SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG …………

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY VÀ HỌC TRONG NHÀ TRƯỜNG
THÔNG QUA VIỆC TỔ CHỨC, CHỈ ĐẠO, GIÁM SÁT HOẠT ĐỘNG
CỦA TỔ CHUYÊN MÔN
Người viết: Họ và tên
Đơn vị công tác: Trường
Trang 1
MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO TỔ CHUYÊN MÔN
HOẠT ĐỘNG Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY VÀ HỌC
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Tổ chuyên môn có chức năng, nhiệm vụ, vai trò rất quan trọng trong việc triển
khai, thực hiện các nhiệm vụ giáo dục của nhà trường. Có thể khẳng định hoạt
động của tổ chuyên môn tốt, thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ như điều lệ trường
trung học đã qui định sẽ góp phần tích cực, quyết định đến việc nâng cao chất
lượng giáo dục toàn diện, đáp ứng được những yêu cầu mới trong quá trình đổi
mới giáo dục. Tuy nhiên tổ chuyên môn không phải là cấp có thẩm quyền để đề ra
các nhiệm vụ giáo dục chung cho toàn trường mà hoạt động của tổ chuyên môn
phụ thuộc nhiều vào kế hoạch, hoạt động của nhà trường, vào sự lãnh đạo của Ban
Giám hiệu.
Trong các văn bản hướng dẫn nhiệm vụ năm học của Sở giáo dục Đào tạo
luôn chỉ đạo cho các đơn vị trường học làm tốt công việc cải tiến nội dung, nâng
cao chất lượng sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn, coi đây là một trong những nhiệm
vụ cơ bản, thiết thực để nâng cao chất lượng dạy - học, thực hiện đổi mới giáo dục.
Trước tình hình thực tế của trường, trước các đòi hỏi bức bách phải nâng cao
hơn nữa chất lượng giáo dục, người làm công tác quản lý phải suy nghĩ tìm biện
pháp thiết thực chỉ đạo quản lý hoạt động của tổ chuyên môn đi vào nề nếp.
Vì vậy, tôi đã thực hiện đề tài: Một số biện pháp chỉ đạo tổ chuyên môn hoạt

a) Xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ, hướng dẫn xây dựng và quản lý kế
hoạch cá nhân của tổ viên theo kế hoạch giáo dục, phân phối chương trình môn
học của Bộ Giáo dục và Đào tạo và kế hoạch năm học của nhà trường;
b) Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn và nghiệp vụ; tham gia đánh giá, xếp loại các
thành viên của tổ theo các quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo;
c) Đề xuất khen thưởng, kỷ luật đối với giáo viên. Tổ chuyên môn sinh hoạt hai
tuần một lần
1. 4. Vai trò của tổ trưởng chuyên môn trong quản lý dạy học ở trường
a. Quản lý giảng dạy của giáo viên
Xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ theo tuần tháng, học kì và cả năm
học nhằm thực hiện chương trình, kế hoạch dạy học và các hoạt động khác theo kế
hoạch giáo dục, phân phối chương trình môn học của Bộ Giáo dục và Đào tạo và
kế hoạch năm học của nhà trường;
Xây dựng kế hoạch cụ thể dạy chuyên đề, tự chọn, ôn thi tốt nghiệp, dạy bồi
dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu kém;
Xây dựng kế hoạch cụ thể về sử dụng đồ dùng dạy học, thiết bị dạy học đúng,
đủ theo các tiết trong phân phối chương trình;
Hướng dẫn xây dựng và quản lý việc thực hiện kế hoạch cá nhân, soạn giảng
của tổ viên (kế hoạch cá nhân dạy chuyên đề, tự chọn, ôn thi tốt nghiệp, dạy bồi
dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu kém; sử dụng đồ dùng dạy học, thiết bị
dạy học đúng, đủ theo các tiết trong phân phối chương trình; soạn giáo án theo
phân phối chương trình, chuẩn kiến thức, kĩ năng và sách giáo khoa, thảo luận các
bài soạn khó; viết sáng kiến kinh nghiệm về nâng cao chất lượng dạy học, đổi mới
phương pháp dạy học, đổi mới kiểm tra đánh giá, phát hiện và bồi dưỡng học sinh
giỏi, phụ đạo học sinh yếu kém );
Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên trong tổ, hướng dẫn
thử việc cho giáo viên mới tuyển dụng (đổi mới phương pháp dạy học; đổi mới
kiểm tra, đánh giá; dạy học theo chuẩn kiến thức kĩ năng; sử dụng đồ dùng dạy
Trang 4
học, thiết bị dạy học, ứng dụng CNTT trong dạy học góp phần đổi mới phương

nhiệm vụ quy định (tránh việc sinh hoạt chỉ thông báo sự việc hành chính);
1. 6. Mối quan hệ giữa tổ chuyên môn với Ban Giám hiệu trường và các cơ
cấu tổ chức khác trong trường
a. Đối với Ban Giám hiệu:
Là cầu nối giữa Hiệu trưởng và giáo viên trong tổ về thông tin 2 chiều nhằm
mục tiêu cuối cùng là nâng cao chất lượng giáo dục. Hiệu trưởng có thông tin để
đánh giá chính xác giáo viên, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của họ từ đó phân
công giáo viên hợp lý, đạt hiệu quả tốt; chuyển tải cho giáo viên trong tổ các chỉ
đạo chuyên môn của Hiệu trưởng và cơ quan quản lý cấp trên;
Tổ chức thực hiện chỉ đạo chuyên môn của Hiệu trưởng và cơ quan quản lý
cấp trên về các hoạt động dạy học, giáo dục: Thực hiện kế hoạch, chương trình
giáo dục, chuẩn kiến thức kĩ năng, đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới kiểm
tra, đánh giá…qua các hoạt động cụ thể như bồi dưỡng giáo viên, học sinh, dự giờ,
thăm lớp…
b. Đối với công tác chủ nhiệm:
Các thành viên trong tổ chuyên môn cũng thực hiện công tác chủ nhiệm. Mối
quan hệ này sẽ giúp giáo viên trao đổi chuyên môn và trao đổi về công tác quản lý
học sinh, hiểu rõ hơn học sinh, từ đó góp phần vào công tác giáo dục toàn diện học
sinh và như vậy sẽ giúp công tác giảng dạy đạt kết quả tốt hơn.
2. THỰC TRANG Ở TRƯỜNG THPT :
a. Năm học 2007-2008 : Trường có tổ chuyên môn gồm:
b. Năm học 2008-2009 : Trường có tổ chuyên môn :
c. Năm học 2009- 2010 : Trường có tổ chuyên môn:
d. Năm học 2010- 2011 : Trường có tổ chuyên môn:
Trang 6
Nhìn chung, đội ngũ giáo viên nhà trường năm học 2009-2010 ổn định, có
sức khỏe, có phẩm chất đạo đức tốt, có uy tín với học sinh và nhân dân địa
phương, nhiệt tình trong công việc và có khả năng hoàn thành nhiệm vụ. Các tổ
chuyên môn của nhà trường được tổ chức theo môn học, có điều kiện sinh hoạt
trao đổi về chuyên môn để nâng cao chất lượng dạy và học. Tuy vậy, trên thực tế

trưởng chuyên môn triển khai thực hiện.
Ngoài ra trong phòng họp của giáo viên, có một số chỗ khá thuận lợi để niêm yết
các văn bản chuyên môn quan trọng hay sử dụng; các văn bản chuyên môn mới để
cán bộ, giáo viên tiện theo dõi học tập và thực hiện.
b) Phó Hiệu trưởng phụ trách chuyên môn lập kế hoạch kịp thời cho các hoạt
động chuyên môn chung toàn trường trong từng tháng, học kỳ và cả năm học, dành
thời gian hợp lý cho các tổ chuyên môn, nhóm chuyên môn sinh hoạt.
