SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KHÁNH HÒA
TRƯỜNG THPT PHAN BỘI CHÂU
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI
NÂNG CAO KẾT QUẢ HỌC TẬP PHẦN: CÔNG DÂN VỚI
ĐẠO ĐỨC (GIÁO DỤC CÔNG DÂN LỚP 10) BẰNG VIỆC
TÍCH HỢP KIẾN THỨC TƯ TƯỞNG, ĐẠO ĐỨC
HỒ CHÍ MINH

Tên tác giả: Nguyễn Thị Thu Hiền 2

trong thực hiện nhiệm vụ này. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng chỉ rõ: “ Đạo đức
cách mạng không phải trên trời sa xuống. Nó do đấu tranh, rèn luyện bền bỉ
hàng ngày mà phát triển và củng cố. Cũng như ngọc càng mài càng sáng, vàng
càng luyện càng trong”. Thực vậy, cái ác, cái xấu là kẻ thù của đạo đức, nhưng
nó thường ẩn dấu bên trong con người nên vừa nguy hiểm, vừa khó phát hiện.
Phương thuốc đặc hiệu nhất để phòng và chống kẻ thù này là phải thường xuyên
tu dưỡng đạo đức, coi tu dưỡng đạo đức là một việc làm như rửa mặt hàng ngày.
Tuy nhiên trong thực trạng hiện nay, đa số học sinh ngại học môn Giáo
dục công dân vì coi đây là môn “phụ”, một môn học không phục vụ cho việc thi
tốt nghiệp và Đại học, Cao đẳng cho nên các em chỉ học một cách đối phó, qua
loa. Mặt khác đạo đức, lối sống của một bộ phận thanh niên học sinh hiện nay có
nhiều biểu hiện không tốt (vi phạm pháp luật và các chuẩn mực đạo đức,lối sống
cá nhan thực dụng ) cần được điều chỉnh, giáo dục và định hướng để học sinh
3

tốt hơn. Bản thân các em học sinh chưa có hiểu biết nhiều về Tư tưởng, đạo đức
của Bác.
Bên cạnh đó, bản thân một số giáo viên dạy môn Giáo dục công dân còn
xem “nhẹ” môn học của mình, coi đó là môn “phụ”, không có hứng thú trong
giảng dạy và ít đầu tư vào chuyên môn, ít đổi mới phương pháp dạy học dẫn
đến tiết học khô khan, học sinh dễ nhàm chán và ngại học.
Chính vì những lý do trên, bản thân tôi xin phép mạnh dạn nêu một vài
kinh nghiệm trong việc nâng cao kết quả học tập phần: công dân với đạo đức
(giáo dục công dân lớp 10) bằng việc tích hợp kiến thức Tư tưởng đạo đức Hồ
Chí Minh.
2. Mục đích nghiên cứu
Đánh giá được thực trạng việc học tập môn Giáo dục công dân 10 - Phần
công dân với đạo đức của học sinh ở trường Trung học phổ thông. Thông qua
đó, nâng cao kết quả học tập phần công dân với đạo đức (Giáo dục công dân lớp
10) bằng việc sưu tầm, chọn lọc các câu chuyện, câu nói, bài hát về Bác Hồ phù

