SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐỀ TÀI:
“THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP TƯ VẤN TÂM LÝ HỌC ĐƯỜNG
CHO HỌC SINH LỚP 8 CỦA TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ PHÚ
NGÃI , BA TRI NĂM HỌC 2012-2013”
1
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập –Tự do – Hạnh phúc

MÔ TẢ SÁNG KIẾN
Mã số: …………………………………………….

1. Tên sáng kiến: “Thực trạng và giải pháp tư vấn tâm lý học đường cho học
sinh lớp 8 trường trung học cơ sở Phú Ngãi, Huyện Ba Tri năm học 2012-2013”.
2. Lĩnh vực áp dụng: Quản lý trường học.
3. Mô tả bản chất của sáng kiến:
3.1Tình trạng giải pháp đã biết:
Việc tư vấn tâm lý học sinh ở các trường trung học cơ sở là vấn đề thiết
yếu, vì ở lứa tuổi vị thành niên các em phải chịu những tác động rất lớn và
những biến đổi phức tạp về tâm sinh lý sức khỏe, về nhận thức nên các em
thường có những rắc rối, khó khăn về nội tại cơ thể do sự phát triển sinh lý cơ
thể và những thay đổi về nhận thức, tình cảm và những tâm sự riêng tư rất phức
tạp của từng cá nhân học sinh trong mối quan hệ với bạn bè, thầy cô, cha mẹ,
ông bà và mọi người xung quanh bởi các em bước đầu phát triển về nhận thức
và tình cảm ở nhiều góc độ khác nhau tùy thuộc vào cá nhân và hoàn cảnh của
mỗi em. Trước đây, việc tư vấn tâm lý học sinh chưa được đặt ra và quan tâm

cần được sự tư vấn, giúp đỡ, động viên từ phía chúng tôi mà trước đây những
tâm sự riêng tư của các em không bao giờ được dịp thố lộ và chúng tôi chưa bao
giờ được nắm bắt đầy đủ như vậy. Đậy cũng là những hạn chế, trước đây chúng
ta chưa đặt ra và coi trọng vấn đề “ Tư vấn tâm lý học đường” đúng tầm của nó,
giải pháp này là một trong những vấn đề trọng yếu quyết định đến chất lượng
giáo dục học sinh bởi lẽ “Day chữ là dạy người” nên việc đưa ra các giải pháp
sát đối tượng, phù hợp với thực tế sẽ mang lại hiệu quả giáo dục rất lớn.
3.2 Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến:
- Mục đích của giải pháp:
+ Là thông qua việc khảo sát, điều tra, tìm hiểu và đánh giá thực trạng
những vấn đề khó khăn về tâm sinh lý, về sức khỏe, về nhận thức, về hoàn cảnh
3
gia đình và các mối quan hệ với bạn bè, thầy cô, gia đình và xã hội của học sinh
khối 8 nhằm giúp chúng tôi tìm ra nguyên nhân để có giải pháp tư vấn hợp lý.
+ Tư vấn nhằm uốn nắn, chấn chỉnh kịp thời, đúng lúc những nhận thức sai
lệch, những suy nghĩ thiếu chính chắn và khắc phục những khó khăn về cá nhân
và hoàn cảnh gia đình của học sinh, góp phần ngăn chặn nguy cơ bỏ học và nâng
cao chất lượng giáo dục của nhà trường.
- Bản chất của giải pháp: Là qua việc tư vấn, động viên, chia sẻ, giúp đỡ
đã góp phần nâng cao hiệu quả và chất lượng giáo dục học sinh trung học cơ sở,
nhằm khắc phục được những khó khăn, giải quyết các vấn đề nan giải học sinh
khối 8 của trường trung học cơ sở.
- Điều cốt yếu trong việc cải tiến nầy: Là đã thực hiện việc khảo sát, điều
tra thực tế tổng thể học sinh khối 8 trong trường trung học cơ sở Phú Ngãi, về
các mặt tâm sinh lý sức khỏe, về nhận thức, về hoàn cảnh gia đình đã thu nhận
được những thông tin cần thiết, quý báu, sát với thực tiễn, giúp tôi phát hiện “
Các tình huống có vấn đề” làm cơ sở cho việc đề ra các giải pháp tư vấn hợp lý,
có hiệu quả nhằm giải quyết các vấn đề nan giải, khắc phục những khó khăn và
ngăn chặn nguy cơ bỏ học của học sinh đã góp phần nâng cao chất lượng và hiệu
quả giáo dục của nhà trường.

