Những quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về thanh niên
1. Thanh niên là lực lượng quyết định vận mệnh của dân tộc và tương lai
của đất nước.
Thế hệ trẻ Việt Nam mà nòng cốt là Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh –
tổ chức chính trị - xã hội của thanh niên Việt Nam do Đảng Cộng sản Việt Nam và
Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện, luôn luôn là lực lượng xung
kích và đội dự bị tin cậy của Đảng. Các thế hệ thanh niên Việt Nam kế tiếp nhau
cống hiến xuất sắc, trưởng thành vượt bậc, viết nên những truyền thống quý báu.
Truyền thống đó gắn liền với truyền thống vẻ vang của dân tộc.
Khi đất nước còn trong đêm trường nô lệ, được Chủ tịch Hồ Chí Minh thức
tỉnh, giác ngộ, thanh niên Việt Nam đã tin tưởng, đi theo Đảng, cùng với nhân dân
cả nước làm nên Cách mạng tháng Tám, giành độc lập dân tộc, khai sinh nước Việt
Nam dân chủ cộng hòa, khởi đầu một thời kỳ lịch sử huy hoàng, đưa dân tộc đến ấm
no, hạnh phúc. Và hơn hết, Nguyễn Tất Thành - người thanh niên tiêu biểu của thời
đại - khi ra đi tìm đường cứu nước, cứu dân mới trong độ tuổi 20 và Đảng Cộng sản
Việt Nam lãnh đạo thành công cuộc Cách mạng tháng Tám vĩ đại khi mới 15 tuổi.
Ngay sau Lễ tuyên bố độc lập, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc và lời kêu gọi
của Bác Hồ: “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”, phát huy truyền thống cha ông,
với tinh thần và ý chí: “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”, “Xẻ dọc Trường sơn đi
cứu nước” và những phong trào cách mạng: “Ba sẵn sàng”, “Năm xung phong”…
thanh niên Việt Nam đã cùng với toàn Đảng, toàn quân, toàn dân làm nên chiến
công vĩ đại: giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước, đưa cả nước đi lên CNXH,
xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN.
Năm 1925 trong bài: “Gửi thanh niên An Nam” Hồ Chí Minh đã nhắc nhỏ:
"Hỡi Đông Dương đáng thương hại, người sẽ chết mất nếu đám thanh niên già cỗi
của người không sớm hồi sinh". Khi truyền bá tư tưởng cách mạng, Hồ Chí Minh đã
chọn đối tượng đầu tiên là thanh niên và tập hợp họ trong tổ chức "Hội Việt Nam
Cách mạng thanh niên" nhằm tập hợp thanh niên yêu nước giác ngộ cách mạng tiến
hành công cuộc giải phóng dân tộc. Trong kháng chiến chống Pháp, Người đã nói
với thanh niên: người ta thường nói thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà.
Thật vậy, nước nhà yếu hay mạnh một phần lớn là do thanh niên.
ở những nơi khó khăn, ác liệt nhất, những nơi không cho phép lấy lợi ích kinh tế vật
chất để tính toán thiệt - hơn, được - mất. Họ không chỉ là chủ lực quân trên mặt trận
đánh giặc, giữ nước mà họ còn là lực lượng xung kích trên các mặt trận kinh tế, văn
hoá, khoa học công nghệ, bảo vệ an ninh và trật tự, an toàn xã hội
3. Thanh niên phải được tập hợp trong 1 tổ chức phù hợp, đoàn thanh niên
là lực lượng hậu bị của đảng
Về chức năng, nhiệm vụ của Đoàn thanh niên, Hồ Chí Minh nêu rõ: "Đoàn
thanh niên là cánh tay và đội hậu bị của đảng, là người phụ trách dắt dìu các cháu
nhi đồng"
Để thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của mình, theo Người: Đoàn thanh niên
cần phải thường xuyên củng cố tổ chức, nghiên cứu tìm ra nhiều hình thức và
phương pháp thích hợp để đoàn kết và tổ chức thanh niên một cách rộng rãi và vững
chắc. Người nói: "Tổ chức của đoàn phải rộng hơn Đảng". Phải được tổ chức một
cách chặt chẽ từ Trung ương xuống các cơ sở.
Đoàn muốn củng cố và phát triển thì phải liên hệ rộng rãi với các tầng lớp
thanh niên, phải quan tâm đến đời sống, công tác và học tập của thanh niên. Đồng
thời, mọi đoàn viên phải gương mẫu giữ vững đạo đức cách mạng (khiêm tốn, cần
cù, hăng hái, dũng cảm, không mắc tư tưởng kiêu ngạo, công thần, tự tư tự lợi), phải
xung phong trong mọi công tác, cố gắng học tập chính trị văn hóa, nghề nghiệp để
lôi cuốn quần chúng và để trở thành người cán bộ tốt.