cho nền hòa bình thế giới mà chúng ta còn nói nhiều tới cái “Đức” ở trong con
người của Bác. Khi nói về Người thì không một bài ca, một bài thơ hay một tác
phẩm nào có thể ngợi ca lên hết được, bởi Hồ Chí Minh là một tấm gương lớn
về tư tưởng, đạo đức, là cống hiến đặc sắc của Bác Hồ cho dân tộc và cho loài
người.
Tư tưởng và đạo đức của Hồ Chí Minh là sự kết tinh những truyền thống tốt
đẹp của dân tộc ta và tinh hoa văn hoá của nhân loại, là tài sản tinh thần vô giá
của Đảng và nhân dân ta; là tấm gương sáng để mọi người Việt Nam nói chung
và thế hệ trẻ Việt Nam đang trong các nhà trường THPT nói riêng học tập và noi
theo.
Lúc sinh thời, Bác luôn dành muôn vàn tình thương yêu, chăm sóc, giáo
dục thanh thiếu niên, nhi đồng. Những lời dạy ân cần và tấm gương đạo đức
trong sáng của Người là nguồn cổ vũ to lớn, cuốn hút và thôi thúc lớp trẻ vươn
lên, cống hiến cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Chủ tịch Hồ Chí Minh thường nói: “ Đạo đức cách mạng là cái gốc”. Trước lúc
ra đi , Bác còn căn dặn toàn Đảng, toàn dân phải chăm lo giáo dục đạo đức cách
mạng cho thanh niên, đào tạo thanh niên thành “những người thừa kế , xây dựng
chủ nghĩa xã hội vừa hồng, vừa chuyên” và chỉ rõ “bồi dưỡng thế hệ cách mạng
cho đời sau là một việc rất quan trọng và rất cần thiết”.
Thấm nhuần tư tưởng và lời dạy đó của Người, ngày nay, trong thời kỳ
đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, trong bối cảnh hội
nhập kinh tế quốc tế với thời cơ và vận hội lớn, đan xen với những thách thức
không nhỏ, chúng ta càng phải quan tâm bồi dưỡng, phát huy nguồn lực con
người, nhất là thế hệ trẻ - một nhân tố cực kỳ quan trọng, đảm bảo đất nước ta
phát triển nhanh và bền vững. Nghị quyết Đại hội lần X của Đảng tiếp tục khẳng
định: “Xây dựng hoàn thiện giá trị, nhân cách của con người Việt Nam… bồi
dưỡng các giá trị văn hoá trong thanh niên, học sinh, sinh viên, đặc biệt là lý
tưởng sống, năng lực, trí tuệ, đạo đức và bản lĩnh văn hoá của con người Việt
Nam…”
Hưởng ứng cuộc vận động trên phạm vi toàn quốc với nội dung tích cực

học sinh, giúp học sinh hiểu sâu sắc hơn về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh để
học theo Người, làm theo Người, hoàn thiện phẩm chất đạo đức cá nhân. Giúp
học sinh tự đánh giá được bản thân, từ đó các em có biện pháp rèn luyện để trở
thành người có phẩm chất đạo đức tốt; xác định được nghĩa vụ và mục tiêu học
tập của bản thân, bồi dưỡng, nâng cao lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh đối
với học sinh.
2. Thực trạng
Ngày 27-3-2003 Ban Bí thư Trung ương Đảng khóa IX đã ra Chỉ thị số 23-
CT/TW về việc: “đẩy mạnh nghiên cứu, tuyên truyền, giáo dục tư tưởng Hồ Chí
Minh trong giai đoạn mới”; Thực hiện Chỉ thị 06-CT/TW ngày 3-10-2006 của
Bộ Chính trị về việc triển khai thực hiện cuộc vận động “Học tập và làm theo
tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” và chỉ thị số 03-CT/TW ngày 14-5-2011 của
Bộ Chính Trị về tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức
Hồ Chí Minh, mọi tầng lớp nhân dân, cũng như các ban ngành, đoàn thể trong cả
nước cùng hăng hái thi đua thực hiện bằng nhiều hình thức khác nhau. Ở bậc
THPT việc tổ chức nghiên cứu, học tập tư tưởng đạo đức của Bác chưa được
đưa vào giảng dạy trong nhà trường thành một môn học, nên cuộc vận động
được triển khai thông qua hình thức tuyên truyền miệng là tổ chức Hội thi kể
chuyện tấm gương đạo đức của chủ tịch Hồ Chí Minh và tiến hành tích hợp ở
một số bộ môn hoặc lồng ghép với việc thực hiện các nhiệm vụ chính trị và công
tác chuyên môn trong các nhà trường và cơ sở giáo dục: lồng ghép triển khai
Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” với
triển khai cuộc vận động “Hai không”, cuộc vận động “Mỗi thầy, cô giáo là một
6

tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo” và phong trào thi đua “Xây dựng trường
học thân thiện, học sinh tích cực”, tổ chức cho học sinh và giáo viên thi kể
chuyện về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh các phong trào thì nhiều nhưng
thực tế về tư tưởng chúng ta vẫn chưa tạo ra cho các em học sinh bậc THPT
nhận thức sâu sắc về nội dung tư tưởng đạo đức của Người và bản thân chủ tịch

1
Em hiểu biết nhiều về tiểu sử, quá trình hoạt động cách mạng
của Bác 2
Em hiểu biết nhiều về công lao và những đóng góp của Chủ
tịch Hồ Chí Minh đối với dân tộc Việt Nam

