KHOA LUẬT- ĐẠI HỌC QUỐC GIA

HÀ NỘI
PHÂN TÍCH KHÁI NIỆM ,ĐẶC ĐIỂM ,TÍNH CHẤT
Học viên : NÔNG THỊ MINH ĐƯỜNG Hà nội : 2007


21
1.2.1
Đặc điểm của pháp luật giải quyết khiếu nại quyết định kỷ luật
21
1.2.1.1
Đặc điểm về chủ thể
21
1.2.1.2
Đặc điểm về đối tượng
23
1.2.1.3
Đặc điểm về thời hiệu, thời hạn, trình tự, thủ tục khiếu nại quyết
định kỷ luật
25
1.2.2
Tính chất của pháp luật giải quyết khiếu nại quyết định kỷ luật
27
1.3
Nội dung của pháp luật về khiếu nại quyết định kỷ luật
28
1.3.1
Thẩm quyền giải quyết khiếu nại quyết định kỷ luật cán bộ, công
chức
28
1.3.2
Trình tự, thủ tục giải quyết khiếu nại quyết định kỷ luật
30
1.4
Tiêu chí hoàn thiện pháp luật giải quyết khiếu nại quyết định
kỷ luật hiện nay

45
2.1.4
Giai đoạn 1986 đến nay
48
2.2
Những ƣu điểm và hạn chế của pháp luật giải quyết khiếu nại
quyết định kỷ luật ở Việt Nam hiện nay
56
2.2.1
Những ưu điểm của pháp luật giải quyết khiếu nại quyết định kỷ
luật ở Việt Nam hiện nay
56
2.2.2
Những hạn chế của pháp luật giải quyết khiếu nại quyết định kỷ
lụât ở Việt Nam hiện nay
60
2.3
Yêu cầu khách quan của việc hoàn thiện pháp luật giải quyết
khiếu nại quyết định kỷ luật ở Việt Nam hiện nay
67

Những yêu cầu chung của việc hoàn thiện pháp luật về khiếu nại
quyết định kỷ luật
69

CHƢƠNG 3
MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT GIẢI QUYẾT
KHIẾU NẠI QUYẾT ĐỊNH KỶ LUẬT Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
79
3.1

Nghiên cứu, xây dựng cơ chế giải quyết khiếu nại quyết định kỷ
luật theo cơ chế tài phán hành chính
85
3.2.3
Ban hành các văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn quy trình,
thủ tục và thẩm quyền giải quyết khiếu nại quyết định kỷ luật đối
với các nhóm đối tượng cụ thể (viên chức trong các đơn vị sự
nghiệp, dịch vụ công và cán bộ lãnh đạo, quản lý các doanh nghiệp
nhà nước)
94
3.2.4
Đổi mới và tăng cường cơ chế phối hợp giữa các cơ quan giải
quyết khiếu nại quyết định kỷ luật với các cơ quan, tổ chức khác
trong bộ máy nhà nước, các tổ chức chính trị, xã hội
94
3.2.5
Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc giải quyết khiếu nại
quyết định kỷ luật
96
3.2.6
Đổi mới hơn nữa chế độ, chính sách đãi ngộ đối với công chức làm
công tác giải quyết khiếu nại quyết định kỷ luật
96
3.2.7
Tăng thêm biên chế cho các cơ quan làm công tác giải quyết khiếu
nại quyết định kỷ luật
97
3.2.8
Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra tình hình khiếu nại và giải
quyết khiếu nại quyết định kỷ luật của cán bộ, công chức

