I. ĐẶT VẤN ĐỀ :
- “ Dân ta phải biết sử ta” , với thực trạng học sinh nói chung và học sinh tiểu học nói riêng
hiện nay , không nắm vững , không hiểu tường tận về lòch sử Việt Nam là một sự thật khá đau
lòng , xã hội lên tiếng đòi hỏi Ngành giáo dục chúng ta cần phải quan tâm , thay đổi nhận thức ,
thay đổi phương pháp dạy học . . . trong việc giảng dạy lòch sử một cách sinh động , hấp dẫn hơn
. Có nhiều lý do dẫn đến thực trạng này có cả chủ quan lẫn khách quan do : nội dung chương
trình sách giáo khoa , do nhận thức của người dạy , do nhu cầu học của người học . . . . .
- Qua 2 năm thực hiện việc thay Sách giáo khoa , với vai trò phụ trách bộ môn tôi luôn trao
đổi học tập kinh nghiệm ở các cấp quản lý , với đồng nghiệp , trên phương tiện thông tin đại
chúng . . . . . nhằm phần nào giải quyết thực trạng trên , nâng cao chất lượng Dạy – Học phân
môn Lòch sử nhằm giúp học sinh thông hiểu lòch sử nước Nhà để tự hào về dân tộc mình , đất
nước mình .
II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ :
A. Hệ thống hóa chương trình lòch sử lớp 4 ; 5 và cung cấp thêm thông tin về bối cảnh lòch
sử , tiểu sử các nhân vật lòch sử , thời gian và sự kiện lòch sử:
1. Lớp 4 :
Các thời kỳ
Nội dung
chính của
các thời kỳ
Các sự kiện
tiêu biểu
Các nhân
vật lòch sử
tiêu biểu
Ngô Quyền.
179 TCN - 938
Buổi đầu
dựng nước và
giữ nước.
Hơn 1000 năm

(Khoảng 700 năm TCN – 179 TCN)
Các sự kiện tiêu biểu
Các nhân vật lòch sử
Nước Văn LangNước u Lạc
Hùng Vương
An Dương Vương
Lạc Việt Tây Âu
2
Năm 1226 -
1400
Nước Đại Việt thời Trần  Nhà Trần thành
lập.
 Chống Mông
Nguyên.
Lý Chiêu Hoàng.
Trần cảnh.
Trần Hưng Đạo.
TK XV
Nước Đại Việt
buổi đầu thời
Hậu Lê
 Chiến thắng Chi
Lăng.
Lê Lợi
 Nhà Hậu Lê qaủn lý
đất nước – Văn hóa –
giáo dục.
Lê Thánh Tông
TK XVI -
XVIII

Có 15 bộ: có 1 lạc tướng/bộ.
Mỗi bộ có nhiều công xã (làng,
chạ) do bộ chính cai quản.
Các vua, các lạc hầu, lạc tướng
Lớp người thống trò giàu có,
giữ chức theo cha truyền con
nối
Nhà nước trông coi việc chung,
công việc cụ thể do làng, chạ
quyết đònh.
Về tổ chức chính trò – xã hội
Thờ thần Mặt Trời (căn cứ
vào hoa văn trống đồng).
Ăn ở giản dò.
Có hội hè :bơi trải, múa hát,
hội ra quân.
Phong tục riêng đònh hình.
Văn hóa tinh thần
KHỞI NGHĨA HAI BÀ TRƯNG
(40 - 43)
 Một số phản kháng của dân tộc ta dưới sự lãnh đạo của tầng lớp lạc tướng lật
đổ nhà Hán.
 Là thắng lợi của 1 dân tộc nhỏ trước quyền bình thiên hạ của đế chế Hán.
 Giữ vững quyền tự chủ trong 3 năm.
 Chứng tỏ phẩm chất cao quý của con người Việt Nam vốn được hun đúc từ xa
xưa.
CHIẾN THẮNG BẠCH ĐẰNG
DO NGÔ QUYỀN LÃNH ĐẠO (938)
 Ngô Quyền (899 - 944) người Đường Lâm – Hà Tây.
 Có sức khỏe, trí lớn, mưu cao, mẹo giỏi.

