H C VI N CHÍNH TR HÀNH CHÍNH QU C GIA H CHÍ MINHỌ Ệ Ị Ố Ồ
H C VI N HÀNH CHÍNHỌ Ệ
BÀI TI U LU N MÔN TRI T H CỂ Ậ Ế Ọ
Đ bài : ề Nghiên c u v c s Tri t h c v quan đi m c a Đ ng taứ ề ơ ở ế ọ ề ể ủ ả
“Phát huy dân ch , ti p t c xây d ng và hoàn thi n Nhà n c pháp quy nủ ế ụ ự ệ ướ ề
XHCN” Vi t Nam hi n nay?ở ệ ệ
H và tên : Phan Văn Đoànọ
Sinh ngày : 24/08/1983
L p : CH14Bớ
Tr ng : H c vi n Hành chính Qu c giaườ ọ ệ ố
Gi ng viên b môn : TS. Hoàng Quang Đ tả ộ ạ
Hà N i ngày 24 tháng 08 năm 2009ộ
By Teacher : Phan Diep Doan
Đ bài :ề Nghiên c u v c s Tri t h c v quan đi m c a Đ ng taứ ề ơ ở ế ọ ề ể ủ ả
“Phát huy dân ch , ti p t c xây d ng và hoàn thi n Nhà n c pháp quy nủ ế ụ ự ệ ướ ề
XHCN” Vi t Nam hi n nay?ở ệ ệ
Tr l i:ả ờ
Thu t ng dân ch có ngu n g c t ti ng Hy L p, “demos” có nghĩa là nhânậ ữ ủ ồ ố ừ ế ạ
dân. các n n dân ch , nhân dân là ng i có quy n t i cao đ i v i các nhàỞ ề ủ ườ ề ố ố ớ
l p pháp và chính ph .ậ ủ
M c dù các n n dân ch trên th gi i mang s c thái khác nhau nh ng v n cóặ ề ủ ế ớ ắ ư ẫ
nh ng nguyên t c và th c ti n nh t đ nh đ phân bi t m t chính ph dân chữ ắ ự ễ ấ ị ể ệ ộ ủ ủ
v i các hình th c chính ph khác.ớ ứ ủ
• Dân ch là chính ph trong đó t t c công dân s d ng quy n l c vàủ ủ ấ ả ử ụ ề ự
th c hi n trách nhi m công dân m t cách tr c ti p ho c gián ti p thôngự ệ ệ ộ ự ế ặ ế
qua nh ng đ i di n đ c b u lên m t cách t do.ữ ạ ệ ượ ầ ộ ự
• Dân ch là m t lo t các nguyên t c và th c ti n b o v quy n t doủ ộ ạ ắ ự ễ ả ệ ề ự
c a con ng i; đó là s th ch hoá quy n t do.ủ ườ ự ể ế ề ự
• Dân ch d a trên nguyên t c đa s , cùng v i quy n c a cá nhân và cácủ ự ắ ố ớ ề ủ
nhóm thi u s . T t c các n n dân ch khi tôn tr ng ý chí c a đa sể ố ấ ả ề ủ ọ ủ ố
cũng đ ng th i b o v nghiêm ch nh các quy n c b n c a cá nhân vàồ ờ ả ệ ỉ ề ơ ả ủ

ch th c s ”.ủ ự ự
Dân ch có th là m t t quen thu c v i nhi u ng i, nh ng nó là m t kháiủ ể ộ ừ ộ ớ ề ườ ư ộ
ni m v n b hi u sai và s d ng sai khi các ch đ chuyên chính và các chínhệ ẫ ị ể ử ụ ế ộ
th quân s đ c tài l i d ng đ kêu g i s ng h c a qu n chúng b ng cáchể ự ộ ợ ụ ể ọ ự ủ ộ ủ ầ ằ
t g n cho mình cái mác dân ch . Tuy th , s c m nh c a t t ng dân chự ắ ủ ế ứ ạ ủ ư ưở ủ
cũng đã t o nên nh ng bi u hi n sâu s c nh t và nhanh chóng nh t trong l chạ ữ ể ệ ắ ấ ấ ị
s c a ý chí và trí tu con ng i: t Pericles th i Aten c đ i t i Vaclavử ủ ệ ườ ừ ờ ổ ạ ớ
Havel C ng hòa Séc hi n đ i, t Tuyên ngôn Đ c l p c a Thomas Jeffersonở ộ ệ ạ ừ ộ ậ ủ
năm 1776 t i các bài di n văn cu i cùng c a Andrei Sakharov năm 1989. ớ ễ ố ủ
Theo đ nh nghĩa trong t đi n, dân ch “là chính ph đ c thành l p b i nhânị ừ ể ủ ủ ượ ậ ở
dân trong đó quy n l c t i cao đ c trao cho nhân dân và đ c th c hi n b iề ự ố ượ ượ ự ệ ở
nhân dân ho c b i các đ i di n đ c b u ra t m t h th ng b u c t do”.ặ ở ạ ệ ượ ầ ừ ộ ệ ố ầ ử ự
Theo Abrham Lincoln, dân ch là m t chính ph “c a dân, do dân và vì dân”. ủ ộ ủ ủ
T do và dân ch th ng hay đ c s d ng thay l n nhau nh ng hai t nàyự ủ ườ ượ ử ụ ẫ ư ừ
không đ ng nghĩa v i nhau. Dân ch th c t là m t t p h p nh ng t t ngồ ớ ủ ự ế ộ ậ ợ ữ ư ưở
3
và nguyên t c v t do và cũng bao g m m t t p h p các thông l và các thắ ề ự ồ ộ ậ ợ ệ ủ
t c đã đ c đúc k t l i t quá trình lâu dài, th ng không b ng ph ng, c aụ ượ ế ạ ừ ườ ằ ẳ ủ
l ch s . M t cách ng n g n, dân ch là s th ch hóa t do. Trên c s nàyị ử ộ ắ ọ ủ ự ể ế ự ơ ở
chúng ta có th đ nh rõ đ c các nguyên t c c b n đã đ c th thách quaể ị ượ ắ ơ ả ượ ử
th i gian đ i v i m t chính ph l p hi n, v n đ nhân quy n, v n đ bìnhờ ố ớ ộ ủ ậ ế ấ ề ề ấ ề
đ ng tr c pháp lu t mà b t c m t xã h i nào đ c g i là dân ch theoẳ ướ ậ ấ ứ ộ ộ ượ ọ ủ
đúng nghĩa c a nó cũng c n ph i có. ủ ầ ả
CÁC C T TR C A N N DÂN CHỘ Ụ Ủ Ề Ủ
• Quy n t i cao c a nhân dân. ề ố ủ
• Chính ph đ c thành l p d a trên s nh t trí c a ng i dân. ủ ượ ậ ự ự ấ ủ ườ
• Nguyên t c đa s . ắ ố
• Các quy n thi u s . ề ể ố
• Đ m b o các quy n c b n c a con ng i. ả ả ề ơ ả ủ ườ