mắng” mà chỉ dạy, khuyên răn nhỏ nhẹ dễ thuyết phục và cảm hóa các em hơn.
- Cần chia sẻ, động viên, giúp đỡ các em có cha mẹ ly hôn, sống với ông
bà nội ngoại, rèn luyện kỹ năng sống, biết sống tự lập, cố gắng học tập, vượt qua
mọi khó khăn về hoàn cảnh gia đình.
Với nhóm nầy, giáo viên dùng tình cảm, chia sẻ, động viên và tác động từ
hai phía: Học sinh và phụ huynh học sinh thì công tác tư vấn mới có hiệu quả.
1.2- Nhóm tâm sinh lý sức khỏe
- Đối với học sinh mặc cảm về vóc dáng và cận thị: Cần trao đổi, gợi mở
để các em không mặc cảm về vóc dáng và hình thức bên ngoài hay bị cận thị.
Hình thức bên ngoài không quyết định giá trị con người “Cái áo không làm được
thầy tu”, “Tốt gỗ hơn tốt nước sơn”.
5
- Đối với học sinh bị áp lực tâm lý, thấy mệt, bồn chồn, không vui, chán
nản sợ thi không đỗ đạt lúc nào vào lớp cũng thấy buồn, tại sao em càng cố gắng
càng bị tụt xuống…, em ngu hay sao mà học như vậy?. Cần động viên, chia sẻ,
hướng dẫn học sinh về phương pháp học tập cụ thể như:
+ Cách học bài “không học vẹt” học phải hiểu và nắm vững kiến thức,
chia thời gian học tập hợp lý.
+ Cách làm bài đối với đề tự luận: Phải đọc kỹ đề bài, xác định yêu cầu
của đề, xác định đúng trọng tâm của vấn đề, câu dễ làm trước, phân bố thời gian
hợp lý cho mỗi câu…vv.
+ Cách làm bài đối với đề trắc nghiệm: Phải đọc lướt nhanh, dễ làm trước,
khó làm sau; đảm bảo tính chính xác về kiến thức và thời gian.
+ Gợi mở, phân tích, để các em thấy rằng phải chủ động học bài trước,
không để “ Nước tớí chân mới nhảy” đợi tới thi hoặc kiểm tra mới học sẽ không
có kết quả tốt, đừng quá lo lắng làm ảnh hưởng xấu đến tâm lý và sức khỏe.
+ Thành lập nhóm bạn học tập, giúp đỡ trao đổi nhau trong hoc tập.
1.3- Nhóm vấn đề nhận thức
Đối với các em có nhận thức sai lệch, thiếu chính chắn như:
- Tại sao phải học tiếng Anh? Học để làm gì? Tại sao phải thi? Nếu không

+ Lồng vào tiết dạy bộ môn giúp các em trả lời: Tại sao phải học tiếng
Anh? Học tiếng Anh để làm gì? Tại sao phải thi? Nếu không thi thì sao?
Ngoài ra việc giải quyết “các tình huống có vấn đề” cần có sự phối hợp
chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình, xã hội và chính quyền địa phương.
Qua làm đề tài giúp nhà trường thấy được thực trạng khó khăn của học sinh
khối 8 trường trung học cơ sở Phú Ngãi năm học 2012 – 2013 những vấn đề nan
giải về mặt tâm sinh lý sức khỏe, về vấn đề nhận thức, về hoàn cảnh gia đình và
các mối quan hệ với bạn bè, thầy cô, gia đình và xã hội, phát hiện các tình huống
có vấn đề. Từ đó xác định nguyên nhân, tìm ra giải pháp tư vấn giúp đỡ các em
giải quyết những khó khăn nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác giáo dục.
3.3 Khả năng áp dụng của giải pháp:
Các giải pháp tư vấn tâm lý học sinh lớp 8 của trường trung học cơ sở Phú
Ngãi, năm học 2012-2013 nêu trên, có thể áp dụng ở các trường Trung học cơ
7
sở trong tỉnh và giới thiệu cho các trường Trung học cơ sở ngoài tỉnh tham
khảo, vận dụng tùy theo điều kiện sẽ góp phần giải quyết những khó khăn của
học sinh về mặt tâm sinh lý sức khỏe, về vấn đề nhận thức, về hoàn cảnh gia
đình và các mối quan hệ với bạn bè, thầy cô, gia đình và xã hội, đồng thời cũng
ngăn chặn nguy cơ bỏ học của học sinh một cách có hiệu quả.
3.4 Hiệu quả, lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng
giải pháp:
Khi áp dụng sáng kiến bằng những kiểm nghiệm qua khảo sát nhận thấy:
- Về xếp loại hạnh kiểm và kết quả học tập các em có tiến bộ hơn so với
năm học trước (xem phụ lục 2 ).
- Các nhóm đối tượng học sinh theo từng tình huống có vấn đề đã được
chia sẻ, động viên, uốn nắn kịp thời, đúng lúc giúp các em đã nhận thức đúng,
phân biệt đúng, sai, thấy rõ được trách nhiệm và lợi ích bản thân trong học tập,
trong tổ chức Đoàn - Đội và nghề nghiệp tương lai, khắc phục những khó khăn
về hoàn cảnh gia đình, rèn luyện kỹ năng sống, biết tự lập, cố gắng học tập để
tự thân lập nghiệp. Các em đã nỗ lực học tập, tiến bộ không ngừng và ngăn

