ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
NGUYỄN THU TRANG
QUAN ĐIỂM CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO
THANH NIÊN VÀ VẬN DỤNG VÀO ĐIỀU KIỆN HIỆN NAY
LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH TRỊ HỌC Hà Nội - 2008
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN NGUYỄN THU TRANG QUAN ĐIỂM CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO
THANH NIÊN VÀ VẬN DỤNG VÀO ĐIỀU KIỆN HIỆN NAY
1.1.1. Truyền thống đạo đức của dân tộc
1.1.2. Tinh hoa văn hoá nhân loại
1.1.3. Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lê nin về giáo dục thế hệ trẻ
1.1.4. Phẩm chất, ý chí tự lực của Hồ Chí Minh
1.2. Quá trình hình thành và phát triển quan điểm của Hồ Chí Minh
về giáo dục đạo đức cho thanh niên
1.2.1. Thời kỳ Hồ Chí Minh hoạt động ở nước ngoài
1.2.2. Thời kỳ Hồ Chí Minh hoạt động cách mạng trong nước
1.3. Quan điểm của Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức cho thanh
niên
1.3.1. Quan điểm về thanh niên và vai trò của thanh niên
1.3.2. Về vai trò của việc giáo dục thanh niên
1
2
4
5
5
5
6
7
7
7
10
12
15
16
16
50
50
53
56
60
61
64
66
71
74
80
83
1
MỞ ĐẦU
1.Tính cấp thiết của đề tài
Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Hồ Chí Minh luôn
dành cho thanh niên – thế hệ trẻ nước ta tình cảm thương yêu sâu sắc và sự quan
tâm chăm sóc ân cần. Một trong những di sản tinh thần vô giá mà Người để lại
là những tư tưởng về giáo dục thanh niên vì sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân
nhau…
Những tình trạng trên nếu không được khắc phục kịp thời, chúng ta sẽ
không thể có được những người thanh niên vừa “hồng” vừa “chuyên” để đáp
ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước với mục tiêu
xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội. Chính vì vậy, hơn lúc nào hết, toàn
Đảng và toàn dân ta càng phải chăm lo giáo dục bồi dưỡng thanh niên, coi đó là
một trong những nhiệm vụ hàng đầu bởi nó có liên quan trực tiếp đến tương lai
của đất nước, của dân tộc.
Khi giải quyết nhiệm vụ to lớn đó, thế hệ hôm nay có rất nhiều cơ sở, chỗ
dựa vững chắc trong đó có di sản tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục - đào tạo
thanh niên, trong đó có quan điểm giáo dục đạo đức cho thanh niên. Vì vậy,
việc nghiên cứu và vận dụng đúng đắn, sáng tạo quan điểm Hồ Chí Minh về
giáo dục đạo đức cho thanh niên nhằm phục vụ và nâng cao chất lượng, hiệu
quả giáo dục - đào tạo thanh niên, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ của cách mạng
Việt Nam là một việc làm quan trọng và cần thiết. Với ý nghĩa đó, tác giả quyết
định chọn “Quan điểm của Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức cho thanh niên và
vận dụng vào điều kiện hiện nay” làm đề tài luận văn thạc sỹ chuyên ngành Hồ
Chí Minh học.
2. Tình hình nghiên cứu của đề tài
3
Từ trước đến nay, tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục - đào tạo, trong đó
có tư tưởng về giáo dục, đoàn kết, tổ chức thanh niên, chăm lo bồi dưỡng thế hệ
cách mạng cho đời sau được các học giả ở nước ta nghiên cứu khá công phu và
đã xuất bản nhiều công trình dưới nhiều hình thức khác nhau. Trong đó, chúng
tôi tạm phân thành một số nhóm cơ bản sau:
Thứ nhất, mảng nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục - đào tạo
có các công trình sau:
1. Hồ Chí Minh với sự nghiệp giáo dục - đào tạo – Nxb Giáo dục, Hà
Nội, 1990
đề cập trong các công trình nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục - đào
tạo nói chung và tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục - đào tạo thanh niên nói
riêng. Chính vì vậy, việc nghiên cứu tư tưởng, quan điểm của Hồ Chí Minh về
giáo dục đạo đức cho thanh niên và sự vận dụng quan điểm này trong điều kiện
hiện nay là một vấn đề cần thiết. Với đề tài này, tác giả mong muốn góp phần
làm sáng tỏ vấn đề trên cả về phương diện lý luận và thực tiễn.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
- Mục đích của luận văn là tìm hiểu quan điểm của Hồ Chí Minh về giáo
dục đạo đức cho thanh niên, qua đó thấy được giá trị của những quan điểm đó
và bước đầu làm sáng tỏ ý nghĩa thực tiễn, sự vận dụng những quan điểm đó
trong giai đoạn, điều kiện hiện nay.
