ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC


HOÀNG THU GIANG
DẠY HỌC LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG CẤP TRUNG HỌC
CƠ SỞ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN PHÙ NINH,
TỈNH PHÚ THỌ LUẬN VĂN THẠC SĨ SƯ PHẠM LỊCH SỬ CHUYÊN NGÀNH: LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC LỊCH SỬ

Mã số: 60 14 10
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Hữu Chí

3
2.1.1. Những yêu cầu chung khi thiết kế nội dung dạy học lịch sử địa phương
32
2.1.2. Những yêu cầu chung khi thiết kế phương pháp dạy học lịch sử địa
phương 34
2.2. Thiết kế một số nội dung giảng dạy lịch sử địa phương cấp trung học cơ
sở trên địa bàn huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ 37
2.2.1. Bài học lịch sử địa phương dưới hình thức một tiết học riêng 37
2.2.2. Bài học lịch sử địa phương lồng ghép với lịch sử dân tộc 46
2.3. Thiết kế một số phương pháp giảng dạy lịch sử địa phương cấp trung học
cơ sở trên địa bàn huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ 55
2.3.1. Một số biện pháp dạy học lịch sử địa phương 55
2.3.2. Giảng dạy các bài lịch sử địa phương cấp trung học cơ sở trên địa bàn
huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ 58
Chƣơng 3. THỰC NGHIỆM SƢ PHẠM 74
3.1. Mục đích thực nghiệm 74
3.2. Nội dung và phương pháp tiến hành thực nghiệm 74
3.3. Kết luận qua thực nghiệm 76
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 78
TÀI LIỆU THAM KHẢO 81 4
MỞ ĐẦU

1. Lý do nghiên cứu
Như chúng ta đã biết, lịch sử dân tộc là bức tranh chung trong đó có lịch
sử của các địa phương. Lịch sử địa phương là biểu hiện cụ thể của lịch sử dân

Ở các trường trung học cơ sở trên địa bàn tỉnh Phú Thọ, do nhiều
nguyên nhân chủ quan, khách quan mà việc tiến hành bài học lịch sử địa
phương cũng chưa được quan tâm đúng mức. Tại Phú Thọ, qua thực tế khảo
sát của nhóm nghiên cứu chúng tôi trong nhiều năm về sự hiểu biết của học
sinh phổ thông với những nội dung hết sức cơ bản về lịch sử địa phương Phú
Thọ thì đa số các em còn rất mơ hồ, nhiều học sinh không nắm được. Rõ ràng
vấn đề nêu trên đặt ra cho ngành Giáo dục & Đào tạo Phú Thọ nói riêng và
tỉnh nhà nói chung một yêu cầu giảng dạy lịch sử địa phương cho học sinh
phổ thông trong nhà trường theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo là hết
sức cần thiết.
Bên cạnh đó, phải khẳng định rằng, Phú Thọ với bề dày lịch sử phong
phú là mảnh đất hứa hẹn nhiều khám phá thú vị, bổ ích cho các thế hệ học trò.
Đây là vùng đất khai quốc còn tràn đầy những di tích của thời kì dựng nước,
tồn tại bên những di tích của thời kỳ tranh đấu chống ngoại xâm giữ nước.
Thời lập quốc, Phú Thọ là vùng đất khởi nghiệp của họ Hồng Bàng. Nơi đây
các vua Hùng đã dựng nên nhà nước Văn Lang - quốc gia đầu tiên của Việt
Nam, thủ đô là Phong Châu. Bên cạnh truyền thống dựng nước và giữ nước,
nhân dân Phú Thọ còn sở hữu một nền văn hóa rực rỡ từ lâu đời. Những di
chỉ khảo cổ văn hóa Sơn Vi, Đồng Đậu, Làng Cả và nhiều đình, chùa, lăng
tẩm còn để lại quanh vùng núi Nghĩa Lĩnh cho thấy đất Phong Châu là một
trung tâm văn hóa của dân tộc. Đây là mảnh đất của lễ hội và các làn điệu dân

6
ca nổi tiếng như: hát xoan, hát ghẹo… Những nét đẹp truyền thống này cần
được giáo dục cho học sinh tỉnh nhà thông qua bộ môn Lịch sử và phần Lịch
sử địa phương. Đây là kho tàng lịch sử văn hóa cần được khai thác. Tuy nhiên
ở tỉnh Phú Thọ, việc giảng dạy và học tập lịch sử địa phương chưa chú trọng
khai thác các yếu tố lịch sử quý giá này. Để nhằm mục đích khắc phục phần
nào tình những tồn tại trên, chúng tôi quyết định chọn nghiên cứu đề tài “Dạy
học lịch sử địa phương cấp trung học cơ sở trên địa bàn huyện Phù Ninh, tỉnh

