Sáng kiến kinh nghiệm: Ứng dụng công nghệ thông tin trong tiết dạy Văn ở THCS
SÁNG KIẾN
ỨNG DỤNG CNTT TRONG TIẾT DẠY VĂN Ở BẬC THCS
Phần I
PHẦN MỞ ĐẦU
I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Đại văn hào Nga M.Gorki đã từng nói: “Văn học là nhân học”, tức là học
về con người, học làm người. Là môn học thuộc nhóm khoa học xã hội, môn
Văn không chỉ cung cấp cho học sinh kiến thức về văn chương mà còn mang
một sứ mệnh cao cả là bồi dưỡng tâm hồn, nhân cách cho học sinh. Đồng thời
cũng là môn học thuộc nhóm công cụ, môn Văn còn thể hiện rõ mối quan hệ với
các môn học khác. Học tốt môn Văn sẽ tác động tích cực tới các môn học khác
và ngược lại. Vậy mà thế hệ học sinh ngày nay lại rất thờ ơ với môn Văn. Đối
với một số em, văn chương trở thành một môn học đáng chán, đáng ghét, thậm
chí đáng sợ. Tại sao lại như vậy? Người giáo viên cần phải làm gì để nâng cao
chất lượng và tăng hứng thú cho học sinh? Đó là vấn đề mà giáo viên dạy Văn
chúng tôi luôn trăn trở.
Từ thực tế đó, chúng tôi luôn vạch ra cho mình những kế hoạch và việc
làm nhất định. Tích cực tiếp thu sự đổi mới về phương pháp dạy học, UDCNTT
vào soạn giảng làm tăng tính hấp dẫn cho bài dạy, từ đó lôi cuốn học sinh đến
với giờ Văn. Học sinh không còn chán ghét môn Văn, thay vào đó là sự hứng
thú trong mỗi giờ học được thể hiện rõ rệt.
Tuy nhiên trong quá trình ứng dụng, giáo viên chủ yếu vẫn tự học hỏi,
mày mò nên gặp không ít khó khăn. Chính từ những khó khăn, vướng mắc đó đã
trở thành bài học kinh nghiệm mà tôi muốn chia sẻ cùng đồng nghiệp.
II. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
-Nghiên cứu lí luận
-Thực nghiệm
-Khảo sát thực tế.
III. PHẠM VI SÁNG KIẾN:
“Ứng dụng CNTT trong tiết dạy Văn ở THCS”

Năm học 2006-2007, tôi được phân công giảng dạy môn Ngữ văn lớp 9A,
qua khảo sát đầu năm tôi thấy tình hình học văn của học được thể hiện như sau:
* Số liệu về mức độ hiểu bài của học sinh.
Đối tượng
điều tra
Hiểu hoàn toàn
Hiểu các nội
dung chính
Hiểu các ý chính
nhưng chưa đầy
đủ
Hiểu sơ sài
43 học sinh
lớp 9A
3 (7,0%) 15 (34,9%) 15 (34,9%) 10 (23,2%)
Xác định rõ tầm quan trọng của việc UDCNTT vào dạy học, bản thân tôi
tích cực học hỏi từ lãnh đạo, đồng nghiệp và cả tự mày mò để thiết kế nhiều bài
giảng điện tử phục vụ giảng dạy, đồng thời qua đó, hướng dẫn học sinh những kĩ
năng sử dụng CNTT thông qua các tiết học dự án.
III. PHƯƠNG PHÁP ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀO TIẾT
DẠY VĂN Ở BẬC THCS.
1. Khai thác và xây dựng kho tư liệu điện tử :
Để phục vụ cho công tác giảng dạy, đối với môn Ngữ văn kho tư liệu là
điều kiện cần thiết và đặc biệt quan trọng. Nhưng hiện nay ở môn học này, các
đồ dùng trực quan hầu như không có, tranh ảnh minh hoạ trong sách giáo khoa
không nhiều. Chính vì vậy bản thân giáo viên phải chú trọng xây dựng thư viện
Người thực hiện: Dương Thị Thảo Trang - Trường THCS Lao Bảo 2
Sáng kiến kinh nghiệm: Ứng dụng công nghệ thông tin trong tiết dạy Văn ở THCS
tư liệu phục vụ tốt cho công tác giảng dạy.
Hiện nay, việc ứng dụng CNTT giúp giáo viên xây dựng thư viện tư liệu