- Để đạt mục đích trên luận văn có nhiệm vụ:
+ Phân tích nội dung quan điểm của Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức
cho thanh niên
+ Trình bày sự vận dụng và phát triển quan điểm của Hồ Chí Minh về
giáo dục đạo đức cho thanh niên ở nước ta trong giai đoạn hiện nay
5
+ Đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao chất lượng giáo dục
đạo đức cho thanh niên ở nước ta hiện nay
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu của luận văn là thanh niên, những quan điểm của
Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức cho thanh niên
- Phạm vi nghiên cứu của luận văn
+ Tìm hiểu một số vấn đề cơ bản của quan điểm Hồ Chí Minh về giáo
dục đạo đức cho thanh niên thông qua các bài nói, bài viết, việc làm và tấm
gương đạo đức của Người, từ đó làm cơ sở cho việc vận dụng vào thực tiễn giáo
dục đạo đức thanh niên ở nước ta hiện nay
+ Luận văn làm rõ thực trạng việc vận dụng quan điểm Hồ Chí Minh về
giáo dục đạo đức cho thanh niên ở nước ta hiện nay, qua đó nêu lên phương
7
CHƯƠNG 1
QUAN ĐIỂM CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO THANH NIÊN
1.1.Cơ sở hình thành quan điểm của Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức cho
thanh niên
Như chúng ta đã biết, để có thể phân tích được nội dung của một quan
điểm, tư tưởng nào đó, trước hết chúng ta cần phải tìm hiểu cơ sở hình thành
quan điểm, tư tưởng đó. Vì vậy, việc xác định cơ sở góp phần tìm hiểu tư tưởng
Hồ Chí Minh nói chung và quan điểm Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức cho
thanh niên nói riêng là một vấn đề có ý nghĩa quan trọng.
Qua nghiên cứu, chúng tôi nhận thấy quan điểm của Hồ Chí Minh về giáo
dục đạo đức cho thanh niên được xuất phát từ những cơ sở chủ yếu sau:
1.1.1.Truyền thống đạo đức của dân tộc
Dân tộc Việt Nam có lịch sử hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước.
Trong quá trình tồn tại và phát triển, dân tộc Việt Nam đã phải vượt qua rất
nhiều khó khăn, thử thách hiểm nghèo, phải liên tục đấu tranh chống lại nạn
xâm lăng, ách đô hộ, âm mưu đồng hoá của kẻ thù, thường xuyên phải đấu tranh
để thích ứng với thiên nhiên và vật lộn với thiên tai khắc nghiệt. Chính những
đặc điểm này đã ảnh hưởng tới sự hình thành hệ giá trị của dân tộc Việt Nam,
tạo nên sự gắn bó cộng đồng bền chặt, sự thương yêu đùm bọc, đoàn kết bảo vệ
lẫn nhau, cùng giúp nhau vượt qua mọi khó khăn của cuộc sống. Vì vậy, trong
nấc thang giá trị xã hội, việc ưu tiên các giá trị cộng đồng, hay nói cách khác,
9
thống hiếu học từ lâu. Theo sử sách ghi lại thì từ khi nhà Lý mở khoa thi đầu
tiên (1075), cho đến khoa thi theo lối cử tử cuối cùng của nhà Nguyễn (1918)
thì ở vùng đất Nghệ Tĩnh có 248 người đỗ đại khoa. Ngoài ra, Nam Đàn còn có
rất nhiều người đỗ đạt cao, nhiều tấm gương về sự ham học, khổ học, thông
minh, có nghĩa khí, trọng đạo lý làm người, yêu nước, dám can việc trái, dám
trình bày việc phải với người trên, không sợ uy quyền, đào tạo được nhiều
người thành danh… Tính cách xứ Nghệ với các đặc điểm: lý tưởng trong tâm
hồn, trung kiên trong bản chất, khắc khổ trong sinh hoạt, cứng cỏi trong giao
lưu…đều là những tính cách có ý nghĩa đạo đức. Điều đó có tác dụng lớn trong
việc hình thành ý chí, nghị lực của Hồ Chí Minh ngay từ thời niên thiếu.