Vấn đề lịch sử địa phương cũng được các nước đang phát triển rất quan
tâm, chú ý. Những hội nghị về nghiên cứu và giảng dạy lịch sử địa phương
được tổ chức với quy mô quốc gia hay liên quốc gia đã được tổ chức (tháng
8/1994), Hội thảo khoa học về giáo dục lịch sử được tổ chức hàng năm ở
Trung Quốc.
Như vậy, ở nhiều nước trên thế giới, vấn đề nghiên cứu và giảng dạy
lịch sử địa phương đã được thực hiện ở những mức độ khác nhau.
2.2. Tài liệu trong nước
Ở Việt Nam, việc biên soạn và giáo dục lịch sử dân tộc, lịch sử địa
phương đã được ông cha ta coi trọng. Lịch sử góp phần vào việc đánh giá, lựa
chọn người tài trong các kì thi. Tìm hiểu, học tập lịch sử là việc lấy hành động
của những nhà yêu nước trong cả nước và ngay quê hương làm gương cho thế
hệ trẻ.
Trong thời kì phong kiến, ngoài việc nghiên cứu quốc sử, các triều đại
đã chú ý nghiên cứu lịch sử địa phương, đặc biệt thời Nguyễn, việc chép sử
được mở rộng đến các làng xã, huyện và tiểu sử các nhân vật.
Sau cách mạng tháng Tám 1945, cùng với quá trình xây dựng nền giáo
dục cách mạng, Đảng và Nhà nước ta ngày càng chú ý đến việc nghiên cứu và

8
đưa lịch sử địa phương vào dạy học ở trường phổ thông. Từ sau cuộc cải cách
giáo dục lần thứ nhất (1950) đến nay, vấn đề biên soạn và giảng dạy lịch sử
địa phương ở trường phổ thông luôn chiếm một vị trí quan trọng. Chính vì
thế, việc nghiên cứu về giảng dạy lịch sử địa phương được đẩy mạnh và thu
được nhiều kết quả. Nhiều Sở giáo dục và đào tạo đã tiến hành tổ chức biên
soạn tài liệu lịch sử địa phương đưa vào giảng dạy ở các cấp học và đã đem
lại những kết quả ban đầu rất khả quan. Tiêu biểu như Sở giáo dục và đào tạo
Hà Nội, Hải Phòng, Bình Định,… Tuy nhiên công việc này chưa được tiến
hành đều khắp, thường xuyên và có hiệu quả trong cả nước.
Vấn đề dạy học lịch sử địa phương cũng được nhiều nhà giáo dục lịch

là một công trình khoa học tương đối đầy đủ và có hệ thống về việc nghiên
cứu, biên soạn và giảng dạy lịch sử địa phương ở trường phổ thông.
Trong các giáo trình “Phương pháp dạy học lịch sử” xuất bản năm 1978
(tập 1), 1980 (tập 2), đặc biệt cuốn giáo trình xuất bản năm 1992 và tái bản
năm 1998, 2000, 2001 do Phan Ngọc Liên, Trần Văn Trị chủ biên đều nhấn
mạnh việc nghiên cứu và giảng dạy lịch sử địa phương ở các trường phổ
thông, gắn việc học tập lịch sử với đời sống xã hội. Các tác giả đều khẳng
định ý nghĩa và sự cần thiết phải đưa lịch sử địa phương vào dạy học ở trường
phổ thông.
Trong cuốn giáo trình “Phương pháp dạy học lịch sử”, tập 2, xuất
bản năm 2002, do Phan Ngọc Liên chủ biên, cũng đã dành hai chương
trình bày về hoạt động ngoại khóa trong dạy học lịch sử, trong đó nhấn
mạnh công tác lịch sử địa phương và phòng học lịch sử. Ở phần II,
chương XV của giáo trình này, tác giả Nguyễn Thị Côi đã đi sâu vào việc
hướng dẫn, biên soạn các tiết lịch sử địa phương và hướng dẫn dạy bài
lịch sử địa phương tại thực địa.