• B u c t do và công b ng. ầ ử ự ằ

M t khác, Nhà n c pháp quy n cũng đ c hi u là m t hình th c t ch cặ ướ ề ượ ể ộ ứ ổ ứ
Nhà n c và ho t đ ng chính tr quy n l c công khai (công quy n), th hi nướ ạ ộ ị ề ự ề ể ệ
m i quan h bình đ ng gi a các cá nhân và Nhà n c d a trên c s c a phápố ệ ẳ ữ ướ ự ở ở ủ
lu t. ậ
Trong cu n tìm hi u m t s khái ni m trong Văn ki n Đ i h i IX c aố ể ộ ố ệ ệ ạ ộ ủ
Đ ng có đ nh nghĩa: Nhà n c pháp quy n mà chúng ta quan ni m không ph iả ị ướ ề ệ ả
là m t ki u nhà n c, trong l ch s ch có b n ki u nhà n c: ch nô, phongộ ể ướ ị ử ỉ ố ể ướ ủ
ki n, t s n, xã h i ch nghĩa. Nhà n c pháp quy n nói m t cách khái quátế ư ả ộ ủ ướ ề ộ
là h th ng các t t ng, quan đi m đ cao pháp lu t, pháp ch trong tệ ố ư ưở ể ề ậ ế ổ
ch c, ho t đ ng c a b máy nhà n c và trong đ i s ng xã h i. Nhà n cứ ạ ộ ủ ộ ướ ờ ố ộ ướ
pháp quy n là nhà n c qu n lý xã h i theo pháp lu t. Đ ng nhiên, bao giề ướ ả ộ ậ ươ ờ
pháp lu t cũng mang tính giai c p, ph c v cho l i ích c a giai c p c mậ ấ ụ ụ ợ ủ ấ ầ
quy n.ề
Nh v y, lý lu n v nhà n c pháp quy n là h th ng các quan đi m, tư ậ ậ ề ướ ề ệ ố ể ư
t ng r t ph c t p, phong phú và có nhi u cách ti p c n khác nhau, nh ngưở ấ ứ ạ ề ế ậ ư
chung quy l i Nhà n c pháp quy n là khái ni m bao hàm nh ng n i dung r tạ ướ ề ệ ữ ộ ấ
phong phú, ch a đ ng nh ng đ c tr ng, nh ng m t c b n, ghi nh n m tứ ự ữ ặ ư ữ ặ ơ ả ậ ộ
tr ng thái phát tri n, m t trình đ phát tri n c a Nhà n c và ti n b xã h i.ạ ể ộ ộ ể ủ ướ ế ộ ộ
Nhà n c pháp quy n hi u chung nh t là Nhà n c đ c t ch c và ho tướ ề ể ấ ướ ượ ổ ứ ạ
đ ng trên c s pháp lu t, trong đó m i ch th k c nhà n c đ u ph iộ ơ ở ậ ọ ủ ể ể ả ướ ề ả
tuân th nghiêm ch nh pháp lu t - m t h th ng pháp lu t có tính ph bi nủ ỉ ậ ộ ệ ố ậ ổ ế
cao (đ cao tính t i cao c a Hi n pháp và lu t), phù h p v i ý chí, th hi nề ố ủ ế ậ ợ ớ ể ệ
đ y đ nh ng giá tr cao c nh t c a xã h i, c a con ng i.ầ ủ ữ ị ả ấ ủ ộ ủ ườ
Nhà n c pháp quy n có các đ c tr ng c b n sau:ướ ề ặ ư ơ ả
- Nhà n c pháp quy n là nhà n c đ m b o tính t i cao c a pháp lu t,ướ ề ướ ả ả ố ủ ậ
trong đó pháp lu t là ý chí chung c a nhân dân. Đ m b o s th ng tr c aậ ủ ả ả ự ố ị ủ
pháp lu t trong các lĩnh v c c a đ i s ng xã h i. Là nhà n c có h th ngậ ự ủ ờ ố ộ ướ ệ ố
pháp lu t hoàn thi n, trong đó đ cao vai trò c a Hi n pháp và các đ o lu t.ậ ệ ề ủ ế ạ ậ
Tính b t bu c c a pháp lu t đ i v i b n thân nhà n c, các t ch c xã h i vàắ ộ ủ ậ ố ớ ả ướ ổ ứ ộ
m i công dân. Pháp lu t là tiêu chu n, là căn c cho m i ho t đ ng c a nhàọ ậ ẩ ứ ọ ạ ộ ủ

nguy n v ng c a nhân dân d i s lãnh đ o c a Đ ng, phù h p v i hi nệ ọ ủ ướ ự ạ ủ ả ợ ớ ệ
th c khách quan, thúc đ y ti n b xã h i, trong đó Hi n pháp và các đ o lu tự ẩ ế ộ ộ ế ạ ậ
ph i gi v trí t i cao. Các c quan nhà n c, các t ch c xã h i, cán b , côngả ữ ị ố ơ ướ ổ ứ ộ ộ
ch c nhà n c và m i thành viên trong xã h i ph i tôn tr ng và nghiêm ch nhứ ướ ọ ộ ả ọ ỉ
ch p hành pháp lu t.ấ ậ
- Nhà n c pháp quy n XHCN Vi t Nam là nhà n c b o đ m t t cướ ề ệ ướ ả ả ấ ả
quy n l c nhà n c thu c v nhân dân. Nhân dân th c hi n quy n l c c aề ự ướ ộ ề ự ệ ề ự ủ
mình thông qua hình th c dân ch đ i di n (qua c quan nhà n c do mìnhứ ủ ạ ệ ơ ướ
b u ra) và hình th c dân ch tr c ti p.ầ ứ ủ ự ế
- Nhà n c pháp quy n XHCN Vi t Nam th c hi n đ c qu n lý xã h iướ ề ệ ự ệ ượ ả ộ
b ng pháp lu t, tăng c ng đ c pháp ch trong xã h i, x lý nghiêm minhằ ậ ườ ượ ế ộ ử
m i vi ph m pháp lu t, b o đ m th c hi n và b o v đ c các quy n t doọ ạ ậ ả ả ự ệ ả ệ ượ ề ự
và l i ích chính đáng, h p pháp c a công dân, ch u trách nhi m tr c công dânợ ợ ủ ị ệ ướ
v m i ho t đ ng c a mình.ề ọ ạ ộ ủ
- Nhà n c pháp quy n XHCN Vi t Nam là nhà n c t ch c theoướ ề ệ ướ ổ ứ
nguyên t c quy n l c nhà n c là th ng nh t, có s phân công và ph i h pắ ề ự ướ ố ấ ự ố ợ
gi a các c quan nhà n c trong vi c th c hi n ba quy n: l p pháp, hànhữ ơ ướ ệ ự ệ ề ậ
pháp, t pháp, nh m h n ch s l ng quy n, l m quy n, xâm h i t i l i íchư ằ ạ ế ự ộ ề ạ ề ạ ớ ợ