Bên cạnh sự ảnh hưởng của quê hương, nhân cách, kiến thức và tư
tưởng Hồ Chí Minh còn chịu ảnh hưởng sâu sắc từ gia đình. Gia đình Hồ Chí
Minh là một gia đình nhà Nho yêu nước, coi trọng đạo lý, học vấn và giáo dục
con cái. Các thành viên trong gia đình luôn yêu thương, quan tâm chăm sóc lẫn
nhau và có quan hệ thân tình, gắn bó đoàn kết với bà con làng xóm. Ông ngoại
của Người là một nhà giáo mẫu mực, giàu tình thương yêu, cưu mang con em
nhà nghèo học tập. Phụ thân của Người - ông Nguyễn Sinh Sắc - là người có tư
chất thông minh, say mê bền bỉ học tập. Ông luôn giáo dục con cái lòng tự hào
về truyền thống quật cường của dân tộc, sống nhân ái, khí tiết. Bà Hoàng Thị
Loan – thân mẫu của Hồ Chí Minh - là người đôn hậu, đảm đang, hết mực
thương yêu chồng con, động viên, chăm sóc chồng thi đỗ Phó bảng.
Cùng với những ảnh hưởng tốt đẹp được tiếp nhận từ giáo dục của gia
đình, Hồ Chí Minh còn chịu ảnh hưởng sâu sắc từ các sĩ phu, các nhà Nho yêu
nước đương thời, trực tiếp là Hồ Sĩ Tạo, Vương Thúc Mậu, Phan Bội Châu,
Vương Thúc Quý…Với các sĩ phu này, Hồ Chí Minh đã tiếp nhận về mặt tư
tưởng yêu nước, tình cảm thương dân…
10
hội. Giáo dục đạo đức còn là tiền đề, điều kiện quan trọng nhất để hình thành và
hoàn thiện đạo đức con người, góp phần duy trì trật tự kỷ cương của xã hội.
Đồng thời, giáo dục đạo đức còn có vai trò quyết định trong việc tạo lập ra mẫu
người lý tưởng và xã hội lý tưởng. Với vai trò quan trọng đó, nội dung giáo dục
đạo đức theo Khổng Tử quan trọng nhất là: Nhân, trí, dũng. Sau này, các nhà
Nho như: Mạnh Tử, Tuân Tử…bổ sung thêm một số đức tính, chuẩn mực đạo
đức khác tạo nên Ngũ thường gồm: Nhân, nghĩa, lễ, trí, tín.
Có thể nói, những quan niệm cơ bản của Khổng Tử và Nho giáo về giáo
dục, giáo dục đạo đức đã được Hồ Chí Minh tiếp thu một cách có chọn lọc và
có sự cải biến đi cho phù hợp với điều kiện thực tiễn Việt Nam. Chính vì vậy,
khi nghiên cứu quan điểm của Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức cho thanh
niên, chúng ta sẽ thấy có rất nhiều khái niệm đạo đức của Nho giáo được Người
sử dụng nhưng mang nội dung mới, sâu sắc hơn. Và những quan niệm của Nho
giáo cũng trở thành một tiền đề rất quan trọng trong quá trình hình thành quan
điểm của Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức cho thanh niên.
Ngoài Nho giáo, Hồ Chí Minh còn tiếp thu những tư tưởng tích cực của
Phật giáo như tư tưởng từ bi, bác ái. Bằng thuyết nhân quả luân hồi, ở hiền gặp
lành, Phật giáo khuyến khích con người ăn ở nhân đức để có cuộc sống tốt đẹp
trong thế giới mai sau. Phật giáo đã góp phần nâng cao đời sống đạo đức của
người dân, dẫu chỉ là về mặt tinh thần. Phật giáo cũng củng cố cách sống nhân
nghĩa, chân tình của người Việt Nam.Vì vậy, Hồ Chí Minh rất coi trọng và tiếp
thu tinh thần nhân ái vị tha, hướng đến cái thiện của đạo Phật để xây dựng xã
hội mới.