10
Đặc biệt trong bài “Nâng cao hiệu quả dạy học lịch sử địa phương ở
trường phổ thông”, Tạp chí khoa học trường Đại học Sư Phạm Hà Nội, số
6/2002, tác giả Nguyễn Thị Côi đã nêu lên vai trò và tầm quan trọng của lịch
sử địa phương trong dạy học lịch sử ở trường phổ thông và đề xuất các biện
pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy lịch sử địa phương ở trường phổ thông.
Ngoài ra, một số khóa luận, luận văn tốt nghiệp đại học và cao học, đặc
biệt các luận án tiến sĩ ở khoa Lịch sử Đại học Sư Phạm Hà Nội cũng lấy lịch
sử địa phương làm đề tài nghiên cứu. Vấn đề đặt ra cũng như những biện
pháp giải quyết khá đa dạng như “Giáo dục lòng yêu quê hương cho học sinh
phổ thông trung học qua dạy học lịch sử địa phương ở Nghĩa Bình” của Trần
Quốc Tuấn – 1986; “Tăng cường giáo dục truyền thống yêu nước cho học
sinh dân tộc thiểu số miền núi Hà Tuyên qua sử dụng tài liệu lịch sử địa

4. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
4.1. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở tìm hiểu lý luận bài học lịch sử nói chung, lịch sử địa
phương nói riêng và thực tiễn dạy học lịch sử địa phương cấp trung học cơ sở
trên địa bàn huyện Phù Ninh – tỉnh Phú Thọ, đề tài đi sâu đề xuất một số nội
dung và phương pháp giảng dạy nhằm nâng cao hiệu quả bài học lịch sử địa
phương trên địa bàn.
4.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu lý luận dạy học lịch sử nói chung, dạy học lịch sử địa
phương nói riêng, lý luận về tâm lý học, giáo dục học, tâm lý lứa tuổi học sinh
có liên quan đến vấn đề nghiên cứu.
- Tìm hiểu khóa trình lịch sử Việt Nam trong chương trình trung học cơ
sở (sách giáo khoa hiện hành).

12
- Tiến hành điều tra thực tiễn tình hình dạy học lịch sử địa phương
hiện nay ở một số trường trung học cơ sở trên địa bàn huyện Phù Ninh – tỉnh
Phú Thọ.
- Sưu tầm các tài liệu lịch sử địa phương có liên quan đến phạm vi
nghiên cứu của đề tài. Từ đó biên soạn một số nội dung, phương pháp giảng
dạy lịch sử địa phương trong các trường trung học cơ sở trên địa bàn.
- Trên cơ sở thực nghiệm sư phạm một số bài lịch sử địa phương tiến
hành đánh giá kết quả nghiên cứu.
5. Phƣơng pháp luận và phƣơng pháp nghiên cứu
5.1. Cơ sở phương pháp luận
- Dựa trên quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ
Chí Minh, các quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về giáo dục, đào tạo.
- Dựa trên quan điểm lý luận giáo dục, tâm lý học, phương pháp dạy
học lịch sử của các nhà giáo dục nói chung và giáo dục lịch sử nói riêng.
5.2. Phương pháp nghiên cứu

9. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung
luận văn gồm 2 chương:
Chương 1: Một số vấn đề lý luận và thực tiễn của việc giảng dạy lịch
sử địa phương ở trường phổ thông
Chương 2: Thiết kế một số nội dung và phương pháp dạy học lịch sử địa
phương ở trường trung học cơ sở trên địa bàn huyện Phù Ninh – tỉnh Phú Thọ
Chương 3: Thực nghiệm sư phạm 14
CHƢƠNG 1
MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC GIẢNG
DẠY LỊCH SỬ ĐỊA PHƢƠNG Ở TRƢỜNG PHỔ THÔNG

1.1. Cơ sở lý luận
1.1.1. Khái niệm “lịch sử địa phương”
Trong tiếng Việt, thuật ngữ “địa phương” có nghĩa là: “những vùng,
khu vực trong quan hệ với những vùng và khu vực khác trong nước”. Như
vậy, địa phương là những vùng đất nhất định nằm trong quốc gia, có những
sắc thái, đặc thù riêng để phân biệt với những vùng đất khác, là bộ phận cấu
thành của đất nước. Hiểu theo nghĩa cụ thể, địa phương là những đơn vị hành
chính của một quốc gia (tỉnh, thành phố, huyện, xã, phường, thị trấn, thôn sóc,
buôn làng ). Hiểu theo nghĩa trừu tượng, địa phương là những vùng đất, khu
vực nhất định được hình thành trong lịch sử, có ranh giới tự nhiên (không
giống địa giới hành chính) để phân biệt với các vùng khác như: miền Bắc,
miền Trung, miền Nam,
Vậy lịch sử địa phương chính là lịch sử của các làng, xã, huyện, tỉnh,
thành phố hay khu vực, vùng miền. Cụ thể hơn, đó chính là lịch sử quá trình
hình thành, tồn tại và phát triển của địa phương trong công cuộc xây dựng và

