Phương pháp vào bài và kết bài có sử dụng CNTT trong giảng dạy bộ môn Hóa Học
PHƯƠNG PHÁP VÀO BÀI VÀ KẾT BÀI CÓ SỬ DỤNG
CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG
GIẢNG DẠY BỘ MÔN HÓA HỌC
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
Cùng với phương pháp dạy học mới việc sử dụng các phương tiện trực quan
ngày càng được sử dụng nhiều trong dạy học đó là các phương tiện hiện đại như
máy vi tính, máy chiếu… Đặc biệt đối với bộ môn Hóa Học việc sử dụng hiệu quả
các phương tiện này sẽ mang lại những lợi ích rất lớn bởi vì như chúng ta biết Hóa
Học là bộ môn khoa học thực nghiệm đòi hỏi một lượng lớn các thí nghiệm mà
một số thí nghiệm chúng ta không thể tiến hành được trên lớp được. Tuy nhiên
việc sử dụng vào thực tế dạy học gặp rất nhiều khó khăn đối với cả người dạy và
người học .
Trước hết tôi xin khẳng định lại một lần nữa việc sử dụng máy vi tính, máy
chiếu và các phần mềm máy tính … tất cả đều chỉ là phương tiện dạy học. Một số
Giáo viên đã lầm tưởng máy vi tính và máy chiếu sẽ thay thế được bảng đen và
phấn trắng. Trên cơ sở hiểu biết của mình và kinh nghiệm từ việc giảng dạy các tiết
sử dụng phương tiện dạy học này tôi nghĩ rằng vấn đề này cần được xem xét lại.
Vậy chúng ta sẽ tìm cách khai thác phương tiện dạy học này như thế nào để mang
lại hiệu quả lớn nhất và hợp lí nhất.
Đối với phương pháp lên lớp hiện tại, thông thường chúng ta theo 4 bước
Bước 1 : Ổn định lớp
Bước 2 : Kiểm tra bài cũ
Bước 3 : Nội dung bài mới
Bước 4 : Cũng cố
Nếu chúng ta dùng máy chiếu để chúng ta trình bày tất cả các phần mà chúng
ta soạn ra từ kiểm tra bài cũ đến Cũng cố thì chúng ta đã vô tình biến máy chiếu
thành bảng đen. Và cùng với sự lạ lẫm khi học với máy chiếu mà chính màu sắc,
hiệu ứng, hình ảnh, âm thanh … đưa lên làm cho học sinh mất tập trung và cuối
cùng học sinh chỉ biết xem chứ không phải là học. Tôi nghĩ rằng nên đưa vào 2
phần chính đó là mở bài và kết bài hoặc cần thiết nữa là hình ảnh các thí nghiệm

Phương pháp vào bài và kết bài có sử dụng CNTT trong giảng dạy bộ môn Hóa Học
II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Sơ lược về giáo án điện tử
Giáo án Điện tử và bài giảng điện tử là gì?
Giáo án Điện tử Là một bản kế hoạch lên lớp của giáo viên được xây dựng
bằng phần mềm tin học. Cần phải phân biệt Giáo án Điện tử với Bài giảng Điện
tử, Bài giảng điện tử là những tập tin có chức năng chuyển tải nội dung giáo dục
đến học sinh. Như vậy, bài giảng là công cụ tương tác giữa người học và người dạy
để thực hiện các mục tiêu của giáo án.