Không chỉ tiếp thu tinh hoa văn hoá phương Đông, trong quá trình hình
thành và phát triển quan điểm về giáo dục đạo đức cho thanh niên, Hồ Chí Minh
12
còn có sự tiếp thu những tư tưởng đạo đức cơ bản của phương Tây như tư tưởng
tự do, bình đẳng, bác ái, tư tưởng vì con người…
Có thể thấy, trong con người Hồ Chí Minh cũng như tư tưởng của Người
thanh niên công nhân một khát vọng nồng cháy, không gì kìm hãm được tới lý
tưởng của dân chủ và chủ nghĩa xã hội. Theo ông, công việc xây dựng và phát
triển xã hội mới văn minh, hiện đại, xây dựng chủ nghĩa cộng sản phải thuộc về
thế hệ trẻ thanh niên. V.I.Lênin cũng đặt niềm tin vững chắc vào thanh niên.
Ông khẳng định: chúng ta đang đấu tranh tốt hơn ông cha ta, con cháu chúng ta
sẽ đấu tranh còn tốt hơn chúng ta nhiều và chúng sẽ chiến thắng. Ông đã phê
phán gay gắt những Đảng viên bảo thủ, không đánh giá đúng vai trò của thanh
niên trong cách mạng, coi thường thanh niên và chế giễu sự ngây thơ, thiếu kinh
nghiệm của họ. Đồng thời, ông còn cảnh báo rằng, nếu không biết tổ chức họ lại
và giáo dục nâng cao họ thì họ sẽ đi theo những người Mensêvích. Khi đó, sự
thiếu chín chắn và chưa từng trải của họ sẽ bị kẻ thù lợi dụng và gây những thiệt
hại gấp bội. V.I.Lênin khẳng định rõ lập trường của những người cộng sản chân
chính là cần phải giáo dục cộng sản cho thế hệ trẻ và kết hợp việc giáo dục ấy
với cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân. Ông nói: “Cho nên, là người cộng
sản tức là phải tổ chức và đoàn kết toàn thể thế hệ thanh niên, phải làm gương
mẫu về giáo dục và lý luận trong cuộc đấu tranh này. Lúc đó các đồng chí mới
có thể bắt đầu và hoàn thành công cuộc xây dựng lâu dài của chủ nghĩa cộng
sản”[31; tr.254]. Người cũng khẳng định rằng, việc định hướng chính trị cho
tuổi trẻ là điều kiện cần thiết để biến những năng lực tiềm tàng của thế hệ trẻ
thành hiện thực. Chính vì thế, trong bài diễn văn tại Đại hội III của Đoàn Thanh
niên Cộng sản Nga, V.I.Lênin đã yêu cầu: “Nhiệm vụ của Đoàn Thanh niên
Cộng sản là phải tổ chức hoạt động thực tiễn của mình thế nào để khi học tập,
khi tổ chức nhau lại, khi tập hợp nhau lại, khi đấu tranh, tầng lớp thanh niên ấy
14
tự giáo dục mình và đồng thời cũng giáo dục cho tất cả những ai đã công nhận
họ là người dẫn đường chỉ lối, để trở thành những người cộng sản. Phải làm cho
toàn bộ sự nghiệp giáo dục, rèn luyện, dạy dỗ thanh niên ngày nay trở thành sự
nghiệp giáo dục đạo đức cộng sản trong thanh niên”[31; tr.244]. Từ những luận
điểm trên cho thấy, V.I.Lênin đã đánh giá cao vai trò to lớn của giáo dục, coi đó
định: “Nếu thuộc bao nhiêu sách mà sống không có tình có nghĩa thì sao gọi là
hiểu chủ nghĩa Mác – Lênin được” [14; tr.554]. Chính vì vậy, trong quá trình
giáo dục thanh niên Hồ Chí Minh rất chú trọng tới việc giáo dục đạo đức cho họ
– thế hệ trẻ nước nhà.
1.1.4.Phẩm chất, ý chí tự lực của Hồ Chí Minh
Tư tưởng, quan điểm bao giờ cũng là sản phẩm của con người, do con
người sáng tạo ra trên cơ sở những nhân tố khách quan. Do đó, quan điểm, tư
tưởng còn phụ thuộc vào phẩm chất, ý chí tự lực, bản lĩnh…của con người đã
sản sinh ra nó.