Để Đoàn phát triển mạnh, Người yêu cầu lãnh đạo Đoàn cần phải chống cách
lãnh đạo chung chung mà phải đi sâu đi sát điều tra nghiên cứu, cần phải khuyến
khích thu góp bổ sung và phổ biến rộng rãi những sáng kiến hay, những kinh nghiệm
tốt của quần chúng. Đoàn phải đi sâu vào đời sống để hiểu rõ tâm lý của các tầng lớp
thanh niên và giúp đỡ họ giải quyết các vấn đề một cách cụ thể. Người luôn nhắc
nhở Đoàn thanh niên và Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam: "Nhiệm vụ của các
bạn là phải tìm đủ mọi cách để gây một phong trào thanh niên to lớn và mạnh mẽ".
Vì theo Người đó chính là tiền đề cho Đoàn phát triển mạnh mẽ và vừng chắc, đồng
thời huy động được tất cả trí tuệ và lực lượng của tuổi trẻ góp vào công cuộc xây
dựng chủ nghĩa xã hội.
Người yêu cầu mỗi đoàn viên, thanh niên phải tự giác rèn luyện, không ngừng
học tập, gương mẫu xung phong trong mọi công việc. Đi đôi với việc giáo dục trí
lực, nâng cao trình độ chuyên môn, nắm vững khoa học kỹ thuật, mỗi đoàn viên,
thanh niên phải thường xuyên trau dồi đạo đức cách mạng. Đạo đức cách mạng ấy là
sự triệt để trung thành với cách mạng, một lòng, một dạ phục vụ nhân dân, sẵn sàng
xả thân cho đất nước, điều đó được thể hiện ở ngay trong suy nghĩ và hành động
hàng ngày của mỗi đoàn viên, thanh niên. Để tuổi trẻ trở thành người cách mạng
chân chính, những con người mới xã hội chủ, Người nhấn mạnh việc cần thiết phải
giáo dục đoàn viên, thanh niên tính trung thực, ngay thẳng, tác phong khiêm tốn,
giản dị, tinh thần lao động tích cực, siêng năng, táo bạo và sáng tạo. Đoàn viên,
thanh niên phải luôn có tinh thần cố gắng vươn lên, sống cần kiệm liêm chính, chí
công vô tư, luôn đặt lợi ích của Đảng, của dân tộc lên trên hết, phải thực hành tự phê
bình và phê bình nghiêm chỉnh để giúp đỡ nhau cùng tiến bộ.
Thương yêu hết lòng và đặt niềm tin trọn vẹn vào đoàn viên, thanh niên, Người
nhấn mạnh: "Thanh niên sẽ làm chủ nước nhà. Phải học tập mãi, tiến bộ mãi mới
thật là thanh niên ". Trước lúc đi xa, Người đã để lại cho đoàn viên, thanh niên
"Muôn vàn tình thương yêu", Người đánh giá: “Đoàn viên thanh niên ta nói chung là
tốt, mọi việc đều hăng hái xung phong, không ngại khó khăn, có chí tiến thủ”.
Không chỉ chăm lo và giáo dục, cổ vũ đoàn viên, thanh niên học tập và phấn đấu,
Chủ tịch Hồ Chí Minh còn là một mẫu mực của tấm gương đạo đức cách mạng, cần
kiêm liêm chính, chí công vô tư, hết lòng, hết sức phục vụ cách mạng và nhân dân.
Suốt đời phấn đấu vì độc lập, thống nhất của Tổ quốc, vì cuộc sống ấm no, hạnh
phúc của nhân dân.
5. Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là 1 nhiệm vụ rất quan trọng và
cần thiết.
Bồi dưỡng, giáo dục thế hệ cách mạng cho đời sau một cách toàn diện. Tư tưởng
này của Người là sự kế thừa quan điểm của các nhà sáng lập chủ nghĩa Mác – Lênin.
Mác viết: ''Bộ phận giác ngộ nhất trong giai cấp công nhân nhận thức rõ ràng tương
lai của giai cấp họ và do đó, tương lai của cả loài người, hoàn toàn phụ thuộc vào
việc giáo dục thế hệ công nhân đang lớn lên''. Lênin viết:''Theo một nghĩa nào đó, có
niên, của tuổi trẻ lại càng vinh dự và nặng nề. Tương lai của đất nước, của dân tộc
đang nằm trong tay thế hệ trẻ.
Ngày nay, còn nhiều bạn trẻ đang mải mê theo đuổi những giá trị vật chất thấp
kém, tầm thường mà quên đi trách nhiệm, nghĩa vụ lớn lao của mình đối với Tổ
quốc, với non sông đất nước. Thói quen đua đòi, hưởng lạc, chạy theo những thói hư
tật xấu, những tệ nạn xã hội đang làm hư hỏng một số thanh, thiếu niên vốn không tự
giác học tập, rèn luyện. Họ đang sa vào một cuộc sống thiếu lý tưởng, không có
niềm tin, không có sự định hướng một cách đúng đắn. Không có lý tưởng cao cả để
phấn đấu, cuộc sống con người sẽ trở nên tẻ nhạt, tầm thường, thậm chí vô nghĩa. Có
lẽ đây cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến sự gia tăng những hiện tượng
rất đáng lo ngại trong giới trẻ ngày nay, như đua xe máy, nghiện ngập ma túy…
Để trở thành những con người phát triển hài hoà và toàn diện, con đường duy
nhất của thanh niên là không ngừng ra sức phấn đấu, rèn luyện, học tập trên tất cả
các lĩnh vực, "phải ra sức học tập chính trị, kỹ thuật, văn hoá, phải thấm nhuần tư
tưởng xã hội chủ nghĩa". Điều đó có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, nhất là trong điều
kiện toàn cầu hoá và sự bùng nổ của cách mạng khoa học - công nghệ hiện đại.
