B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
{{{{{ zzz{{
NGUYN XUÂN HIN
NÂNG CAO HIU QU HOT
NG BAO THANH TOÁN TI
NGÂN HÀNG TMCP Á CHÂU
CHUYÊN NGÀNH: KINH T TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG
Mã s : 60.31.12
LUN VN THC S
bn thân cng nh s ging dy đy tâm huyt ca tp th Ging viên Trng
i hc Kinh t - TP.HCM. Cùng vi nhng tình cm và lòng bit n sâu sc,
tôi xin gi li tri ân đn:
Thy Nguyn Vnh Hùng đã nhit tình và tn tâm hng dn tôi hoàn
thành lun vn.
Quý Thy cô Trng i hc Kinh T TP.HCM, Khoa sau i hc đã
truyn đt nhng kin thc vô cùng quý báu và hu ích cho tôi trong
sut thi gian hc tp và nghiên cu.
Ban lãnh đo Ngân hàng cùng toàn th các Anh, Ch và các bn đng
nghip đã h tr cng nh cung cp nhng tài liu quý báu và hu ích
cho lun vn.
Gia đình, ngi thân, bn bè đã luôn ng h tinh thn cng nh đng
viên tôi rt nhiu trong quá trình hc tp cng nh quá trình thc hin
lun vn.
Trong quá trình hoàn thành lun vn, mc dù đã c gng rt nhiu đ
lun vn mang li nhng hiu qu thit thc. Tuy nhiên, di góc đ phân
tích, nhn đnh ca cá nhân, lun vn chc chn s không tránh khi nhng
thiu sót, rt mong nhn đc nhng đóng góp chân thành t Quý Thy cô,
gia đình, bn bè và đng nghip đ lun vn đc hoàn thin hn.
Xin chân thành cm n!
Tác gi
Nguyn Xuân Hin
MC LC
LI CAM OAN
LI CM N
MC LC
DANH MC T NG
DANH MC CH VIT TT
HÀNG TMCP Á CHÂU 16
2.1 Tng quan v lch s hình thành và quá trình phát trin ca Ngân hàng TMCP
Á Châu 16
2.1.1 Lch s hình thành 16
2.1.2 Quá trình phát trin Ngân hàng TMCP Á Châu 17
2.2 Quá trình hot đng và phát trin bao thanh toán ti ACB 19
2.2.1 C cu t chc bao thanh toán ti ACB 22
2.2.2 Kt qu hot đng kinh doanh bao thanh toán ti ACB 26
2.2.3 Phân tích đánh giá SWOT bao thanh toán ti ACB 34
2.2.4 Tình hình qun lý cht lng bao thanh toán 39
2.2.5 Vai trò qun lý h
thng và công tác h tr các Chi nhánh ca B phn bao
thanh toán 39
2.2.6 Li ích và ri ro ca hot đng bao thanh toán đi vi ACB 40
2.2.7 So sánh hot đng bao thanh toán ti ACB vi Ngân hàng cnh tranh 42
2.3 Nhng hn ch tác đng đn quá trình phát trin bao thanh toán ti ACB 52
2.3.1 V phía Ngân hàng Nhà nc 52
2.3.2 V phía ACB 53
KT LUN CHNG 2 57
CHNG 3: GII PHÁP NÂNG CAO HIU QU HOT NG BAO THANH
TOÁN TI NGÂN HÀNG TMCP Á CHÂU 58
3.1 Mc tiêu phát trin ca ngành Ngân hàng Vit Nam đn nm 2010 và đnh
hng chin lc đn nm 2020 58
3.2 nh hng phát trin bao thanh toán ca ngành Ngân hàng Vit Nam và Ngân
hàng TMCP Á Châu 61
3.2.1 nh hng phát trin bao thanh toán ca ngành Ngân hàng Vit Nam 61
3.2.2 nh hng phát trin bao thanh toán ti ACB 62
3.3 Gii pháp nâng cao hiu qu hot đng bao thanh toán ti Ngân hàng TMCP Á
Châu 63
3.3.1 Gii pháp v mô – v phía Nhà nc 63
mua bán hàng hóa, cung ng dch v.