Đây là công việc rất quan trọng trong việc xác định hướng và mục tiêu chuyên
môn phải đạt được nhằm hoàn thành các nhiệm vụ mà Sở Giáo dục Đào tạo và Hội
nghị viên chức đầu năm học đề ra. Ngoài công việc thông thường mà người cán bộ
quản lý phải làm là: lập kế hoạch cho phần việc được phụ trách trong cả năm học,
từng học kỳ, từng tháng, thì một phần việc rất quan trọng là lập được kế hoạch cụ
thể trong việc sử dụng thời gian của mỗi ngày thứ 7 trong tuần. Ở trường chúng
tôi, trong năm học 2009-2010 đã bố trí thời gian trong ngày thứ 7 hàng tuần như
sau:
+ Chiều thứ 7 tuần thứ nhất trong tháng: dành cho các hoạt động: Họp hội đồng
giáo viên, sinh hoạt Công Đoàn trường.
Trang 8
+ Chiều thứ 7 tuần thứ hai trong tháng: Họp triển khai kế hoạch chuyên môn
toàn trường và sinh hoạt tổ chuyên môn lần 1
+ Chiều thứ 7 tuần thứ 4 trong tháng: Dành hẳn cho các tổ chuyên môn sinh hoạt
lần 2, bao gồm các công việc: Thao giảng, dự giờ, góp ý giờ dạy; triển khai các
chuyên đề về phương pháp dạy – học. Chính vì vậy các tổ, nhóm chuyên môn luôn
có quĩ thời gian cố định, chủ động trong việc bồi chuyên môn nghiệp vụ cho các tổ
viên.
Đối với nội dung công việc trong chiều thứ 7 (tuần thứ 4), P. Hiệu trưởng phụ
trách chuyên môn có trách nhiệm lên kế hoạch cụ thể ngay từ đầu mỗi học kỳ của
năm học. Trong kế hoạch này ghi rõ những việc làm của tổ chuyên môn : thảo luận
chuyên đề; sinh hoạt tổ chuyên môn ; kiểm tra hồ sơ chuyên môn định kỳ. Dựa vào
kế hoạch trên các bộ phận và đặc biệt là các tổ chuyên môn chủ động trong việc

kiểm tra với quĩ thời gian là 3 tiết của mỗi sáng thứ 7 hàng tuần, với số lượng
phòng học hiện có của trường (Năm 2009 - 2010 có thể sắp xếp được tối đa 18
phòng/buổi đảm bảo đủ yêu cầu cho mỗi xuất kiểm tra); đồng thời theo trọng tâm
của công tác dạy - học từng năm. Để khách quan, công bằng trong việc đánh giá
học sinh nhà trường lập danh sách phòng thi theo A, B, C theo từng khối lớp và
chia phòng thi 24 học sinh theo đúng Thông tư 04/2009/TT-BGDĐT ngày
12/3/2009 của Bộ Giáo duc & Đào tạo. Tất cả các bài kiểm tra chung, kiểm tra học
kỳ đều được cắt phách, đánh mã số
+ Bước 2: Sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn và ra đề kiểm tra:
Trước khi kiểm tra ít nhất là một tuần: nhóm chuyên môn phải thống nhất được
mục đích yêu cầu; các đơn vị kiến thức cơ bản cần được kiểm tra đánh giá và
thông báo nội dung này đến tất cả học sinh trong lớp để học sinh chủ động ôn tập.
Họp tổ, nhóm chuyên môn để thống nhất cách thức ra đề; mỗi giáo viên dạy ra
một đề tham khảo với nội dung bám theo chuẩn kiến thức kỹ năng của Bộ GDĐT ;
đầy đủ ma trận, đề thi, đáp án và biểu điểm nộp cho tổ trưởng chuyên môn. Trên
Trang 10
cơ sở đó Phó Hiệu trưởng hoặc tổ trưởng chuyên môn, có chuyên môn đào tạo
đúng với môn kiểm tra, chịu trách nhiệm chọn đề kiểm tra chính thức. Tất cả các
đề kiểm tra định kỳ đều phải theo quy định chung của Bộ GDĐT và Sở GDĐT :
Lý, Hóa, Sinh, Anh văn : Vừa trắc nghiệm, vừa tự luận ; các môn còn lại tự luận.