7

3
Em hiểu biết nhiều về Tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh 4
Em hiểu biết nhiều về danh nhân văn hóa Hồ Chí Minh Kết quả khảo sát cho thấy:
Có 85/197 học sinh chọn nội dung thứ nhất: Em hiểu biết nhiều về tiểu sử,
quá trình hoạt động cách mạng của Bác
Có 73/197 học sinh chọn nội dung thứ 2: Em hiểu biết nhiều về công lao và
những đóng góp của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với dân tộc Việt Nam
Có 30/197 học sinh chọn nội dung thứ 3: Em hiểu biết nhiều về Tư tưởng,
đạo đức Hồ Chí Minh
Có 9/197 học sinh chọn nội dung thứ 4: Em hiểu biết nhiều về danh nhân văn
hóa Hồ Chí Minh
Như vậy, qua kết quả trên ta có thể kết luận: 158/ 197 học sinh chiếm 80%
học sinh chọn nội dung thứ nhất và thứ hai, điều đó có nghĩa là 80% học sinh

87/197 110/197 44,2% 55,8%
Học bài và làm một số bài tập
giáo viên yêu cầu.
89/197 108/197 45,2% 54,8%
Đọc tài liệu tham khảo. 35/197 163/197 17,8% 82,2%
Thảo luận nhóm bàn bạc các
vấn đề liên quan bài học.
78/197 119/197 39,6% 60,4%
Tài liệu tham khảo về Hồ Chí Minh là rất nhiều, để lựa chọn được những nội
dung phù hợp đưa vào từng bài, từng ý đòi hỏi giáo viên phải tốn nhiều công sức
và thời gian tìm tòi nghiên cứu, chọn lọc ở nhiều tài liệu khác nhau. Hơn nữa,
những nội dung đưa vào phải đa dạng phong phú, nhiều thể loại khác nhau để
tránh sự nhàm chán, đơn điệu, gượng ép điều này khiến giáo viên gặp không ít
khó khăn.
3. Cách thực hiện
3.1. Mục đích tích hợp kiến thức Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh
Trang bị cho học sinh những hiểu biết cần thiết, cơ bản về tư tưởng, đạo
đức Hồ Chí Minh, trên cơ sở đó các em, có được nhận thức thái độ và hành vi
tích cực theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh. Giáo dục ý thức quan tâm tới
việc học tập, làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, làm cho việc học tập và
làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh trở thành thói quen và nếp sống của
học sinh.
Phát triển kỹ năng thực hành, kỹ năng phát hiện và ứng xử tích cực trong
việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh bằng những việc làm
thiết thực. Góp phần giáo dục cho học sinh trở thành người công dân tốt, biết
sống và làm việc theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh và có trách nhiệm đối
với đất nước.
Giúp học sinh tự đánh giá được bản thân, từ đó các em có biện pháp rèn
luyện để trở thành người có phẩm chất đạo đức tốt; bồi dưỡng, nâng cao lòng
kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với học sinh.

tích hợp thích hợp.
- Liên hệ (mức độ thấp nhất): chỉ khai thác nội dung bài học và liên hệ với
kiến thức về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.
- Tích hợp bộ phận (mức độ trung bình): chỉ một phần của bài học lồng
ghép hoạt động thực hiện nội dung giáo dục về tấm gương đạo đức Hồ Chí
Minh.
- Tích hợp toàn phần (mức độ cao nhất): cả một bài có nội dung trùng
khớp với nội dung giáo dục về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.
Đối với đề tài này, chúng ta sử dụng hai mức độ tích hợp đó là: Liên hệ và
tích hợp bộ phận. Còn tích hợp toàn phần không áp dụng vì không có bài nào có
nội dung trùng khớp với nội dung giáo dục về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.
3.5. Cách thức lồng ghép, tích hợp
10