Hồ Chí Minh là người có phẩm chất tiêu biểu, có hoài bão lớn, bản lĩnh
kiên định, có ý chí tự lực tự cường, luôn phấn đấu vươn lên để thực hiện mục
tiêu, lý tưởng đã chọn. Đồng thời, Người rất thông minh, sắc sảo, nhạy bén với
cái mới, ham học hỏi; có tư duy độc lập sáng tạo; có trí tuệ uyên bác, kiến thức
sâu rộng và luôn có ý chí, nghị lực phi thường; có đầu óc thực tiễn, nói đi đôi
với làm. Người là một mẫu mực về đạo đức cách mạng; tác phong giản dị,
khiêm tốn, gần gũi hoà mình với quần chúng, có sức cảm hoá lớn đối với mọi
người. Những phẩm chất ấy được phát huy trong suốt cuộc đời hoạt động của
Người. Nhờ vậy, giữa muôn vàn học thuyết khác nhau, Hồ Chí Minh đã tìm ra
được mục tiêu, lý tưởng cách mạng đúng đắn và con đường để thực hiện mục
tiêu, lý tưởng ấy. Đó chính là chủ nghĩa Mác – Lênin và con đường cách mạng
vô sản.
16
Một điều hết sức quan trọng là ý chí tự lực, quyết tâm vươn lên không
ngừng trong học tập để trang bị và nâng cao kiến thức của Hồ Chí Minh. Ngay
từ lúc còn trẻ ở trong nước cho đến khi ra nước ngoài, Người luôn kiên trì tự bồi
dưỡng cho mình kiến thức văn hoá, kiến thức của một nhà hoạt động chính trị
trên nhiều lĩnh vực văn hoá, xã hội; tiếp tục đi tìm đường cứu nước bằng
phương pháp tự học trong sách vở, học từ bạn bè, trong thực tế công tác, nghiên
cứu và tiếp thu lý luận cách mạng tiên tiến của thời đại. Chính nhờ tự học, nhờ
Trên cơ sở tiếp thu kinh nghiệm giáo dục tiên tiến của thế giới, chủ yếu là
từ Trường Đại học Phương Đông của Quốc tế Cộng sản ở Liên Xô và Trường
Quân sự Hoàng Phố ở Trung Quốc, Người đã xây dựng chương trình huấn
luyện cho lớp học, bao gồm những vấn đề cơ bản về học thuyết Mác – Lênin, về
những nguyên tắc hoạt động, những kỹ năng thực hành của người cách mạng
gắn chặt với các đặc điểm truyền thống của đất nước và của dân tộc. Không
những thế, Hồ Chí Minh còn đặc biệt chú ý tới việc giáo dục đạo đức, lý tưởng
cách mạng cho các thanh niên yêu nước. Vì vậy, trong tác phẩm “Đường kách
mệnh” (1927), Hồ Chí Minh đã nói ngay đến “Tư cách một người cách mạng”.
Trong đó, tư cách đạo đức của người cách mạng là điều mà Người đặt lên đầu
tiên. Và trong ba mối quan hệ của đạo đức cách mạng là: tự mình, đối với
người, đối với việc, Hồ Chí Minh lại đặt mục “Tự mình phải” lên hàng đầu với
14 điều. Trong đó, Người nhấn mạnh phải cần, kiệm, nói thì phải làm, phải biết
hy sinh, ít lòng ham muốn vật chất và phải biết cả quyết sửa lỗi. Chính những tư
tưởng đó đã đem lại sự biến đổi sâu sắc trong tâm trí, tư cách và tác phong của
người học để cố gắng phấn đấu trở thành người chiến sĩ cách mạng.
Như vậy có thể thấy, trong những năm tháng bôn ba hoạt động ở nước
ngoài, dù ở đâu, Hồ Chí Minh vẫn luôn chăm lo nâng cao dân trí, giáo dục, đoàn
18
kết, thức tỉnh thanh niên tinh thần yêu nước. Người đã trực tiếp bồi dưỡng
không chỉ là những kiến thức lý luận mà còn cả giáo dục đạo đức cho những
thanh niên được chọn làm hạt giống cách mạng.
1.2.2. Thời kỳ Hồ Chí Minh hoạt động cách mạng trong nước
Từ việc ý thức được sâu sắc vai trò to lớn của giáo dục, đặc biệt là giáo
dục đạo đức đối với nhân dân, trong đó có thanh niên, Hồ Chí Minh trong suốt
cuộc đời hoạt động cách mạng của mình đã luôn chú ý tới việc bồi dưỡng, nâng
cao đạo đức cách mạng cho các cán bộ, đảng viên và các thế hệ thanh niên Việt
Nam .