n v bao thanh toán: là các t chc tín dng đc phép thc hin nghip v
bao thanh toán.
n v bao thanh toán xut khu: là các t chc tín dng thc hin bao thanh
toán cho bên bán hàng là bên xut khu trong hp đng xut nhp khu.
n v bao thanh toán nhp khu: là các t chc tín dng nc nhà nhp
khu thc hin bao thanh toán tham gia vào quy trình bao thanh toán xut -
nhp khu.
H thng bao thanh toán hai đn v: h thng bao gm đn v bao thanh toán
xut khu và đn v bao thanh toán nhp khu.
Bao thanh toán có quyn truy đòi: là bao thanh toán trong đó t chc tín dng
có quyn đòi li s tin đã ng trc cho bên bán hàng khi bên mua hàng không
hoàn thành ngha v thanh toán khon phi thu.
Hp đng mua bán hàng hóa, cung ng dch v: là tha thun bng vn bn
gia bên bán hàng và bên mua hàng v vic mua bán hàng hóa, cung ng dch
v.
Chng t bán hàng hóa, cung ng dch v: là các chng t liên quan đn
vic giao hàng, cung ng dch v và vic yêu cu thanh toán ca bên bán hàng
đi vi bên mua hàng trên c s Hp đng mua bán hàng hóa, cung ng dch
v.
Khon phi thu: là khon tin bên bán hàng phi thu t bên mua hàng theo
Hp đng mua bán hàng hóa, cung ng dch v.
S d bao thanh toán: là s tin mà đn v bao thanh toán ng trc cho bên
bán hàng theo tha thun ti hp đng bao thanh toán.
Hn mc bao thanh toán: là tng s d bao thanh toán ti đa ti mt thi
đim nht đnh theo tho thun ca t chc chc tín dng và bên bán hàng
trong hp đng bao thanh toán.
Hp đng bao thanh toán: là vn bn tha thun gia t chc tín dng và bên
bán hàng v vic mua li các khon phi thu.
NV PLCT Nhân viên pháp lý chng t
GTS nh giá tài sn
KPP Kênh phân phi bao gm S giao dch và các Chi
nhánh/Phòng giao dch
KHDN Khách hàng doanh nghip
TT.TDDN Trung tâm tín dng doanh nghip
BP.BTT B phn bao thanh toán
HTD Hi đng tín dng
BTD Ban tín dng
TP.HCM Thành ph H Chí Minh
TSL Tài sn lu đng
VCSH Vn ch s hu
DT Doanh thu
ROE T s li nhun ròng trên vn ch s hu
DANH MC BNG
Bng Tên Bng Trang
Bng 1.1
So sánh bao thanh toán và cho vay vn tín dng 4
Bng 1.2
So sánh bao thanh toán và tài tr da trên các khon phi
thu
5
Bng 1.3
S khác nhau gia bao thanh toán trong nc và bao
thanh toán quc t
6
Biu đ 2.1
Ch s tài chính tín dng ca ACB qua các nm 2005 -
2009
18
Biu đ 2.2
Doanh s bao thanh toán 26
Biu đ 2.3
Phí và lãi bao thanh toán 27
Biu đ 2.4
S lng bên bán hàng và s lng chi nhánh 27
Biu đ 2.5
T l khách hàng bao thanh toán (phân theo khu vc) 32
DANH MC LU
Lu đ Tên Lu đ Trang
Lu đ 2.1
C cu t chc B phân bao thanh toán – Hi s 23
LI M U 1. TÍNH CP THIT CA TÀI
Hot đng mua bán tr chm ngày càng ph bin, nh hng đn vn lu
đng phc v sn xut kinh doanh ca các doanh nghip. Trong khi đó ngun
vn đóng vai trò quan trng đi vi hot đng sn xut kinh doanh và vic la
chn các ngun tài tr vn làm sao đ đm bo hiu qu
nht đi vi tình hình
ca mi doanh nghip thông qua các sn phm dch v ca các t chc tài
chính. Bao thanh toán là mt trong nhng hình thc tài tr vn cho các doanh
nghip vì nhng đc tính và tin ích riêng.