Dẹp loạn 12 sứ
quân
LÊ HOÀN
Chống quân Tống lần I -
981
5
ĐINH BỘ LĨNH
Dẹp loạn 12 sứ quân
 Năm 1010 Lý Thái Tổ quyết đònh dời đô từ Hoa Lư về thành Đại La và đổi tên
là thành Thăng Long.
 Giữa vùng đồng bằng, trung tâm đất nước, giao thông thủy bộ thuận tiện có
thể trở thành trung tâm kinh tế, chính trò, văn hóa.
 1042 : hình thư – bộ luật thành văn đầu tiên.
 1070 : Dựng Văn Miếu, mở Quốc Tử Giám .
 1075 mở khoa thi đầu tiên chọn nhân tài làm quan.
 Chủ động tấn công trước để tự vệ (10/1075 – 4/1076).
NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI LÝ
Năm 1009 - 1226
LÝ THÁI TỔ
Kinh đô Thăng Long
LÝ THƯỜNG KIỆT
Chống quân Tống lần II
LÝ THÁI TỔ
Kinh đô Thăng Long
LÝ THƯỜNG KIỆT
Chống quân Tống lần II
LÊ HOÀN
Chống quân Tống lần I - 981
6
LÝ THÁI TỔ

 Luật Hồng Đức ra đời bảo vệ quyền lợi của giai cấp thống trò nhưng cũng thừa nhận
ít nhiều quyền lợi của dân nghèo và phụ nư õ(thừa kế tài sản như nam giới).
 Coi trọng nông nghiệp, đê Hồng Đức chạy dọc ven biển hiện còn dấu vết ở Hà Nam
– Ninh Bình đề ngăn nước mặn giúp dân lấn biển.
 Hoàn chỉnh chế độ giáo dục và thi cử, mở rộng nhà Thái học, trường Quốc Tử Giám.
 Thi hương ở Đạo, thi hội và thi đình ở kinh đô, 3 năm mở 1 lần.
 Người đậu được khắc tên vào bia đá ở Văn Miếu.
 Số tiến só thời này chiếm khoảng ¼ tiến só cả thời phong kiến.
NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI HẬU LÊ
TK XV
CHIẾN THẮNG CHI LĂNG
NHÀ HẬU LÊ QUẢN LÝ
ĐẤT NƯỚC – VĂN HÓA
GIÁO DỤC
8
CHIẾN THẮNG CHI LĂNG
NHÀ HẬU LÊ QUẢN LÝ ĐẤT NƯỚC –
VĂN HÓA GIÁO DỤC
THỜI KỲ NAM – BẮC TRIỀU VÀ TRỊNH – NGUYỄN
PHÂN TRANH
 Đầu TK XVI nhà Lê suy yếu do mâu thuẫn nội tại.
 Năm 1527, Mạc Đăng Duy phế truất triều Lê lập ra triều Mạc. (Bắc Triều)
 Nguyễn Kim và sau đó Trònh Kiểm, chống họ Mạc chiếm vùng Thanh Hóa Nghệ An
lập chính quyền riêng gọi là Nam Triều.
 Năm 1592, Nam Triều thắnng Bắc Triều, họ Trònh lập ngôi chúa. Cũng chính lúc này
từ Thuận Hóa trở vào, Nguyễn Hoàng con trai Nguyễn Kim lập nên chính quyền riêng.
 Cuộc chiến Nam – Bắc Triều và Trònh – Nguyễn kéo dài gần 1 thế kỷ gây nhiều tổn
hại và đau thương cho nhân dân cả hai miền.
Tây Sơn thuộc huyện Phù Ly, phủ Quy Nhơn, dinh Quảng Nam gồn 2 vùng:
 Lập đổ chế độ họ Nguyễn (trên 200 năm ) ở Đàng Trong 1783.

Nội dung
chính của
các thời kỳ
Các sự kiện
tiêu biểu
Các nhân vật
lòch sử tiêu
biểu
1858 –1945
1858 :Pháp
xâm lược.
1930 :ĐCS VN ra
đời.
1945 : CM
tháng 8 thành
công.
Trương Đònh
Nguyễn Trường Tộ
Phan Bội Châu
Nguyễn Tất
Thành
Hồ Chí Minh
10
TRIỀU ĐẠI NHÀ NGUYỄN
1945 –1954
Bảo non
trẻ,
trường kỳ
kháng
chiến

1959:làm đường
Trường Sơn.
1960:Bến Tre Đồng
Khởi.
1968:Tiến công tết
Mậu Thân.
1972:Chiến thắng
ĐBP trên không.
1973:Ký hiệp đònh
Pa-ri.
1975:Giải phóng Sài
Gòn.
Nguyễn Duy Trinh
Nguyễn Thò Bình
Bùi Quang Thận
Vũ Đăng Tòan
11
 01/09/1858 Liên minh Pháp – Tây Ban Nha nổ súng đánh chiếm nước ta ở bán đảo
Sơn Trà.
 Trương Đònh quê ở Bình Sơn, Quảng Ngãi, sau theo cha lập nghiệp ở Tân An. Ông
chiêu mộ nghóa binh đánh Pháp khi chúng vừa tấn công Gia Đònh (1859).
 05/06/1862 Triều đình nhà Nguyễn ký hòa nhường 3 tỉnh miền Đông Nam Kỳ cho
thực dân Pháp (Gia Đònh, Đònh Tường, Biên Hòa).
 1860 Nguyễn Trường Tộ được sang Pháp, về nước ông nhiều lần đề nghò canh tân đất
nước nhưng không được Vua quan nhà Nguyễn nghe và thực hiện theo.
 Sinh năm 1828.
 Quê ở Nghệ An.
 Mất năm 1872.
 Một nhà kinh tế muốn canh tân đất nước .
 Năm 1884, Triều đình Huế ký hiệp ước công nhận quyền đô hộ của thực dân Pháp –

