SKKN: KINH NGHIỆM TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN
LỚP CỦA TRƯỜNG TIỂU HỌC THTH
PHẦN 1 – ĐẶT VẤN ĐỀ
I. Lý do chọn đề tài
Đảng ta và Bác Hồ coi công tác thiếu niên và nhi đồng là sự nghiệp đào tạo một lớp
người mới cho đất nước. Việc giáo dục cho các em là một khoa học, một nghệ thuật, không
nên tùy tiện chủ quan. Bác Hồ nói: “Ngày nay chúng là nhi đồng, ít năm sau chúng sẽ là công
dân, cán bộ. Vì vậy chính phủ, các đoàn thể và tất cả đồng bào có trách nhiệm giúp sức vào
việc giáo dục nhi đồng ”.
Quan điểm khoa học đó còn được Bác chỉ rõ qua các gợi ý về phương pháp giáo dục
trẻ em là tạo cho các em: Học mà chơi, chơi mà học. Người khẳng định giáo dục thiếu nhi là
một khoa học, một nghệ thuật. Chính vì thế Người luôn mong muốn trong tâm hồn các em
trong sáng hồn nhiên có được những ảnh hưởng tốt đẹp để tạo nên một lớp người mới phát
triển toàn diện. Đảng ta từng nhấn mạnh: “Tiền đồ rạng rỡ của Tổ quốc Việt Nam XHCN nằm
trong tay thanh niên, thiếu niên và nhi đồng”.
Trong trường tiểu học, các em được học tập những kiến thức cơ bản về tự nhiên, xã
hội, được học tập, vui chơi và đặc biệt là tham gia mọi hoạt động để phát triển về trí, đức, thể,
mỹ.Từ đó các em hoàn thiện dần về nhân cách, biết tự chủ, tự tin và làm chủ cuộc sống
Để đáp ứng yêu cầu đó, song song với hoạt động giáo dục của nhà trường, tôi đã tổ
chức cho học sinh tham gia nhiều hoạt động như tuyên tủyền, đóng tiểu phẩm, văn nghệ, thi
thể thao… trong đó việc tổ chức cho các em tham gia chương trình sinh hoạt ngoài giờ lên lớp
đã mang lại cho các em niềm ham thích tìm hiểu, học hỏi.
Chính vì vậy, trong bài viết này tôi muốn đưa ra “Kinh nghiệm tổ chức hoạt động
giáo dục ngoài giờ lên lớp của trường Tiểu học THTH” Nhằm khẳng định những kết quả
hoạt động tại cơ sở nói riêng, đồng thời góp thêm một chút kinh nghiệm để giúp cho hoạt
động Đội ngày một phát triển cả về bề rộng và chiều sâu.
II. Mục đích nghiên cứu
Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh là tổ chức của thiếu nhi Việt Nam, là tổ chức
nòng cốt trong các phong trào thiếu nhi, là lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường. Đội
lấy 5 Điều Bác Hồ dạy thiếu niên nhi đồng làm mục tiêu phấn đấu rèn luyện, phát triển mọi
khả năng trong học tập, hoạt động và vui chơi.
xã hội, chúng đều vui, đều học”.
Lời dạy của Bác cho đến nay vẫn rất gần và sống động trong thực tiễn công tác Đội và
phong trào thiếu nhi, đòi hỏi người cán bộ phụ trách Đội phải luôn lấy lời dạy của Bác làm
kim chỉ nam cho hoạt động của mình nghĩa là bên cạnh việc dạy chữ cần tổ chức cho các em
vui chơi. Vui chơi cũng là một hình thức giáo dục vui vẻ, nhẹ nhàng mà hiệu quả. Giáo dục
cho thiếu nhi phải kết hợp cả ba yếu tố đức dục, trí dục, thể dục mà mục tiêu cao nhất là:
“Cách dạy trẻ cần làm cho chúng biết yêu Tổ quốc, thương đồng bào, biết giữ gìn vệ sinh, giữ
gìn kỷ luật, học văn hóa”.
Hiểu được ý nghĩ sâu sắc từ câu nói đó và bằng cả tấm lòng tôn kính Bác, tôi đã tìm
hiểu để nắm bắt được yêu cầu về nội dung phưuơng pháp giáo dục, nắm bắt được đặc điểm về
tâm sinh lý lứa tuổi của các em: Hiếu động, dễ nhớ, dễ quên, thích tìm hiểu, khám phá nhưng
cũng chóng nhàm chán, tâm lý thích: “Học mà chơi, chơi mà học” của các em để đưa ra
những nội dung phù hợp trong mỗi chương trình, tạo sự hấp dẫn, thu hút các em tham gia
đồng thời tạo cho các em sự vui vẻ, hoạt bát, hồn nhiên.