+ Bước 3: Tổ chức coi kiểm tra.
Chúng tôi xác định việc tổ chức coi kiểm tra chung theo định kỳ là nhiệm vụ quan
trọng của toàn Hội đồng sư phạm. Ban lãnh đạo phải có kế hoạch tổ chức chặt chẽ
để mọi giám thị thực hiện đúng quy chế và đều tay ở các phòng. Việc coi kiểm tra
nghiêm túc vừa kiểm tra việc giảng dạy của Thầy vừa kiểm tra việc học của học
sinh để kịp thời điều chỉnh phương pháp dạy và học. Do vậy việc coi kiểm tra
chung được thực hiện chặt chẽ theo thông tư 04 của Bộ GDĐT. Chức năng của
từng thành viên trong hội đồng được phát huy và phải thực hiện đúng theo quy
định. Quy trình đánh số báo danh, gọi thí sinh vào phòng thi, phát đề trắc nghiệm,
quá trình coi thi được phổ biến học tập và thực hiện chu tất. Các buổi thi đều có

lượng dạy - học.
b) Đối với các bài kiểm tra thường xuyên:
Tất cả các bài kiểm tra thường xuyên (kiểm tra 15 phút) không có trong kế
hoạch kiểm tra chung thì giáo viên bộ môn chủ động tổ chức kiểm tra theo kế
hoạch của tổ chuyên môn; đề kiểm tra do giáo viên bộ môn ra, sau khi kiểm tra
xong thì lưu đề và đáp án tại hồ sơ của tổ, nhóm chuyên môn. Với cách làm như
thế này, dù không được kiểm tra chung, nhưng việc tổ chức kiểm tra viết thường
xuyên (từ 15 phút trở lên) của tất cả các bộ môn đều được chỉ đạo thống nhất về
thời gian, nội dung và yêu cầu kiểm tra. Các đề và biểu điểm đáp án của các bài
kiểm tra được lưu tại hồ sơ tổ, nhóm, chính là các tư liệu chuyên môn khá quan
trọng để giáo viên trong nhóm trao đổi học tập.
Với các biện pháp trong chuỗi biện pháp thứ hai như tôi vừa trình bày đã đạt được
những kết quả rất tích cực:
Trang 12
- Thực hiện được mục đích, yêu cầu của công tác kiểm tra, đánh giá học sinh. Kết
quả đánh giá thể hiện chính xác trình độ và năng lực học tập của từng học sinh.
Các hạn chế còn tồn tại khi còn kiểm tra riêng tại lớp hầu như được chấm dứt. Việc
chấm bài “ẩu” theo cảm tính không còn
- Đã thúc đẩy được các tổ, nhóm chuyên môn có nhiều ý kiến tích cực thiết thực
trong sinh hoạt góp phần không nhỏ cho việc nâng cao chất lượng dạy - học.
3. 3. Biện pháp thứ ba:
Tổ chức học tập chuyên đề dạy - học, thi giáo viên giỏi cấp trường.
Đây là một hoạt động rất quan trọng của tổ, nhóm chuyên môn, điều này càng
có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong giai đoạn hiện nay: thực hiện đổi mới nội
dung, chương trình, và phương pháp dạy - học theo hướng lấy học sinh làm trung
tâm.