Dùng phần mềm gì và dùng như thế nào để xây dựng Bài giảng Điện tử
Sự lựa chọn số 1 cho một GV thuộc một trường có điều kiện máy chiếu
(projector) và PC thì là phần mềm PowerPoint có trong Microsoft Office. Với các
trường không có điều kiện như vậy thì có thể in bài giảng ra tờ giấy trong và chiếu
lên máy overhead projector. Nếu trường có điều kiện thì GV có thể in một phần
bài giảng hoặc các bài tập, các đề tài … ra các tờ giấy A4 phát cho HS/SV và một
số tờ A1/A0 để treo như poster để làm công cụ giảng dạy trong giờ học. Ngoài ra
để có một bài giảng hấp dẫn và đẹp ngoài Powerpoint ra có thể dùng một số phần
mềm khác bổ trợ như Xara 3D để tạo chữ động, Chemoffice 2005 để vẽ công thức
cấu tạo và mô hình phân tử, Macromedia Flash để vẻ hình …
Vị trí của PowerPoint trong quá trình dạy học với giáo án điện tử:
Có thể xem quá trình dạy học như một quá trình thông tin 2 chiều:
Kiến thức cần truyền thụ được chuyển giao từ Giáo viên đến học sinh và
thông tin phản hồi từ học sinh đến Giáo viên. Chú ý rằng kênh thông tin phản hồi
không chỉ diễn ra sau tiết dạy mà nó có thể (và cần thiết) diễn ra thường xuyên
ngay trong tiết dạy.
Trong dạy học trước đây, kiến thức cần truyền
thụ được Giáo viên chuyển giao cho học sinh
thông qua các phương tiện truyền thống như:
đọc, nói, viết ,…Và thông tin phản hồi nhận
được cũng nhờ phần lớn vào các phương tiện

các bước còn lại sẽ nhẹ nhàng và mất ít thời gian nhất. Kinh nghiệm của bản thân
khi đã có ý tưởng tốt nhất sau đó vặch ra đề cương chi tiết khi đó mới bắt đầu viết
hoàn thành bài giảng.
Bước 2. Tìm tài nguyên, nguyên liệu cho bài giảng đó là những hình ảnh,
hình động hay đoạn phim minh họa lý thuyết. Tuy nhiên, một bài giảng nên phải
đảm bảo tính gọn nhẹ (file nhỏ), linh hoạt nhiều môi trường (có thể in ra giấy mà
HS vẫn hiểu, ko phải bận tâm xem PC có phải cài chương trình tương thích mới
chạy được file giáo án .v.v) do đó hình ảnh luôn được lựa chọn số 1. Với bộ môn
Hóa Học những đoạn phim thí nghiệm nếu không làm được trên lớp chúng ta có
thể đưa vào bài dạy làm cho bài giảng sinh động hơn rất nhiều mà học sinh dễ tiếp
thu.
Bước 3. Hoàn thiện giáo án và trình diễn bài giảng điện tử trên lớp, tiếp
nhận và xử lý các phản hồi từ HS từ đó hoàn thiện bài giảng của mình
III. PHƯƠNG PHÁP VÀO BÀI
Vào bài là công việc quan trọng nếu vào bài hay và tốt sẽ kích thích được
hứng thú học tập của học sinh tuy nhiên Giáo Viên thường xem nhẹ khâu này mà
nặng vào kiểm tra bài cũ việc đó sẽ tạo một phần áp lực cho người học trước nội
dung bài mới. Khi giảng dạy một số bài có sử dụng CNTT thông thường tôi không
kiểm tra bài cũ mà tổ chức trò chơi theo mô phỏng của Showgame trên truyền hình
Tôi xin trình bày các kiểu tổ chức mà tôi đã tiến hành:
1.Khởi động bài học theo kiểu ô chữ
Hình thức tổ chức Giáo Viên có thể chia lớp theo tổ và tăng cường tính sôi
nổi có thể cho Học Sinh thi với nhau. Thời gian tiến hành khoảng 5-7phút trước
tiết dạy để tổ chức theo hình thức ô chữ.
Nội dung : Ô chữ càng phát huy hiệu quả khi nội dung câu hỏi liên quan đến phần
kiến thức cũ học sinh đã được học nhưng không nên quá cứng nhắc mà nên mở ở
những câu hỏi thể hiện sự hiểu biết và cả sự suy luận.