h p pháp c a công dân t phía Nhà n c.ợ ủ ừ ướ
6
- Nhà n c pháp quy n XHCN Vi t Nam là Nhà n c do Đ ng c ngướ ề ệ ướ ả ộ
s n Vi t nam lãnh đ o. Đây là đ c đi m đ c tr ng, c b n, r t quan tr ngả ệ ạ ặ ể ặ ư ơ ả ấ ọ
mang tính lý lu n và đó đ c ki m ch ng b ng th c t l ch s c a cáchậ ượ ể ứ ằ ự ế ị ử ủ
m ng Vi t Nam.ạ ệ
V i nh ng đ c tr ng nêu trên, nhà n c pháp quy n c a ch đ ta thớ ữ ặ ư ướ ề ủ ế ộ ể
hi n nh ng t t ng quan đi m tích c c, ti n b , ph n ánh c m và khátệ ữ ư ưở ể ự ế ộ ả ướ ơ
v ng c a nhân dân đ i v i công lý, t do, bình đ ng trong m t xã h i có giaiọ ủ ố ớ ự ẳ ộ ộ
c p.ấ Trong đi u ki n đ i m i hi n nay, chúng ta đ t v n đ đ y m nh c iề ệ ổ ớ ệ ặ ấ ề ẩ ạ ả
cách t ch c và ho t đ ng c a nhà n c theo đ nh h ng xây d ng nhà n cổ ứ ạ ộ ủ ướ ị ướ ự ướ
pháp quy n XHCN Vi t Nam, th c ch t là ti p thu nh ng quan đi m tích c c,ề ệ ự ấ ế ữ ể ự

th c ti n đó ch ng minh qu trình c i cách t ch c, ho t đ ng c a nhà n cự ễ ứ ỏ ả ổ ứ ạ ộ ủ ướ
theo đ nh h ng xây d ng Nhà n c pháp quy n XHCN Vi t Nam là hoànị ướ ự ướ ề ệ
toàn đúng đ n. Đây ph i đ c coi là thành công quan tr ng đ u tiên c a th cắ ả ượ ọ ầ ủ ự
tr ng xây d ng Nhà n c pháp quy n XHCN n c ta.ạ ự ướ ề ở ướ
7
Quá trinh xây d ng Nhà n c pháp quy n XHCN Vi t Nam g n li n v iự ướ ề ệ ắ ề ớ
quá trình ph t tri n lý lu n v nhà n c pháp quy n XHCN c a dân, do dânỏ ể ậ ề ướ ề ủ
và vì dân d i s lãnh đ o c a Đ ng c ng s n. Ngay t khi ra đ i Nhà n cướ ự ạ ủ ả ộ ả ừ ờ ướ
Vi t Nam dân ch c ng hòa và nay là Nhà n c C ng hoà xã h i ch nghĩaệ ủ ộ ướ ộ ộ ủ
Vi t Nam đó là Nhà n c mang b n ch t c a nhà n c ki u m i đ c xâyệ ướ ả ấ ủ ướ ể ớ ượ
d ng trên n n t ng ch nghĩa Mác - Lê nin và t t ng H Chí Minh. Đó làự ề ả ủ ư ưở ồ
Nhà n c c a nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân. Tính pháp quy n trong tướ ủ ề ổ
ch c, ho t đ ng c a nhà n c đó th hi n trong nhi u văn ki n Đ ng và thứ ạ ộ ủ ướ ể ệ ề ệ ả ể
hi n ngày càng rõ r tệ ệ h n phù h p v i t ng giai đo n cách m ng trong cácơ ợ ớ ừ ạ ạ
b n Hi n pháp 1946, 1959, 1980. B n ch t này c a nhà n c ti p t c đ cả ế ả ấ ủ ướ ế ụ ượ
kh ng đ nh trong các C ng lĩnh, các văn ki n c a Đ ng trong th i kỳ đ iẳ ị ươ ệ ủ ả ờ ổ
m i, đ c th ch hoá rõớ ượ ể ế trong Hi n pháp 1992 và Ngh quy t s a đ i bế ị ế ử ổ ổ
sung Hi n pháp 1992. Xây d ng Nhà n c pháp quy n Vi t Nam đòi h i ph iế ự ướ ề ệ ỏ ả
d a trên h th ng lý lu n phù h p v i chính đi u ki n hoàn c nh c a Vi tự ệ ố ậ ợ ớ ề ệ ả ủ ệ
Nam.
T t ng v xây d ng Nhà n c pháp quy n trong các văn ki n c aư ưở ề ự ướ ề ệ ủ
Đ ng c ng s n Vi t Nam, trong các b n Hi n pháp th hi n quá trình nh nả ộ ả ệ ả ế ể ệ ậ
th c ngày càng đúng đ n, đ y đ , c th và toàn di n h n c a Đ ng, Nhàứ ắ ầ ủ ụ ể ệ ơ ủ ả
n c ta v t t ng nhà n c pháp quy n trong l ch s nhân lo i cũng nhướ ề ư ưở ướ ề ị ử ạ ư
v n đ xây d ng Nhà n c pháp quy n XHCN Vi t Nam d i s lãnh đ oấ ề ự ướ ề ệ ướ ự ạ
c a Đ ng c ng s n n c ta hi n nay. Nh ng nh n th c c b n này là m tủ ả ộ ả ở ướ ệ ữ ậ ứ ơ ả ộ
đ m b o quan tr ng cho quá trình xây d ng Nhà n c pháp quy n XHCNả ả ọ ự ướ ề
Vi t Nam đ t đ c k t qu th ng l i.ệ ạ ượ ế ả ắ ợ
Ngay t lúc sinh th i Ch t ch H Chí Minh trên c s k th a và v nừ ờ ủ ị ồ ơ ở ế ừ ậ
d ng sáng t o h c thuy t Mác - Lênin vào đi u ki n hoàn c nh n c ta.ụ ạ ọ ế ề ệ ả ướ

XHCN c a dân, do dân, vì dân. M t khác khi phân tích nguyên nhân y u kémủ ặ ế
trong xây d ng nhà n c, Ngh quy t ch rõ: vi c xây d ng Nhà n c phápự ướ ị ế ỉ ệ ự ướ
quy n XHCN trong đi u ki n chuy n đ i n n kinh t là nhi m v m i m ,ề ề ệ ể ổ ề ế ệ ụ ớ ẻ
hi u bi t c a chúng ta còn ít, có nhi u vi c ph i v a làm v a tìm tòi rút kinhể ế ủ ề ệ ả ừ ừ
nghi m. ệ
Văn ki n đ i h i Đ ng toàn qu c l n th IX kh ng đ nh: Nhà n c ta làệ ạ ộ ả ố ầ ứ ẳ ị ướ
công c ch y u đ th c hi n quy n làm ch c a nhân dân, là nhà n c phápụ ủ ế ể ự ệ ề ủ ủ ướ
quy n c a dân, do dân, vì dân. Quy n l c nhà n c là th ng nh t, có s phânề ủ ề ự ướ ố ấ ự