biệt có trường hợp người khiếu kiện có hành vi vi phạm pháp luật, gây rối trật
tự công cộng, hành hung người thi hành công vụ”.
Đứng trước yêu cầu xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa
của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân như Văn kiện Đại hội đại biểu toàn
quốc lần thứ X của Đảng đã nhấn mạnh thì thực trạng nói trên đang là một lực
cản lớn, rất cần được nghiên cứu, làm rõ những nguyên nhân đích thực để từ
đó xây dựng và triển khai những giải pháp khắc phục thực sự có hiệu quả.
Nghiên cứu cơ sở lý luận để hoàn thiện pháp luật giải quyết khiếu nại quyết
định kỷ luật theo hướng khẩn trương xây dựng thể chế và cơ chế hữu hiệu
nhằm nâng cao chất lượng giải quyết khiếu nại quyết định kỷ luật là việc làm
rất cần thiết, nhằm chấn chỉnh, xiết chặt trật tự kỷ cương và nâng cao hiệu
lực, hiệu quả quản lý quản lý nhà nước, góp phần mở rộng và phát huy dân
chủ, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích của nhà nước,
quyền và lợi ích hợp pháp của người khiếu nại quyết định kỷ luật. Đó là lý do - 5 -
để chọn đề tài “Hoàn thiện pháp luật giải quyết khiếu nại quyết định kỷ luật ở
Việt Nam hiện nay” làm luận văn thạc sỹ chuyên ngành Lý luận và lịch sử
nhà nước và pháp luật tại Khoa Luật, Đại học quốc gia Hà Nội.

2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Hoàn thiện pháp luật về giải quyết khiếu nại quyết định kỷ luật là vấn
đề có tính chuyên biệt cao, vì vậy chưa có nhiều công trình nghiên cứu về lĩnh
vực này. Một số công trình nghiên cứu đáng kể liên quan đến vấn đề này là:
- Công vụ, công chức nhà nước – PGS.TS Phạm Hồng Thái, Nhà xuất
bản Tư pháp 2004.
- Tăng cường pháp chế trong hoạt động giải quyết khiếu nại tố cáo ở
nước ta hiện nay – Luận án TS luật học của Trần Văn Sơn, Học viện Chính trị
Quốc gia Hồ Chí Minh, 2006.

4.2. Nhiệm vụ của luận văn
Từ mục đích nêu trên, luận văn có các nhiệm vụ:
- Phân tích khái niệm, đặc điểm, tính chất của quyết định kỷ luật và
pháp luật giải quyết khiếu nại quyết định kỷ luật.
- Phân tích những ưu điểm và hạn chế của pháp luật giải quyết khiếu
nại quyết định kỷ luật ở Việt Nam hiện nay.
- Phân tích yêu cầu khách quan của việc hoàn thiện pháp luật giải quyết
khiếu nại quyết định kỷ luật ở Việt Nam hiện nay.
- Phân tích yêu cầu đối với việc hoàn thiện pháp luật về giải quyết khiếu
nại quyết định kỷ luật ở Việt Nam hiện nay.
- Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện pháp luật giải quyết khiếu nại
quyết định kỷ luật ở Việt Nam hiện nay.

5. Cơ sở lý luận và phƣơng pháp nghiên cứu
Luận văn được thực hiện trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác- Lênin
về nhà nước và pháp luật, những quan điểm mang tính lý luận về nhà nước và
pháp luật trong các văn kiện của Đảng Cộng sản Việt Nam. - 7 -
Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu của triết học duy vật
biện chứng và duy vật lịch sử mác xít, như: phương pháp lịch sử cụ thể,
phương pháp kết hợp giữa lý luận với thực tiễn, phương pháp phân tích và
tổng hợp, đặc biệt là phương pháp trừu tượng khoa học.

6. Điểm mới khoa học của luận văn
Luận văn là công trình nghiên cứu tương đối có hệ thống về pháp luật
giải quyết khiếu nại quyết định kỷ luật ở Việt Nam. Thông qua việc đề xuất
một số giải pháp hoàn thiện pháp luật giải quyết khiếu nại quyết định kỷ luật
ở Việt Nam hiện nay, luận văn cố gắng làm rõ phương hướng xây dựng một

Mác - Lênin đã đấu tranh với các quan điểm duy tâm, khẳng định bản chất
của pháp luật không có gì khác hơn là ý chí của giai cấp thống trị nhà nước
được thể hiện trong pháp luật. Trong Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản, C.Mác
và F.Ăngghen đã vạch trần bản chất của pháp luật tư sản chẳng qua chỉ là ý
chí của giai cấp tư sản được nâng lên thành luật pháp.
Như vậy, pháp luật là hệ thống các quy tắc xử sự do nhà nước ban
hành và đảm bảo thực hiện, thể hiện ý chí của giai cấp công nhân, giai cấp
nông dân, tầng lớp trí thức và những người lao động khác, được quy định bởi - 9 -
cơ sở kinh tế của chủ nghĩa xã hội trong thời kỳ mới, là yếu tố điều chỉnh các
quan hệ xã hội nhằm mục đích xây dựng một xã hội dân chủ, phồn vinh.