 Ngày 05/06/1911 Người rời Tổ Quốc ra đi tìm đường cứu nước với bí danh đầu tiên là
“Ba” tại bến Nhà Rồng và mãi đến 30 năm sau, Người mới được trở về với Tổ Quốc.
 Ngày 17/06/1929 thành lập Đông Dương Cộng Sản Đảng, tháng 8/1929 An Nam Cộng
Sản được thành lập, tháng 9/1929 Đông Dương Cộng Sản Liên Đoàn thành lập.
 Từ ngày 3 đến 7/02/1930 tại Hồng Kông hội nghò hợp nhất các tổ chức Cộng Sản
Thành lập Đảng Cộng Sản Việt Nam .
 Ngày 12/09 kỷ niệm Xô Viết Nghệ Tónh một phong trào Cách Mạng mạnh mẽ do
Đảng ta lãnh đạo khi vừa ra đời trong những năm 1930 – 1931.
 Ngày 19/08 là ngày kỉ niệm Cách Mạng Tháng 8 của nứơc ta, ngày mà cuộc khởi
nghóa giành chính quyền ở Hà Nội toàn thắng (nơi có cơ quan đầu não của kẻ thù, quyết
đònh sự thắng lợi).
 Ngày 02/09/1945 Chủ Tòch Hồ Chí Minh đọc bản “Tuyên ngôn độc lập ”khai sinh
Nhà nước Việt Nam dân chủ Cộng Hòa.
 Ngày 19/12/1946 toàn quốc bước vào cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm
lược.
 Ngày 07/10 – 22/12/1947, chiến dòch Việt Bắc thu đông1947,đánh tan âm mưu đánh
vào căn cứ đòa Việt Bắc, cơ quan đầu não kháng chiến của ta.
 16/09 – 14/10/1950, chiến dòch Biên Giới nhằm tiêu diệt sinh lực đòch, giải phóng một phần
biên giới, mở đường giao thông với các nước XHCN, mở rộng và củng cố căn cư đòa Việt Bắc.
 Ngày 01/05/1952 Đại hội chiến só thi đua và cán bộ gương mẫu toàn quốc, có 7 anh hùng: Cù
Chính Lan, La Văn Cầu, Nguyễn Quốc Trò, Nguyễn Thò Chiêu, Ngô Gia Khảm, Trần Đại Nghóa,
Hoàng Hanh.
 Mùa đông 1953, tại chiến khu Việt Bắc Trung Ương Đảng và Bác Hồ đã họp nêu quyết tâm
giành thắng lợi trong chiến dòch Điện Biên Phủ để kết thúc cuộc kháng chiến.
 Ngày 13/03 – 17/05/1954 , 56 ngày đêm chiến đấu kiên cường ,gian khổ ta đánh sập “pháo
đài khổng lồ” của thực dân ở Điện Biên Phủ, đó là mốc son chói lọi, góp phần kết thúc thắng lợi 9
năm kháng chiến chống Pháp.
XÂY DỰNG CNXH Ở MIỀN BẮC – ĐẤU TRANH
THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC .
1954 - 1975