Có nhiều hình thức lồng ghép khác nhau tuỳ vào từng bài học cụ thể. Đôi
khi chúng ta chỉ cần cho học sinh phân tích một câu nói của Bác
Hình thức thứ hai đó là giao nhiệm vụ để học sinh về nhà sưu tầm những
mẫu chuyện kể, hoặc để dễ dàng hơn giáo viên giao các câu chuyện kể cho học
sinh chép lại và yêu cầu học sinh nêu ra được ý nghĩa của câu chuyện, bài học
cho bản thân, và các em đã làm được gì và nên làm gì sau khi đọc câu chuyện
đó. Sau đó đến tiết học giáo viên có thể cho học sinh nêu ra những yêu cầu mà
giáo viên đã giao cho. Giáo viên có thể thu các bài viết của học sinh và chấm
điểm có thể lấy vào điểm miệng hoặc điểm 15 phút cho một số học sinh xuất sắc
vì có thể coi đây là một bài tập có liên hệ thực tiễn. Làm như vậy vừa khuyến
khích học sinh vừa để các em thấy được trách nhiệm bản thân.
Một hình thức nữa mà ta vẫn quen làm đó là tổ chức cho học sinh thi kể
chuyện về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh trong các buổi ngoại khoá hoặc là
nhà trường tổ chức. Đối với bộ môn giáo dục công dân 10 có những tiết ngoại
khoá các vấn đề địa phương giáo viên cũng có thể lồng ghép.
Sử dụng các bài hát về Bác bằng cách cho học sinh hát hoặc nghe băng

- Phầ
n
dẫn dắ
t
vào
bài
mới
- Mục 3a- Liên hệBác Hồ là tấ
m gương
sáng về đạo đức từ lờ
i
nói đến hành động
- Để từ đó học sinh thấ
y
được rằng cần phả
i rèn
luyện, tu dưỡng đạo đứ
c
và không ngừng học tậ
p
để trở thành mộ
t con
người phát triể
n toàn

- Mụ
c 1,
- Mụ
c 3,
- Mục 4-
-Củng cố

- Liên hệ
-Tích hợp
bộ phận
- Bác luôn thực hiện
tốt nghĩa vụ của mình
đối với xã hôi,
- Bác là người có
nhân phẩm và danh
dự tốt được nhân dân
và quốc tế đánh giá
cao
- Hạnh phúc của Bác
luôn gắn liền với
hạnh phuc của xã hội,
của đất nước
- Học sinh có thể liên
hệ với nghĩa vụ của bản
thân với những người
xung quanh, với tập thể
lớp, nhà trường trong
việc đảm bảo thời gian
giờ giấc trong học tập
và lao động

c
con cái
- Tình cảm củ
a Bác
đới với gia đình
Giáo dục học sinh
tình cảm đối với gia
đình, từ đó biến thành
những hành động thiết
thực thể hiện tình cảm
đó như:
Ngoan ngoãn, lễ
phép, hiếu thảo, kính
trọng với ông bà, cha
mẹ
Học tập thật tốt
Quan tâm giúp đỡ,
chia sẻ với nhau trong
gia đình
Biết làm một số việc
phù hợp với bản thân
Biết sử dụng tiết kiệm
các tài sản của gia đình

12

Bài 13:
Công
dân vớ
i

chia sẻ với những người
gặp khó khăn hoạn nạn
trong cuộc sống, hướng
các em đến với những
việc làm tốt đẹp, việc
thiện và tránh xa những
hành động xấu, việc ác
như lời Bác dạy: “Việc
thiện dù nhỏ mấy cũng
làm, việc ác dù nhỏ
mấy cũng tránh” (2)

Bài 14:
Công
dân với
sự
nghiệp
xây
dựng và
bảo vệ
Tổ quốc
Mục 1
Mục 2,3
Củng cố
Liên hệ Lòng yêu quê h
ương,
đất nước thiết tha củ
a
Bác Hồ
- Cả cuộc đờ


Mục 2
Liên hệ - Tấm gương lớn về

sự kiên trì phấn đấ
u
tự hoàn thiện bả
n thân
từ việc rèn luyệ
n thân
Ý chí và nghị lực vượ
t
qua mọi thử thách
trong
học tập và trong cuộ
c
sống
13

thân thể, học tập đến việ
c
đặt mục đích phấ
n
đấu

3.7. Soạn giáo án:
Trên cơ sở mục tiêu cần đạt, những tài liệu tham khảo liên quan được
chuẩn bị, giáo viên thiết kế giáo án trong đó phải thể hiện được các hoạt động
dạy, hoạt động học cụ thể, hệ thống câu hỏi phù hợp (câu hỏi gợi mở, nêu vấn
đề, phân tích, tổng hợp, kết luận, so sánh, liên hệ…). Căn cứ vào các chủ đề tích


