực tiễn nói trên và dựa vào kết quả của việc đi sâu tìm hiểu
thực trạng hiệu quả cho vay của Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát
triển Việt Nam - Chi nhánh Thăng Long (BIDV Thăng Long) với các DNNVV
trong thời gian qua, tôi đã quyết định lựa chọn đề tài: “Nâng cao hiệu quả cho vay