Về phía nhà trường: phân công, theo dõi, động viên giáo viên thực hiện tốt công
tác học tập bồi dưỡng thường xuyên trong hè và trong cả năm học. Nhà trường chỉ
đạo trong năm học mỗi tổ, nhóm chuyên môn thực hiện 1 chuyên đề về đổi mới
phương pháp dạy học. Tổ, nhóm phân công cá nhân phụ trách, trình bày nội dung

chuyên môn, để từng người tự điều chỉnh, tự học hỏi, các tổ chuyên môn cũng có
căn cứ để tự bồi dưỡng. Mặt khác, việc chấm thi giáo viên giỏi nghiêm túc góp
phần xóa đi những tư tưởng “tự cao tự đại” (nhất là ở giáo viên trẻ) thường cho
mình là người có nhiều kiến thức ở nhà trường sư phạm mà quên đi thực tế hiện
tại. Sau hội thi những giáo viên chưa đạt giỏi được góp ý thẳng thắn và chân tình,
những giáo viên này đã nghiêm túc tiếp thu, tích cực học hỏi sữa chữa và đã có
những tiến bộ rõ nét ở cuối năm học
3. 4. Biện pháp thứ tư:
Chỉ đạo việc nâng cao chất lượng họp tổ, nhóm chuyên môn
Nhà trường lên lịch họp tổ nhóm chuyên môn ngay từ đầu học kỳ đảm bảo
đúng yêu cầu: bình quân 1 tháng tổ chuyên môn họp 2 lần trong buổi sáng hoặc
chiều thứ 7.
Trang 14
Nội dung họp tổ chuyên môn bao gồm: Nội dung mang tính chất hành chính
như thi đua, kỷ luật, nề nếp chỉ được chiếm không quá 1/3 thời gian họp tổ. 2/3
thời gian họp tổ là đi sâu vào các nội dung: liên quan trực tiếp đến dạy - học, như
rút kinh nghiệm dự giờ, học tập chuyên đề, cách giảng dạy bài dài, khó, bàn các
biện pháp nâng cao chất lượng dạy - học; thống nhất việc ra đề kiểm tra định kỳ
theo yêu cầu của nhà trường (nếu có). Xem xét việc thực hiện chương trình, thống
nhất từng tiết dạy của tuần tiếp theo về nội dung, phương pháp, đồ dùng dạy học.
Rút kinh nghiệm qua bài kiểm tra thường xuyên (15 phút) và kiểm tra định kỳ(45
phút trở lên), kiểm tra học kỳ. Từ đó có phương pháp dạy - học phù hợp nhằm
nâng cao chất lượng. Thống nhất kiến thức trọng tâm của từng chương, phần. Bàn
bạc thực hiện bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu…Sổ ghi biên bản họp
tổ, nhóm chuyên môn cũng được chuẩn bị, in sẵn phát cho mỗi nhóm chuyên môn
1 quyển: "Sổ sinh hoạt chuyên môn" và coi đây là minh chứng quan trọng để đánh
giá chất lượng sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn.
3. 5. Biện pháp thứ năm:
Tin học hóa việc quản lý chất lượng học tập của học sinh để cung cấp kịp
thời, đầy đủ, chính xác kết quả cho tổ và nhóm chuyên môn.

thường hoàn thành trong tuần 18 và nửa đầu của tuần 19. Với cách làm này chúng
tôi không áp đặt chỉ tiêu cho từng giáo viên nhưng vẫn phát huy tốt phong trào thi
đua dạy và học đi vào thực chất, không chạy theo hình thức.
III. HIỆU QUẢ CỦA SKKN
Từ khi thực hiện các biện pháp như vừa trình bày ở trên, hoạt động của tổ,
nhóm chuyên môn, và kết quả dạy học có nhiều sự chuyển biến tích cực, cụ thể
như sau:
Hoạt động của tổ nhóm chuyên môn ngày càng có chất lượng, không còn mang
tính chất giải quyết sự vụ, công việc hành chính đơn thuần, mà tập trung chủ yếu
vào đặc trưng của từng môn học để nâng cao chất lượng dạy - học.
Trang 16
Nội dung công việc của tổ, nhóm chuyên môn nhiều, xong nhờ có các loại sổ sách,
biểu mẫu (như đã trình bày) in sẵn, phát cho từng tổ, nhóm do đó, khá thuận tiện,
đơn giản trong việc lưu trữ các nội dung chuyên môn quan trọng liên quan đến dạy
học, giúp cho lãnh đạo nhà trường dễ theo dõi, nắm bắt kịp thời chất lượng dạy-
học, từ đó có kế hoạch chỉ đạo cho phù hợp.
Xây dựng được nề nếp hoạt động chuyên môn chung toàn trường song vẫn tạo
được tính chủ động phát huy sáng tạo trong hoạt động của từng tổ, nhóm chuyên
môn phù hợp với đặc trưng của bộ môn.
