Quang cảnh trên là ở đâu?
Ga Hà Nội năm 1900

Đây là hình nhân vật nào?
Thiên hoàng Minh Trị (1852-1912)


BÀI 23 PHONG TRÀO YÊU NƯỚC VÀ CÁCH MẠNG Ở VIỆT NAM
TỪ ĐẦU THẾ KỈ XX ĐẾN CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT (1914)
MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Hoạt động cứu nước của Phan Bội Châu và Phan Châu Trinh: chủ trương,
đường lối. Những hoạt động nổi bật. Kết cục và ý nghĩa của hoạt động đó.
2. Sự giống và khác nhau giữa chủ trương cứu nước của Phan Bội Châu và
Phan Châu Trinh.
3. Sự thành lập và hoạt động của Đông kinh nghĩa thục. Vụ đầu độc binh
lính Pháp ở Hà Nội và những hoạt động cuối cùng của nghĩa quân Yên Thế


* Vài nét về tiểu sử Phan
Bội Châu
-Phan Bội Châu (1867 - 1940)
hiệu Sào Nam, tự Hải Thụ
-Sinh ra tại huyện Nam Đàn,
tỉnh Nghệ An, trong gia đình
nhà nho giàu truyền thống
yêu nước
-Từ nhỏ Phan Bội Châu nổi
tiếng thông minh và đã sôi
sục nhiệt tình cứu nước
-1900 ông bắt đầu con đường


“nước Tàu hiện nay quốc thể đã suy hèn,
cứu mình không xong thì cứu được ai.
Duy nước Nhật Bản là một nước tân tiến
ở trong nòi giống da vàng mới đánh được Nga,
dã tâm đang hăng lắm. Tới đó, đem hết lợi hại tỏ
với nó, tất nó ứng viện cho ta. Nếu nó không xuất
binh nữa mà (ta tới) mướn tư lương mua khí giới,
tất có thể dễ lắm...
(Nguyễn Hàm)


HOẠT ĐỘNG CỦA PHAN BỘI CHÂU
Thời gian

5/1904
8/1908

6/1912

Hoạt động
Tháng 05/1904, lập Duy tân hội ở Quảng Nam :
+ MĐ: đánh đuổi thực dân Pháp, giành độc lập, quân chủ lập hiến
+Hội tổ chức phong trào Đông du
Nhật bắt tay với Pháp trục xuất tất cả lưu học sinh Việt Nam
và Phan Bội Châu. Phong trào tan rã.
. Việt Nam Quang phục hội :
+ Tôn chỉ “Đánh đuổi giặc Pháp, khôi phục nước Việt Nam,
thành lập nước Cộng hòa Dân quốc Việt Nam”.
+ Hội tổ chức ám sát những tên thực dân đầu sỏ, tấn công các

- Quê quán: phủ Tam Kỳ, tỉnh
Quảng Nam
- 1900 đỗ cử nhân, năm
1901 đỗ phó bảng, làm quan
với triều đính Huế.
- Năm 1905 từ quan, bắt đầu
hoạt động cứu nước.

Phan Châu Trinh (1872 – 1926)


“…trộm thấy nước Đại Pháp từ ngày bảo hộ nước Nam đến nay đã
sửa chữa xây dựng cầu cống, đường xá, mở đường giao thông bằng
xe lửa và tàu thủy, đặt đường truyền tin bằng điện báo và bưu dịch.
Những việc đó đều có lợi cho nước Nam, trước tai mắt của người ta,
không thể chối cãi được. Nhưng trong đó có nhiều điều không thể
không nói. Đó là những tệ thông hành trong quan trường,những khổ
tích lũy trong dân gian, cùng là sự hư hỏng của phong tục”.
Những hiện tượng đó dẫn tới “một nước rộng tới hơn bốn mươi vạn
dặm,đông hơn hai mươi triệu dân, mà cứ dần dần từ vị trí bán khai hóa
quay trở lại thời kì dã man”
"Chính phủ Pháp nên thay đổi hẳn chính sách, kén chọn người tài, trao
quyền nghị luận cho thân sĩ, mở đường sinh dưỡng cho dân nghèo,
Đào tạo việc học công thương kĩ nghệ, vv.". Và đến "lúc ấy, chỉ sợ nước
Pháp bỏ nước An Nam mà đi, còn ai xem nước Pháp là thù địch nữa".
(Trích thư của Phan Châu Trinh
gửi toàn quyền Pôn Bô ngày 15/8/1906)


Khẩu hiệu của cuộc vận động Duy tân lúc bấy giờ là:

các hủ tục phong kiến….


Cụ Tây Hồ là người mở đường cho phong trào Duy Tân ở nước
ta. Lập Nghĩa Thục, một phần công lớn là của Cụ, gây tư tưởng
mới ở Quảng Nam là Cụ, đi khắp nơi diễn thuyết là Cụ, khuyên
quốc dân cắt tóc là Cụ, liệng cái Phó bảng mà lập ra hiệu buôn
cũng là Cụ, bỏ tục nhuộm răng, vận âu phục bằng nội hóa thì
người đầu tiên cũng lại là Cụ.
Học giả Nguyễn Hiến Lê

Phan Châu Trinh là một tấm gương sáng trong phong trào Duy tân
đầu thế kỉ XX. Ông là một nhà nho yêu nước có nhiều suy nghĩ tiến bộ.
Có thể xem ông là người có tư tưởng dân chủ sớm nhất trong số các nhà
nho yêu nước tiến bộ đầu thế kỉ XX.

Đại cương LSVN


Nguyễn Ái Quốc nhận xét về chủ trương
của Phan Châu Trinh
“...Cụ Phan Châu Trinh chỉ yêu cầu người Pháp thực hiện
cải lương, đó là sai lầm chẳng khác gì đến xin giặc rủ
lòng thương”


So sánh hoạt động cứu nước của Phan Bội Châu và Phan Châu Trinh

Giống nhau



Giống nhau

- Hai ông đều là người yêu nước, thương dân, đều ra nước
ngoài tìm đường cứu nước,cứu dân, học hỏi kinh nghiệm
của các nước về làm cách mạng ở Việt Nam
- Đều theo khuynh hướng Dân chủ tư sản.
Những hạn chế : Chưa xác định hết kẻ thù,đều ảo tưởng
với kẻ thù
-

Khác nhau

Phan Bội Châu

Phan Châu Trinh

- Phương pháp đấu
tranh:Bạo động

- Phương pháp đấu
tranh:Công khai, hợp
pháp
- Mục tiêu: Đánh
Phong kiến dựa vào
đế quốc Pháp

- Mục tiêu: Đánh
Pháp dựa vào đế quốc
Nhật