Ngay sau khi trở về Tổ quốc (1941), Hồ Chí Minh đã sáng lập báo Việt
đức cách mạng, Hồ Chí Minh nhấn mạnh năm điều là: nhân, nghĩa, trí, dũng,
liêm. Người khẳng định “Đó là đạo đức cách mạng. Đạo đức đó không phải là
đạo đức thủ cựu. Nó là đạo đức mới, đạo đức vĩ đại, nó không phải vì danh
vọng của cá nhân, mà vì lợi ích chung” [16; tr.467].
Cùng với việc giáo dục, nâng cao đạo đức cách mạng cho đảng viên, cán
bộ, Hồ Chí Minh luôn luôn nhắc nhở mọi người tránh xa thói hư, tật xấu. Người
cho rằng, những người có thói hư tật xấu là do chủ nghĩa cá nhân. Vì vậy, cần
kiên quyết đấu tranh chống lại chủ nghĩa cá nhân.
Năm 1949, trên báo Cứu quốc, dưới bút danh Lê Quyết Thắng, Hồ Chí
Minh đã viết 4 bài về Cần, Kiệm, Liêm, Chính, trong đó, Người có sự lý giải cụ
thể, sâu sắc về bốn đức tính, bốn phẩm chất đạo đức cơ bản này.
Tháng 12 – 1958, dưới bút danh Trần Lực, Hồ Chí Minh đã viết tác phẩm
“Đạo đức cách mạng”. Tác phẩm được in lần đầu tiên trên Tạp chí Học tập (nay
là Tạp chí Cộng sản), sau đó được nhà xuất bản Sự thật (Nhà xuất bản Chính trị
20
Quốc gia ngày nay) in thành sách và phát hành ngay trong tháng 12 –1958.
Trong tác phẩm, Hồ Chí Minh đã phân tích nguồn gốc của chủ nghĩa cá nhân,
giải thích sự tồn tại những biểu hiện của chủ nghĩa cá nhân trong cán bộ, đảng
viên. Từ đó, Người khẳng định để chống chủ nghĩa cá nhân nhất định phải rèn
luyện, tu dưỡng và thấm nhuần sâu sắc đạo đức cách mạng. Hồ Chí Minh cũng
đưa ra khái niệm và phân tích các yếu tố nội hàm của đạo đức cách mạng. Theo
Người, đạo đức cách mạng là quyết tâm suốt đời đấu tranh cho Đảng, cho cách
mạng. Đó là điều chủ chốt nhất.
Năm 1969, trước lúc đi xa, với bút danh T.L, Hồ Chí Minh đã viết tác
phẩm “Nâng cao đạo đức cách mạnh, quét sạch chủ nghĩa cá nhân”, đăng trên
báo Nhân dân, số ra ngày 3 -2 – 1969. Trong tác phẩm, Hồ Chí Minh đã khẳng
định: Mỗi cán bộ, đảng viên phải đặt lợi ích của cách mạng, của Đảng, của nhân
dân lên trên hết, trước hết. Phải kiên quyết quét sạch chủ nghĩa cá nhân, nâng
cao đạo đức cách mạng, bồi dưỡng tư tưởng tập thể, tinh thần đoàn kết. Phải đi
Trong nhiều bài nói, bài viết khác, Hồ Chí Minh còn cho rằng thanh niên
là lớp người trẻ tuổi, có sức khoẻ, năng động, sáng tạo. Đây cũng là lứa tuổi có
tính nhạy cảm nhanh với cái mới, cái tiến bộ, ít chịu ảnh hưởng của những tiêu
cực và thành kiến của quá khứ. Tuy nhiên, thanh niên cũng còn thiếu kinh
nghiệm do chưa từng trải. Vì vậy, thanh niên cần phải được xã hội quan tâm
chăm sóc, vun trồng để họ trở thành những người công dân có ích cho đất nước.
Hồ Chí Minh cũng khẳng định rằng, nếu được giáo dục tốt, được định hướng và
động viên đúng mức, thanh niên sẽ phát huy được tài năng, tính sáng tạo và có
thể “dời non, lấp bể” trong sự nghiệp bảo vệ nền độc lập và xây dựng đất nước.
Copyright: Tài liệu đại học ©