bài 23
phong trào yêu nước cách mạng ở Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến chiến
tranh thế giới thứ nhất1914
I. mục tiêu bài học
Sau khi học xong bài học yêu cầu HS cần:
1. Kiến thức
- Nắm được nét chính của các phong trào Đông Du, Đông Kinh nghĩa thục,cuộc
bận động Duy tân và chống thuế ở Trung kì.
- Nhận biết được những nét mới, sự tiến bộ của phong trào yêu nước đầu thế kỉ
XX so với phong trào cuối thế kỉ XIX
2. Tư tưởng, tình cảm
- Thán phục tinh thần yêu nước và ý chí đấu tranh của các vị Phan Bội Châu,
Phan Châu Trinh
- Giáo dục lòng căm thù bọn thực dân Pháp tàn bạo
.
3. Kĩ năng
- Rèn luyện các kĩ năng đối chiếu, so sánh các sự kiện lịch sử.
- Khả năng đánh giá, nhận định hành động của các nhân vật lịch sử
ii. phương tiện dạy học
- ảnh: - Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh.
iii. tiến trình tổ chức dạy học
Kiểm tra bài cũ
Câu 1. Trình bày nét chính về sự biến chuyển xã hội ở nông thôn dưới tác
động của cuộc khai thác lần thứ nhất. Thái độ chính trị của các giai cấp ấy thế nào?
Trả lời:
Câu hỏi: Vì sao xuất hiện xu hướng mới trong cuộc vận động giải phóng dân
tộc hồi đầu thế kỉ XX.
2. Giới thiệu bài mới
ách thống trị của thực dân Pháp ở Việt Nam đã khiến cho mâu thuẫn dân tộc
và giai cấp ở Việt Nam ngày càng sâu sắc.
Bên cạnh phong trào vũ trang khởi nghĩa tiếp tục bùng nổ ở các tỉnh trung du,

- Phan Bội Châu cho rằng Nhật Bản cùng
màu da, cùng văn hoá Hán học (đồng chủng,
đồng văn), lại đi theo con đường tư bản châu
Âu, giàu mạnh lên và đánh thắng đế quốc Nga
(1905) nên có thể nhờ cậy được. Ông đã quyết
định xuất dương sang Nhật (1905) cầu viện.
Người Nhật chỉ hứa đào tạo cán bộ cho cuộc
bạo động vũ trang sau này. Ông tổ chức học
sinh Việt Nam sang Nhật du học- gọi là phong
trào Đông du.
- Nét chính hoạt động của phong trào Đông
du:
* từ năm 1905 đến 1908, số học sinh Việt
Nam sang Nhật của phong trào Đông du đã lên
tới 200 người, được đưa vào hai nơi để học:
trường Chấn Võ và Đồng văn thư viện (GV
trình bày và phân tích thêm tấm gương vượt
khó học tập vì tương lai Tổ quốc của du học
sinh Việt Nam). Thời gian này, nhiều văn thơ
yêu nước và cách mạng trong phong trào Đông
du được truyền về nước, đã động viên tinh thần
yêu nước của nhân dân (Hải ngoại huyết thư,
Việt Nam quốc sử khảo )
* Từ tháng 9/1908, thực dân Pháp cấu kết
và yêu cầu Nhật trục xuất những người Việt
Nam yêu nước khỏi đất Nhật. Tháng 3/1909,
Phan Bội Châu cũng phải rời đất Nhật. Phong
trào Đông du tan rã. Hội Duy tân ngừng hoạt
động
hoạt động 2: Cá nhân

thuộc phái "ôn hoà" đầu thế kỉ XX tâm niệm là:
để thoát khỏi tình trạng bế tắc, cần phải nâng
cao ý thức tự cường bằng cách bỏ cái cũ theo cái
mới. Vì vậy, ở Trung Kì đã diễn ra cuộc vận
động Duy tân rất sôi nổi.
+ GV trên cơ sở SGK, yêu cầu HS tóm tắt và
ghi nhớ các hoạt động của cuộc vận động Duy
tân
- Lãnh đạo: Phan Châu Trinh, Huỳnh Thúc
Kháng
- Hình thức hoạt động: mở trường, diễn
thuyết về các vấn đề xã hội, tình hình thế giới,
đả phá các hủ tục phong kiến, cổ vũ theo cái
mới: cắt tóc ngắn, mặc áo ngắn, cổ động mở
mang công thương nghiệp
hoạt động 2.
- GV cho HS tự nghiên cứu SGK để trả lời
câu hỏi: Nguyên nhân dẫn tới phong trào
Nhật trục xuất những người
Việt Nam yêu nước khỏi đất
Nhật.
+Tháng 3/1909, Phan Bội
Châu cũng phải rời đất Nhật.
Phong trào Đông du tan rã.
Hội Duy tân ngừng hoạt động
- Nguyên nhân thất bại: Do
các thế lực đế quốc (Nhật-
Pháp) cấu kết với nhau để trục
xuất thanh niên yêu nước Việt
Nam ở Nhật.

các hoạt động của Đông Kinh nghĩa thục
Ghi nhớ các hoạt động chính:
- Người khởi xướng: Lương Văn Can,
Nguyễn Quyền
- Thời gian hoạt động từ tháng 3 đến tháng
11/1907.
- Phạm vi hoạt động: Hà Nội, Hà Đông,
Sơn Tây, Bắc Ninh, Hưng Yên, Hải Dương,
Thái Bình số học sinh đi học có lúc lên tới
1.000 người.
động mở mang công thương
nghiệp
Nguyên nhân phong trào:
+ Do chính sách cai trị tàn
bạo của thực dân Pháp, nông
dân vô cùng khốn khổ về các
thứ thuế.
+ ảnh hưởng của cuộc vận
động Duy tân
2. Đông Kinh nghĩa thục.
Vụ đầu đọc binh sĩ Pháp ở
Hà Nội và những hoạt động
cuối cùng của nghĩa quân
Yên Thế
- Các hoạt động chính: mở trường học các
môn học địa lí, lịch sử, khoa học thường thức; tổ
chức các buổi bình văn; xuất bản sách báo
hoạt động 2.
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Đông Kinh
nghĩa thục có gì khác với các nhà trường đương

Nội, Hà Đông, Sơn Tây, Bắc
Ninh, Hưng Yên, Hải Dương,
Thái Bình
- Các hoạt động chính: mở
trường học các môn học địa lí,
lịch sử, khoa học thường thức;
tổ chức các buổi bình văn;
xuất bản sách báo
.
4. Sơ kết bài học
-Củng cố:
Tổ chức cho HS củng cố lại những nội dung:
+Những điểm mới về mục đích, tính chất, hình thức của phong trào yêu nước
Việt đầu thế kỉ XX.
+ Nguyên nhân thất bại của các phong trào đó
-Dặn dò:
-Học bài cũ, trả lời câu hỏi và bài tập trong SGK.
-Đọc chuẩn bị trước bài mới.
- Bài tập: