Chương 4
Hiệu quả kinh tế của
Hiệu quả kinh tế của
hoạt động ngoại thương
Hiệu quả kinh tế của hoạt động ngoại thương
I. Khái niệm, phân loại hiệu quả kinh tế hoạt động ngoại
thương
II. Hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế ngoại
thương
III.
Phương pháp xác định một số chỉ tiêu hiệu quả kinh tế
III.
Phương pháp xác định một số chỉ tiêu hiệu quả kinh tế
hoạt động ngoại thương
IV. Những biện pháp chủ yếu để nâng cao hiệu quả kinh tế
ngoại thương
I. Khái niệm, phân loại hiệu quả kinh tế hoạt
động ngoại thương
1.1. Khái niệm
• KN: Hiệu quả kinh tế là một phạm trù so sánh thể hiện mối
quan hệ giữa cái phải bỏ ra và cái thu về được.
• Phân biệt Hiệu quả và Kết quả
• Hiệu quả KTNT = Kết quả đầu ra
Chi
phí
đầu
vào
Chi
phí
đầu
vào

, )
•
Giá
thành
sx
(NVL,
nhân
công
,
bao
bì
, )
• Chi phí ngoài sx (NCPT, vận chuyển, bảo quản, thuế )
– Nguồn gốc hiệu quả KTNT: từ kết quả và chi phí
sx trong nước
1.2. Phân loại hiệu quả kinh tế ngoại thương
• Hiệu quả tuyệt đối và hiệu quả so sánh
– Mục đích xác định hiệu quả
• Thể hiện và đánh giá trình độ sd các loại chi phí
• Phân tích, luận chứng về kinh tế để tìm phương án
tốt
nhất
tốt
nhất
– Hiệu quả tuyệt đối: mức lợi ích thu được trên
lượng chi phí bỏ ra
– Hiệu quả so sánh: so sánh các chỉ tiêu hiệu
quả tuyệt đối các phương án với nhau
• 2 chỉ tiêu trên vừa quan hệ chặt chẽ vừa độc lập
tương đối

kinh tế, chính trị, xã hội
• Tiêu chuẩn hiệu quả KTNT biểu hiện gián
tiếp qua một hệ thống chỉ tiêu
2.2. Hệ thống chỉ tiêu hiệu quả KTNT
 Chỉ tiêu tổng hợp
N
v
: Thu nhập quốc dân được sử dụng
N
p
: Thu nhập quốc dân được sx ra
• HQ
NT
>1: Ngoại thương làm tăng thu nhập quốc dân
• HQ
NT
<1: Ngoại thương làm giảm thu nhập quốc dân
Ý
nghĩa
:
N
V
N
P
HQ
NT
=
Ý
nghĩa
:

nhân
• Chỉ tiêu hiệu quả XNK kết hợp tính cho cả nước hay từng dịch
vụ đổi hàng riêng lẻ
 Giá trị tiền tệ:
• Quy đổi ra USD để so sánh với giá quốc tế
• Tính ra đồng VN theo tỷ giá hiện hành liên ngân hàng để so
sánh với chi phí NK và DTXK trong nước
 Phương thức thanh toán:
• XNK trả tiền ngay: không tính đến lãi suất tín dụng
• XNK trả tiền sau: tính đến lãi suất tín dụng
III. Phương pháp xác định một số chỉ tiêu
hiệu quả kinh tế hoạt động ngoại thương
– Giá thành XK (CP
xk
)
– Giá thành NK (CP
nk
)
3.1. Xác định một số chỉ tiêu hiệu quả tài chính hoạt động kinh
doanh XNK
•
Đánh giá các tỷ lệ sinh lời:
•
Đánh giá các tỷ lệ sinh lời:
– Tỷ suất ngoại tệ xuất khẩu
– Tỷ suất ngoại tệ nhập khẩu
DT
NK
(nội tệ)
CP