* Đặc điểm của pháp luật
Pháp luật cũng như tập quán, tín điều tôn giáo, đạo đức đều có chung
chức năng điều chỉnh các quan hệ xã hội, song có những đặc điểm riêng, gồm:
Thứ nhất, pháp luật chỉ do nhà nước ban hành, thể hiện và thực hiện
quyền lực nhà nước, bảo vệ lợi ích của giai cấp thống trị. Chính vì do nhà
nước ban hành nên pháp luật có tính cưỡng chế, tính bắt buộc chung, không
phụ thuộc vào ý chí, lợi ích của bất kỳ cá nhân nào. Mọi người vi phạm pháp
luật đều phải bị xử lý. Sinh thời V.I.Lênin đã viết: Vấn đề không phải là xử lý
nặng hay nhẹ mà đã vi phạm thì đều phải bị xử lý.
Thứ hai, pháp luật không chỉ có chức năng tổ chức, điều chỉnh hành vi
của con người mà còn điều chỉnh mối quan hệ lợi ích giữa các giai cấp, không
chỉ thiết lập trật tự hoạt động của con người, mà còn thiết lập trật tự thống trị,
trong đó các giai cấp đối kháng nhau không đi tới tiêu diệt nhau, do đó tiêu
diệt luôn cả xã hội.
Thứ ba, mặc dù được nhà nước đặt ra và đảm bảo thực hiện song pháp
luật có tính độc lập tương đối trong quan hệ với nhà nước. Nhà nước nào tôn

quyền quản lý đối với cán bộ, công chức thuộc quyền; và như vậy, mặc dù
cũng được điều chỉnh trong Luật Khiếu nại, tố cáo như các loại quyết định
hành chính khác nhưng việc giải quyết khiếu nại quyết định kỷ luật được áp
dụng theo trình tự và thủ tục riêng. Trên thực tế, trong hoạt động điều hành
nội bộ của cơ quan, tổ chức, ngoài quyết định kỷ luật ra cán bộ, công chức
còn chịu tác động của nhiều quyết định hành chính khác như: quyết định điều
động, thuyên chuyển công tác, đề bạt nhưng Luật Khiếu nại, tố cáo và các
văn bản hướng dẫn thi hành không quy định những quyết định này có thể bị
khiếu nại theo thủ tục chung để bảo đảm cho hoạt động công vụ được thực
hiện nhanh nhạy, có hiệu quả, bảo đảm sự ổn định, liên tục và nề nếp của nền
hành chính nhà nước, sự hoạt động bình thường của các cơ quan, tổ chức. - 11 -
Riêng quyết định kỷ luật là một hình thức xử lý đối với cán bộ, công chức có
hành vi vi phạm trong hoạt động công vụ, đụng chạm trực tiếp đến quyền, lợi
ích hợp pháp của họ thì pháp luật cho phép họ có quyền khiếu nại để đảm bảo
tính đúng đắn, nghiêm minh của quyết định kỷ luật.
Luật Khiếu nại, tố cáo chỉ điều chỉnh việc khiếu nại và giải quyết khiếu
nại đối với quyết định kỷ luật áp dụng cho cán bộ, công chức theo quy định
của Pháp lệnh Cán bộ, công chức. Theo quy định tại Điều 1, Pháp lệnh sửa
đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh cán bộ, công chức 2003 thì cán bộ,
công chức là công dân Việt Nam, trong biên chế nhà nước, bao gồm:
“a) Những người do bầu cử để đảm nhiệm chức vụ theo nhiệm kỳ
trong cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội ở
trung ương; ở tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi chung
là cấp tỉnh); ở huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (sau đây gọi
chung là cấp huyện);
b) Những người được tuyển dụng, bổ nhiệm hoặc được giao nhiệm vụ
thường xuyên làm việc trong tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã

ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện;
Những người được tuyển dụng, bổ nhiệm vào một ngạch công chức
hoặc giao giữ một công vụ thường xuyên trong các cơ quan nhà nước ở
trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện;
Những người được tuyển dụng, bổ nhiệm vào một ngạch viên chức
hoặc giao giữ một nhiệm vụ thường xuyên trong đơn vị sự nghiệp của
Nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội;
Thẩm phán Tòa án nhân dân, Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân;
Những người được tuyển dụng, bổ nhiệm hoặc được giao nhiệm vụ
thường xuyên làm việc trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân
mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc
phòng; làm việc trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà
không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp;
Những người được tuyển dụng, giao giữ một chức danh chuyên môn
nghiệp vụ thuộc Uỷ ban nhân dân cấp xã. - 13 -
Còn nhóm đối tượng quy định tại điểm a, g, khoản 1, điều 1, Pháp lệnh
cán bộ, công chức sửa đổi bổ sung năm 2003 là: Những người do bầu cử để
đảm nhiệm chức vụ theo nhiệm kỳ trong cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị,
tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương; ở tỉnh, thành phố trực thuộc trung
ương; ở huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh. Những người do bầu cử để
đảm nhiệm chức vụ theo nhiệm kỳ trong Thường trực Hội đồng nhân dân, Uỷ
ban nhân dân; Bí thư, Phó bí thư Đảng uỷ; người đứng đầu tổ chức chính trị -
xã hội xã, phường, thị trấn thì tại điểm 2, Điều 39 Pháp lệnh cán bộ, công
chức quy định việc bãi nhiệm, kỷ luật được thực hiện theo quy định của pháp
luật và điều lệ của tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội. “theo quy định
của pháp luật” ở đây có thể sẽ hiểu dưới nhiều góc độ, hoặc đồng thời chịu
sự tác động của các hình thức kỷ luật quy định tại Pháp lệnh cán bộ công chức

người đại diện hợp pháp;
Người đại diện không hợp pháp;
Thời hiệu khiếu nại, thời hiệu khiếu nại tiếp đã hết mà không có lý do
chính đáng;
Việc khiếu nại đã có quyết định giải quyết lần hai và không phát hiện
thêm những tình tiết có thể làm thay đổi cơ bản nội dung của quyết
định giải quyết khiếu nại đó;
Khiếu nại quyết định kỷ luật buộc thôi việc đã được Toà án thụ lý giải
quyết theo quy định của pháp luật hoặc đã có bản án, quyết định có
hiệu lực pháp luật của Toà án;
Khiếu nại đến cơ quan không có thẩm quyền giải quyết.
1.1.2.2 Quan niệm về pháp luật giải quyết khiếu nại quyết định kỷ luật
Khiếu nại, tố cáo là một phạm trù lịch sử tồn tại khách quan khi xã hội
còn giai cấp và nhà nước. Trong xã hội bóc lột, thì chính quyền nhà nước
thuộc về giai cấp bóc lột, do đó việc khiếu nại, tố cáo của nhân dân là sự đấu
tranh mang tính đối kháng của nhân dân chống lại giai cấp bóc lột, chống lại
nhà nước của giai cấp bóc lột. Vì vậy, việc giải quyết những khiếu nại, tố cáo
của các nhà nước bóc lột thực chất là nhằm xoa dịu bớt nỗi bất bình, phản
kháng của nhân dân lao động đối với giai cấp thống trị. - 15 -
Nhà nước của ta là nhà nước của dân, do dân và vì dân, chính vì vậy,
việc khiếu nại của nhân dân nói chung, khiếu nại của cán bộ, công chức đối
với quyết định kỷ luật nói riêng không có ý nghĩa như là sự đấu tranh mang
tính đối kháng, đấu tranh giai cấp mà nó là cuộc “đấu tranh” nhằm giải quyết
những mâu thuẫn, bất đồng, những quyết định đưa ra chưa thoả đáng trong
quá trình ra quyết định xử lý kỷ luật đối với cán bộ, công chức nhằm bảo vệ
những quyền và lợi ích chính đáng của cán bộ, công chức, việc giải quyết
những khiếu nại đối với quyết định xử lý kỷ luật cán bộ, công chức là trách

