Xây dựng giáo án để đạt hiệu quả cao trong giảng dạy thể dục lớp 8
Phần mở đầu
I/. Đặt vấn đề:
Điều 53 Luật giáo dục đã chỉ rõ: Mục tiêu của giáo dục phổ thông là đào tạo thế
hệ trẻ phát triển toàn diện Như vậy giảng dạy Thể dục trong trường THCS là một
nhiệm vụ và là một nhu cầu không thể thiếu được.
Qua những năm giảng dạy bộ môn Thể dục, được dự nhiều giờ, tham khảo một số hồ
sơ, bài soạn của các đồng nghiệp tôi nhận thấy: Việc chuẩn bị bài giảng, soạn giáo án
của một số giáo viên còn sơ sài, qua loa, chiếu lệ. Đa số giáo viên đều soạn vắn tắt,
không cụ thể, chưa đưa ra được những phương pháp dạy học phù hợp với từng đối
tượng, chưa có sự chuẩn bị chu đáo về đồ dùng dạy học hay đưa ra các tình huống sư
phạm có thể xảy ra trong tiết học để tìm biện pháp giải quyết, có phương pháp khắc
phục thích hợp.
Một số giáo viên chưa hiểu rõ vị trí bài giảng trong toàn bộ cấu trúc chương trình,
chưa thấy được mối liên hệ giữa bài đã dạy và bài sẽ dạy. Cũng có những giờ học giáo
viên chưa hiểu rõ đối tượng học sinh, chưa đi đúng trọng tâm của bài. Giờ dạy còn
thiếu dụng cụ, sử dụng đồ dùng dạy học chưa hợp lí, kém hiệu quả
Có những hạn chế trên là do một số nguyên nhân chính sau:
- Giáo viên chưa nghiên cứu kĩ nội dung bài học. Chưa nghiên cứu các phương pháp
dạy học trong sách hướng dẫn giáo viên, chưa chịu khó tìm tòi, bổ sung những phương
pháp mới thích hợp.
- Chuẩn bị đồ dùng dạy học chưa chu đáo.
- Không nắm vững từng đối tượng học sinh.
- Thực hiện chưa tốt việc soạn giáo án, chuẩn bị bài.
Tất cả những nguyên nhân trên dẫn đến tình trạng:
Họ và tên: tạ xuân Minh đơn vị công tác: trường thcs tuân đạo

1
Xây dựng giáo án để đạt hiệu quả cao trong giảng dạy thể dục lớp 8
- Học sinh học một cách thụ động, không phát huy được tính tích cực, chủ động và
sáng tạo của học sinh.

học, tạo không khí hưng phấn, phấn khởi, để giờ học thêm sinh động, hấp dẫn, giúp các
em hứng thú tham gia tập luyện đạt đến lượng vận động hợp lí. Bên cạnh đó, thông qua
các hình thức đa dạng phong phú, phương pháp luyện tập phù hợp với từng đối tượng
học sinh nhằm nâng cao tính tích cực, chủ động, sáng tạo của các em, giáo dục các em
trở thành những học sinh có đạo đức tốt, biết giữ gìn kỉ luật, biết phấn đấu vượt qua
những trở ngại, khó khăn trong cuộc sống, trở thành những con ngoan, trò giỏi, tạo sự
hứng thú để các em yêu thích môn học góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện
của ngành Giáo dục nước nhà .
III/. Đối tượng nghiên cứu:
Học sinh lớp 8 trường Trung học cơ sở Tuân Đạo - Lạc Sơn - Hòa Bình.
iV/. Nhiệm vụ nghiên cứu :
- Nghiên cứu chỉ đạo của Sở GD - ĐT Hòa Bình về giáo dục toàn diện học sinh, về
chương trình và phương pháp giảng bộ môn Thể dục trong các trường THCS.
- Nghiên cứu nhận thức của học sinh về tầm quan trọng của việc học tập môn Thể dục.
- Tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến những hạn chế trong giảng dạy bộ môn thể dục ở
trường THCS hiện nay.
- Thực hiện một số giải pháp sau :
+ Tìm hiểu học sinh - Phân loại đối tượng.
+ Tìm hiểu bài dạy.
+ Sưu tầm và nghiên cứu tư liệu phục vụ bài giảng .
+ Chuẩn bị đồ dùng dạy học.
+ Xây dựng giáo án.
+ Dự kiến các tình huống có thể xảy ra.
+ Rút ra bài học kinh nghiệm.
Họ và tên: tạ xuân Minh đơn vị công tác: trường thcs tuân đạo