Thông qua chương trình, các em phát huy được tính sáng tạo, tính năng động, tự chủ
của mình, được hoà mình vào tập thể, được giao lưu học tập, được tìm hiểu các kiến thức có
nội dung phong phú để từ đó hướng các em tới những chuẩn mực về đạo đức, những hiểu biết
về văn hoá mà các cấp, ngành làm công tác giáo dục mong muốn.
3
- Việc tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp là một việc làm khoa học và sáng tạo, đòi
hỏi người phụ trách phải kiên nhẫn bền bỉ và thường xuyên trau dồi kinh nghiệm đóng góp
cho khoa học công tác Đội.
- Vậy một liên đội có phong trào Đội phát triển mạnh là do cách tổ chức hoạt động
ngoài giờ lên lớp thường xuyên coa tính sáng tạo, phù hợp với lứa tuổi và có hiệu quả.
II. Thực trạng vấn đề nghiên cứu
Trường tiểu học THTH, quận AAA – BBB nằm trên phố CCC, phường DDD. Do vậy
phần đông là con em công nhân, con gia đình kinh doanh. Các em phần lớn đều dễ bảo, có
phần mạnh dạn và nhiệt tình trong hoạt động Đội.
Trường đạt danh hiệu tiên tiến xuất sắc cấp Thành phố. Ban giám hiệu nhà trường,
công Đoàn, hội cha mẹ học sinh, ban chăm sóc thiếu nhi phường DDD, giáo viên chủ nhiệm
2. Xây dựng kế hoạch chương trình:
Căn cứ vào nội dung chương trình năm học 20 – 20 : Là năm Đội viên - Nhi
đồng thi đua rèn đức - luyện tài lập thành tích chào mừng Đại hội Đoàn Quận
AAA tiến tới Đại hội Đoàn Thành phố lần thứ …. ; Đại hội Đoàn toàn quốc lần
thứ ….; Năm tiếp tục thực hiện kết luận Hội nghị lần thứ … Ban Chấp hành TW
Đoàn khóa …. về “Tăng cường công tác chăm sóc, giáo dục thiếu niên – Nhi
đồng và xây dựng Đội TNTP Hồ Chí Minh, giai đoạn 20 – 20 ”. Kỷ niệm …
năm ngày thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, … năm ngày thành lập Đội
TNTP Hồ Chí Minh, …. năm ngày sinh nhật Bác… tôi đã xây dựng theo chủ
điểm tháng, tuần với chương trình hoạt động ngoài giờ lên lớp như sau:
Tháng Chủ đề Tuần Nội dung Hình thức
9
Vui hội ngày
khai trường
3
4
* Tìm hiểu về trường, lớp, chương
trình hoạt động Đội.
* Tìm hiểu luật an toàn giao thông.
Từ hàng dọc: ĐI BÊN PHẢI
Hội vui học tốt
Trò chơi ô chữ
10
Mừng Thủ
đô anh hùng
6
8
* Tìm hiểu các làng nghề truyền
thống của Hà Nội.
* Tìm hiểu di tích lịch sử của Thủ
1/07
Đón mùa
xuân mới
20
21
* Tìm hiểu về các loại Hoa
Từ chìa khoá: ĐÀO NHẬT TÂN
* Hội học mùa xuân
Trò chơi ô chữ
Hội vui học tốt
2
Mừng Đảng
quang vinh
22
25
* Tìm hiểu về Đảng CSVN.
Từ chìa khoá: ƠN ĐẢNG
* Tìm hiểu môn học em thích
Trò chơi ô chữ
Hội vui học tốt
3
Tiến bước
dưới cờ Đoàn
26
28
26/3
29
* Tìm hiểu về ngày Quốc tế phụ nữ.
Từ chìa khoá: HIẾU THẢO
* Tìm hiểu truyền thống của Đoàn
35
15/5
* Tìm hiểu truyền thống Đội TNTP
Hồ Chí Minh (15/5/1941)
* Tìm hiểu về cuộc đời và sự nghiệp
của Bác.
Từ chìa khoá: BẾN NHÀ RỒNG
* … mùa hoa - Đội ta lớn lên cùng
Đất nước.
Hái hoa dân
chủ
Trò chơi ô chữ
Hội vui học tốt
3. Tổ chức thực hiện:
Qua các đợt tập huấn về cách tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp, sự tìm tòi học hỏi,
kinh nghiệm của bản thân. Đặc biệt là các chương trình giải trí trên truyền hình như: “Lực sĩ tí
hon”; “Đường lên đỉnh Olimpia”; “Theo dòng lịch sử”; “Vượt qua thử thách”… tôi tham khảo
và tổ chức các hình thức cho phù hợp với liên đội mình.
