MOT THÊ GIÔI NGHÊ THUÂT
DÂY
HINH
ANH
VÉLÀNG
QUE,
NGliôl
ME,
DÔNG SÔNG
TRONG
THO
TÉ
HANH
ThS.
Bach Thanh Vân
Khoa
Tiéng Viêt -
Tritàng
Bai hoc
KHXH&NV-
DHQGHàNôi
Trong quâ trînh
sang
tao
thd,
hinb ânh ed vai trd quan trong. Nbà
thd thUdng thdng qua hé thd'ng hinb ành
dé
biéu bien eàm xùc eùa
minh. Hinb ành do
vây

va
khà nâng
lien tudng
manh
mê.
Té'Hanh
dâ
bdc lô
khà nàng tao dUng hinh ành thd sd'ng ddng. An tUdng vé mot
thé gidi
nghê
thuât dày hinh ành da dUdc gdi ra tù
tâp
thd
dâu
tay cùa
Té Hanh - tâp Nghen ngào. Càng vé sau này, khi càm xùc ngày mot
phong pbù, dd'i tUdng phàn ành cùa thd ngày mot
md
rong, bien thUc
ddi sd'ng ùa tràn vào thd, thd Té Hanh càng ed thêm nhùng hinb ành,
sàc màu dudng net mdi cùa
eude
ddi, thé gidi hinh ành thd dng càng
phong pbù da dang hdn.
Trd lai vdi thd Té Hanh, ed thé thà'y
net
riéng trong thé' gidi hinh
ành thd Té Hanh so vdi eàc nbà thd mdi cùng
tbdi.

nhựng
ngUdi dõn chi
que
hUdng dng.
Va
bdi thộ, thộ gidi bợnh nh cựa thd
Tộ Hanh l nhựng hinh nh thUe. Trong khi ec nb thd mdi khc ed
xu hudng
su
dung nhiộu hinh nh xa la hoac hinh
õnh
o. Thd
Dieu
tn eựa
Chộ
Lan Viộn dam dac nhựng hinh nh: so dựa, bon ma, "Bao
tuy nong, nõo trng vdi xUdng tn", l hinh nh "Nhựng dộm u toi",
"nhựng
chõn
trdi vdi vdi", nhựng "mo hoang
lanh
lờo",
"va
xUdng khd,
va
so ngUdi,
va
thit
nõt".
Cdn thiộn nhiộn thi:

hitcfng
cho giụ, cd thộ ndi l
mot thộ gidi eựa nhựng hinb nh o hoac
dõy Udc
lộ. Trong thộ gidi thd
õ'y, hinh nh thd Tộ' Hanh mang
net
vờ riộng, khc
biờt:
Nd l hinh
nh thUc,
khoờ
khon, dung di
va
nong
hõu
hdi thd cựa ddi sd'ng.
Dudng nhu nd l nhựng mnh thUe eựa ddi sd'ng bien hinh trờn trang
thd. Dd l khung cnh lng chi
lUdi
trong nhựng hoat ddng no nỷe:
Khi trdi trong, giụ nhe, sụm mai hong
Dõn trai trng bcfi thuyờn di ddnh c.
Ngy hụm sau, on o trộn
bộh
dụ
595
Khp dõn lng tdp ngp don ghe vộ
Nhựng con cd
titc/i

tien de
dnh trong
Ig
nho
Vdi
lnh
gụi ghộm mat khoanh trn
(Chiờ'c rụ may)
ThUc
ma
kbdng thd, bdi nhựng
bợnh
nh thd cựa Te Hanh
dude
tm
nhuõn
trong em xực tinh tộ cựa nb thd, mot tõm bon ed "kh
nng nhin thy bon sU
võt":
"Cnh buom
giUdng
to
nbu
mnh hon
lng". Cng gn
bụ vdi
eude ddi, cõi thUc
va
ei thd cựa eude sd'ng nhU
nhựng

ta rụng mờnh mụng
Trng
lờn,
trng ln võn khụng ra ngoi
(Nụng trUdng
c phờ)
Trộn nộn bien
thuc,
trờn
ci
goc thUc, bợnh nh trong thd
Tộ
Hanh
thUdng
giự
nguyờn dang thỷe von cd trong eude sd'ng, dUdc tao nờn do
ei nhin, ei cm eựa nh thd. Dudng nhu nb thd "bỷng"
dUdc
nd tự
eude
ddi. dem "trong" nd vo nghờ thuõt, vo trong thd:
Chi
dun
mot
õm
nitdc
con
596
Dd nghe
miii

tâ'm long yêu da diét cuôc ddi,
thd Té Hanh khdi hoà vào câi mach dieu huyén â'y cùa cuoc ddi.
Va
cùng vdi nd, khà nàng
lien tuông
doc dào,
sang
tao cùa nhà thd, khién
thé gidi hinh ành thd Té Hanh cd thém châ't "ào",
vê
dep quyé'n rù,
mô
ra nhùng
lien tudng rang
dài, dôc dào ndi ngUdi doc:

Miia
thu dà di qua con gùi
Igi
Mot
it vàng trong nàng trong cây
Mot it huôn trong nàng, trong mây
(Chd
tinh à Hàng Châu)
Khi nàng
loé
hàng mi qua cùa dông
Khi sdng trào tôc quan dào chon von
Khi mây chgp chdn
an

phia
mita
rcfi
Em bông dén
va
cuôc ddi hùng nàng
(Giùa
anh
va
em)
Tuy nbiên kbdng phài
lue
nào Té Hanh cùng thành công trong
sang
tao hinh ành. Mot dôi khi,
"sô'ng
vôi",
càm xùc chUa
dû
do
chin,
Té Hanh vân vôi
va
dUa vào thd, nhùng hinh ành thiè'u nhuàn nhi,
nô
chi mang y
nghIa
cùu cành cho mot sU miéu
ta
ddn thuàn:

thù thâeh:
Dêm nay tràng
Igi
vdi minh
Tràng thcf
bat
ngàt tràng tinh
chcfi
vcfi
Suôt dêm tràng sdng em di
Titàng nhit
tràng
sang
suot ddi
cùa
anh.
Nhùng hinh ành tUdng trUng eùa chim muông, sông,
bien,
hoa là
cd cây cùng dUdc nhà thd vân dung khéo
léo
dé thé bien tinh càm,
nôi
long cùa nhà thd trên nhiéu mùc dô khàc nhau:
Con sông tù xa
khcfi
tien dén
Litçfn
dài uyên chuyén cành tay giàng
Uô'n

va
quan niêm thàm my cùa nhà
thd. Nhùng
bînh
ành bên "Câi gié'ng
dâu
làng".
Em di gdnh
nitdc,
dôi vai min
Dôi gdnh cong cong uô'n déo mém
Em
mue
trao anh gàu nitdc màt
Mat
nitâc
hoà dôi bông chûng minh
Lau gigt mô hôi, dùng bên
ditdng
Uô'ng ngum nitâc
dUng
trong long
non
(Câi
gié'ng dâu
làng)
Hinh ành con sông
que
hUdng sau ngày giài phông
trô

Ngôi nhà
mai
cû rêu in
Idp
Hé bùc rèm
dcfn
dd nàng
mita
(De thUdng)
(Sông Dây)
(Vi^àn
cû)
599

ThitOng
bui chuụ'i hng dựa bụng toõ
Ci giộ'ng dõu lng, nitõc
Igc nhit gUcfng
(Cõi chờ't
cựa
em Ai)
C nhựng khi
eõn
phõc hoa nhựng enh rụng lụn,
Idn
hdn.
Tộ
Hanh cựng võn dựng nhựng bợnh nh eu thộ. Viộ't vộ mựa thu vng
Yanta thd
mộng,

cỷng mu xanh
Sỗfi giụ dộn se
ciing sỗfi lieu
(Hoa bõo
mUa)
(Rột
nng Bõn)
(Êm dõu)
L phong do
nhit moi
tinh
duỗm
lựa
Hoa
eue
vng
nhit
nụi nhd dõy
dUa
(Bi thcf tinh Hng Chõu)
Thộ gidi hinh nh trong thd Tộ Hanh
dUde sang
tao bng tu duy
nghờ thuõt doc do, bng thi phõp mang dõ'u õ'n ti hoa
va
tinh tộ cua
nb thd. Chinh thộ gidi hinh nh thd ny d gdp phn thộ bien phong
eõch nghờ thuõt eựa
Tộ
Hanh tao nờn vờ dep

H.
1995.
4.
Ma Giang Lân,
Té
Hanh cùa
que
hitcfng,
Vân hoc
va
Tuoi tre.
5.
Hà Minh
Duc,
Té
Hanh
- Mot
tâm hon
thagiàu
càm
xûc.
(Trang
nhà vàn
va
tâc phàm, NXB vân hoc, H. 1971).
6.
Tê'
Hanh, May suy nghï vé
tha.
Tap chi vàn hoc,