Thanh niên Việt Nam phải biết vươn lên làm chủ những công nghệ tiên tiến nhất để
xoá bỏ nghèo đói và tụt hậu, để rút ngắn khoảng cách với những quốc gia phát triển.
Thực tế cho thấy, rất nhiều thanh niên đã và đang xứng đáng với lời dạy đó của
Người. Những thắng lợi vẻ vang của tuổi trẻ Việt Nam trong các cuộc thi quốc tế,
trong học tập, sản xuất và kinh doanh,… đã chứng minh vai trò và năng lực của các
thế hệ thanh niên trong công cuộc xây dựng đất nước. Tuy nhiên, tuổi trẻ ngày nay
cần phải làm được nhiều hơn thế, cần phải tiếp tục phấn đấu và rèn luyện. Trên
nhiều lĩnh vực, chúng ta còn tụt hậu, có khoảng cách quá xa so với các nước phát
triển trong khu vực và trên thế giới. Nhiệm vụ của thanh niên là phải góp phần thu
hẹp, san bằng khoảng cách đó.
Để giáo dục thế hệ trẻ, Hồ Chí Minh rất chú trọng tới vai trò của nhà trường, của
ngành giáo dục - đào tạo. Nhà trường là nơi tuổi trẻ tiếp thu những tri thức, những
kinh nghiệm để chuẩn bị bước vào đời, trau dồi đạo đức ý chí, luyện rèn những
phẩm chất cần thiết cho một tương lai tươi sáng. Trong Đời sống mới, Hồ Chí Minh
thời đại và quốc tế ngày nay, những tư tưởng đó lại càng có giá trị hơn bao giờ hết.
Thấm nhuần và quán triệt một cách sâu sắc những lời dạy đó sẽ giúp thanh niên có
thêm niềm tin và sức mạnh. Trên cơ sở nhìn nhận vai trò quyết định của thanh niên
đối với sự nghiệp cách mạng và tương lai của dân tộc, đất nước, Người đã dành sự
quan tâm đặc biệt đến công tác thanh niên. Chính người đã sáng lập, rèn luyện Đoàn
Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh.Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn khẳng định tiềm
năng, vai trò, vị trí to lớn của thanh niên trong sự nghiệp cách mạng, luôn tin tưởng
và nhìn nhận thanh niên theo quan điểm phát triển.
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh thường xuyên căn dặn phải ra sức đoàn kết,
tập hợp thanh niên thành một mặt trận rộng lớn. Theo Người, đoàn kết tập hợp thanh
niên là mặt công tác lớn, một nhiệm vụ rất quan trọng của Đoàn. Người yêu cầu tổ
chức đoàn phải nghiên cứu tìm ra những hình thức và phương pháp thích hợp để
đoàn kết và tổ chức thanh niên một cách rộng rãi và vững chắc. Các hình thức và
phương pháp đó vừa thu hút rộng rãi thanh niên tham gia nhưng phải được định
hướng vững chắc, nghĩa là có mục tiêu phấn đấu rõ ràng, có tính ổn định và triển
vọng phát triển. Theo Người, muốn củng cố và phát triển Đoàn phải liên hệ rộng rãi
và chặt chẽ với các tầng lớp thanh niên. Phải quan tâm đến đời sống công tác, học
tập của thanh niên và tất cả đoàn viên phải gương mẫu. Trong công tác xây dựng
đoàn, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn lưu ý về việc phải phát triển đoàn viên về số lượng
đồng thời phải coi trọng việc nâng cao chất lượng. Người dạy: Tổ chức Đoàn phải
rộng hơn Đảng… cố nhiên khi kết nạp đoàn viên cần phải lựa chọn cẩn trọng những
thanh niên tốt.
Là người sáng lập và rèn luyện Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Bác
Hồ luôn chú trọng vấn đề tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh
niên và công tác đoàn. Người căn dặn: “Chi bộ phải chăm lo xây dựng Đoàn thanh
niên cho thật tốt”, đồng thời: “Trung ương và các cấp đảng bộ địa phương phải chăm
sóc hơn nữa đến công tác thanh niên” trong đó vấn đề quan trọng là chăm lo công
tác xây dựng đoàn để “phát huy tác dụng tiên phong của Đoàn về mọi mặt”. Chủ tịch
Hồ Chí Minh còn rất coi trọng vai trò của nhà nước trong công tác thanh niên. Ngay
sau Cách mạng Tháng Tám, Người đã chỉ thị thành lập Bộ Thanh niên rồi Nha