1
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập –Tự do – Hạnh phúc

MÔ TẢ SÁNG KIẾN
Mã số: …………………………………………….

1. Tên sáng kiến: “Thực trạng và giải pháp tư vấn tâm lý học đường cho học
sinh lớp 8 trường trung học cơ sở Phú Ngãi, Huyện Ba Tri năm học 2012-2013”.
2. Lĩnh vực áp dụng: Quản lý trường học.
3. Mô tả bản chất của sáng kiến:
3.1Tình trạng giải pháp đã biết:
Việc tư vấn tâm lý học sinh ở các trường trung học cơ sở là vấn đề thiết
yếu, vì ở lứa tuổi vị thành niên các em phải chịu những tác động rất lớn và
những biến đổi phức tạp về tâm sinh lý sức khỏe, về nhận thức nên các em
thường có những rắc rối, khó khăn về nội tại cơ thể do sự phát triển sinh lý cơ
thể và những thay đổi về nhận thức, tình cảm và những tâm sự riêng tư rất phức
tạp của từng cá nhân học sinh trong mối quan hệ với bạn bè, thầy cô, cha mẹ,
ông bà và mọi người xung quanh bởi các em bước đầu phát triển về nhận thức
và tình cảm ở nhiều góc độ khác nhau tùy thuộc vào cá nhân và hoàn cảnh của
mỗi em. Trước đây, việc tư vấn tâm lý học sinh chưa được đặt ra và quan tâm
đúng mức nên đã ảnh hưởng xấu đến việc học tập, nhận thức, tình cảm… ngay
cả tính mạng của học sinh khi các em bị mất niềm tin hay nhận thức sai lệch,
hoặc suy nghĩ thiếu chính chắn; các em đã đánh mất cả tương lai, cuộc đời như
là chán nản, trầm cảm, tự ý bỏ học, bi quan, mặc cảm, thậm chí có trường hợp tự
tử khi các em gặp khó khăn mà không được tư vấn, giúp đỡ, động viên, chia sẻ
kịp thời, đúng lúc. Các vấn đề đáng tiếc nêu trên đã xảy ra rất phổ biến ở lứa
tuổi học sinh với những hậu quả tiêu cực đã làm cho các người làm công tác
quản lý giáo dục, giáo viên, cán bộ, nhân viên của trường mất nhiều thời gian,
công sức và nhức nhói. Hiện nay, việc tập huấn cho cán bộ quản lý, giáo viên,
nhân viên của trường về “ Công tác tư vấn tâm lý học đường” được Bộ Giáo dục

những vấn đề khó khăn về tâm sinh lý, về sức khỏe, về nhận thức, về hoàn cảnh
3
gia đình và các mối quan hệ với bạn bè, thầy cô, gia đình và xã hội của học sinh
khối 8 nhằm giúp chúng tôi tìm ra nguyên nhân để có giải pháp tư vấn hợp lý.
+ Tư vấn nhằm uốn nắn, chấn chỉnh kịp thời, đúng lúc những nhận thức sai
lệch, những suy nghĩ thiếu chính chắn và khắc phục những khó khăn về cá nhân
và hoàn cảnh gia đình của học sinh, góp phần ngăn chặn nguy cơ bỏ học và nâng
cao chất lượng giáo dục của nhà trường.
- Bản chất của giải pháp: Là qua việc tư vấn, động viên, chia sẻ, giúp đỡ
đã góp phần nâng cao hiệu quả và chất lượng giáo dục học sinh trung học cơ sở,
nhằm khắc phục được những khó khăn, giải quyết các vấn đề nan giải học sinh
khối 8 của trường trung học cơ sở.
- Điều cốt yếu trong việc cải tiến nầy: Là đã thực hiện việc khảo sát, điều
tra thực tế tổng thể học sinh khối 8 trong trường trung học cơ sở Phú Ngãi, về
các mặt tâm sinh lý sức khỏe, về nhận thức, về hoàn cảnh gia đình đã thu nhận
được những thông tin cần thiết, quý báu, sát với thực tiễn, giúp tôi phát hiện “
Các tình huống có vấn đề” làm cơ sở cho việc đề ra các giải pháp tư vấn hợp lý,
có hiệu quả nhằm giải quyết các vấn đề nan giải, khắc phục những khó khăn và
ngăn chặn nguy cơ bỏ học của học sinh đã góp phần nâng cao chất lượng và hiệu
quả giáo dục của nhà trường.
- Nôi dung sáng kiến:
+ Tính mới của giải pháp là: Qua khảo sát, điều tra thực tế, sáng kiến đã
phát hiện được “Các tình huống có vấn đề” tìm ra giải pháp hợp lý khắc phục
những khó khăn của học sinh khối lớp 8, về mặt nhận thức, về tâm sinh lý sức
khỏe, về hoàn cảnh gia đình và mối quan hệ với bạn bè, thầy cô, gia đình, xã hội
một cách phù hợp và có hiệu quả, góp phần chia sẻ, động viên, uốn nắn kịp thời
những nhận thức sai lệch, những suy nghĩ thiếu chính chắn cùng những rắc rói,
phức tạp về hoàn cảnh gia đình của học sinh do hậu quả của cha mẹ ly hôn hoặc
cách giáo dục bằng “la mắng” hay “đòn roi” gây phản cảm đối với các em. Đó
là nhiệm vụ hết sức quan trọng và thiết yếu của người làm công tác quản lý giáo