9
Phụ lục 1.
Bảng phân nhóm các tình huống có vấn đề cần được tư vấn
của học sinh khối 8 trường THCS Phú Ngãi năm học 2012 – 2013.
Nhóm Họ Và Tên Lớp

Tình Huống
1. Huỳnh Thị Bé Tâm 8
1

- Kinh tế khó khăn, em không muốn
tiền rời khỏi túi để đóng “Quỹ đội”
2. Nguyễn Lý Huỳnh 8
5


5

- Bà nội hay la mắng em và em gái,
em không thích bà nội vì những lần
bà đánh và những lời mắng mà em
ghê sợ từ miệng bà.
Tình cảm gia đình
6,7,8,9

7. Trần Kiều Mỹ Hạnh 8
5

- Em cảm thấy cha mẹ không có
10
trách nhiệm với em. Thật sự, cha mẹ
có nuôi dưỡng, lo lắng, chăm sóc
cho em nhưng về tình cảm, áp lực
gia đình, có những lúc cha mẹ nói
ra, hành động cha mẹ làm mà không
hề suy nghĩ đến cảm xúc của em.
Tại sao cha mẹ lại mang em đến
cuộc sống này mà để em phải chịu
những điều đó…? chỉ có nhật ký
mới hiểu được cảm xúc của em.
8. Nguyễn Bảo Trân 8
1

- Sống với cô ba vì cha mẹ ly hôn…
cha mẹ là những người em thương
nhất và cũng là 2 người làm em thất

1

Đã nhận thức được trách nhiệm và lợi
ích của bản thân đối với tổ chức đội, đã
đóng quỹ đội và tham gia các hoạt
động Đội rất tích cực, đã được biểu
dương dưới cờ.
2. Nguyễn Lý Huỳnh 8
5

- Em đã hiểu và giải thích được lợi ích
của việc học tập, thi cử đối với nghề
nghiệp và cuộc sống tương lai của các
em, đặc biệt môn tiếng Anh, trong thời
kỳ hội nhập quốc tế, đất nước ta đang
mở cửa, ngoại giao với các nước trên
thế giới. Tiếng Anh không những giúp
ích cho việc học tâp, nghiên cứu mà
còn là phương tiện giao tiếp trên nhiều
lĩnh vực: Chính trị, xã hội, ngoại giao,
văn hóa, du lịch, giáo dục, kinh tế,
khoa học kỹ thuật, y học…vv.
Em đã nỗ lực, cố gắng học tập, thông
qua nhóm bạn học tập đã giúp em học
yếu môn tiếng Anh ở học kì I; sang học
kỳ II được nâng lên học trung bình.
Vấn đề nhận thức 1, 2, 3
3. Trần Kiều Mỹ
Hạnh
8

lõi”.
+ Cách làm bài trắc nghiệm phải đọc
lướt nhanh, câu dễ làm trước câu khó
làm sau, đảm bảo tính chính xác về ký
hiệu, câu chọn đã hướng dẫn, về kiến
thức và thời gian.
+ Em đã chủ động học bài trước không
để “Nước tới chân mới nhảy” không
đợi tới thi hoặc kiểm tra mới học và
nhờ nhóm bạn học tập giúp đỡ; đã đạt
kết quả tốt, từ loại khá nâng lên loại
giỏi.
- Em không còn bị áp lực tâm lý vì quá
13
lo lắng đã ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.

5. Huỳnh Thị Ngọc
Hân
8
5

Sau khi đã động viên, chia sẻ “ Tốt gỗ
hơn tốt nước sơn”. Em không còn mặc
cảm và tự tin hơn, đã mạnh dạn đứng
trước lớp phát biểu và tham gia xây
dựng bài.
6. Phạm Thị Mỹ Linh 8
5

- Đã động viên, chia sẻ giúp em hiểu

trách hờn cha mẹ nữa, đã cố gắng học
tập tốt.
8. Nguyễn Bảo Trân 8
1

Việc chia sẻ, động viên đã giúp em rèn
luyện kỹ năng sống, biết sống tự lập
vượt qua mọi áp lực về hoàn cảnh gia
đình, cố gắng học tập. Đồng thời chia
sẻ và tâm sự với phụ huynh về cách
giáo dục đòn roi đã gây phản cảm đối
với con cái, em đã phấn đấu vượt qua
mọi khó khăn về hoàn cảnh gia đình,
không bỏ học, quyết tâm học tập để sau
nầy tự thân lập nghiệp.
9. Lê Thị Hân 8
5

Động viên, chia sẻ và quan tâm giúp
đỡ, để em rèn luyện kỹ năng sống, biết
sống tự lập, nỗ lực học tập để tự thân
lập nghiệp, vượt lên những khó khăn
về hoàn cảnh gia đình. Đặc biệt, cần
chú trọng giúp đỡ em về vật chất lẫn
tinh thần như quần, áo, sách vở học tập,
luôn an ủi, động viên và chia sẻ trách
nhiệm với gia đình trong việc nuôi
dưỡng và giáo dục đã giúp em tự tin và
không bi quan, chán nản trong học tập
và cuộc sống tương lai.