cái riêng và cái chung, cái đặc thù và cái phổ biến. Có nhiều sự kiện lịch sử
địa phương đồng thời là sự kiện của lịch sử dân tộc và lịch sử thế giới. Nó là
sự phản ánh lịch sử dân tộc, cụ thể hóa lịch sử dân tộc, làm cho việc nhận
thức lịch sử dân tộc trở nên cụ thể, sinh động, gắn liền với tình cảm cá nhân,
làm cho quá trình nhận thức lịch sử trở nên có ý nghĩa, có sức hấp dẫn.
Nghiên cứu lịch sử địa phương là một bộ phận của việc nghiên cứu lịch
sử dân tộc, nó vừa phải tuân thủ theo phương pháp nghiên cứu chung của

16
khoa học xã hội, vừa có những đặc điểm riêng của phân ngành chuyên sâu.
Việc thực hiện tốt phương pháp nghiên cứu lịch sử địa phương sẽ giúp cho
công tác tuyên truyền giáo dục quần chúng sâu rộng ở địa phương và đặc biệt
đối với việc giảng dạy, giáo dục thế hệ trẻ trong nhà trường phổ thông.
Trong dạy học lịch sử, chúng ta có thể sử dụng tài liệu lịch sử địa
phương theo hai hình thức. Có thể đưa tài liệu – sự kiện lịch sử địa phương
vào bài giảng lịch sử dân tộc để minh họa, liên hệ, đối chiếu, so sánh; qua đó
giúp học sinh hiểu sâu sắc, cụ thể những sự kiện. Hoặc tiến hành dạy học lịch
sử địa phương thành một tiết riêng theo qui định của chương trình hoặc tổ
chức các hoạt động ngoại khóa về lịch sử địa phương. Việc lựa chọn hình
thức dạy học lịch sử địa phương phải căn cứ vào nội dung kiến thức bài học,
điều kiện phương tiện giảng dạy ở nhà trường, đặc điểm tâm lý của học sinh
và gắn mục tiêu giáo dưỡng – giáo dục bài học với điều kiện kinh tế - xã hội
của địa phương.
Việc nghiên cứu, giảng dạy lịch sử địa phương đòi hỏi người giáo viên
không chỉ có những hiểu biết cơ bản, đúng đắn về lịch sử thế giới, lịch sử dân
tộc, phương pháp luận sử học và các phương pháp nghiên cứu lịch sử cụ thể
mà còn phải biết tổ chức nghiên cứu, biết làm công tác quần chúng phục vụ
nghiên cứu, biết xử lý, xác minh, giám định các nguồn sử liệu địa phương.
1.1.2. Vai trò của dạy học lịch sử địa phương trong chương trình giáo dục
Từ thời cổ đại, Xi-xê-rông - một chính trị gia nổi tiếng của Rô- ma cổ

các em có ý thức bảo vệ và phát triển truyền thống tốt đẹp của quê hương…
Chính lòng yêu quê hương, làng xóm sẽ giúp các em có động cơ vươn lên
trong học tập, rèn luyện và có trách nhiệm hơn đối với quê hương, đất nước.
Trong dạy học lịch sử Việt Nam, dạy học lịch sử dịa phương còn giúp
học sinh thấy được mối quan hệ giữa cái chung và cái riêng; cái phổ biến và