thầy tu”, “Tốt gỗ hơn tốt nước sơn”.
5
- Đối với học sinh bị áp lực tâm lý, thấy mệt, bồn chồn, không vui, chán
nản sợ thi không đỗ đạt lúc nào vào lớp cũng thấy buồn, tại sao em càng cố gắng
càng bị tụt xuống…, em ngu hay sao mà học như vậy?. Cần động viên, chia sẻ,
hướng dẫn học sinh về phương pháp học tập cụ thể như:
+ Cách học bài “không học vẹt” học phải hiểu và nắm vững kiến thức,
chia thời gian học tập hợp lý.
+ Cách làm bài đối với đề tự luận: Phải đọc kỹ đề bài, xác định yêu cầu
của đề, xác định đúng trọng tâm của vấn đề, câu dễ làm trước, phân bố thời gian
hợp lý cho mỗi câu…vv.
+ Cách làm bài đối với đề trắc nghiệm: Phải đọc lướt nhanh, dễ làm trước,
khó làm sau; đảm bảo tính chính xác về kiến thức và thời gian.
+ Gợi mở, phân tích, để các em thấy rằng phải chủ động học bài trước,
không để “ Nước tớí chân mới nhảy” đợi tới thi hoặc kiểm tra mới học sẽ không
có kết quả tốt, đừng quá lo lắng làm ảnh hưởng xấu đến tâm lý và sức khỏe.
+ Thành lập nhóm bạn học tập, giúp đỡ trao đổi nhau trong hoc tập.
1.3- Nhóm vấn đề nhận thức
Đối với các em có nhận thức sai lệch, thiếu chính chắn như:
- Tại sao phải học tiếng Anh? Học để làm gì? Tại sao phải thi? Nếu không
thi thì sao?
- Tại sao tiết sinh hoạt cờ, sinh hoạt lớp chủ nhiệm. Ban giám hiệu, cô chủ
nhiệm và các em sao không ngồi lại kể chuyện vui đùa, hài hước với nhau mà
toàn là những lời phán trách sau 6 ngày học tập mệt mỏi?
- Em không muốn tiền rời khỏi túi để đóng “Qũy đội”.
Cần thông qua tiết dạy tiếng Anh, tiết sinh hoạt lớp, sinh hoạt Đội giáo
viên lồng vào câu hỏi thảo luận giúp các em tự nhận thức được các vấn đề nêu
trên, thấy được trách nhiệm của bản thân đối với tổ chức Đoàn - Đội và ý thức
được lợi ích của việc học tập đối với nghề nghiệp và cuộc sống tương lai của
các em. Đặc biệt môn ngoại ngữ tiếng Anh, nhất là trong thời kỳ đất nước ta mở

