THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CÔNG NGHỆ
Ở CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐỊA PHƯƠNG Ở MIỀN TRUNG
PGS-TS. Nguyễn Đức Vượng
Trường Đại học Quảng Bình

I. Đặt vấn Đề
Hệ thống các tổ chức khoa học và công nghệ (KH&CN) ở các trường Đại
học địa phương (ĐHĐP) công lập ở miền trung đã phát triển nhanh từ khi chúng
ta bước vào thời kỳ đổi mới với mục tiêu KH&CN phải trở thành động lực phát
triển của kinh tế - xã hội. Sự phát triển nhanh về các số lượng các tổ chức
KH&CN trong Nhà trường cũng như đội ngũ của cán bộ KH&CN làm việc
trong các tổ chức này đặt ra một vấn đề là phải đánh giá được hiệu quả hoạt
động của các trường, các trung tâm nghiên cứu thuộc trường. Trên cơ sở đó, có
các giải pháp đầu tư, tăng cường tiềm lực, phát huy tính sáng tạo của đội ngũ
cán bộ KH&CN, đồng thời huy động được sự đầu tư của toàn xã hội cho sự phát
triển của KH&CN là vấn đề cần thiết.
II. Thực trạng và giải pháp về nghiên cứu KH&CN
1. Thực trạng về nghiên cứu KH&CN
Chưa có sự liên kết chặt chẽ giữa nghiên cứu, giảng dạy và sản xuất, các
trung tâm nghiên cứu thuộc nhà trường còn được bao cấp một thời gian dài, đã
tạo sức ỳ trong đội ngũ lảnh đạo và cán bộ KH&CN khi phải chuyển sang
phương thức hoạt động mới như cơ chế hoạt động doanh nghiệp.
Số lượng các trung tâm nghiên cứu và nhóm nghiên cứu KH&CN được đầu
tư các trang thiết bị còn thiếu và chưa đồng bộ nên các trung tâm này hay trông
chờ vào sự bao cấp thiết bị phục vụ nghiên cứu của Nhà trường.
Một số văn bản pháp lý cần thiết và cơ chế chính sách để tạo môi trường
cho các trung tâm nghiên cứu KH&CN vẫn còn thiếu và chưa đồng bộ. Thị
trường công nghệ mới bước vào giai đoạn hình thành (còn rất yếu), các trường
chưa có môi trường thuận lợi để thương mại hoá các sản phẩm nghiên cứu của
mình, mà chủ yếu phục vụ giảng dạy còn rất khiêm tốn.
Hoạt động nghiên cứu KH&CN trong các trường đại học cho đến nay,

địa bàn để góp phần nghiên cứu chính sánh đẩy nhanh quá trình đổi mới khoa
học công nghệ. Sở Khoa học và Công nghệ là đơn vị quản lý và chăm lo phát
triển khoa học của tỉnh nhà, thông qua đơn vị này Nhà trường có thể liên kết
nghiên cứu khoa học với các đơn vị khác trên địa bàn và khu vực.
Trường nên hình thành một tổ chức chăm lo phát triển công nghệ và đưa
nhanh kết quả nghiên cứu vào sản xuất. Các cán bộ và tổ chức KH&CN trường
cần chủ động tìm đến các doanh nghiệp để phát hiện các nhu cầu của doanh
nghiệp, đi vào giải quyết những vấn đề KH&CN đáp ứng nhu cầu đó. Trường
mạnh dạn đưa cán bộ giỏi ra nước ngoài học tập, tìm hiểu công nghệ, chuyển
giao về trường, có chính sánh thu hút chuyên gia nước ngoài, đặc biệt là người
Việt Nam định cư tại nước ngoài tham gia các hoạt động phát triển KH&CN của
trường và tham gia thành viên Hội đông khoa học đào tạo của trường.
Các cán bộ KH&CN của Nhà trường phải đem hết tâm huyết để tư vấn,
hiến kế cho các cấp lảnh đạo trung tâm nghiên cứu của mình để có những quyết
định nhanh chóng, đúng đắn và kịp thời nhằm tháo gỡ những vướng mắc, rào
cản để KH&CN trở thành động lực phát triển của Nhà trường, của địa phương.
Các cán bộ KH&CN ở trường cần có tư duy năng động để khắc phục tình trạng
thiếu gắn kết giữa đào tạo - nghiên cứu - sản xuất, kinh doanh.
Nhà trường đào tạo các cán bộ đầu ngành, thành lập các nhóm nghiên cứu
theo các chuyên ngành hẹp để hướng dẫn sinh viên nghiên cứu khoa học, hướng
dẫn học viên cao học và nghiên cứu sinh. Ưu tiên xét duyệt đề tài cấp cơ sở cho
các ngành có thành lập nhóm nghiên cứu, có chế tài thưởng phạt cho các nhóm
2
thực hiện đề tài, khuyến khích các nhóm nghuieen cứu sử dụng số liệu nghiên
cứu được viết báo khoa học tham gia Hội thảo khoa học,…
Hiện nay các doanh nghiệp của chúng ta thường chạy theo những công
nghệ mới từ nước ngoài mà ít chú ý tới những công nghệ mới được tạo ra từ
trong nước. Do vậy, các cấp lảnh đạo nên khuyến khích doanh nghiệp đầu tư
cho KH&CN từ nguồn kinh phí của mình, khuyến khích các doanh nghiệp đặt
hàng với các nhà khoa học, các trường để nhanh chóng đổi mới, cải tiến công

3