Từ đó gợi ý để học sinh nắm được ý nghĩa của vấn đề, quan niệm đạo đức
của Bác Hồ hết sức dễ hiểu nhưng sâu sắc như thế nào. Hơn nữa đây là bài học
đầu tiên của phần thứ hai chương trình GDCD 10 nên khi ta đặt vấn đề như vậy
cũng là bước đầu đặt ra nhiệm vụ để học sinh hình thành ý thức học tập và làm
theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
Mục 3: Vai trò của đạo đức đối với sự phát triển của cá nhân, gia
đình và xã hội
- Khi dạy về vai trò của đạo đức đối với cá nhân, giáo viên trích câu nói
của HCM “Người có tài mà không có đức là người vô dụng. Người có đức mà
không có tài thì làm việc gì cũng khó”. Ở đây Bác muốn nói đến vấn đề gì?
Giáo viên dẫn dắt: Đây Bác muốn nói đến vai trò của đạo đức đối với mỗi
cá nhân, nhưng đồng thời cũng khẳng định con người cần phải có cả đức lẫn tài.
Vậy đạo đức có vai trò như thế nào đối với sự phát triển của cá nhân?
Củng cố bài học:
Chủ tịch Hồ Chí Minh từng chỉ rõ: “ Đạo đức cách mạng không phải trên
trời sa xuống. Nó do đấu tranh, rèn luyện bền bỉ hàng ngày mà phát triển và
củng cố. Cũng như ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyện càng trong”.
Em hiểu như thế nào về câu nói của Bác? Thông qua câu nói đó, em
thấy mình cần phải làm gì để rèn luyện, tu dưỡng đạo đức bản thân?
Để từ đó học sinh thấy được rằng cần phải rèn luyện, tu dưỡng đạo đức và
không ngừng học tập để trở thành một con người phát triển toàn diện như: siêng
năng, chăm chỉ hơn trong học tập và lao động, tiết kiệm của cải của gia đình,
của trường lớp, sống ngay thẳng, chân thật, không dối trá, mong muốn được góp
sức lực nhỏ bé của bản thân để xây dựng và cống hiến cho quê hương, đất nước.
Bài 11: Một số phạm trù cơ bản của đạo đức học
Mục 1: Nghĩa vụ
Ví dụ: Khi dạy bài 11 Một số phạm trù đạo đức. Giáo viên có thể cho học
sinh tìm hiểu câu chuyện “Thời gian quý báu lắm” ( Câu chuyện số 79. tr 114,
trong 117 câu chuyện kể về Bác Hồ) để học sinh có thể liên hệ với nghĩa vụ của

sinh thấy được hạnh phúc là gì và đồng thời giáo dục cho học sinh là học tập
Bác để chăm lo xây dựng hạnh phúc cho mình và cho cả xã hội.
Củng cố bài 11, giáo viên trích câu nói của Bác “Muốn giữ được nhân
cách, tránh khỏi hủ hóa thì phải luôn thực hành bốn chữ mà Bác thường nói. Đó
là cần, kiệm, liêm, chính (Tập 7. tr 39 - 40)
1. Em hiểu như thế nào về câu nói này?
2. Hiểu như thế nào về: “ cần, kiệm, liêm, chính”?
3. Em cần làm gì để thực hiện tốt lời khuyên của Bác
Từ đó, giáo viên dẫn dắt học sinh liên hệ bản thân bằng những việc làm
thiết thực như:
- Mỗi học sinh cần phải chuyên cần, kiên trì, bền bỉ, tích cực học tập và lao
động một cách sáng tạo, học tập, lao động có hiệu qua, có năng xuất, biết quí
trọng của công biết tôn trọng sức lao động và thành quả lao động của người
khác, sử dụng có hiệu quả vật tư tiền vốn tài sản nguyên liệu của nhà nước vào
việc công một cách hợp lí, tiết kiệm, đúng nguyên tắc, tạo thành quả cao
- Cần tập trung ý chí sức mạnh vào việc công không tính toán cá nhân,
chống lối sống thực dụng, giành giật lợi ích cho mình, việc dễ thì làm việc khó
đùn đẩy cho người khác, không chạy theo danh vọng tiền tài địa vị hoặc lạm
dụng chức quyền để giành giật lợi ích riêng.
- Thẳng thắn, trung thực bảo vệ chân lí, bảo vệ đường lối, quan điểm của
Đảng, bảo vệ người tốt, chống mọi biểu hiện vô liêm bất chính, tiêu cực và loại
bỏ chúng ra khỏi đời sống xã hội.
16