PHIM ẢNH
LỚP 6
LỚP 7
LỚP 8
LỚP 9
PHẦN MỀM

LOẠI KHÁC
Người thực hiện: Dương Thị Thảo Trang - Trường THCS Lao Bảo 3
Sáng kiến kinh nghiệm: Ứng dụng công nghệ thông tin trong tiết dạy Văn ở THCS
2. Xây dựng bài giảng điện tử.
a. Các phần mềm thiết kế bài giảng điện tử thường được sử dụng trong dạy
học Ngữ văn.
Phần mềm CNTT được giáo viên Ngữ văn sử dụng phổ biến nhất hiện
nay là phần mềm Powerpoint. Đây là phần mềm đơn giản, dễ thiết kế trình
chiếu và có tác dụng tích cực, rõ nét nhất. Khi giới thiệu, trình bày và khái
quát nội dung bài học, mỗi slide được coi là một bộ phận cũng là một hệ thống
con trong hệ thống các nội dung mà bài học cần thể hiện. Ở mỗi slide, giáo
viên có thể chọn hiệu ứng, đưa các tư liệu (phim, ảnh, nhạc, bài đọc tác phẩm
…) làm cho bài giảng sinh động lôi cuốn hơn.
Bên cạnh Powerpoint là phần mềm Violet, phần mềm thiết kế bài giảng
điện tử của Công ty Bạch Kim, với giao diện trực quan, dễ dùng, ngôn ngữ
giao tiếp hoàn toàn bằng tiếng Việt rất thuận lợi cho giáo viên. Phần mềm này
cũng cung cấp một hệ thống các công cụ soạn thảo giúp giáo viên soạn bài
giảng nhanh chóng. Trong quá trình soạn giáo án, Violet còn cung cấp sẵn
nhiều mẫu bài tập chuẩn thường được sử dụng trong sách giáo khoa, sách bài
tập (như bài tập trắc nghiệm, bài tập ô chữ, bài tập kéo thả chữ/kéo thả hình
ảnh …), ngoài ra Violet còn hỗ trợ nhiều module cho từng môn học giúp giáo
viên tạo được những trang bài giảng chuyên nghiệp. Sau khi soạn thảo xong,
phần mềm cho phép xuất bài giảng ra thành một sản phẩm chạy độc lập có thể

(Ngữ văn9)
4/ Văn bản viết như lời mẹ ru với những hình ảnh đẹp trong ca dao của nhà thơ
Chế Lan Viên
(Ngữ văn 9)
5/ Văn bản nhật dụng của tác giả Lí Lan viết về cảm xúc của người mẹ trong
đêm trước ngày khai trường đầu tiên của con
(Ngữ văn 8)
M E T Ô I
K H U C H A T R U
T R O N G L O N G M E
C O N C O
C Ô N G T R Ư Ơ N G M Ơ R A
* Câu hỏi hàng dọc: điểm chung của các văn bản trên là gì?
Học sinh trả lời: các văn bản trên đều viết về người mẹ, về tình mẹ con.
Giáo viên giới thiệu bài mới: Viết về đề tài này, Ta-gor, nhà thơ nổi tiếng của
Ấn Độ có bài “ Mây và sóng” . Bài học hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu.
b. Tìm hiểu chung về văn bản:
- Giáo viên sử dụng những hình ảnh trực quan, sinh động, các đoạn phim tư liệu
để giới thiệu tác giả, tác phẩm. Ví dụ dạy tác phẩm “ Truyện Kiều”, giáo viên
đưa một số hình ảnh về tác giả, về quê hương Nguyễn Du, một số hình ảnh về
Người thực hiện: Dương Thị Thảo Trang - Trường THCS Lao Bảo 5
Sáng kiến kinh nghiệm: Ứng dụng công nghệ thông tin trong tiết dạy Văn ở THCS
bản dịch của Truyện Kiều sang tiếng nước ngoài, hình ảnh các nhân vật trong
tác phẩm…
Hướng dẫn đọc diễn cảm thông qua các đoạn băng đọc mẫu, khúc ngâm như
bài: Đồng chí, Con cò, Viếng lăng Bác, Bài thơ về tiểu đội xe không kính, Khúc
hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ…
c. Tìm hiểu chi tiết văn bản:
Xác định việc sử dụng tranh, ảnh, phim… bổ trợ cho việc phân tích nội
dung, nhân vật trong tác phẩm. Vì thế khi đưa tranh ảnh vào bào học, cần nghiên

Sáng kiến kinh nghiệm: Ứng dụng công nghệ thông tin trong tiết dạy Văn ở THCS
cố-luyện tập.
Nhằm khắc sâu kiến thức sau mỗi bài học, giáo viên có thể ứng dụng các
phần mềm powerpoint hoặc violet thiết kế các dạng bài tập kéo chữ, bài tập trắc
nghiệm, thi trả lời nhanh các câu hỏi…
IV.KẾT QUẢ THỰC HIỆN:
1. Kết quả khảo sát:
Số liệu được tổng hợp qua phiếu thăm dò ý kiến, bài test và kết quả các
bài viết của học sinh lớp 9A trường THCS Lao Bảo trong học kỳ 2 năm học
2006 – 2007):
* Mức độ thích học các giờ học Văn có ứng dụng CNTT.
Đối
tượng
thăm
dò
Mức độ