18
cái đặc thù . Qua đó góp phần phát triển tư duy cho học sinh. Những chất liệu
lịch sử địa phương sẽ làm cho bài học về lịch sử dân tộc, thậm chí cả lịch sử
thế giới thêm sống động, cụ thể và thực hơn, tạo nên những xúc cảm thật của
học sinh trong mỗi bài học lịch sử. Lịch sử địa phương giúp học sinh có sự
hình dung đa dạng về quá khứ, tạo được biểu tượng sinh động, chính xác về
các sự kiện, hiện tượng lịch sử. Từ đó các em có thể dễ dàng lĩnh hội các
thuật ngữ, hình thành các khái niệm lịch sử, nắm được những kết luận khoa
học mang tính khái quát.
Việc giảng dạy lịch sử địa phương có thể làm cho học sinh nắm vững
hơn khái niệm khoa học hiện đại của hệ thống “Tự nhiên – con người – xã
hội”. Thấy được vai trò của con người tác động đến việc cải tạo và chinh phục
tự nhiên một cách hợp quy luật, giúp các em hình dung cụ thể vai trò con
người trong mối quan hệ với môi trường xung quanh, ý nghĩa đầy đủ về trách
nhiệm bảo vệ các di tích lịch sử, văn hóa địa phương… Đặc biệt, với những di
tích lịch sử, với các nguồn tư liệu lịch sử xác thực, lịch sử địa phương tạo cơ
hội để tổ chức dạy học theo các phương pháp tích cực, phương pháp nghiên
cứu, góp phần hình thành các kĩ năng tự học, tự khai thác thông tin về lịch sử
cho học sinh. Đây chính là những yêu cầu rất quan trọng đối với mục tiêu dạy
học lịch sử của chương trình và sách giáo khoa mới.
Dạy học lịch sử địa phương góp phần phát triển các năng lực hoạt
động thực tiễn. Cụ thể như: các em tham gia thiết kế, xây dựng các đồ dùng
trực quan phục vụ cho dạy học lịch sử địa phương, lịch sử dân tộc (vẽ bản
đồ, sơ đồ, đắp sa bàn, phục chế hiện vật…), khả năng miêu tả công trình

nước ta, Đảng và Nhà nước ta đã ngày càng quan tâm đến việc xây dựng và
hoàn chỉnh chương trình dạy học lịch sử ở trường phổ thông, trong đó có các
tiết học lịch sử địa phương. Điều này khẳng định vai trò thiết yếu của lịch sử

20
địa phương trong việc nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo của bộ môn ở
trường phổ thông.
Trong chương trình lịch sử do Bộ giáo dục và Đào tạo Việt Nam Dân
chủ Cộng hòa ban hành và có hiệu lực từ năm 1948 – 1949, lần đầu tiên lịch
sử địa phương được đề cập. Tuy nhiên, chương trình vẫn không dành tiết
học nào cho giảng dạy nội khóa về lịch sử địa phương mà chỉ quy định các
hoạt động ngoại khóa. Nội dung học tập mới chú ý rèn luyện khả năng thực
hành cho học sinh chứ chưa cung cấp hệ thống kiến thức lịch sử địa phương
đầy đủ.
Chương trình lịch sử các cấp phổ thông năm 1951 – 1953 không có số
tiết dành riêng cho dạy học lịch sử địa phương vì thời gian học tập ít, điều
kiện học tập khó khăn, phải tinh giảm đến mức tối đa – tập trung vào lịch sử
dân tộc. Tuy nhiên, giáo viên vẫn phải tìm hiểu tài liệu lịch sử ở địa phương
để bổ sung khóa trình lịch sử dân tộc hoặc để liên hệ kiến thức lịch sử đang
học với thực tế địa phương.
Trong kháng chiến chống đế quốc Mĩ, đặc biệt từ năm 1960 – 1961,
chương trình môn lịch sử phổ thông ban hành đã kết hợp liên hệ tài liệu lịch
sử địa phương khi học lịch sử dân tộc và giảng dạy một số tiết lịch sử địa
phương, giáo viên tự biên soạn và tổ chức giảng dạy lịch sử địa phương theo
yêu cầu chung. Trong hướng dẫn chương trình môn Lịch sử phổ thông trung
học cơ sở – III (áp dụng từ năm học 1960 – 1961), Bộ Giáo dục đã nêu rõ:
“Mấy điểm cần chú ý “về “cách tiến hành giảng dạy” như sau: “Trong điều
kiện có thể làm được, nên bố trí cho học sinh đi thăm các di tích lịch sử, viện
bảo tàng, phòng triển lãm. Công việc này cần được tổ chức chu đáo, hướng
dẫn kỹ lưỡng” và “phải chú trọng liên hệ thực tế khi giảng dạy lịch sử”.

thời lượng chương trình còn ít, còn đơn giản song đã quy định số tiết dạy học
lịch sử địa phương một cách rõ ràng.