các quyền của cán bộ, công chức trong đó có quyền khiếu nại (như các quy
định trong Luật khiếu nại, tố cáo và các văn bản quy phạm pháp luật khác).
Điều 1 Luật khiếu nại, tố cáo quy định:
Công dân, cơ quan, tổ chức có quyền khiếu nại quyết định hành chính,
hành vi hành chính của cơ quan hành chính nhà nước, của người có
thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước khi có căn cứ cho rằng
quyết định, hành vi đó là trái pháp luật xâm phạm quyền, lợi ích hợp
người có thẩm quyền khi có căn cứ cho rằng quyết định đó là trái pháp
của mình. Cán bộ, công chức có quyền khiếu nại quyết định kỷ luật của
pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình.
Là công dân cho nên, cán bộ, công chức cũng có quyền khiếu nại, tố
cáo như đã quy định trong luật khiếu nại, tố cáo, nhưng bên cạnh đó cán bộ,
công chức còn có một quyền quy định riêng có của mình là khiếu nại quyết
định kỷ luật của người có thẩm quyền khi có căn cứ cho rằng quyết định đó là
trái pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của bản thân họ.
Trên cơ sở của những phân tích trên, khiếu nại quyết định kỷ luật của
cán bộ, công chức được hiểu là việc cán bộ, công chức theo thủ tục do Lụât
Khiếu nại, tố cáo quy định đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền
xem xét lại quyết định kỷ luật cán bộ, công chức khi có căn cứ cho rằng quyết
định hoặc hành vi đó là trái pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của
mình. Như vậy, cùng với các chủ thể khác thì cán bộ, công chức là một chủ
thể đặc thù của khiếu nại quyết định kỷ luật theo quy định của pháp luật về
khiếu nại, tố cáo. - 17 -
Việc thực hiện quyền khiếu nại quyết định kỷ luật của cán bộ, công
chức cũng bắt nguồn từ hoạt động quản lý của nhà nước. Chủ thể khiếu nại
thực hiện quyền này trong trường hợp cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm
quyền xem xét lại quyết định kỷ luật cán bộ, công chức khi có căn cứ cho

Việc cán bộ, công chức thực hiện quyền khiếu nại quyết định kỷ luật có
thể được hiểu như một hình thức tự vệ của họ đối với các quyền, lợi ích bị
xâm phạm. Đặc điểm của vịêc khiếu nại quyết định kỷ luật là luôn chứa đựng
những chứng cứ của việc vi phạm mà cán bộ, công chức đưa ra làm căn cứ để
bảo vệ những quyền, lợi ích hợp pháp của mình theo quy định của pháp luật.
Giải quyết khiếu nại quyết định kỷ luật là một trong những hình thức để
đảm bảo quyền khiếu nại quyết định kỷ luật của cán bộ, công chức được thực
hiện, và điều đó thực chất cũng là để bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân
bởi lẽ cán bộ, công chức cũng là công dân của nhà nước. Luật khiếu nại, tố
cáo quy định rõ: người có trách nhiệm giải quyết khiếu nại mà không giải
quyết, thiếu trách nhiệm trong việc giải quyết, gây phiền hà, sách nhiễu, cản
trở trong việc thực hiện quyền khiếu nại, cố tình trì hoãn việc giải quyết khiếu
nại hoặc cố tình giải quyết trái pháp luật phải bị xử lý nghiêm minh, nếu gây
thiệt hại phải bồi thường theo quy định của pháp lụât. Hoặc quy định: cơ
quan, tổ chức hữu quan có trách nhiệm phối hợp với cơ quan, tổ chức, cá
nhân có thẩm quyền trong việc giải quyết khiếu nại; cung cấp thông tin, tài
liệu có liên quan đến việc khiếu nại theo yêu cầu của cơ quan, tổ chức, cá
nhân đó.
Giải quyết khiếu nại quyết định kỷ luật cán bộ, công chức là việc các
cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền của cơ quan nhà nước căn cứ vào
đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của nhà nước để xác định xem
có các hành vi vi phạm pháp luật trong quá trình xem xét, ra quyết định kỷ
luật dẫn đến khiếu nại hay không. Nếu thực chất là có thì phải sửa chữa, nếu
có thiệt hại thì phải bồi thường thiệt hại do những hành vi trái pháp luật đó
gây ra, nhằm bảo vệ có hiệu quả những lợi ích của cán bộ, công chức.
Việc khiếu nại quyết định kỷ luật cán bộ, công chức cũng là sự phản
ánh những thắc mắc, sự chưa nhất trí, những mâu thuẫn trong việc thực thi - 19 -