công và ph i h p gi a các c quan nhà n c trong vi c th c hi n các quy nố ợ ữ ơ ướ ệ ự ệ ề
l p pháp, hành pháp, t pháp. Nhà n c qu n lý xã h i b ng pháp lu t. M iậ ư ướ ả ộ ằ ậ ọ
c quan nhà n c, các t ch c, cán b , công ch c, m i công dân đ u có nghĩaơ ướ ổ ứ ộ ứ ọ ề
v ch p hành Hi n pháp và pháp lu t. M t khác Văn ki n cũng xác đ nh: Xâyụ ấ ế ậ ặ ệ ị
d ng Nhà n c pháp quy n XHCN d i s lãnh đ o c a Đ ng c ng s n làự ướ ề ướ ự ạ ủ ả ộ ả
nhi m v s m t, nhi m v bao trùm, chi ph i các nhi m v khác trong n iệ ụ ố ộ ệ ụ ố ệ ụ ộ
dung ph n th IX v “đ y m nh c i cách t ch c, ho t đ ng c a Nhàầ ứ ề ẩ ạ ả ổ ứ ạ ộ ủ
n c ”.ướ Nh v y, Văn ki n Đ i h i IX c a Đ ng ti p t c kh ng đ nh rõ xâyư ậ ệ ạ ộ ủ ả ế ụ ẳ ị
d ng Nhà n c pháp quy n XHCN Vi t Nam là v n đ t t y u trong th i kỳự ướ ề ệ ấ ề ấ ế ờ
quá đ lên ch nghĩa xã h i n c ta, đ ng th i đúc k t t t ng v nhàộ ủ ộ ở ướ ồ ờ ế ư ưở ề
n c pháp quy n trong quá trình nh n th c, v n d ng và b sung vào th cướ ề ậ ứ ậ ụ ổ ự
ti n xây d ng nhà n c pháp quy n Vi t Nam.ễ ự ướ ề ở ệ
Trong th i gian qua, công tác xây d ng pháp lu t đ c quan tâm h n, cờ ự ậ ượ ơ ơ
ch xây d ng pháp lu t đ c đ i m i, do đó h th ng pháp lu t đó có nh ngế ự ậ ượ ổ ớ ệ ố ậ ữ
đ i m i quan tr ng phù h p v i s thay đ i c ch kinh t , v i tình hình vàổ ớ ọ ợ ớ ự ổ ơ ế ế ớ
nhi m v m i c a th i kỳ công nghi p hoá, hi n đ i hoá đ t n c và h iệ ụ ớ ủ ờ ệ ệ ạ ấ ướ ộ
nh p qu c t .ậ ố ế Hi n pháp đ c s a đ i thích ng v i đòi h i c a tình hình.ế ượ ử ổ ứ ớ ỏ ủ
Các văn b n lu t đ c quan tâm ban hành đ đi u ch nh cho h u h t các lĩnhả ậ ượ ể ề ỉ ầ ế
v c c a đ i s ng xã h i. H th ng pháp lu t phát tri n khá cân đ i, đi uự ủ ờ ố ộ ệ ố ậ ể ố ề
ch nh cho các lĩnh v c: t ch c, ho t đ ng c a nhà n c (Lu t Hi n pháp,ỉ ự ổ ứ ạ ộ ủ ướ ậ ế
Lu t t ch c Qu c h i, Lu t t ch c Chính ph , Lu t t ch c Toà án, Vi nậ ổ ứ ố ộ ậ ổ ứ ủ ậ ổ ứ ệ
ki m sát ); trong th c hi n nhi m v b o v T qu c; trong lĩnh v c kinhể ự ệ ệ ụ ả ệ ổ ố ự

Đ ng c ng s n Vi t Nam. Tăng c ng s lãnh đ o c a Đ ng đ i v i quáả ộ ả ệ ườ ự ạ ủ ả ố ớ
trình xây d ng Nhà n c pháp quy n XHCN Vi t Nam.ự ướ ề ệ
Xây d ng Nhà n c pháp quy n Vi t Nam ph i đ m b o phù h p v iự ướ ề ệ ả ả ả ợ ớ
đi u ki n kinh t - xã h i, phù h p v i đ c đi m truy n th ng v l ch s , vănề ệ ế ộ ợ ớ ặ ể ề ố ề ị ử
hoá Vi t Nam, có b n s c Vi t Nam; đ m b o k th a và phát huy truy nệ ả ắ ệ ả ả ế ừ ề
th ng, kinh nghi m qu n lý đ t n c c a dân t c ta qua su t chi u dài l chố ệ ả ấ ướ ủ ộ ố ề ị
s , ti p thu có ch n l c thành t u c a th gi i.ử ế ọ ọ ự ủ ế ớ
Xây d ng Nhà n c pháp quy n XHCN Vi t Nam ph i tr thành yêuự ướ ề ệ ả ở
c u c p bách đ i v i toàn b t ch c và ho t đ ng c a b máy nhà n c.ầ ấ ố ớ ộ ổ ứ ạ ộ ủ ộ ướ
Nói cách khác b t c n i dung nào c a c i cách t ch c, ho t đ ng c a nhàấ ứ ộ ủ ả ổ ứ ạ ộ ủ
n c đ u ph i th m nhu n yêu c u và đ nh h ng xây d ng Nhà n c phápướ ề ả ấ ầ ầ ị ướ ự ướ
quy n XHCN.ề
Xây d ng Nhà n c pháp quy n Vi t Nam là m t quá trình t th p đ nự ướ ề ệ ộ ừ ấ ế
cao, t ch a hoàn thi n đ n ngày càng hoàn thi n, ph i ti n hành t ng b cừ ư ệ ế ệ ả ế ừ ướ
v ng ch c, ph i d a trên c s th ng xuyên t ng k t th c ti n, k p th iữ ắ ả ự ơ ở ườ ổ ế ự ễ ị ờ
đi u ch nh b sung. Xây d ng Nhà n c pháp quy n XHCN g n li n v i quáề ỉ ổ ự ướ ề ắ ề ớ
trình đ i m i kinh t - xã h i, c ng c qu c phòng, an ninh, phát tri n n nổ ớ ế ộ ủ ố ố ể ề
10
dân ch xã h i XHCN và ti p t c đ i m i h th ng chính tr . Ph i chu n bủ ộ ế ụ ổ ớ ệ ố ị ả ẩ ị
các đi u ki n c n thi t và ph i đ m b o n đ nh chính tr , n đ nh kinh t -xãề ệ ầ ế ả ả ả ổ ị ị ổ ị ế
h i, ngăn ch n đ c âm m u và hành đ ng c a các th l c thù đ ch và b nộ ặ ượ ư ộ ủ ế ự ị ọ
c h i.ơ ộ
N i dung xây d ng Nhà n c pháp quy n Vi t Nam XHCN:ộ ự ướ ề ệ
Ti p t c xây d ng h th ng pháp lu t, hoàn thi n h th ng pháp lu t vàế ụ ự ệ ố ậ ệ ệ ố ậ
th c hi n nghiêm minh pháp lu t, đáp ng yêu c u c a v i nhi m v côngự ệ ậ ứ ầ ủ ớ ệ ụ