Qua đó, giáo viên tóm tắt quan hệ giữa 4 phạm trù đạo đức mà đã tìm hiểu
trong bài 11. Cụ thể: Chúng ta có được và thực hành tốt 4 đức tính mà Bác thì
chúng ta là người có đạo đức, thực hiện tốt nghĩa vụ của mình, khi thực hiện tốt
nghĩa vụ đạo đức của mình là người có lương tâm, và người thực hiện tốt nghĩa
vụ đạo đức và có lương tâm là người có nhân phẩm và danh dự. Hạnh phúc là
khi chúng ta có được tất cả những điều đó.

và giáo dục con cái?
Trong giáo dục, nếu thiếu sự giáo dục gia đình hoặc giáo dục gia đình
không phù hợp với yêu cầu của xã hội sẽ hạn chế nhiều kết quả giáo dục. Giáo
17

dục của chúng ta hiện nay là giáo dục toàn diện: sự phối hợp của gia đình, nhà
trường và xã hội.
Gia đình là môi trường con người tiếp xúc đầu tiên khi sinh ra, cũng là nơi
mà con người dành thời gian ở đó nhiều nhất. Vì vậy, gia đình có vai trò lớn
trong việc hình thành và phát triển nhân cách co người, tạo ra những công dân
tốt, có ích cho xã hội
Gia đình tạo ra môi trường sống an toàn, lành mạnh và dễ chịu; là nơi con
cai được tạo điều kiên sống tôt trở thành nguồn động viên, nguồn sống của cha
mẹ; nơi người già được yêu thương, được chăm sóc; người lao động nghỉ ngơi
sau những ngày làm việc và tận hưởng những thành quả lao động; nơi mọi người
được chăm sóc, quan tâm, cia sẻ lẫn nhau để niềm vui nhân đôi, nỗi buồn vơi đi
một nửa.
Củng cố bài học: Sử dụng câu chuyện “Mừng cho các cháu, Bác càng thương
nhớ mẹ” (Câu chuyện số 87. tr 121, trong 117 câu chuyện kể về Bác Hồ).
Một lần trên đường đi thăm hợp tác xã trồng cây giỏi ở huyện Quảng Oai
(Hà Tây) Bác Hồ đã nhắc đến mẹ
Hôm ấy khi se ô tô đến Quảng Oai, một đoàn các em bé gái cổ quàng
khăn đỏ, em mặc áo hoa xen em mặc áo trắng, tay cắp sách vừa ở trong trường
ra, líu ríu như chim sổ lồng. Nhìn thấy các cháu vui, Bác Hồ cũng vui theo.
Người nói với chú Vũ Kỳ và các chú ngồi cùng xe :
- Này! Các chú thấy không, các cháu được ăn mặc đẹp, được đi học, cháu nào
cũng vui vẻ phấn khởi, Bác mừng cho các cháu.
Rồi giọng Bác bỗng trầm hẳn xuống.
- Lúc này Bác rất nhớ mẹ của Bác. Mẹ Bác rất thông minh, lại là con gái ông đồ
nho. Thế mà mẹ Bác không được đến lớp, đến trường đâu các chú ạ. Cũng như

Vậy cộng đồng là gì?
Giáo viên kết luận: Cộng đồng là toàn thể những người cùng sống, có
những điểm chung giống nhau gắn bó trong một khối sinh hoạt xã hội chung
Mục 2a: Nhân nghĩa
Khi dạy về nhân nghĩa, giáo viên có thể sử dụng các tư liệu sau:
Giáo viên có thể kể chuyện: “Những vị khách tí hoan” (Trích Kể chuyện
Bác Hồ Sđd, T.4), sự quan tâm của Bác là không phân biệt tuổi tác, Bác quan
tâm và tôn trọng tất cả mọi người (dù đó là trẻ em), từ đó thấy được Bác là tấm
gương lớn về tấm lòng nhân hậu, hết mực yêu thương con người.
Hay giáo viên sử dụng câu nói của Bác: “Hỡi đồng bào yêu quý!
Từ tháng giêng đến tháng 7 năm nay, ở Bắc Bộ ta đã có 2 triệu người chết
đói.
Kế đó lại bị nước lụt, nạn đói càng tăng thêm, nhân dân càng khốn khổ.
Lúc chúng ta nâng bát cơm lên mà ăn, nghĩ đến kẻ đói khổ, chúng ta
không khỏi động lòng.
Vậy tôi xin đề nghị với đồng bào cả nước, và tôi xin thực hành trước: cứ
10 ngày, nhịn ăn 1 bữa, mỗi tháng nhịn ăn ba bữa. Đem gạo đó (mỗi bữa một
bơ) để cứu dân nghèo”( Tập 4. tr 27)
Hoặc câu chuyện: “ Tấm lòng của Bác với thương binh, liệt sĩ ( Câu
chuyện thứ 99. tr 130 - 131, trong 117 câu chuyện kể về Bác Hồ)
Sau đó giáo viên đăị câu hỏi:
19

