Hòa giải vụ việc dân sự theo pháp luật tố tụng
dân sự Việt Nam

Lê Thị Bích

Khoa Luật
Luận văn ThS Chuyên ngành: Luật Dân Sự; Mã số 60 38 30
Người hướng dẫn: TS. Bùi Thị Huyền
Năm bảo vệ: 2013 Abstract. Làm rõ thêm một số vấn đề lý luận về hòa giải vụ việc dân sự như khái
niệm, đặc điểm của hòa giải vụ việc dân sự, cơ sở, nội dung của hòa giải vụ việc dân
sự. Phân tích, làm sáng tỏ các quy định của pháp luật tố tụng dân sự Việt Nam hiện
hành về hòa giải vụ việc dân sự, từ đó chỉ ra những điểm bất cập, không hợp lý, mâu
thuẫn của các quy định đó. Tìm hiểu, đánh giá thực tiễn áp dụng các quy định của
pháp luật tố tụng dân sự Việt Nam hiện hành về hòa giải vụ việc dân sự, từ đó tìm ra
những điểm vướng mắc, mâu thuẫn khi áp dụng các quy định đó. Đề xuất các kiến
nghị hoàn thiện pháp luật về hòa giải vụ việc dân sự và các biện pháp bảo đảm thực
hiện các quy định này.
Keywords. Luật dân sự; Hòa giải; Pháp luật Việt Nam; Tố tụng dân sự.

Content
MỞ ĐẦU

1.Tình thế cấp thiết của đề tài
Trong xu thế chung của hội nhập toàn cầu, Việt Nam có chủ trương xây dựng Nhà
nước pháp quyền, thực hiện công cuộc cải cách, đổi mới một cách toàn diện và sâu sắc theo
quy luật cạnh tranh của kinh tế thị trường. Sự thay đổi đó tạo nên một “bộ mặt” mới cho nền
kinh tế. Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế thị trường thì các tranh chấp, yêu cầu
dân sự, thương mại, lao động cũng ngày càng gia tăng nhưng hầu hết mọi người đều tỏ ra e

- Khóa luận tốt nghiệp năm 1995 của Nguyễn Thị Thu Hà về Hòa giải vụ án dân sự.
- Luận án Thạc sĩ Luật học: “Hòa giải trong tố tụng dân sự, thực tiễn và hướng hoàn
thiện” của Bùi Đăng Huy, 1996.
- Khóa luận tốt nghiệp: “Hòa giải vụ án dân sự” của Đỗ Quốc Chung, Hà Nội, 1997.
- Luận án tiến sĩ Luật học: “Chế định hòa giải trong pháp luật tố tụng dân sự Việt
Nam – Cơ sở lý luận và thực tiễn” của Trần Văn Quảng, Hà Nội, 2004.
Và sau khi Bộ luật tố tụng dân sự ban hành thì có các công trình sau đây:
- Khóa luận tốt nghiệp: “Hòa giải trong pháp luật tố tụng dân sự Việt Nam” của
Nguyễn Kiều Oanh, Hà Nội, 2010.
- Khóa luận tốt nghiệp: “Hòa giải trong tố tụng dân sự - Một số vấn đề lý luận và thực
tiễn” của La Phương Na, Hà Nội, 2011.
Các công trình nghiên cứu trên chủ yếu tập trung nghiên cứu về hòa giải đối với vụ án
dân sự theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2004. Sau khi Bộ luật Tố tụng dân sự
ban hành cũng đã có một số công trình nghiên cứu về hòa giải vụ án sự nhưng chưa có công
trình nào nghiên cứu một cách toàn diện về hòa giải vụ việc dân sự.
2. Mục đích nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu của luận văn là:
- Làm rõ thêm một số vấn đề lý luận về hòa giải vụ việc dân sự như khái niệm, đặc
điểm của hòa giải vụ việc dân sự, cơ sở, nội dung của hòa giải vụ việc dân sự.
- Phân tích, làm sáng tỏ các quy định của pháp luật tố tụng dân sự Việt Nam hiện hành
về hòa giải vụ việc dân sự, từ đó chỉ ra những điểm bất cập, không hợp lý, mâu thuẫn của các
quy định đó.
- Tìm hiểu, đánh giá thực tiễn áp dụng các quy định của pháp luật tố tụng dân sự Việt
Nam hiện hành về hòa giải vụ việc dân sự, từ đó tìm ra những điểm vướng mắc, mâu thuẫn
khi áp dụng các quy định đó.
- Đề xuất các kiến nghị hoàn thiện pháp luật về hòa giải vụ việc dân sự và các biện
pháp bảo đảm thực hiện các quy định này.
3. Đối tượng nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu của luận văn: là các quy định của pháp
luật Việt Nam và một số nước về hòa giải vụ việc dân sự, đồng thời nghiên cứu thực tiễn thực