3.1. Hình thức: “Hội vui học tốt”
* Mục đích:
6
Để giúp các em học sinh ôn lại kiến thức của các môn học thì việc tổ chức cho các em
tham gia vào “Hội vui học tập” là điều cần thiết. Hình thức này tuy có mất nhiều thời gian
hơn so với các hình thức khác nhưng lại giúp các em ôn lại kiến thức một cách có hệ thống,
rèn luyện phản xạ nhanh, tinh thần đoàn kết của tập thể. Thường sử dụng hình thức này trong
những tháng thi đua cao điểm.
3.1.1. Cách thức tổ chức:
Được tổ chức từ các tập thể lớp, chi đội đến liên đội với các phần thi:
Phần 1: Màn chào hỏi
Phần 2: Thi kiến thức (Môn Tiếng việt, toán, Tiếng Anh, khoa học, lịch sử, âm
Đáp án: “Có công mài sắt có ngày nên kim”
Câu 2: Có 3 câu hỏi, mỗi câu được 10 điểm, nếu trả lời được 3 câu được 30 điểm.
Cho đoạn thơ sau:
Em nghe thầy đọc bao ngày
Tiếng thơ đỏ nắng xanh cây quanh nhà
Mái chèo nghe vọng sông xa
Êm êm nghe tiếng của bà năm xưa
Đoạn thơ trên được trích trong bài thơ nào? (10đ)
Hãy nêu tên tác giả của bài thơ? (10đ)
Bạn hãy trình bày bài thơ đó? (10đ)
Đáp án: Bài thơ “ Nghe thầy đọc thơ”, tác giả Trần Đăng Khoa.
Câu 3: Tìm một từ có thể điền vào tất cả các chỗ trống trong những câu thanh ngữ, tục
ngữ, danh ngôn sau:
- Muốn biết phải hỏi, muốn giỏi phải
- Đi một ngày đàng một sàng khôn
- Thầy không tày bạn.
- đi đôi với hành.
- , nữa mãi.
Đáp án: Từ học
MÔN TOÁN
Trong phép chia hết, muốn tìm số chia ta làm thế nào? Nêu một phép chia có thương
bằng số bị chia.
- Học sinh tự làm.
(Người dẫn chương trình cộng điểm phần thi môn Tiếng việt và toán).
MÔN KHOA
Hãy kể tên các nguồn nước trên trái đất?
Đáp án: Nước sông ngòi, ao hồ, nước khe, nước ngầm, nước biển.
MÔN LỊCH SỬ
Câu 1: Năm 1010 Lý Công Uẩn rời đô về Thăng Long sau đó đổi tên là Hà Nội. Em
hãy cho biết Hà Nội có tên chính thức vào năm nào?
Đáp án: + Lý cây xanh – Dân ca Nam Bộ
+ Ru em – Dân ca Xê Đăng
+Trống cơm – Dân ca Quan họ Bắc Ninh
+ Cò lả - Dân ca Bác bộ
+ Quê hương tươi đẹp – Dân ca Nùng
* Kết thúc trò chơi: Công bố dành chiến thắng và trao phần thưởng
9
6. Tổng kết hội thi: Người dẫn chương trình tổng kết điểm của BGK của các đội chơi,
mời đại biểu về dự phát biểu ý kiến và trao thưởng cho các đội chơi.
3.2. Hình thức: “Hái hoa dân chủ”
Với hình thức này giúp các em học sinh trong toàn liên đội được tham gia. Qua trò
chơi các em được rèn luyện về phản xạ và khả năng tư duy cao.
3.2.1. Cách thức tổ chức:
Câu hỏi được đưa ra về các lĩnh vực: Tìm hiểu sự kiện, âm nhạc, giáo dục truyền
thống, tấm gương tiêu biểu……từ dễ đến khó phù hợp với 5 khối và được gắn vào những
bông hoa theo màu sắc từ khối 1 đến khối 5 gắn trên 2 cây Ngũ Gia Bì của sân khấu.
Khối 1: Hoa màu trắng
Khối 2: Hoa màu hồng
Khối 3: Hoa màu đỏ
Khối 4: Hoa màu vàng
Khối 5: Hoa màu xanh
Học sinh lên hái hoa, nếu trả lời đúng được nhận phần thưởng của ban tổ chức.(quyển
vở, bút chì, thước kẻ .v.v). Nếu trả lời sai bạn khác sẽ dành quyền trả lời.