̇ Chng 1: Lý lun tng quan v bao thanh toán
̇ Chng 2: Tình hình hot đng bao thanh toán ti Ngân hàng TMCP Á
Châu
̇ Chng 3: Gii pháp nâng cao hiu qu hot đng bao thanh toán ti
Ngân hàng TMCP Á Châu 1
CHNG 1: LÝ LUN TNG QUAN V BAO THANH TOÁN
1.1 Tng quan v bao thanh toán
1.1.1 Khái nim bao thanh toán
Bao thanh toán là hình thc ngi bán hàng chuyn nhng cho đn v bao
thanh toán tt c các quyn và li ích liên quan đn nhng khon phi thu ngn
hn (ti đa 180 ngày) ca ngi bán hàng phát sinh t vic mua bán hàng hóa,
cung ng dch v gia ngi bán và ngi mua đ đc nhn mt khon tin
thanh toán t đn v bao thanh toán. Hay nói cách khác bao thanh toán là mt
hình thc mua bán các khon phi thu.
Theo quy ch hot đng bao thanh toán ca các t chc tín dng s
1096/2004/Q-NHNN ban hành ngày 06/09/2004 và quyt đnh s
30/2008/Q-NHNN v vic sa đi, b sung mt s điu ca Quy ch hot
1.1.2.4 Thu n khi khon phi thu đn hn thanh toán: Vi chc nng này,
đn v bao thanh toán s thay mt bên bán hàng thc hin vic đôn đc và đòi
n bên mua hàng vào ngày đn hn thanh toán theo tha thun gia bên bán
hàng và bên mua hàng. m bo các khon n đc thanh toán đy đ và đúng
hn.
1.1.3 Các hình thc bao thanh toán: có 2 hình thc bao thanh toán c th nh
sau
1.1.3.1 Bao thanh toán có quyn truy đòi: n v bao thanh toán có quyn
đòi li s tin đã ng trc cho bên bán hàng khi bên mua hàng không có kh
nng hoàn thành ngha v thanh toán khon phi thu.
1.3.1.1 Bao thanh toán không có quyn truy đòi: n v bao thanh toán chu
toàn b ri ro khi bên mua hàng không có kh nng hoàn thành ngha v thanh
toán khon phi thu. n v bao thanh toán ch có quyn đòi li s tin đã ng
trc cho bên bán hàng trong trng hp bên mua hàng t chi thanh toán
khon phi thu do bên bán hàng giao hàng không đúng nh tha thun ti hp
đng mua, bán hàng hoc vì mt lý do khác không liên quan đn kh nng
thanh toán ca bên mua hàng.
3
1.1.4 Các phng thc bao thanh toán
1.1.4.1 Phng thc bao thanh toán tng ln: là phng thc bao thanh
toán mà ng vi tng ln thc hin mua bán hàng hóa, dch v gia bên
bán hàng và bên mua hàng theo nhng tha thun trong hp đng. n v
bao thanh toán s thc hin ng trc da trên giá tr khon phi thu phát
sinh ca ln mua bán hàng hóa, cung ng dch v đó
1.1.4.2 Phng thc bao thanh toán hn mc: là phng thc bao thanh
toán mà đn v bao thanh toán s xem xét cp mt hn mc bao thanh toán
cho bên bán hàng. Da vào giá tr khon phi thu phát sinh t vic mua bán
hàng hóa, cung ng dch v mà đn v bao thanh toán s ng trc tin
min là tng s tin ng trc ti mt thi đim không đc vt quá hn
trng trong sut quá trình sn xut
kinh doanh.
3 Ngun thu n t bên bán hàng và
bên mua hàng.
Ngun thu n ch yu t khách hàng
vay.