Chất lượng dạy học của trường ngày càng được nâng cao và củng cố vững chắc.
Xin nêu một vài số liệu của trường chúng tôi trong các năm gần đây.
Về phía giáo viên:
Năm học
Tổng
số giáo
viên
Giáo viên
giỏi và
chiến sĩ
thi đua cơ

2008 - 2009
2009 -2010
Trang 17
Các kết quả, thành tích đạt được trong hoạt động dạy - học, góp phần khá lớn
vào thành tích chung của nhà trường: Năm học 2009 – 2010 trường đạt danh hiệu
IV. KHẢ NĂNG ÁP DỤNG CỦA ĐỀ TÀI
Đề tài đã được áp dụng ở trường THPT xxx trong những năm qua và có hiệu
quả rõ rệt ở từng năm học. Đề tài tuy không mới nhưng có nhiều vấn đề hay giúp
cho người quản lý chỉ đạo chuyên môn trong việc nâng cao chất lượng giáo dục
của nhà trường. Chuyên môn luôn giữ vị trí then chốt hàng đầu trong nhiệm vụ
chính trị của nhà trường, vì vậy trên thực tế không có người quản lý nào lại buông
lỏng về chuyên môn. Nhưng thực hiện như thế nào để có hiệu quả còn phụ thuộc
rất lớn vào năng lực lãnh đạo và bản lĩnh quyết đoán của người Hiệu trưởng.
Những giải pháp được nêu ra trong bài viết đã được trải nghiệm thực tế và bước
đầu có hiệu quả, chúng tôi tiếp tục áp dụng ở nhà trường THPT Xxx ở những năm
về sau để từng bước nâng cao chất lượng dạy-học
V. BÀI HỌC KINH NGHIỆM
Qua thực tiễn công tác, chúng tôi rút ra các bài học kinh nghiệm sau trong
công tác chỉ đạo chuyên môn trong trường trung học phổ thông:
Hiệu trưởng phải chỉ đạo bộ phận chuyên môn làm việc phải có kế hoạch, khoa
học, kịp thời, sát với thực tế, từ đó mới tạo điều kiện thuận lợi để các tổ chuyên
môn xây dựng kế hoạch hoạt động một cách khả thi.
Nhà trường cần bố trí thời gian một cách hợp lý, tương đối cố định để các tổ
chuyên môn hoạt động. Cần có chỉ đạo, định hướng để họp tổ, nhóm chuyên môn,
tránh sa đà vào giải quyết công việc mang tính chất hành chính, sự vụ mà chủ yếu
là các nội dung nhằm nâng cao chất lượng dạy - học.
Kiểm tra, đánh giá chất lượng dạy- học là một trong công tác quan trọng nhất của
người làm công tác quản lý, do vậy cần tập trung xây dựng và có nhiều biện pháp
Trang 18
phù hợp để kết quả kiểm tra phản ánh đúng thực chất. Từ đó mới có các giải pháp

1. 1. Vị trí của tổ chuyên môn: 2
1. 2. Chức năng tổ chuyên môn 2
1. 3. Nhiệm vụ tổ chuyên môn 2
1. 4. Vai trò của tổ trưởng chuyên môn 3
1. 5. Sinh hoạt tổ chuyên môn 3
1. 6. Mối quan hệ 4
2. Thực trạng: 4
3. Nội dung, biện pháp thực hiện: 5
3. 1. Biện pháp thứ nhất: 5
3. 2. Biện pháp thứ hai: 6
3. 3. Biện pháp thứ ba: 9
3. 4. Biện pháp thứ tư: 10
3. 5. Biện pháp thứ năm: 10
3. 6. Biện pháp thứ sáu: Error: Reference source not found
III. HIỆU QUẢ CỦA SKKN Error: Reference source not found
IV. KHẢ NĂNG ÁP DỤNG 12
V. BÀI HỌC KINH NGHIỆM Error: Reference source not found
Trang 21
Trang 22