3
Xây dựng giáo án để đạt hiệu quả cao trong giảng dạy thể dục lớp 8
V/. Phương pháp nghiên cứu :
- Điều tra.

luyện tập TDTT có thể nâng cao được sự thăng bằng, tính linh hoạt, khả năng phân
tích, tổng hợp, khả năng thích ứng của cơ thể đối với sự thay đổi đột ngột của hoàn
cảnh khí hậu, thời tiết.
+ Luyện tập TDTT còn có ảnh hưởng không nhỏ đến sự phát triển về tâm lý, hình
thành nhân cách, đây cũng là cơ sở, thời điểm, phương tiện tốt để chuẩn bị cho học
sinh THCS các vốn tri thức vận động, để các em sẵn sàng, đủ sức khỏe học tập vươn
lên tiến bộ, đồng thời bồi dưỡng, giáo dục, phát triển thói quen hoạt động, vận động
TDTT trong đời sống, ý thức quan tâm và hoạt động tập thể, tính tích cực, tính kỉ luật,
tính tự tin, khiêm tốn và những hành vi đạo đức tốt khác
Với những ý nghĩa tác dụng trên, việc học thể dục trong trường THCS là không thể
thiếu được. Để giảng dạy môn Thể dục đạt hiệu quả chúng ta có nhiều phương pháp,
nhưng trước hết các phương pháp đó phải được người giáo viên sắp xếp một cách khoa
học, sử dụng hợp lí, linh hoạt, phù hợp với từng đối tượng học sinh. Muốn đạt được
điều đó người giáo viên trước khi lên lớp phải chuẩn bị kĩ bài giảng thông qua việc
soạn giáo án của mình.
Chuẩn bị tốt giáo án trước khi lên lớp là một việc làm hết sức quan trọng để đảm
bảo thành công của một tiết dạy, một bài học. Các nhà Giáo dục đã từng khuyến cáo
giáo viên rằng: Một giáo án tốt quyết định tới 50% thành công của tiết dạy học. Thực
vậy, nếu người giáo viên dành công sức để soạn một kế hoạch bài học thật hoàn chỉnh
và chi tiết có nghĩa là mọi việc trên lớp đã được hình dung và phác thảo đầy đủ, bài học
có những dự báo tình huống sư phạm có thể xuất hiện trên lớp, giúp người giáo viên tự
tin lên lớp một cách chủ động.
Họ và tên: tạ xuân Minh đơn vị công tác: trường thcs tuân đạo

5
Xây dựng giáo án để đạt hiệu quả cao trong giảng dạy thể dục lớp 8
Chất lượng soạn giáo án thể hiện trình độ sư phạm, tính sáng tạo, nghệ thuật giáo
dục của giáo viên, giáo án giảng dạy TDTT có tính chuyên biệt, nên với việc thực hiện
giáo án, giáo viên không chỉ chuẩn bị bài toàn diện các tri thức khoa học cần thiết, mà
cần qua đó để trao đổi vốn kĩ năng vận động phong phú, làm đúng các kĩ thuật, động

Từ thực tế trên, tôi nhận thấy việc đổi mới phương pháp giảng dạy môn Thể dục là
một nhu cầu cấp thiết, đòi hỏi mỗi giáo viên phải có sự tư duy, đầu tư thời gian công
sức vào chuẩn bị bài giảng. Có như vậy việc giảng dạy Thể dục mới thực sự có ý nghĩa
và đạt hiệu quả cao.
Chương 3: Thực nghiệm và kết quả thực nghiệm.
A. Thực nghiệm khoa học :
Căn cứ vào thực trạng trên đây tôi đã xây dựng cho bản thân một số bước chuẩn
bị bài giảng trước khi lên lớp, điều đó đã giúp tôi vững vàng hơn trong chuyên môn, tự
tin hơn trong giảng dạy.
Bên cạnh đó, chúng ta cũng biết: Giáo án là tài liệu phục vụ giảng dạy trên lớp
hoặc các giờ luyện tập TDTT. Giáo án phải thể hiện được mục đích, nhiệm vụ giáo
dục, nội dung, phương pháp giảng dạy, tổ chức sư phạm và các điều kiện đảm bảo.
Giáo án được xây dựng và soạn theo nội dung chương trình, kế hoạch dạy học
quy định theo từng phần, từng tuần, và từng tiết học. Khi tiến hành soạn giáo án, cần
chú ý những vấn đề sau:
- Cần chuẩn bị hệ thống tri thức liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp tới nội dung
giảng dạy, mối quan hệ giữa các phần, các nhiệm vụ và mục tiêu giáo dục cần đạt.
- Nghiên cứu, đánh giá sát thực trình độ vận động, đặc điểm lứa tuổi, sức khỏe
và khả năng tiếp thu, hoạt động, vận động của học sinh.
Họ và tên: tạ xuân Minh đơn vị công tác: trường thcs tuân đạo