1975 – NAY
Ngày 25/04/1975 Tổng tuyển cử Quốc Hội chung trong cả nước được tổ chức.
Xây dựng nhà máy thủy điện Hòa Bình.
Khởi công : 06/11/1979
Tổ máy đầu tiên phát điện 30/12/1988.
Tổ máy số 8, tổ máy cuối cùng hòa vào lưới điện quốc gia :04/04/1994.
Vì dòng điện quốc gia có 168 người hi sinh trong đó có 11 công dân Liên Xô.
B. MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯNG DẠY VÀ
HỌC – MÔN LỊCH SỬ
14
1.Gắn kỷ niệm các ngày lễ lớn, các sự kiện lòch sử với việc dạy học môn lòch sử : đọc báo,
xem truyền hình (các hình ảnh tư liệu), đài phát thanh … để giúp các em hiểu rõ, nắm sâu
hơn về các sự kiện và nhân vật lòch sử.
2. Dạy lòch sử ngay trên đường phố: ngoài bảng tên đường trên đường phố còn có 1 bảng
tóm tắt thân thế, sự nghiệp của nhân vật lòch sử mà con đường đó mang tên  GV cần phải
khuyến khích học sinh xem khi đi ngang những con đường đó.
3. Việc chuẩn bò bài ở nhà của học sinh rất quan trọng. Giáo viên cần phải giải thích bài học
lòch sử sắp tới để học sinh ở nhà có thể sưu tầm tài liệu, tranh ảnh liên quan để tham gia
thảo luận Các em sẽ thích thú nếu được hướng dẫn tự sưu tầm tài liệu.
4 . Giáo viên cần chú trọng hướng dẫn học sinh những kỹ năng:
 Tóm ý nội dung các biểu mục, bài học.
 Kỹ năng tư duy suy luận, đánh giá, phân tích, tổng hợp.
 Kỹ năng sử dụng bản đồ, lược đồ.
5 .Gắn việc tham quan dã ngoại với việc tham quan bảo tàng, di tích lòch sử dâng hoa lên
tượng anh hùng để các em cảm nhận được hồn sử.
C . CÁC MÔ HÌNH GIÁO DỤC LỊCH SỬ NGOÀI LỚP HỌC :
- Bộ tranh liên hoàn về sự kiện lòch sử , cuộc khởi nghóa . . . trưng bày trong sân
trường , sử dụng trong tiết dạy .
- Trưng bày những bài viết của học sinh viết về cảm nhận của mình khi học về nhân
vật hoạc sự kiện lòch sử .

- Với nội dung hệ thống hóa kiến thức phần lòch sử lớp 4 và 5 , giúp giáo viên có một
vốn kiến thức sâu hơn về lòch sử Việt Nam từ “Buổi đầu dựng Nước đến Nay” , có thể giải
đáp những thắc mắc , những tình huống xảy ra trong quá trình dạy học .
- Đa dạng hóa các hình thức dạy học lòch sử , tránh sự nhàm chán trong học tập của
học sinh , dạy lòch sử giờ đây không bó hẹp trong khuôn viên lớp học mà cần phải mở rộng
dạy bên ngoài lớp học , ở ngoài xã hội .
- Tái hiện được các sự kiện , nhân vật lòch sử giúp học sinh khắc sâu được kiến thức
- Đối với các cấp quản lý cần có cái nhìn thoáng hơn , đánh giá 1 tiết dạy trên hiệu
quả của người giáo viên mang lại cho học sinh về mặt kiến thức .
2/ Tồn tại :
- Các bức tranh liên hoàn đường nét vẽ chưa sắc xảo chưa làm nổi rõ nội dung bức
tranh .
- Hình ảnh các nhân vật lòch sử cần phải sử dụng tranh thật , không sử dụng tranh vẽ
lại không đảm bảo độ xác thực .
- Khi vận dụng việc dạy lòch sử bên ngoài lớp học cần cần lưu ý thứ tự thời gian của
các sự kiện lòch sử hoặc gắn với các ngày kỷ niệm trong tháng .
Sáng kiến kinh ngiệm này đã được triển khai trong chuyên đề “ Dân ta biết sử ta” ở cấp
Quận . Đã đón nhận sự đồng thuận của nhiều giáo viên trong Quận . Hiện nay các trường đã
vận dụng việc dạy Lòch sử bên ngoài lớp học với nhiều hình thức đa dạng và phong phú , học
sinh hứng thú trước các loại hình đó , hiệu quả mang lại khá cao . Cụ thể như :
- Trường Phan Chu Trinh : thực hiện loạt tranh về các đời Vua Hùng nhân Lễ “Giỗ Tổ
Hùng Vương 10/3 ÂL . Sưu tầm tranh ảnh , bài viết liên quan đến sự kiện lòch sử Ngày
30/4/1975 đều khắp ở tât cả các lớp 5.
- Trường Tân Hương đã triển khai việc thu thập tư liệu về các sự kiện lòch sử trong tháng
trưng bày trong lớp để cùng nhau học tập .
- Trường Đoàn Thò Điểm và trường Tô Vónh Diện tiếp tục duy trì , phát huy những ưu điểm
và khắc phục các khuyết điểm nêu trên trong việc dạy học lòch sử bên ngoài lớp học cho
cả hai khối 4 và 5
Tuy nhiên trong những nội dung trên chắc chắn sẽ còn những khiếm khuyết khó có thể tránh
khỏi rất mong Quý Thầy Cô đóng góp ý kiến để bài viết được hoàn thiện hơn .