3.3 Khả năng áp dụng của giải pháp:
Các giải pháp tư vấn tâm lý học sinh lớp 8 của trường trung học cơ sở Phú
Ngãi, năm học 2012-2013 nêu trên, có thể áp dụng ở các trường Trung học cơ
7
sở trong tỉnh và giới thiệu cho các trường Trung học cơ sở ngoài tỉnh tham
khảo, vận dụng tùy theo điều kiện sẽ góp phần giải quyết những khó khăn của
học sinh về mặt tâm sinh lý sức khỏe, về vấn đề nhận thức, về hoàn cảnh gia
đình và các mối quan hệ với bạn bè, thầy cô, gia đình và xã hội, đồng thời cũng
ngăn chặn nguy cơ bỏ học của học sinh một cách có hiệu quả.
3.4 Hiệu quả, lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng
giải pháp:
Khi áp dụng sáng kiến bằng những kiểm nghiệm qua khảo sát nhận thấy:
- Về xếp loại hạnh kiểm và kết quả học tập các em có tiến bộ hơn so với
năm học trước (xem phụ lục 2 ).
- Các nhóm đối tượng học sinh theo từng tình huống có vấn đề đã được
chia sẻ, động viên, uốn nắn kịp thời, đúng lúc giúp các em đã nhận thức đúng,
phân biệt đúng, sai, thấy rõ được trách nhiệm và lợi ích bản thân trong học tập,
trong tổ chức Đoàn - Đội và nghề nghiệp tương lai, khắc phục những khó khăn
về hoàn cảnh gia đình, rèn luyện kỹ năng sống, biết tự lập, cố gắng học tập để
tự thân lập nghiệp. Các em đã nỗ lực học tập, tiến bộ không ngừng và ngăn
chặn được nguy cơ bỏ học góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục.
- Qua khảo sát, điều tra và phát hiện các tình huống có vấn đề đã giúp Ban
giám hiệu và giáo viên tư vấn (giáo viên chủ nhiệm) càng hiểu sâu sắc những
tâm tư và cảm xúc của các em. Những nhận thức sai lệch, và những suy nghĩ
thiếu chính chắn, những lời trách hờn cha mẹ, ông bà rất chân thật, ngây ngô do
cách giáo dục bằng “đòn roi” hay những lời nói nặng nề “khó nghe” đã gieo vào
đầu các em những phản cảm, vô hiệu quả giáo dục đã ảnh hưởng nặng nề đến
sức khỏe – tâm lý – tình cảm của các em. Có tìm hiểu, lắng nghe và chia sẻ
những khó khăn, những buồn tũi, trách hờn của các em, chúng ta mới tìm được
nguyên nhân và đề ra giải pháp hợp lý đúng đắn để giáo dục các em theo hướng
9
Phụ lục 1.
Bảng phân nhóm các tình huống có vấn đề cần được tư vấn
của học sinh khối 8 trường THCS Phú Ngãi năm học 2012 – 2013.
Nhóm Họ Và Tên Lớp

Tình Huống
1. Huỳnh Thị Bé Tâm 8
1

- Kinh tế khó khăn, em không muốn
tiền rời khỏi túi để đóng “Quỹ đội”
2. Nguyễn Lý Huỳnh 8
5

- Không học được môn tiếng Anh.
Tại sao phải học tiếng Anh và học
để làm gì?
- Tại sao phải thi? Thi để làm gì?
Nếu không thi thì ra sao?
Vấn đề nhận thức 1, 2, 3
3. Trần Kiều Mỹ Hạnh 8
5

- Không vui vì tiết sinh hoạt lớp,

5

- Em cảm thấy cha mẹ không có
10
trách nhiệm với em. Thật sự, cha mẹ
có nuôi dưỡng, lo lắng, chăm sóc
cho em nhưng về tình cảm, áp lực
gia đình, có những lúc cha mẹ nói
ra, hành động cha mẹ làm mà không
hề suy nghĩ đến cảm xúc của em.
Tại sao cha mẹ lại mang em đến
cuộc sống này mà để em phải chịu
những điều đó…? chỉ có nhật ký
mới hiểu được cảm xúc của em.
8. Nguyễn Bảo Trân 8
1