nghi p hoá, hi n đ i hoá, phát tri n kinh t th tr ng đ nh h ng xã h i chệ ệ ạ ể ế ị ườ ị ướ ộ ủ
nghĩa, h p tác h i nh p qu c t và b o v T Qu c trong tình hình m i. ợ ộ ậ ố ế ả ệ ổ ố ớ
H ng đ n h th ng pháp lu t đ ng b , hoàn thi n t o c s pháp lý choướ ế ệ ố ậ ồ ộ ệ ạ ơ ở
ho t đ ng c a toàn xã h i, nh t là cho t ch c, ho t đ ng c a nhà n c vàạ ộ ủ ộ ấ ổ ứ ạ ộ ủ ướ
cán b , công ch c nhà n c, đ ng th i có chu n m c rõ ràng đ đánh giáộ ứ ướ ồ ờ ẩ ự ể

11
Phân công, phân c p nâng cao tính ch đ ng c a chính quy n đ aấ ủ ộ ủ ề ị
ph ng, k t h p ch t ch qu n lý theo ngành và theo lãnh th ; th c hi nươ ế ợ ặ ẽ ả ổ ự ệ
đúng nguyên t c t p trung dân ch ; t ch c h p lý h i đ ng nhân dân; ki nắ ậ ủ ổ ứ ợ ộ ồ ệ
toàn các c quan chuyên môn c a U ban nhân dân và b máy chính quy nơ ủ ỷ ộ ề
c p c s .ấ ơ ở
Đ y m nh c i cách t pháp, xây d ng m t n n t pháp trong s ch, côngẩ ạ ả ư ự ộ ề ư ạ
tâm, khách quan, đ c l p trong ho t đ ng nghi p v đ ng th i ch u s ki mộ ậ ạ ộ ệ ụ ồ ờ ị ự ể
tra, giám sát ch t ch c a c quan có th m quy n. C i cách t ch c, nâng caoặ ẽ ủ ơ ẩ ề ả ổ ứ
ch t l ng và ho t đ ng c a các c quan t pháp. Vi n ki m sát th c hi nấ ượ ạ ộ ủ ơ ư ệ ể ự ệ
t t ch c năng công t và ki m sát ho t đ ng t pháp. S p x p l i h th ngố ứ ố ể ạ ộ ư ắ ế ạ ệ ố
toà án nhân dân, phân đ nh h p lý th m quy n c a tòa án các c p. T ch c l iị ợ ẩ ề ủ ấ ổ ứ ạ
c quan đi u tra theo h ng g n đ u m i. Thành l p c nh sát t pháp.ơ ề ướ ọ ầ ố ậ ả ư
Phát huy dân ch , gi v ng k lu t, k c ng, tăng c ng pháp ch .ủ ữ ữ ỷ ậ ỷ ươ ườ ế
Nâng cao ch t l ng đ i bi u Qu c h i, đ i bi u h i đ ng nhân dân, hoànấ ượ ạ ể ố ộ ạ ể ộ ồ
thi n các quy đ nh v tiêu chu n đ i bi u, các quy đ nh v b u c , ng cệ ị ề ẩ ạ ể ị ề ầ ử ứ ử
trên c s th t s phát huy dân ch . Th c hi n t t quy ch dân ch , m r ngơ ở ậ ự ủ ự ệ ố ế ủ ở ộ
dân ch tr c ti p c s t o đi u ki n đ nhân dân tham gia qu n lý nhàủ ự ế ở ơ ở ạ ề ệ ể ả
n c, qu n lý xã h i, th o lu n quy t đ nh nh ng v n đ quan tr ng.ướ ả ộ ả ậ ế ị ữ ấ ề ọ Chăm
lo con ng i, b o v các quy n và l i ích h p pháp c a con ng i. Tôn tr ngườ ả ệ ề ợ ợ ủ ườ ọ
các cam k t qu c t v quy n con ng i mà Vi t Nam đó ký k t ho c thamế ố ế ề ề ườ ệ ế ặ
gia. Quan tâm gi i quy t k p th iả ế ị ờ khi u n i, t cáo c a công dân.ế ạ ố ủ Phát huy
dân ch đi đôi v i tăng c ng pháp ch , qu n lý xã h i b ng pháp lu t, tuyênủ ớ ườ ế ả ộ ằ ậ
truy n, giáo d c toàn dân nâng cao ý th c ch p hành pháp lu t.ề ụ ứ ấ ậ
Xây d ng đ i ngũ cán b , công ch c trong s ch, có năng l c. Hoàn thi nự ộ ộ ứ ạ ự ệ
ch đ công v , quy ch cán b , coi tr ng c năng l c và đ o đ c.ế ộ ụ ế ộ ọ ả ự ạ ứ Có kế
ho ch, chính sách đào t o cán b , công ch c và s p x p đ i ngũ cán b côngạ ạ ộ ứ ắ ế ộ ộ
ch c theo đúng ch c danh, tiêu chu n. Đ nh kỳ ki m tra, đánh giá ch t l ngứ ứ ẩ ị ể ấ ượ
cán b , công ch c, k p th i thay th cán b , công ch c thoái hoá, y u kém.ộ ứ ị ờ ế ộ ứ ế
Tăng c ng cán b cho c s . Có ch đ , chính sách đào t o, b i d ng, đãiườ ộ ơ ở ế ộ ạ ồ ưỡ

nâng cao ch t l ng và ho t đ ng c a các t ch c Đ ng và đ ng viên trongấ ượ ạ ộ ủ ổ ứ ả ả
b máy nhà n c.ộ ướ
Ti p t c xây d ng và hoàn thi n Nhà n c pháp quy n xã h i ch nghĩaế ụ ự ệ ướ ề ộ ủ
Vi t Nam là m t quan đi m quan tr ng c a Đ ng và Nhà n c ta hi n nay.ệ ộ ể ọ ủ ả ướ ệ
Đ th c hi n t t quan đi m ch đ o c a Đ ng, c n t p trung phân đ nh rõể ự ệ ố ể ỉ ạ ủ ả ầ ậ ị
ch c năng c a các quy n l p pháp, hành pháp và t pháp; đ ng th i, đ thi tứ ủ ề ậ ư ồ ờ ể ế
th c t o l p c s thi t y u c a sinh ho t dân s c n: b trí khoa h c đ iự ạ ậ ơ ở ế ế ủ ạ ự ầ ố ọ ộ
ngũ công ch c th c thi công v ; minh b ch hóa công tác xây d ng đ i ngũứ ự ụ ạ ự ộ
công ch c; xây d ng rành m ch các ch tài liên quan đ n trách nhi m c aứ ự ạ ế ế ệ ủ
qu n lý hành chính nhà n c; coi tr ng hi u qu ch c năng ph c v xã h iả ướ ọ ệ ả ứ ụ ụ ộ
c a c đ i ngũ công ch c và c a nhà n c. ủ ả ộ ứ ủ ướ