1. Tấm lòng nhân nghĩa của Bác được thể hiện như thế nào qua câu
chuyện, câu nói trên?
2. Em học được điều gì ở lòng nhân nghĩa của Bác?
Giáo viên dẫn dắt và kết luận:
Tấm gương của một con người nhân ái, vị tha, khoan dung, nhân hậu hết
mực vì con người.
Lòng nhân ái, tình thương yêu của Người đối với nhân dân dù bận trăm

Qua đó giáo dục cho các em lòng yêu nước, sự biết ơn và kính trọng Bác.
20

Khi dạy về truyền thống yêu nước, GV cho HS nghe câu chuyện “ Thi
đua về yêu nước thì ta thắng” (Chuyện 107, trong 117 chuyện kể về Bác Hồ).
Chuyện rằng, vào khoảng cuối tháng 4-1946, do thực dân Pháp không
chịu từ bỏ ý đồ xâm lược trở lại Việt Nam, để tạo điều kiện, thời gian chuẩn bị
kháng chiến, Bác và phái đoàn do Thủ tướng Phạm Văn Đồng làm trưởng đoàn,
sang Pháp điều đình với Chính phủ Pháp.
Trước ngày ra đi, vẫn thấy Bác làm việc theo đúng thời gian biểu đã định,
chẳng thấy Bác “sắm sửa” gì. Trong khi đó, một số cán bộ trong phái đoàn lo
tìm hiểu “mốt” Pari, lo may mặc những bộ com-lê, sơ mi, ca-vát, đóng giầy mới
và có người còn lo cả khoản nước hoa.
Việc làm ấy của các cán bộ cũng là điều tốt, nhưng có điều chắc các “vị”
ấy đi hơi xa, hay có thể hơi “ồn ào”, có vẻ như một cuộc thi đua may sắm.
Chuyện đó đến tai Bác.
Thương yêu, bình đẳng, nhưng không thể không nhắc nhở. Bác nói:
- Các chú muốn thi đua với tổng thống, thủ tướng nước ngoài về ăn mặc
thì thua họ thôi. Bác cháu ta đua với họ về lòng yêu nước, thương dân thì ta mới
thắng.
Suy nghĩ của em về câu truyện trên?
Tự hào về lòng yêu nước và đây cũng chính là truyền thống quý báu của
dân tộc ta mà không nước nào sánh nổi. Vậy Chúng ta cần làm gì để phát huy
truyền thống đó? Mục 2 và 3
Mục 2, mục 3: Trách nhiệm xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Giáo viên sử dụng câu nói của Bác: Các vua Hùng đã có công dựng nước,
Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước
Em hiểu như thế nào về câu nói của Bác Hồ?
Giáo viên giúp học sinh hiểu rõ: xây dựng đất nước phải gắn liền với bảo
vệ Tổ quốc. Đó là hai nhiệm vụ chiến lược không thể tách rời nhau. Trên cơ sở