7
Xây dựng giáo án để đạt hiệu quả cao trong giảng dạy thể dục lớp 8
- Tìm tòi, sáng tạo, xây dựng, tổ chức các điều kiện cơ sở vật chất, phương tiện
(có thể) phục vụ kịp thời nội dung bài học - đảm bảo để giáo án thực hiện đúng mục
tiêu và đảm bảo sử dụng hợp lý các phương pháp.
- Trong mỗi giáo án, giáo viên khi soạn cần phải xác định rõ mức độ yêu cầu,
nhiệm vụ về giáo dục, mức độ cần đạt được của kĩ thuật động tác, các phương pháp sửa
chữa sai lầm, dụng cụ bổ trợ phục vụ thực hiện bài tập cần nêu rõ phần trọng tâm,
trọng điểm của động tác mẫu, và các yếu tố đảm bảo khác, để tạo điều kiện cho giờ học

Học lực
Nhóm Đối tượng Tỉ lệ
Nhóm 1 Học lực Giỏi 35,4%
Nhóm 2 Học lực Khá 38,7%
Nhóm 3 Học lực Trung bình 20,8%
Nhóm 4 Học lực Yếu 5,1%
Sở thích
Nhóm Đối tượng Tỉ lệ
Nhóm 1 Yêu thích môn học 70,7%
Họ và tên: tạ xuân Minh đơn vị công tác: trường thcs tuân đạo

9
Xây dựng giáo án để đạt hiệu quả cao trong giảng dạy thể dục lớp 8
Nhóm 2 Không yêu thích môn học 29,3%
Căn cứ vào các nhóm đối tượng này tôi đã đưa ra được một số phương pháp giảng
dạy các bài học có hiệu quả.
II. Tìm hiểu bài dạy :
Người giáo viên muốn xây dựng được một giáo án cụ thể, trước hết cần phải nắm
vững nội dung bài giảng ấy. Muốn vậy, trước khi soạn bài giáo viên cần phải:
- Đọc kĩ phần bài dạy trong sách giáo khoa, xác định trọng tâm của bài.
- Đọc kĩ phần hướng dẫn giảng dạy trong sách giáo viên để nắm vững yêu cầu,
thủ pháp lên lớp, bổ sung những thủ pháp còn thiếu, các phương pháp sáng tạo…sao
cho phù hợp với trình độ của học sinh và qua đó định hướng chuẩn bị các đồ dùng dạy
học cần sử dụng.
- Giáo viên phải luyện tập các động tác thị phạm một cách linh hoạt, chính xác.
*Minh họa: Tìm hiểu bài:
Bài: Nhảy cao - chạy bền
1. Tìm hiểu nội dung bài trong SGK :
Bài gồm 2 phần:
• Phần 1: nhảy cao.

+ Tập mô phỏng từng cử động của giai đoạn qua xà thấp.
+ Đứng trên bục cao thực hiện kĩ thuật qua xà và kĩ thuật tiếp đất.
- Phương pháp hoàn chỉnh:
Tập hoàn chỉnh 4 giai đoạn kĩ thuật nhảy cao: Chạy đà - Giậm nhảy -
Trên không - Tiếp đất.
Họ và tên: tạ xuân Minh đơn vị công tác: trường thcs tuân đạo

11
Xây dựng giáo án để đạt hiệu quả cao trong giảng dạy thể dục lớp 8
- Phương pháp tập luyện vòng tròn:
Chia 4 nhóm vòng tròn thay đổi nội dung tập luyện, mỗi nhóm được
thực hiện một bài tập theo sự quy định cụ thể sau một số thời gian định trước,
sau đó các nhóm chuyển đổi vị trí cho nhau.
- Phương pháp luyện tập trò chơi:
Thực hiện luyện tập chạy bền bằng phương pháp trò chơi “Vượt chướng ngại vật
tiếp sức”.
III. Sưu tầm tư liệu phục vụ bài giảng :
Căn cứ vào nội dung chính của bài, người giáo viên cần sưu tầm thêm những tư
liệu khác để bổ sung vào nội dung đó nhằm tạo sự đa dạng, phong phú, mới mẻ và
tăng sức hấp dẫn. Trước khi xây dựng nội dung chính thức, giáo viên cần sưu tầm,
nghiên cứu nhiều bài viết, các giáo trình chuyên môn, sưu tầm các tranh ảnh, băng đĩa
hình, các mẩu chuyện về một số vận động viên tiêu biểu trong và ngoài nước…để minh
họa trong bài giảng. Khi nghiên cứu tài liệu chúng ta phải tìm ra những ý chính ngắn
gọn, súc tích, có ý nghĩa giáo dục để gắn kết và đưa vào bài giảng một cách hợp lí.
Để xây dựng giáo án Bài: Nhảy cao - Chạy bền Tôi đã sưu tầm và tham khảo
một số tư liệu sau.
Sưu tầm:
Tranh ảnh (ảnh một số vận động viên, tranh kĩ thuật nhảy cao, chạy bền).
+ ảnh vận động viên nổi tiếng Thế giới: Vận động viên nam J.Xôtômayo (Cu Ba)
Nhảy cao qua mức xà 2,45m ngày 27/7/1993 tại Salamanca. Vận động viên nữ

Phương pháp
Số lần Thời gian
1. Mở đầu 1-
Họ và tên: tạ xuân Minh đơn vị công tác: trường thcs tuân đạo

13
Xây dựng giáo án để đạt hiệu quả cao trong giảng dạy thể dục lớp 8
2-
3-
2. Cơ bản 1-
2-
3-
3. Kết thúc 1- Củng cố, nhận xét.
2- Bài tập về nhà.
Minh họa bằng một bài soạn cụ thể :
Ngày soạn: / /2009
Ngày dạy : / /2009.
Bài : nhảy cao - Chạy bền
I. Mục tiêu:
1. Nhảy cao :
• Ôn động tác bổ trợ, đà 3 bước giậm nhảy đá lăng, chạy đà - đặt chân vào
điểm giậm nhảy, giậm nhảy đá lăng.
• Học giai đoạn qua xà và tiếp đất nhảy cao ( Kiểu bước qua ).
• Yêu cầu:
- Học sinh thực hiện tốt các động tác bổ trợ, chạy đà 3 bước tự nhiên giậm
nhảy mạnh, đúng kỹ thuật.
Họ và tên: tạ xuân Minh đơn vị công tác: trường thcs tuân đạo

14
Xây dựng giáo án để đạt hiệu quả cao trong giảng dạy thể dục lớp 8

x x x x x

x x x x x
o o o o o
o o o o o
Giới hạn

III. Nội dung và phương pháp lên lớp:
Nội dung định lượng Phương pháp - Tổ chức
Thời gian Số lần
A. Phần mở đầu:
1- Nhận lớp:
+ Kiểm tra sĩ số, sân tập,
dụng cụ, trang phục, nắm
bắt tình hình sức khỏe học
sinh.
+ Phổ biến nội dung, yêu
cầu bài học.
7- 9ph
1-2 ph
- Học sinh xếp 4 hàng ngang, cự li
hẹp.
x x x x x x
x x x x x x
x x x x x x
x x x x x x
Họ và tên: tạ xuân Minh đơn vị công tác: trường thcs tuân đạo

16
Xây dựng giáo án để đạt hiệu quả cao trong giảng dạy thể dục lớp 8

2L
4L/chân
4L/chân
4L/chân
3L


o CS

- Cán sự điều hành.
- Giáo viên quan sát.
- Học sinh đứng 2 hàng 1 bên hướng
mặt giữa.
Họ và tên: tạ xuân Minh đơn vị công tác: trường thcs tuân đạo

17
Xây dựng giáo án để đạt hiệu quả cao trong giảng dạy thể dục lớp 8
+ Tập đánh tay tại chỗ.
+ Ôn 1 bước giậm nhảy đá
lăng.
+ Đi 3 bước giậm nhảy đá
lăng.
+ Chạy 3 bước giậm nhảy
đá
lăng.
* Kiểm tra bài cũ. (2 hs)
- ý nghĩa giai đoạn chạy đà?

- Đội hình: (2 hàng trên ngồi)
x Đệm x
x x x x
x x x x
x x x x

Tranh 
Họ và tên: tạ xuân Minh đơn vị công tác: trường thcs tuân đạo

18
Xây dựng giáo án để đạt hiệu quả cao trong giảng dạy thể dục lớp 8
từng cử động động tác ở
mức xà thấp.
- Lần 3: Làm mẫu trên bục
cao thực hiện giai đoạn qua
xà + tiếp đất để thực hiện kĩ
thuật qua xà + tiếp đất tốt.
Cho 2 học sinh bảo hiểm
c.Luyện tập:
+ Thực hiện kĩ thuật qua xà
tiếp đất trên bục cao.
+ Chạy đà 3 bước giậm
nhảy
đá lăng vào vật cao.
+ Thực tập trên bục cao kỹ
thuật qua xà và tiếp đất.
+ Đà 1 bước giậm nhảy qua
xà và tiếp đất.
+ Đà 3 bước giậm nhảy qua
xà và tiếp đất.