Xây d ng nhà n c pháp quy n n c ta là phù h p v i ti n b xã h i.ự ướ ề ở ướ ợ ớ ế ộ ộ
Ý t ng v m t nhà n c qu n lý xã h i vì s công b ng cho m i ng iưở ề ộ ướ ả ộ ự ằ ọ ườ
th ng đ c b t đ u t th c tr ng c a nh ng b t bình đ ng trong xã h i.ườ ượ ắ ầ ừ ự ạ ủ ữ ấ ẳ ộ
Trong đi u ki n n c ta, khi đó có nhà n c c a dân, do dân, vì dân, có Hi nề ệ ướ ướ ủ ế
pháp và h th ng pháp lu t ngày càng hoàn thi n nh ng v n đ xây d ng nhàệ ố ậ ệ ư ấ ề ự
n c pháp quy n v n là m i quan tâm hàng đ u c a Đ ng và toàn xã h i.ướ ề ẫ ố ầ ủ ả ộ
Chính vì l đó Đ i h i X c a Đ ng m t l n n a tái kh ng đ nh: Ti p t c xâyẽ ạ ộ ủ ả ộ ầ ữ ẳ ị ế ụ
d ng và hoàn thi n Nhà n c pháp quy n xã h i ch nghĩa Vi t Nam v iự ệ ướ ề ộ ủ ệ ớ
nh ng tr ng tâm c th là: ti p t c đ i m i t ch c và ho t đ ng c a Qu cữ ọ ụ ể ế ụ ổ ớ ổ ứ ạ ộ ủ ố
h i, đ y m nh c i cách hành chính; đ i m i t ch c và ho t đ ng c a Chínhộ ẩ ạ ả ổ ớ ổ ứ ạ ộ ủ
ph theo h ng xây d ng h th ng c quan hành pháp th ng nh t, thôngủ ướ ự ệ ố ơ ố ấ
su t, hi n đ i; xây d ng h th ng c quan t pháp trong s ch, v ng m nh,ố ệ ạ ự ệ ố ơ ư ạ ữ ạ
dân ch , nghiêm minh, b o v công lý, quy n con ng i; nâng cao ch t l ngủ ả ệ ề ườ ấ ượ
ho t đ ng c a h i đ ng nhân dân và y ban nhân dân; th c hi n các gi i phápạ ộ ủ ộ ồ ủ ự ệ ả
nh m ch n ch nh b máy và quy ch ho t đ ng c a c quan, cán b , côngằ ấ ỉ ộ ế ạ ộ ủ ơ ộ
ch c. ứ
13
M t câu h i đ t ra, trong b i c nh hi n nay, chúng ta c n ti p t c hoànộ ỏ ặ ố ả ệ ầ ế ụ
thi n nh ng khía c nh nào c a Nhà n c pháp quy n xã h i ch nghĩa Vi tệ ữ ạ ủ ướ ề ộ ủ ệ

ch đ c làm nh ng gì pháp lu t cho phép. M t khi không có s rành m chỉ ượ ữ ậ ộ ự ạ
trách nhi m, s gây sai sót, nh p nh ng và t t y u d n đ n tình tr ng m tệ ẽ ậ ằ ấ ế ẫ ế ạ ấ
đoàn k t n i b , b t n, r i lo n, đ n th khi u ki n kéo dài ế ộ ộ ấ ổ ố ạ ơ ư ế ệ
Coi tr ng hi u qu ph c v xã h i trên m i ph ng di n nhu c u cáọ ệ ả ụ ụ ộ ọ ươ ệ ầ
nhân trong kinh doanh, sinh ho t dân s là m t trong nh ng tiêu chu n c a c iạ ự ộ ữ ẩ ủ ả
cách và đ i m i trong t ch c và ho t đ ng c a nhà n c. Tình tr ng phi nổ ớ ổ ứ ạ ộ ủ ướ ạ ề
hà, sách nhi u công dân đang là v n đ b c xúc, khi gi i quy t tri t đ trongễ ấ ề ứ ả ế ệ ể
qu n lý và đi u hành xã h i hi n nay. Đi u đó gi i thích t i sao s kh iả ề ộ ệ ề ả ạ ự ở
x ng c i cách hành chính b t đ u b ng c i cách th t c hành chính đó đ cướ ả ắ ầ ằ ả ủ ụ ượ
ti n hành t nh ng năm 90 c a th k tr c nh ng đ n nay v n còn hàngế ừ ữ ủ ế ỷ ướ ư ế ẫ
14
lo t các rào c n đ i v i các sinh ho t kinh doanh, s n xu t và dân s (c trú,ạ ả ố ớ ạ ả ấ ự ư
xây d ng, c i t o nhà c a, h c hành ).ự ả ạ ử ọ
Đ ti p t c hoàn thi n ch c năng và nhi m v c a Nhà n c phápể ế ụ ệ ứ ệ ụ ủ ướ
quy n xã h i ch nghĩa Vi t Nam nh m thi t th c xây d ng c s cho sinhề ộ ủ ệ ằ ế ự ự ơ ở
ho t dân s , Đ i h i X c a Đ ng yêu c u c n: "Đ y nhanh công cu c xâyạ ự ạ ộ ủ ả ầ ầ ẩ ộ
d ng nhà n c pháp quy n xã h i ch nghĩa trên các m t: h th ng th ch ,ự ướ ề ộ ủ ặ ệ ố ể ế
ch c năng, nhi m v ; t ch c b máy; cán b , công ch c; ph ng th c ho tứ ệ ụ ổ ứ ộ ộ ứ ươ ứ ạ
đ ng. Đ nh rõ vi c Nhà n c ph i làm và b o đ m đ đi u ki n đ làm t t;ộ ị ệ ướ ả ả ả ủ ề ệ ể ố
kh c ph c tình tr ng buông l ng ho c làm thay, ch ng chéo v ch c năng,ắ ụ ạ ỏ ặ ồ ề ứ
nhi m v gi a các c quan c a Đ ng và c quan nhà n c; hi n đ i hóa n nệ ụ ữ ơ ủ ả ơ ướ ệ ạ ề
hành chính nhà n c". K th a và phát huy nh ng t t ng ti n b c a nhânướ ế ừ ữ ư ưở ế ộ ủ
lo i, Đ ng ta cho r ng vi c xây d ng Nhà n c pháp quy n Vi t Nam XHCNạ ả ằ ệ ự ướ ề ệ
c a dân, do dân, vì dân ph i phù h p v i ch đ s h u, ch đ qu n lý vàủ ả ợ ớ ế ộ ở ữ ế ộ ả
ch đ phân ph i c a n n kinh t th tr ng v i đ nh h ng XHCN. Nhàế ộ ố ủ ề ế ị ườ ớ ị ướ
n c pháp quy n XHCN c a dân, do dân, vì dân ph i phù h p v i tính ch tướ ề ủ ả ợ ớ ấ
xã h i hoá theo h ng phát huy cao đ sáng ki n c a cá nhân, t o đi u ki nộ ướ ộ ế ủ ạ ề ệ
cho m i cá nhân t do sáng t o trong m i ho t đ ng c a mình. ỗ ự ạ ọ ạ ộ ủ