22
Đến tháng 5 năm 1975 – sau ngày thống nhất đất nước, nền giáo dục
được định hướng xây dựng theo con đường xã hội chủ nghĩa. Chương trình
môn Lịch sử phổ thông từ những năm 1978 – 1979 về cơ bản được thống nhất
trong cả nước. Theo đó, các tiết lịch sử địa phương được chú trọng nhiều hơn
cả về số lượng và chất lượng. Cụ thể, các tiết học lịch sử địa phương được
phân bố như sau: Lớp 5 – 2 tiết, lớp 6 – 4 tiết, lớp 7 – 3 tiết. Các tiết học này
đều có quy định và hướng dẫn nội dung dạy học cụ thể. Tiếp đó, chương trình
trung học cơ sở năm học 1978 – 1979 có thêm 4 tiết lịch sử địa phương. Tuy
nhiên, trong thực tế, các tiết lịch sử địa phương không được thực hiện đầy đủ,
đồng bộ, giáo viên chưa coi trọng và không chuẩn bị tốt về nội dung và
phương pháp dạy học… Do đó, chất lượng giảng dạy lịch sử địa phương
không cao, chưa đáp ứng được yêu cầu giáo dục ở nhà trường phổ thông.
Trong cuộc cải cách giáo dục bắt đầu triển khai từ năm học 1980 –
1981, phân phối chương trình môn Lịch sử phổ thông cơ sở từ năm học 1983
– 1984 dành 9 tiết cho lịch sử địa phương. Trong đó: lớp 6 – 3 tiết, lớp 7 – 3
tiết, lớp 8 – 3 tiết. So với chương trình năm học 1978 – 1979, số tiết và nội
dung dạy học lịch sử địa phương ở trường phổ thông không thay đổi. Đặc
biệt, chương trình lịch sử địa phương được cấu tạo theo nguyên tắc đường
thẳng. Các em được tìm hiểu về một số di tích lịch sử ở địa phương mình
(theo trình tự từ xã đến huyện, tỉnh) và học một số tiết nội khóa (trên lớp hay
thực địa) để nâng dần vốn hiểu biết về quê hương.
Phân phối chương trình kèm theo Quyết định số 2434/QĐ-BGD&ĐT,
ngày 08/07/1999 của Bộ Giáo dục và Đào tạo năm 2000 dành cho khối trung
học cơ sở theo chương trình thí điểm sách giáo khoa mới thì các tiết lịch sử
địa phương được phân bố như sau: lớp 6 – 2 tiết, lớp 7 – 6 tiết, lớp 8 – 3 tiết;
tổng số là 11 tiết. Như vậy, số tiết lịch sử địa phương được nâng lên so với


24
hình thức tổ dạy lịch sử địa phương như: dạy học trên lớp, tại thực địa, tại bảo
tàng và tổ chức các hoạt động ngoại khoá.
Tóm lại, có thể nói, qua các năm học, lịch sử địa phương đã và đang
khẳng định vai trò, chức năng, ưu thế của mình trong nhà trường phổ thông.
Công tác nghiên cứu giảng dạy lịch sử địa phương ngày càng được quan tâm,
số lượng người tham gia tích cực vào công tác đó càng đông thì yêu cầu xây
dựng chương trình, phương pháp nghiên cứu, biên soạn cụ thể càng cấp thiết
và chặt chẽ.
1.2.2. Tình hình dạy học lịch sử địa phương trong các trường phổ thông
Xuất phát từ nhận thức đúng đắn về vai trò của lịch sử địa phương
trong chương trình giáo dục, công tác nghiên cứu và giảng dạy lịch sử địa
phương đã được đề ra từ rất sớm ở các nước xã hội chủ nghĩa cũng như ở các
nước tư bản chủ nghĩa.
Trong các hội nghị sử học Quốc tế, vấn đề lịch sử địa phương và
chuyên ngành cũng chiếm một vị trí quan trọng trong nội dung thảo luận.
Nhiều nước trên thế giới rất quan tâm đến việc nghiên cứu và giảng dạy lịch
sử địa phương như cộng hòa dân chủ Đức, Hungari… và đặc biệt là Liên Xô
(cũ). Sau cách mạng tháng Mười (1917), chính phủ Xô Viết rất chú ý đến
công tác sử học, đặc biệt là về lịch sử địa phương. Văn kiện đầu tiên về giáo
dục của Liên Bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô Viết (1918) đã đặt ra và
yêu cầu sử dụng hình thức và phương pháp dạy học lịch sử địa phương trong
giờ học nội khóa ở trường phổ thông. Từ năm học 1920 – 1921, môn Địa
phương học được đưa vào giảng dạy ở các trường và sau đó trở thành tài liệu
bắt buộc ở các trường trung học. Đến năm 1930 Địa phương học được đưa
vào giảng dạy ở các trường Đại học Sư phạm. Từ những năm 50 trở đi, với
việc thành lập các “Hội bảo tàng địa phương” (1950), “Hội bảo vệ các di tích

25