Lí do
Rất thích
Thích
vừa phải
Không
thích
Không có ý
kiến
43
học
sinh
lớp 9A
Bài học sinh động, dễ hiểu 8 1

điều tra
Ghi bài đầy đủ Ghi bài chưa đầy đủ Không ghi được bài
43 học sinh
lớp 9A
30 (69,8%) 10(23,3%) 03 (6,9%)
* Số liệu về mức độ hiểu bài của học sinh.
Đối tượng
điều tra
Hiểu hoàn toàn Hiểu các nội
dung chính
Hiểu các ý chính
nhưng chưa đầy
Hiểu sơ sài
Người thực hiện: Dương Thị Thảo Trang - Trường THCS Lao Bảo 7
Sáng kiến kinh nghiệm: Ứng dụng công nghệ thông tin trong tiết dạy Văn ở THCS
đủ
43 học sinh
lớp 9A
5 (11,6%) 20 (46,5%) 15 (34,8%) 03 (7,1%)
Qua những con số trên và qua thực tế giảng dạy trên lớp, tôi nhận thấy, với
những tiết dạy bằng giáo án điện tử có sức hấp dẫn lớn đối với học sinh. Học
sinh học tập vui vẻ hơn, hăng say hơn. Đặc biệt với các trò chơi đã làm cho lớp
học sôi động hẳn lên.
2. Ưu điểm và hạn chế của việc ứng dụng CNTT trong tiết dạy Văn.
a. Những ưu điểm: Từ kết quả khảo sát trên, có thể thấy việc đổi mới phương
pháp giảng dạy môn Ngữ văn theo hướng vận dụng CNTT và các thiết bị dạy
học hiện đại đã mang lại những hiệu quả nhất định:
- Bài học trở nên sinh động, thu hút sự chú ý của học sinh do có nhiều
minh hoạ sống động. Giáo viên tiết kiệm được nhiều thời gian thuyết giảng và
không quá vất vả khi giới thiệu, miêu tả, thể hiện những nội dung kiến thức mới.

máy hư, phần mềm bị lỗi …tất cả sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến giờ dạy của giáo
viên.
- Trên thực tế, hầu hết học sinh đều say mê, thích thú được học những giờ
Văn có ứng dụng CNTT. Song, bên cạnh đa số học sinh tiếp cận nhanh chóng
với phương pháp học mới này vẫn còn những tồn tại cần khắc phục sau: một số
học sinh chưa thật thích nghi với phương pháp học hiện đại này, chỉ thụ động
ngồi nghe, xem phim, ảnh và sôi nổi bình luận hoặc say sưa nghe thầy giáo
giảng quên cả việc ghi bài.
PHẦN III:
KẾT LUẬN
1- Để ứng dụng CNTT vào dạy học, điều quan trọng trước tiên là chúng ta cần
Người thực hiện: Dương Thị Thảo Trang - Trường THCS Lao Bảo 9
Sáng kiến kinh nghiệm: Ứng dụng công nghệ thông tin trong tiết dạy Văn ở THCS
có trình độ, kĩ năng về tin học. Cụ thể là những kĩ năng như: truy cập internet,
soạn thảo văn bản ; kĩ năng sử dụng các phần mềm, đặc biệt là phần mềm
powerpoint ( soạn thảo, chèn hình ảnh, âm thanh, chọn hiệu ứng…;kĩ năng sử
dụng các thiết bị hiện đại như máy ảnh kĩ thuật số, đèn chiếu, projector…)
2- Để hoàn thành một bài giảng điện tử nhanh và hiệu quả, cần có kế hoạch và
chuẩn bị chu đáo từ khâu hình ý tưởng, khai tư liệu đến soạn bài. Những tài liệu,
tranh ảnh liên quan đến bài soạn và bỏ vào một thư mục riêng, tránh tình trạng “
soạn đến đâu mới tìm tư liệu đến đó”.
3- Những hình ảnh, âm thanh tải từ mạng , khi tải cần xem hình ảnh đủ kích cỡ
mới tải , như thế khi đưa vào bài soạn mới hiệu quả.Cần sử dụng thích hợp các
hiệu ứng âm thanh, chuyển động, màu sắc chữ, nền. Hạn chế tối đa các hiệu ứng
không cần thiết vì như thế sẽ làm phân tán sự chú ý của học sinh,;màu sắc nền
và chữ phải có sự tương phản, không nên sặc sỡ, loè loẹt. Một bài giảng không
nên quá nhiều side. Nếu quá lạm dụng CNTT , học sinh sẽ không tập trung cảm
thụ vẻ đẹp của ngôn từ văn chương mà chỉ chú tâm đến phần trình diễn kĩ thuật
tin học.
4- Phim, ảnh nhiều nhưng khi đưa vào bài dạy cần chọn lọc, không nên đưa tràn