Xây d ng nhà n c pháp quy n xã h i ch nghĩa c a dân, do dân, vì dânự ướ ề ộ ủ ủ
d i s lãnh đ o c a đ ngướ ự ạ ủ ả

kinh t , chính tr , xã h i, truy n th ng, văn hóa c a Vi t Nam. C n nh n th cế ị ộ ề ố ủ ệ ầ ậ ứ
r ng vi c xây d ng nhà n c pháp quy n Vi t Nam là quá trình lâu dài,ằ ệ ự ướ ề ở ệ
ph i đ c ti n hành t ng b c, chia thành nhi u giai đo n, đ t d i s lãnhả ượ ế ừ ướ ề ạ ặ ướ ự
đ o c a Đ ng. M i giai đo n t ng ng v i m t m c đ phát tri n c a xãạ ủ ả ỗ ạ ươ ứ ớ ộ ứ ộ ể ủ
h i và c a nhà n c. Xây d ng Nhà n c pháp quy n xã h i ch nghĩa c aộ ủ ướ ự ướ ề ộ ủ ủ
dân, do dân, vì dân d i s lãnh đ o c a Đ ng c n quán tri t nh ng v n đướ ự ạ ủ ả ầ ệ ữ ấ ề
có tính nguyên t c sau: ắ
1 - Xây d ng nhà n c pháp quy n xã h i ch nghĩa c a dân, do dân, vì dânự ướ ề ộ ủ ủ
là cách th c c b n đ phát huy dân ch và quy n làm ch c a nhân dân.ứ ơ ả ể ủ ề ủ ủ Đó
là Nhà n c trong đó b o đ m t t c quy n l c nhà n c thu c v nhân dân,ướ ả ả ấ ả ề ự ướ ộ ề
vì th quy n l c nhà n c là th ng nh t, không tam quy n phân l p nh ng cóế ề ự ướ ố ấ ề ậ ư
s phân công và ph i h p gi a các c quan nhà n c trong quá trình th c hi nự ố ợ ữ ơ ướ ự ệ
quy n l c nhà n c v m t l p pháp, hành pháp và t pháp. Đó là Nhà n cề ự ướ ề ặ ậ ư ướ
qu n lý xã h i b ng pháp lu t, tăng c ng pháp ch , x lý nghiêm minh k pả ộ ằ ậ ườ ế ử ị
th i m i vi ph m pháp lu t nh m th c hi n và b o v đ c các quy n t doờ ọ ạ ậ ằ ự ệ ả ệ ượ ề ự
dân ch , đ c bi t là quy n t do kinh doanh và l i ích h p pháp c a nhân dân,ủ ặ ệ ề ự ợ ợ ủ
ngăn ng a m i s tuỳ ti n l m quy n t phía c quan nhà n c, cán b côngừ ọ ự ệ ạ ề ừ ơ ướ ộ
ch c nhà n c, đ ng th i ngăn ng a hi n t ng dân ch c c đoan, vô kứ ướ ồ ờ ừ ệ ượ ủ ự ỷ
lu t, thi u k c ng. Đó là Nhà n c mà m i t ch c (k c t ch c đ ng),ậ ế ỷ ươ ướ ọ ổ ứ ể ả ổ ứ ả
ho t đ ng ph i d a trên c s pháp lu t, tuân th pháp lu t, ch u trách nhi mạ ộ ả ự ơ ở ậ ủ ậ ị ệ
tr c công dân v m i ho t đ ng c a mình. Vì v y, xây d ng Nhà n c phápướ ề ọ ạ ộ ủ ậ ự ướ
quy n xã h i ch nghĩa có quan h khăng khít v i xây d ng xã h i công dân.ề ộ ủ ệ ớ ự ộ
Xây d ng Nhà n c pháp quy n xã h i ch nghĩa c a dân, do dân, vì dân, làự ướ ề ộ ủ ủ
cách th c c b n đ phát huy quy n làm ch c a nhân dân, huy đ ng n i l cứ ơ ả ể ề ủ ủ ộ ộ ự
c a toàn th nhân dân, c a t t c các thành ph n kinh t vào s nghi p côngủ ể ủ ấ ả ầ ế ự ệ
nghi p hóa, hi n đ i hóa đ t n c và xây d ng n n kinh t th tr ng đ nhệ ệ ạ ấ ướ ự ề ế ị ườ ị
h ng xã h i ch nghĩa. ướ ộ ủ Nhà n c pháp quy n, n n kinh t th tr ng đ nhướ ề ề ế ị ườ ị
h ng xã h i ch nghĩa và xã h i công dân là b ba h p thành không th táchướ ộ ủ ộ ộ ợ ể
r i, là đi u ki n và ti n đ cho nhau, là b o đ m và k t qu c a công nghi pờ ề ệ ề ề ả ả ế ả ủ ệ
hóa, hi n đ i hóa đ t n c.ệ ạ ấ ướ

v m i m và ph c t p c a vi c đi u ch nh pháp lu t đáp ng yêu c u phátụ ớ ẻ ứ ạ ủ ệ ề ỉ ậ ứ ầ
tri n kinh t th tr ng đ nh h ng xã h i ch nghĩa, ch đ ng h i nh p kinhể ế ị ườ ị ướ ộ ủ ủ ộ ộ ậ
t qu c t . L p pháp ph i b o đ m tính kh thi c a các quy đ nh pháp lu t,ế ố ế ậ ả ả ả ả ủ ị ậ
tính hi u l c và hi u qu c a vi c áp d ng pháp lu t vào cu c s ng. Ho tệ ự ệ ả ủ ệ ụ ậ ộ ố ạ
đ ng l p pháp ph i v a b o đ m ch t l ng, v a theo k p yêu c u c a sộ ậ ả ừ ả ả ấ ượ ừ ị ầ ủ ự
phát tri n. Mu n v y, c n t ch c t t h n n a quy trình l p pháp. Quy trìnhể ố ậ ầ ổ ứ ố ơ ữ ậ
đó ph i v a b o đ m ph n ánh đ c s phát tri n s ng đ ng c a đ i s ngả ừ ả ả ả ượ ự ể ố ộ ủ ờ ố
xã h i trong các lĩnh v c, l i v a b o đ m tính chuyên môn pháp lý c a cácộ ự ạ ừ ả ả ủ
quy đ nh đ có s ph i h p ch t ch gi a khâu làm lu t v i vi c ban hànhị ể ự ố ợ ặ ẽ ữ ậ ớ ệ
các văn b n d i lu t, t ch c th c hi n pháp lu t. ả ướ ậ ổ ứ ự ệ ậ
M c dù đã có nhi u n l c đ i m i và c i cách nh ng t ch c và ho t đ ngặ ề ỗ ự ổ ớ ả ư ổ ứ ạ ộ
c a b máy hành pháp c a n c ta còn nhi u nh c đi m, còn nhi u m tủ ộ ủ ướ ề ượ ể ề ặ
ch a theo k p và đáp ng đ c yêu c u phát tri n c a đ t n c. T ch cư ị ứ ượ ầ ể ủ ấ ướ ổ ứ