+ Các trường hợp phạm quy.
C. Kết thúc:
1. Hồi tĩnh.
(Theo nhạc bài “Cánh diều đỏ thắm”-
Nhạc: Duy Quang)
+ Điều hòa.
+ Động tác thả lỏng cơ
bắp
+ Hai học sinh làm động
tác thả lỏng cho nhau.
2. Nhận xét.
+ Ưu điểm.
+ Khuyết điểm.
3. Bài tập về nhà.
+ Phân chia theo từng
nhóm đối tượng yếu về kỹ
thuật hoặc thể lực để ra bài
thời gian
đổi nội
dung của
2 nhóm
tập.
4- 5 ph
3-4 lần
1-2 lần
1-2 lần
4-6 lần
Thực hiện qua xà không có bục nhảy.
Giáo viên gọi 1-2 học sinh có kĩ thuật
tốt lên thực hiện, nhóm quan sát,

- Nếu học sinh sai khi tiếp đất (không chùng gối để giảm chấn động) giáo viên sẽ
hướng dẫn cách sửa bằng cách tập nhảy từ trên bục cao xuống đệm thực hiện chùng gối
để giảm chấn động…
Đặc biệt giáo viên cần hướng dẫn Cán sự cách phát hiện và sửa sai để các em
có thể tự giúp nhau sửa chữa khi chia nhóm luyện tập mà không cần giáo viên.
VII. Rút kinh nghiệm giờ dạy :
Họ và tên: tạ xuân Minh đơn vị công tác: trường thcs tuân đạo

21
Xây dựng giáo án để đạt hiệu quả cao trong giảng dạy thể dục lớp 8
Sau khi thực hiện lên lớp với giáo án trên tôi nhận thấy 100% học sinh lớp 8 rất
hứng thú học tập, các em sôi nổi, tích cực và tập trung cao vào bài giảng.
Kết quả khảo sát cho thấy, những em không yêu thích học bộ môn Thể dục cũng
chủ động, tích cực xây dựng bài tốt hơn, luyện tập đạt thành tích cao hơn nằm ngoài dự
kiến của giáo viên.
Kết quả kiểm tra cụ thể như sau :
TSH
S
Số học sinh
thực hiện
đúng yêu cầu
Tỉ lệ
Số học sinh
thực hiện
chưa đạt yêu
cầu
Tỉ lệ Lý do chưa đạt yêu cầu
85 82 96,5% 3 3,5% - 1 HS chân giậm nhẩy co
chậm, không khéo léo làm
rơi xà.

90.6% 9.4% 85.5% 14.5% 87.1% 12.9%
Họ và tên: tạ xuân Minh đơn vị công tác: trường thcs tuân đạo

23
Xây dựng giáo án để đạt hiệu quả cao trong giảng dạy thể dục lớp 8
không?
Học Thể dục có
đem lại lợi ích cho
tương lai của em
không?
76.7% 23.3% 71.8% 28.2% 73.4% 26.6%
Kết quả học tập của học sinh lớp 8 trường THCS Tuân Đạo bộ môn Thể dục năm
học 2008 - 2009 như sau:
Lớp Giỏi Khá Trung bình Yếu
8A 67,3% 25,3% 7,4% 0
8B 65,7% 25,2% 9,1% 0
8C 68,9% 24,3% 6,8% 0
Kết luận
Họ và tên: tạ xuân Minh đơn vị công tác: trường thcs tuân đạo

24
Xây dựng giáo án để đạt hiệu quả cao trong giảng dạy thể dục lớp 8
Để có một giờ dạy tốt, người giáo viên phải chuẩn bị bài tốt, các bước lên lớp, tiến
trình của bài giảng được chuẩn bị chu đáo, cẩn thận trong bài soạn sẽ giúp người giáo
viên vững vàng, tự tin trước học sinh, đem đến cho học sinh một giờ học vui tươi, thoải
mái, đó chính là yếu tố quyết định sự thành công của bài giảng.
Việc tìm hiểu, nắm vững đối tượng học sinh giúp cho người giáo viên xây dựng
được các phương pháp dạy phù hợp với đối tượng, tìm ra điểm yếu của từng em để
giúp các em khắc phục điểm yếu đó, tạo sự ham thích, hứng thú học tập, các em sẽ
thấy học Thể dục không khó, không ngại, điều đó giúp các em yêu thích môn học hơn.