3.2.3. Ví dụ cụ thể:
Chủ điểm tháng 5 : Tự hào truyền thống Đội.
a) Mục đích:
Thông qua cuộc chơi gúp các em có những hiểu biết về tổ chức Đội TNTP Hồ Chí
Minh. Thể hiện lòng biết ơn, niềm tự hào đối với các anh hùng nhỏ tuổi. Từ đó các em phấn
đấu học tập, rèn luyện để trở thành Đội viên tốt, cháu ngoan Bác Hồ.
b) Chuẩn bị:
(Năm 1941: Đội mang tên Đội nhi đồng cứu quốc.
Năm 1952: Đội mang tên Đội thiếu nhi tháng 8
Năm 1956: Đội mang tên Đội TNTP.
Năm 1770 đến nay: Đội mang tên Đội TNTP Hồ Chí Minh).
3.3. Hình thức: “Trò chơi ô chữ”:
Đây là hình thức luôn thu hút các em tham gia nhiệt tình nhất. Ở hình thức này các em
học sinh tham gia tìm hiểu những ô chữ kỳ diệu theo từng chủ điểm giúp các em rèn luyện
khả năng tư duy, óc phán đoán khi tìm tiếng, từ. Từ đó các em được lĩnh hội, bổ sung thêm
nhiều kiến thức trong học tập.
3.3.1. Cách thức tổ chức:
* Đoán từ hàng ngang ra từ hàng dọc.
* Đoán từ hàng ngang tìm từ chìa khoá.
Với mỗi câu trả lời đúng từ hàng ngang, các em sẽ được nhận phần thưởng là 1 quyển
vở, (thước kẻ, bút chì, cục tẩy…) tìm ra chìa khoá (hay từ hàng dọc) sẽ được nhận phần
thưởng là 2 quyển vở.
3.3.2. Đồ dùng phục vụ:
11
Bảng di động được kẻ ô sẵn theo nội dung câu hỏi hàng ngang và hàng dọc, phấn màu
để điền chữ (Phấn mầu trắng hàng ngang, Phấn màu đỏ chữ hàng dọc)
3.3.3. Ví dụ cụ thể:
Chủ điểm tháng 5 – Mừng sinh nhật Bác.
a) Mục đích: Giúp các em hiểu sơ lược về cuộc đời và sự nghiệp của Bác Hồ. Tự hào
là cháu ngoan của Bác, các em phấn đấu rèn luyện, học tập tốt để troẻ thành Đội viên tốt,
cháu ngoan Bác Hồ, chủ nhân tương lai của đất nước.
b) Chuẩn bị:
* Bảng di động
* Phấn màu đỏ để ghi từ hàng dọc.
* Phấn màu trắng để ghi chữ cái hàng ngang.
* ảnh chụp: Chân dung Bác, cảng Bến Nhà Rồng.
c) Nội dung ô chữ:
HỒ QUANG xuất hiện chữ H
Hàng ngang thứ 6: (Từ gồm 10 chữ cái) : Tên 2 nữ tướng trong cuộc khởi nghĩa chống
giặc phương Bắc xâm lược.
HAI BÀ TRƯNG xuất hiện À
Hàng ngang thứ 7: (Từ gòm 7 chữ cái):
Chẳng thơm cũng thể hoa nhài
Dẫu không thanh lịch cũng người………
TRÀNG AN xuất hiện chữ R
Hàng ngang thứ 8: (Từ gồm 4 chữ cái) : Đây là con sông còn có tên là Nhị Hà.
HỒNG xuất hiện Ồ
Hàng ngang thứ 9: (Từ gồm 8 chữ cái) : Tên vị vua chiến thắng quân Nam Hán trên
sông Bạch Đằng.
NGÔ QUYỀN xuất hiện N
Hàng ngang thứ 10: (Từ gồm 9 chữ cái) : Phố có số nhà 48, nơi đây vào năm 1945,
Chủ tịch Hồ Chí Minh viết Bản Tuyên ngôn độc lập bất hủ.
HÀNG NGANG xuất hiện G
Các chữ xuất hiện: BẾN NHÀ RỒNG
Gợi ý từ chìa khoá: Từ gồm 3 tiếng có 10 chữ cái: Tên một bến cảng của thành phố
mang tên Bác. Nơi đây vào ngày 5/6/1911, Bác Hồ của chúng ta đã ra đi tìm đường cứu nước.
Trên đây là một số hình thức tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp của liên đội tôi, hoạt
động này đã thu hút 100% các em trong liên đội tham gia, nó tạo cho các em sự thoải mái,
không nhàm chán mà còn giúp các em chăm chỉ, hăng say, phấn đấu, rèn luyện học tập trở
thành con người phát triển toàn diện xứng đáng là chủ nhân tương lai của đất nước.
13
IV. Kết quả nghiên cứu
PHẦN 3 – KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
I. Kết luận
1. Kết luận:
Qua một năm thực hiện đưa các hoạt động đội vào nhà trường, đặc biệt là hoạt động