6. Chính phủ (1950), Sắc lệnh số 85/SL ngày 22/05 của Chủ tịch nước về việc cải cách
văn bản pháp luật.
7. Đỗ Quốc Chung (1997), Hòa giải vụ án dân sự, Khóa luận tốt nghiệp, Hà Nội.
8. TS. Nguyễn Văn Cường, TS. Trần Anh Tuấn, Th.S. Đặng Thanh Hoa (chủ biên)
(2012), Bình luận Khoa học Bộ luật tố tụng dân sự sửa đổi, Nxb. Lao động Xã Hội,
Hà Nội.
9. Dự án VIE/95/017 (2000), Kỷ yếu về pháp luật tố tụng dân sự, (Tăng cường năng lực
xét xử tại Việt Nam), Hà Nội.
10. Nguyễn Ngọc Điệp, Lê Thị Kim Nga, Vũ Mạnh Thông (1999), Tìm hiểu ngành luật
tố tụng dân sự, Nxb Mũi Cà Mau, Cà Mau.
11. TS. Lê Thu Hà (2006), Bình luận Khoa học Một số vấn đề của pháp luật tố tụng dân
sự và thực tiễn áp dụng, Nxb Tư pháp, Hà Nội.
12. Dương Quỳnh Hoa (2011), "Hòa giải một phương thức giải quyết tranh chấp thay
thế", Nghiên cứu lập pháp, (23), tr.47 – 55.
13. Lương Thị Hợp (2010), “Một số vấn đề trong Bộ luật tố tụng dân sự cần được sửa đổi,
hướng dẫn”, Tạp chí Tòa án nhân dân, (21), tr. 9-12.
14. Bùi Đăng Huy (1996), “Hòa giải trong tố tụng dân sự, thực tiễn và hướng hoàn
thiện”, Luận án Thạc sĩ Luật học.
15. Bùi Thị Huyền (2008), “Phiên tòa sơ thẩm dân sự những vấn đề lý luận và thực tiễn”,
Luận án Tiến sĩ Luật học, Hà Nội.
16. TS. Bùi Thị Huyền (2008), “Về sự thỏa thuận của các đương sự tại phiên tòa sơ thẩm
dân sự”, Trường Đại học Luật Hà Nội.
17. Phùng Hải Hiệp - Trưởng phòng nghiệp vụ, Tòa Kinh tế Tòa án nhân dân tối cao
(2012), Một số sai sót trong quá trình giải quyết tranh chấp kinh doanh thương mại,
tài liệu tập huấn Luật sửa đổi bổ sung một số điều của BLTTDS, tr.98 - 99.
18. Hội đồng Thẩm phán Tòa án Nhân dân Tối cao (2005), Nghị quyết số 01/2005/NQ -
HĐTP hướng dẫn thi hành một số quy định trong phần thứ nhất “Những quy định
chung” của Bộ luật tố tụng Dân sự 2004, Hà Nội.
19. Hội đồng Thẩm phán Tòa án Nhân dân Tối cao (2006), Nghị quyết số 02/2006/NQ -
HĐTP hướng dẫn thi hành một số quy định của BLTTDS về “Thủ tục giải quyết vụ án

35. Trần Văn Quảng (2004), “Chế định hòa giải trong pháp luật tố tụng dân sự Việt Nam
– Cơ sở lý luận và thực tiễn”, Luận án Tiến sĩ Luật học, Hà Nội.
36. Trường Đại học Luật Hà Nội (2009), Giáo trình Luật Tố tụng dân sự, Nxb. CAND,
Hà Nội.
37. Trường Đại học Luật Hà Nội (2010), "Hoàn thiện pháp luật Việt Nam về thủ tục giải
quyết vụ việc dân sự theo định hướng cải cách tư pháp", Đề tài nghiên cứu khoa học
cấp trường, Hà Nội.
38. Trường Đại học Luật Hà Nội (1998), Hội thảo Pháp luật tố tụng dân sự tại Nhà Pháp
luật Việt Pháp diễn ra tại Hà Nội.
39. Phạm Văn Tuấn (1996), “Sự hình thành và phát triển một số chế định của pháp luật
tố tụng dân sự Việt Nam”, Luận án Thạc sĩ Luật học, Hà Nội.
40. Tòa án nhân dân Tối cao (1961), Pháp lệnh tổ chức Tòa án nhân dân tối cao và tổ
chức Tòa án nhân dân địa phương năm 1961, Hà Nội.
41. Tòa án nhân dân Tối cao (1989), Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án dân sự năm
1989, Hà Nội.
42. Tòa án nhân dân Tối cao (2007), Báo cáo tổng kết công tác năm (2007 – 2011) và
nhiệm vụ trọng tâm công tác năm (2008 – 2012) của ngành Tòa án, Hà Nội.
43. Tòa án nhân dân Tối cao (2012), “Tham luận về công tác xét xử ngành TAND thành
phố Hà Nội”, Báo cáo tham luận của Phòng Giám đốc kiểm tra Tòa án nhân dân thành
phố Hà Nội.
44. Tòa án nhân dân Tối cao (2009), Báo cáo tổng kết 5 năm thi hành Bộ luật Tố tụng dân
sự, Hà Nội.
45. Tòa án nhân dân Tối cao (2002), Công văn số 81/TANDTC ngày 10/6/2002, về việc
giải đáp các vấn đề nghiệp vụ, Hà Nội.
46. Tòa án nhân dân Tối cao (2006), Công văn 107/KHXX ngày 23/6/2006, về việc thông
báo đính chính mẫu biên bản hòa giải thành, Hà Nội.
47. Tòa án nhân dân Tối cao (1974), Thông tư số 25/TATC ngày 30/11/1974, hướng dẫn
việc hòa giải trong tố tụng dân sự, Hà Nội.
48. Tòa án nhân dân Tối cao (1961), Thông tư số 1080/TC ngày 25/9/1961 của Tòa án
nhân dân tối cao hướng dẫn việc thực hiện thẩm quyền mới của Tòa án nhân dân