- 20 -
Giải quyết khiếu nại của cơ quan nhà nước, của người có thẩm quyền là
một trong những chức năng của hoạt động quản lý hành chính nhà nước, có
tác dụng ngăn chặn sự tuỳ tiện, lạm dụng pháp luật vì những mục đích riêng
của những cán bộ, công chức có thẩm quyền.
Giải quyết các khiếu nại trong hoạt động của cơ quan quản lý hành
chính nhà nước còn là một biện pháp bảo đảm cho quyền khiếu nại của công
dân, của cán bộ, công chức đối với quyết định xử lý kỷ luật được thực hiện
trên thực tế. Những quy định của pháp luật về quyền khiếu nại sẽ trở thành vô
nghĩa nếu như những quy định đó không được bảo đảm thực hiện trên thực tế.
Mọi hoạt động của nhà nước đều nhằm mục đích cuối cùng là để phục vụ
nhân dân, những quy định của pháp luật về quyền khiếu nại chỉ được thực
hiện tốt, đáp ứng được yêu cầu, nguyện vọng của nhân dân khi cơ quan có
trách nhiệm, người có thẩm quyền, có trách nhiệm đề cao và thực hiện tốt
việc giải quyết khiếu nại. Việc giải quyết khiếu nại luôn có sự đòi hỏi của
thực tế khách quan, tôn trọng thực tế khách quan; giải quyết khiếu nại phải vô
tư, thận trọng, đặt lợi ích của nhà nước, của nhân dân lên trên hết.
Điều 74, Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam quy
định:
Công dân có quyền khiếu nại, quyền tố cáo với cơ quan Nhà nước có
thẩm quyền về những việc làm trái pháp luật của cơ quan Nhà nước, tổ
chức kinh tế, tổ chức xã hội, đơn vị vũ trang nhân dân hoặc bất cứ cá
nhân nào. Việc khiếu nại, tố cáo phải được cơ quan Nhà nước xem xét
và giải quyết trong thời hạn pháp luật quy định. Mọi hành vi xâm phạm
lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tập thể và của
công dân phải được kịp thời xử lý nghiêm minh. Người bị thiệt hại có
quyền được bồi thường về vật chất và phục hồi danh dự. Nghiêm cấm
việc trả thù người khiếu nại, tố cáo hoặc lợi dụng quyền khiếu nại, tố
cáo để vu khống, vu cáo làm hại người khác.