- Sống với cô ba vì cha mẹ ly hôn…
cha mẹ là những người em thương
nhất và cũng là 2 người làm em thất
vọng và buồn nhất, từ lúc cưới vợ
khác, cha trở thành con người khác,
thường đánh em dù từ nhỏ đến lớn
cha chưa hề đánh em một lần…
“ … Em không biết về đâu, ở với
cha cũng không được, ở với mẹ
cũng không được, ở với ngoại và
mẹ thì con đường đến trường xa
lắm”.
9. Lê Thị Hân 8

- Em đã hiểu và giải thích được lợi ích
của việc học tập, thi cử đối với nghề
nghiệp và cuộc sống tương lai của các
em, đặc biệt môn tiếng Anh, trong thời
kỳ hội nhập quốc tế, đất nước ta đang
mở cửa, ngoại giao với các nước trên
thế giới. Tiếng Anh không những giúp
ích cho việc học tâp, nghiên cứu mà
còn là phương tiện giao tiếp trên nhiều
lĩnh vực: Chính trị, xã hội, ngoại giao,
văn hóa, du lịch, giáo dục, kinh tế,
khoa học kỹ thuật, y học…vv.
Em đã nỗ lực, cố gắng học tập, thông
qua nhóm bạn học tập đã giúp em học
yếu môn tiếng Anh ở học kì I; sang học
kỳ II được nâng lên học trung bình.
Vấn đề nhận thức 1, 2, 3
3. Trần Kiều Mỹ
Hạnh
8
5

Trong tiết sinh hoạt lớp, giáo viên đã
đặt câu hỏi thảo luận giúp học sinh
nhận thức rõ ý nghĩa, nội dung, phương
pháp và tầm quan trọng của tiết sinh
12
hoạt lớp sinh hoạt cờ. Em đã nhận thức
được việc suy nghĩ lệch lạc của mình
nên tích cực tham gia các buổi chào cờ

kết quả tốt, từ loại khá nâng lên loại
giỏi.
- Em không còn bị áp lực tâm lý vì quá
13
lo lắng đã ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.

5. Huỳnh Thị Ngọc
Hân
8
5

Sau khi đã động viên, chia sẻ “ Tốt gỗ
hơn tốt nước sơn”. Em không còn mặc
cảm và tự tin hơn, đã mạnh dạn đứng
trước lớp phát biểu và tham gia xây
dựng bài.
6. Phạm Thị Mỹ Linh 8
5

- Đã động viên, chia sẻ giúp em hiểu
được ông bà thương yêu và quan tâm
đến con cháu mới dạy dỗ, la mắng;
nhưng cách giáo dục của bà không phù
hợp và phản cảm. Đồng thời qua tâm
sự và chia sẻ với gia đình đã thay đổi
cách giáo dục có hiệu quả hơn như là
khuyên bảo, dạy dỗ một cách nhẹ
nhàng dễ thuyết phục con cháu hơn.
Qua tác động cả hai phía gia đình và
học sinh, em không còn oán trách bà

giáo dục đòn roi đã gây phản cảm đối
với con cái, em đã phấn đấu vượt qua
mọi khó khăn về hoàn cảnh gia đình,
không bỏ học, quyết tâm học tập để sau
nầy tự thân lập nghiệp.
9. Lê Thị Hân 8
5

Động viên, chia sẻ và quan tâm giúp
đỡ, để em rèn luyện kỹ năng sống, biết
sống tự lập, nỗ lực học tập để tự thân
lập nghiệp, vượt lên những khó khăn
về hoàn cảnh gia đình. Đặc biệt, cần
chú trọng giúp đỡ em về vật chất lẫn
tinh thần như quần, áo, sách vở học tập,
luôn an ủi, động viên và chia sẻ trách
nhiệm với gia đình trong việc nuôi
dưỡng và giáo dục đã giúp em tự tin và
không bi quan, chán nản trong học tập
và cuộc sống tương lai.

Nguyễn Thái Yên Trường THCS Phú Ngãi , huyện Ba Tri Hiệu trưởng 8,1đ