Khi vào Sài gòn Nguyễn Tất Thành gặp lại anh Tư Lê người quen cũ lúc
còn ở Phan Thiết . Người tâm sự với Tư Lê: Tôi muốn ra các nước phương Tây
xem họ làm như thế nào sau đó trở về giúp đồng bào chúng ta . Nhưng chúng ta
lấy tiền đâu để đi Tư Lê nói lại. Nguyễn Tất Thành giơ hai bàn tay nói: Đây
tiền đây, tiền đây chúng ta làm bất cứ việc gì để sống và để đi. Tư Lê không giữ
lời hứa, Bác một mình làm phụ bếp trên tàu La-tu-sơ-trơ-rê-vin ra nước ngoài
tìm đường cứu nước.
Em học được điều gì ở Bác qua câu chuyện này?
Thông qua việc lồng ghép giáo dục tư tưởng cứu nước, học sinh càng biết
ơn Bác đã tìm ra con đường cứu nước đúng đắn cho dân tộc ta để có cuộc sống
như ngày nay.
Những câu chuyện, hình ảnh về Bác, đặc biệt là những ngày đầy nơi đất
khách quê người, vừa lao động kiếm sống (có thể là cào tuyết thuê), vừa tự học
hỏi, tham gia nhiều tổ chức quốc tế, tìm con đường cứu nước cho cách mạng
Việt Nam trong điều kiện cuộc sống hết sức khó khăn, không có lò sưởi Bác
phải dùng viên gạch cho vào lò mỗi sáng để tối đến dùng viên gạch ấy sưởi ấm
cho mình. Sự kiên trì rèn luyện của Bác cũng thể hiện qua việc học ngoại ngữ,
trong bôn bề của công việc, việc mưu sinh đã quá khó khăn rồi, nhưng bác đã
vượt qua tất cả. Ngoài các ngoại ngữ phổ biến như Pháp, Anh, Trung Quốc, Ý,
Đức, Nga, Bác Hồ của chúng ta còn có thể sử dụng thông thạo khá nhiều ngoại
22

ngữ khác. Bác nói rằng: học thêm một thứ tiếng nước ngoài coi như costheem
một chìa khóa để mở thêm một kho tàng tri thức, việc học là suốt đời.
Giáo dục cho các em tinh thần, ý chí quyết tâm, nghị lực phi thường vượt
qua khó khăn, không ngừng lao động, học tập, tu dưỡng và rèn luyện trong cuộc
sống nói chung và trong học tập
5. Hiệu quả:
5.1. Qua từng tiết dạy trên lớp
Phù hợp với đặc thù môn học và chương trình sách giáo khoa (bám sát
Kết quả kiểm tra 45 phút
Giỏi Khá Trung bình Yếu Kém Lớp Sỉ
số
SL % SL % SL % SL % SL

%
10A3

41 20 17 4 0 0 0 0
10D2

41 32 78.1 9 21.9

0 0 0 0 0 0

Kết quả kiểm tra học kì 2
Giỏi Khá Trung bình Yếu Kém Lớp Sỉ
số
SL % SL % SL % SL % SL

%
10A3

41 23 12 5 12.2

0 0 0 0
10D2


Khụng nờn tớch hp 20/197 10,2%
í kin khỏc 10/197 5,1%

i vi cõu 2: Em ủaựnh giaự nhử theỏ naứo neỏu coự caực tieỏt GDCD lp 10 phn:
Cụng dõn vi o c coự tớch hp kin thc T tng, o c H Chớ Minh?
Tiờu chớ S hc sinh T l %
Rt hng thỳ 121/197 61,4 %
Bỡnh thng 43/197 21,8%
Khụng thớch 13/197 6,6%
í kin khỏc 20/197 10,1%
5.4. Bi hc kinh nghim
25

Sau khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm này, bản thân đa rút ra một
số kinh nghiệm:
Đảm bảo kiến thức bài học, không quá sa đà vào việc tích hợp mà quên đi
nội dung kiến thức cần phải truyền đạt
Do thời gian một tiết học hạn chế nên giáo viên lựa chọn kiến thức tích
hợp phù hợp, linh hoạt, không gây căng thẳng, nặng nề hay gượng ép
Giáo viên cần tìm hiểu nhiều về tư tưởng, đạo đức của Bác để lựa chọn tư
liệu, kiến thức về Bác sát với nội dung cần tích hợp và giáo dục học sinh, phù
hợp với đối tượng học sinh
Có thể đối với những câu chuyện, bài hát có thể cho học sinh về nhà
chuẩn bị trước để tiết kiệm thời gian trên lớp
Đối với những câu chuyện, bài hát, tư liệu dài ta có thể chọn cắt lầy phần
cần thiết tiết kiệm thời gian cho tiết dạy.
Giáo viên dẫn dắt, tạo cơ hội cho học sinh tranh luận và nói lên suy nghĩ
của mình, qua đó giáo dục học sinh học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ
Chí Minh thông qua những kiến thức tích hợp vào trong bài dạy.