của công dân chủ thể khiếu nại là công dân chịu sự tác động của quyết định
hành chính, hành vi hành chính của cơ quan hành chính nhà nước khi thực - 22 -
hiện chức năng quản lý hành chính nhà nước thì khiếu nại quyết định kỷ
luật, chủ thể khiếu nại là cán bộ, công chức chịu sự quản lý mang tính nội
bộ của cơ quan tổ chức có thẩm quyền. Mỗi chủ thể này có địa vị pháp lý
khác nhau. Do đó, pháp luật khiếu nại, tố cáo hiện hành đã quy định hai
loại khiếu nại này thành hai thành phần riêng với những nội dung, thủ tục
khác nhau. Như vậy, chủ thể của khiếu nại quyết định kỷ luật chỉ là cán bộ,
công chức.
Khoản 1 Điều 1 Luật khiếu nại, tố cáo quy định: “Cán bộ, công chức
có quyền khiếu nại quyết định kỷ luật của người có thẩm quyền khi có căn
cứ cho rằng quyết định đó là trái pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp
pháp của mình”. Như vậy, theo quy định của Điều luật nêu trên thì cán bộ,
công chức có quyền khiếu nại quyết định kỷ luật của người có thẩm quyền
theo quy định của pháp luật. Có thể nói, khiếu nại quyết định kỷ luật là
quyền chỉ riêng có đối với cán bộ, công chức nhà nước, không hề có đối
với những công dân không làm việc trong bộ máy nhà nước. Hay nói cách
khác, chỉ có cán bộ, công chức mới là chủ thể của quyền khiếu nại quyết
định kỷ luật và vì vậy, khi nói đến quyết định kỷ luật người ta thường nói
là “quyết định kỷ luật cán bộ, công chức”. Bởi vì đối tượng của loại khiếu
nại này chính là các quyết định kỷ luật - một hình thức quyết định hành
chính chỉ được áp dụng đói với cán bộ, công chức nhà nước.
Khoản 1, phần I Thông tư số 01/2006/TT-BNV ngày 13 tháng 01
năm 2006 của Bộ Nội vụ hướng dẫn chi tiết việc giải quyết khiếu nại quyết
định kỷ luật công chức trong các cơ quan hành chính nhà nước quy định cụ
thể hơn về chủ thể của quyền khiếu nại quyết định kỷ luật như sau:
Công chức nói tại Thông tư này gồm những người được tuyển dụng,

tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của họ thì pháp luật cho phép họ có quyền
khiếu nại để đảm bảo tính đúng đắn, nghiêm minh của quyết định kỷ luật.
Luật Khiếu nại, tố cáo chỉ điều chỉnh việc khiếu nại và giải quyết
khiếu nại đối với quyết định kỷ luật áp dụng cho cán bộ, công chức theo
quy định của Pháp lệnh Cán bộ, công chức. Cũng là cán bộ, công chức
nhưng nếu họ là thành viên của một tổ chức (như đoàn viên công đoàn, - 24 -
đảng viên) khi vi phạm kỷ luật của tổ chức đó và bị áp dụng một hình thức
kỷ luật theo Điều lệ tổ chức đó, nếu khiếu nại thì không được giải quyết
theo quy định của Luật Khiếu nại, tố cáo.
Bên cạnh đó, pháp luật giải quyết khiếu nại quyết định kỷ luật cũng
quy định những trường hợp không áp dụng các hình thức kỷ luật quy định
tại Pháp lệnh cán bộ, công chức. Tại điều 4, Nghị định 35/2005/NĐ-CP về
xử lý kỷ luật cán bộ, công chức quy định các trường hợp không áp dụng là:
- Việc vi phạm pháp luật trong trường hợp mất năng lực hành vi dân
sự theo kết luận của cơ quan y tế có thẩm quyền;
- Trường hợp phải thi hành quyết định của cấp trên theo quy định tại
điều 8 của Pháp lệnh cán bộ, công chức. Điều 8 Pháp lệnh cán bộ, công
chức năm 1998 đã được sửa đổi, bổ sung các năm 2000, 2003 quy định:
Cán bộ, công chức phải chấp hành quyết định của cấp trên; khi có
căn cứ để cho là quyết định đó trái pháp luật thì phải báo cáo ngay
với người ra quyết định; trong trường hợp vẫn phải chấp hành quyết
định thì phải báo cáo lên cấp trên trực tiếp của người ra quyết định
và không phải chịu trách nhiệm về hậu quả của việc thi hành quyết
định đó. Vi phạm kỷ luật trong tình thế bất khả kháng trong khi thi
hành nhiệm vụ, công vụ và được cấp có thẩm quyền xác nhận.
Trên thực tế, cũng có những trường hợp khiếu nại quyết định kỷ luật
không được thụ lý giải quyết. Theo quy định tại khoản 7, phần I Thông tư