4 Hn mc bao thanh toán da vào
doanh s bán hàng, thi gian thanh
toán tr chm.
Hn mc cho vay da ch yu vào giá
tr tài sn bo đm.
5 T l ng trc thng ti đa 80%
tr giá khon phi thu.
T l cho vay vn tín dng khong
70% – 80% trên TSB.
6 Thu nhp lãi và phí. Thng ch có thu nhp lãi.
(*) tài sn bo đm đây đc hiu là bt đng sn, đng sn, chng t có giá
1.1.5.2 Bao thanh toán so vi hình thc tài tr da trên các khon phi
thu
Khi s dng tài tr da trên các khon phi thu, khách hàng đc các t
chc tín dng cp hn mc tín dng đ b sung vn lu đng. Vi bao thanh
toán, khách hàng có th đc cung cp thêm dch v theo dõi, qun lý s sách,
thu hi n hoc bo him ri ro cho khách hàng.
hàng, đn v bao thanh toán.
Các bên tham gia vào hot đng tài
tr: khách hàng bên bán và t chc tín
dng.
1.2 Phân loi bao thanh toán theo phm vi lãnh th: bao thanh toán đc phân
làm 2 loi c bn sau
1.2.1 Bao thanh toán trong nc (bao thanh toán ni đa):
Là hình thc cp tín dng ca t chc tín dng cho bên bán hàng thông qua
vic mua li các khon phi thu phát sinh t vic mua bán hàng hóa, cung ng
dch v đã đc bên bán hàng và bên mua hàng tha thun trong hp đng
mua bán hàng hóa, cung ng dch v. Trong đó, bên bán hàng và bên mua hàng
là ngi c trú trong phm vi lãnh th mt quc gia. 6
1.2.2 Bao thanh toán quc t:
Là hình thc đn v bao thanh toán các nc xut khu và đn v bao
thanh toán các nc nhp khu có th làm vic vi nhau đ cung cp dch v
bao thanh toán cho các nhà xut khu và các nhà nhp khu.
1.2.3 So sánh bao thanh toán trong nc và bao thanh toán quc t
¬ Ging nhau
im ging nhau gia bao thanh toán trong nc và quc t: đu mang đn
cho khách hàng nhng tin ích sau:
̇ Tài tr tín dng da trên giá tr khon phi thu.
̇ Qun lý tín dng và bo him ri ro tín dng.
̇ Theo dõi s sách k toán.
̇ Thu n khi khon phi thu đn hn thanh toán.
¬ Khác nhau
nc.
n v bao thanh toán, ngi bán, ngi
mua hiu nhng tp quán mua bán đa
phng và cùng ngôn ng.
Tp quán mua bán và ngôn ng ca
mi quc gia s khác nhau. H thng
bao thanh toán hai đn v s giúp cho
ngi bán tn dng đc s hiu bit
th trng đa phng ca đn v bao
thanh toán nhp khu.
n v bao thanh toán chu trách nhim
thu tin t ngi mua.
Trong h thng bao thanh toán hai đn
v, đn v bao thanh toán nhp khu
chu trách nhim thu n.
Cht lng ca dch v ch ph thuc vào
đn v bao thanh toán.
Trong h thng bao thanh toán hai đn
v, cht lng dch v ph thuc rt
nhiu vào đn v bao thanh toán nh
p
khu, do vy vic thit lp nên nhng
quy tc thng nht gia hai đn v bao
thanh toán là rt cn thit. Cn c vào
đó h s cung c
p
cho bên bán hàng
dch v có cht lng tt và phù hp.
doanh nghip s s dng hình thc bao thanh toán. Thông qua đó, các đn v
bao thanh toán s thay mt doanh nghip, theo dõi qun lý s sách công n đnh
k, giúp doanh nghip tp trung ngun lc vào vic kinh doanh.
Vic thu hi n vào ngày đn hn cng mt nhiu thi gian và nhân lc.
Do đó, các doanh nghip mun có mt t chc thay mt doanh nghip thu hi
n vào ngày đn hn, góp phn tp trung tính thanh khon cho doanh nghip.