Tính
theo
giá
thành
(hiệu quả của một
đơn vị chi phí )
Tính
theo
vốn
kinh
doanh (hệ số sinh
lời của vốn)
Tính
theo
doanh thu
Pz =
LN
CP
Pdt =
LN
DT
Pv =
LN
Vcđ + Vlđ
Lợi nhuận và tỷ suất lợi nhuận
• Thời gian hoàn vốn: khoảng thời gian mà vốn đầu tư bỏ ra
có thể thu hồi được nhờ lợi nhuận và khấu hao cơ bản thu
được hàng năm.
CT:
T

• Tổng vốn và lãi tại thời điểm t (Giá trị tương lai):
Vt = V . (1+i)
t
• Lãi tích lũy đến thời điểm t:
It = Vt – V = V. (1+i)
t
– V
= Vi + Vi
2
+ Vi
3
++ Vi
t
3.2. Hiệu quả tài chính của hoạt động ngoại
thương trong điều kiện có tín dụng
 Đánh giá hiệu quả tài chính hoạt động kinh doanh bằng
phương pháp hiện giá
• Giá trị hiện tại (hiện giá)
- Giá trị của đồng tiền thay đổi theo thời gian, theo lãi suất
- Ta chỉ xét đến trường hợp lãi tức ghép
V =
Vt
(1+i)
t
3.2. Hiệu quả tài chính của hoạt động ngoại
thương trong điều kiện có tín dụng
Ví dụ 1:
Có số liệu về công ty X như sau:
- Doanh thu lô hàng xuất khẩu: $ 500000
- Chi phí sản xuất và dịch vụ thương mại: $ 370000

• Tối đa phúc lợi xã hội
3.3. Xác định hiệu quả kinh tế xã hội của
hoạt động kinh doanh ngoại thương
• Phân biệt lợi nhuận tài chính – lợi nhuận kinh tế
- Lợi nhuận tài chính (Lợi nhuận kế toán) = Tổng
doanh thu tài chính
-
Tổng chi phí tài chính
doanh thu tài chính
-
Tổng chi phí tài chính
- Lợi nhuận kinh tế = Tổng doanh thu – Tổng chi phí
kinh tế
= Lợi nhuận kế toán - chi phí cơ
hội – chi phí chìm
3.3. Xác định hiệu quả kinh tế xã hội của
hoạt động kinh doanh ngoại thương
• Quan điểm về tiền lương, thuế, trợ giá, bù giá
Doanh nghiệp Xã hội
Thu
nhập
Chi
phí
Thu
nhập
Chi
phí
Thu
nhập
Chi

Chi phí ngoại tệ cần nhập khẩu
Tỷ giá hối đoái thực tế:
Ht
Hc
Rt =
3.3. Xác định hiệu quả kinh tế xã hội của
hoạt động kinh doanh ngoại thương
Ví dụ: Doanh nghiệp X có doanh thu xuất khẩu một lô hàng
trị giá 7 triệu USD. Để có được khoản doanh thu này, DN
đã phải chi ra 0,8 triệu USD để mua vât tư sản xuất sản
phẩm xuất khẩu. Tổng chi phí xuất khẩu hết 100000 triệu
VNĐ. Lãi suất chiết khấu tiền Việt là 8%/năm, tiền đô la
Mỹ là 5%/năm. Tỷ giá hối đoái do ngân hàng VCB công
bố là 16000/USD.
Hỏi: DN X có tiết kiệm được ngoại tệ không?
3.3. Xác định hiệu quả kinh tế xã hội của
hoạt động kinh doanh ngoại thương
• Mức đóng góp vào ngân sách nhà nước (A)
Mức đóng góp vào ngân sách nhà nước
Tổng vốn bình quân
=
A
Tổng vốn bình quân
3.4. Phân tích, đánh giá, lựa chọn phương án kinh
doanh (Giáo trình)
4. Các biện pháp nâng cao hiệu quả kinh tế ngoại
thương
IV. Các biện pháp nâng cao hiệu quả kinh tế
ngoại thương
 Nghiên cứu môi trường quốc tế của doanh nghiệp