hành pháp ch a thông su t, còn y u trong vi c x lý nh ng m i liên k t d cư ố ế ệ ử ữ ố ế ọ
và ngang, th m chí còn có hi n t ng c c b . Ch đ phân c p trách nhi mậ ệ ượ ụ ộ ế ộ ấ ệ
còn thi u rành m ch, làm tr m tr ng thêm tác phong làm vi c quan liêu vàế ạ ầ ọ ệ
d a d m. Th m quy n và trách nhi m cá nhân ch a đ c quy đ nh ch t ch .ự ẫ ẩ ề ệ ư ượ ị ặ ẽ
Thái đ làm vi c và trách nhi m tr c dân c a đ i ngũ cán b , công ch c v nộ ệ ệ ướ ủ ộ ộ ứ ẫ
còn là v n đ đáng nói hi n nay. ấ ề ệ
17
Trong lĩnh v c ho t đ ng t pháp, Hi n pháp và pháp lu t c a Nhà n c taự ạ ộ ư ế ậ ủ ướ
tr c sau nh m t đ u kh ng đ nh các yêu c u v bình đ ng, công b ng, vướ ư ộ ề ẳ ị ầ ề ẳ ằ ề
s đ c l p c a toà án khi xét x , b o đ m m i vi ph m đ u b x lý, tăngự ộ ậ ủ ử ả ả ọ ạ ề ị ử
c ng b o v các quy n và l i ích h p pháp và chính đáng c a ng i dân.ườ ả ệ ề ợ ợ ủ ườ
Trong giai đo n hi n nay, ho t đ ng t pháp đã tr thành m t ho t đ ng h tạ ệ ạ ộ ư ở ộ ạ ộ ế
s c quan tr ng c a Nhà n c ta, th hi n vai trò m i, nh ng đòi h i vàứ ọ ủ ướ ể ệ ớ ữ ỏ
nh ng nhi m v m i c a lĩnh v c ho t đ ng đó. Trên c s nh ng thành t uữ ệ ụ ớ ủ ự ạ ộ ơ ở ữ ự
và kinh nghi m đã có, c n đ y m nh c i cách t pháp theo Ngh quy t 08 c aệ ầ ẩ ạ ả ư ị ế ủ
B Chính tr (khóa IX) mà nh ng n i dung c b n ph i là c i cách ho t đ ngộ ị ữ ộ ơ ả ả ả ạ ộ
xét x và c i cách các th t c t t ng, nâng cao năng l c chuyên môn, đ oử ả ủ ụ ố ụ ự ạ

đ các c quan đó th c hi n đúng ch c trách và th m quy n c a mình, đ ngể ơ ự ệ ứ ẩ ề ủ ồ
th i là đi u ki n ph i h p các ho t đ ng m t cách có hi u qu . Đ n l tờ ề ệ ố ợ ạ ộ ộ ệ ả ế ượ
18
mình, các ho t đ ng, các hình th c và c ch ki m tra, giám sát ph i có sạ ộ ứ ơ ế ể ả ự
phân công, ph i h p đ y đ và hoàn thi n h n. ố ợ ầ ủ ệ ơ
7 - Nhà n c pháp quy n c a ch đ ta th hi n nh ng t t ng, quan đi mướ ề ủ ế ộ ể ệ ữ ư ưở ể
tích c c, ti n b , ph n ánh m c và khát v ng c a nhân dân đ i v i côngự ế ộ ả ơ ướ ọ ủ ố ớ
lý, t do, bình đ ng. Trong vi c xây d ng Nhà n c pháp quy n xã h i chự ẳ ệ ự ướ ề ộ ủ
nghĩa c a dân, do dân, vì dân hi n nay, v m t nh n th c, c n kh ng đ nh cácủ ệ ề ặ ậ ứ ầ ẳ ị
m i quan h ch đ o gi a các nguyên t c và yêu c u c a Nhà n c phápố ệ ủ ạ ữ ắ ầ ủ ướ
quy n v i h th ng chính tr duy nh t m t đ ng lãnh đ o; v i ph ng th cề ớ ệ ố ị ấ ộ ả ạ ớ ươ ứ
t ch c nhà n c t p trung có phân công, ph i h p gi a các c quan nhàổ ứ ướ ậ ố ợ ữ ơ
n c th c hi n các quy n l p pháp, hành pháp, t pháp; v i vi c tôn tr ngướ ự ệ ề ậ ư ớ ệ ọ
các quy n t do c a công dân và nghĩa v , trách nhi m c a công dân trongề ự ủ ụ ệ ủ
vi c b o đ m m t xã h i tr t t , k c ng.ệ ả ả ộ ộ ậ ự ỷ ươ
V nguyên t c, Nhà n c pháp quy n không mâu thu n v i h th ng chínhề ắ ướ ề ẫ ớ ệ ố
tr m t đ ng lãnh đ o. V n đ là ch , b n ch t c a đ ng c m quy n thị ộ ả ạ ấ ề ở ỗ ả ấ ủ ả ầ ề ế
nào, m c tiêu chính tr c a nó có ph i vì l i ích chung c a dân t c, vì conụ ị ủ ả ợ ủ ộ
ng i hay không và do đó có s n sàng tuân theo nh ng quy đ nh c a pháp lu tườ ẵ ữ ị ủ ậ
hay không; có đ ph m ch t đ o đ c đ v t qua các cám d quy n l c toủ ẩ ấ ạ ứ ể ượ ỗ ề ự
l n mà m t đ ng c m quy n duy nh t có nhi u kh năng g p ph i hay khôngớ ộ ả ầ ề ấ ề ả ặ ả
và nó có đ t ra và th c hi n đ c nh ng k lu t nghiêm kh c cho chính mìnhặ ự ệ ượ ữ ỷ ậ ắ
hay không, v.v
Th c ti n phát tri n c a xã h i ta, đ t n c ta xác nh n và kh ng đ nh vai tròự ễ ể ủ ộ ấ ướ ậ ẳ ị
lãnh đ o c a Đ ng. H n 74 năm qua, Đ ng th hi n t p trung ý chí, nguy nạ ủ ả ơ ả ể ệ ậ ệ
v ng và trí tu c a toàn dân t c. Đ ng l i c a Đ ng là s th hi n nh nọ ệ ủ ộ ườ ố ủ ả ự ể ệ ậ
th c c a toàn xã h i v các quy lu t khách quan c a s phát tri n đ t n c.ứ ủ ộ ề ậ ủ ự ể ấ ướ
Đó chính là căn c , là đi u ki n c n thi t đ chúng ta hoàn thi n pháp lu t.ứ ề ệ ầ ế ể ệ ậ
Hi n pháp c a n c ta đã ghi nh n vai trò lãnh đ o c a Đ ng C ng s n Vi tế ủ ướ ậ ạ ủ ả ộ ả ệ
Nam. Đ kh ng đ nh vai trò lãnh đ o c a Đ ng phù h p v i nh ng nguyênể ẳ ị ạ ủ ả ợ ớ ữ