Vi bao thanh toán, doanh nghip hoàn toàn yên tâm khi đn v bao thanh toán
đng ra thay doanh nghip thu hi các khon phi thu t bên mua hàng.
9
1.3.1.2 i vi bên mua hàng
Không tn thi gian và chi phí đ m tín dng th (Letter of Credit - L/C)
cho tng đn mua hàng/nhp khu ti tng th trng.
c nhn hàng và s dng mà cha cn phi thanh toán tin hàng ngay
cho bên bán. Bên mua hàng có th s dng khon tín dng này đ b sung cho
nhu cu vn cho hot đng sn xut kinh doanh ca doanh nghip nhng phi
đm bo kh nng thanh khon.
Nâng cao mi quan h vi bên bán hàng. Khi tham gia nghip v bao thanh
toán, ngi mua đã đc các đn v bao thanh toán thm đnh nng lc tài chính
cng nh uy tín thanh toán. Vì vy, bên bán hàng hoàn toàn có th tin tng vào
vic thng lng kinh doanh vi bên mua hàng, đm bo ngun cung v cht
lng cng nh thi gian giao hàng, bt khó khn hn trong vic mua bán tr
chm.
1.3.1.3 i vi T chc cung cp dch v bao thanh toán
a dng hóa các sn phm dch v, nâng cao nng lc cnh tranh. a dng
hóa sn phm đi vi các t chc tín dng không nhng nâng cao hình nh, uy
tín, cht lng dch v mà còn đy mnh thng hiu trên th trng tài chính.
Vi bao thanh toán, các t chc tài chính s thit lp đc mi quan h vi
chính khách hàng s dng dch v và khách hàng trung gian là bên mua hàng, t
đó có nhiu c hi bán chéo sn phm.
thông đng vi nhau, cung cp các khon phi thu o đ thc hin hành vi la
đo đn v bao thanh toán.
Bên bán hàng có th cung cp các chng t gi mo khon phi thu phát
sinh vi các bên mua hàng uy tín đ đc thc hin bao thanh toán trong trng
hp đn v bao thanh toán không kim soát tt uy tín cng nh tình hình giao
hàng ca bên bán.
1.3.2.4 Ri ro thanh toán
Bên bán hàng giao hàng không đm bo theo yêu cu ca hp đng mua
bán hàng hóa, cung ng dch v dn đn phát sinh tranh chp liên quan đn các
11
khon phi thu và bên mua hàng trì hoãn hoc không thc hin ngha v thanh
toán.
Bên mua hàng mt kh nng thanh toán dn đn đn v bao thanh toán
không th thu hi li khon phi thu dn đn nhiu kh nng tranh chp, kin
tng kéo dài, tn nhiu công sc và tin bc.
1.4 Kinh nghim phát trin hot đng bao thanh toán ti mt s quc gia và
bài hc kinh nghim đi vi th trng Vit Nam
1.4.1 Kinh nghim hot đng bao thanh toán ca HongKong:
Ti HongKong, bao thanh toán thng đc coi là phng thc tài tr cui
cùng (last resort). Tuy nhiên, bao thanh toán cng đang dn đc coi là mt
dch v ngân hàng bình thng vì có nhiu ngân hàng cung cp dch v này.
Khách hàng thc hin bao thanh toán HongKong chuyên v các ngành đin
t, đ chi, sn phm vin thông, thc phm, giy, giao nhn vn ti và t vn.
Hình thc bao thanh toán đc cung cp là bao thanh toán ni đa min truy
đòi hoc có truy đòi, chit khu hóa đn, bao thanh toán xut khu, bao thanh
toán nhp khu. Tính đn ht tháng 03/2010 HongKong có 13 thành viên tham
gia vào Hip hi bao thanh toán quc t nh: Standard Chartered Bank
(HongKong) Limited, DBS Bank (HongKong) Limited, Bank of China
(HongKong) Limited di hình thc các Công ty bao thanh toán đc lp vi