Trang 1

A. PHẦN THỨ NHẤT

PHẦN MỞ ĐẦU


Trang 2

1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Ngày nay, với sự phát triển nhảy vọt của khoa học công nghệ nói chung của
ngành Tin học nói riêng, với những tính năng ưu việt, sự tiện dụng và được ứng
dụng rộng rãi, tin học ngày nay là một phần không thể thiếu được của nhiều
ngành trong công cuộc xây dựng và phát triển xã hội. Hơn thế nữa nó còn đi sâu
vào đời sống của con người. Ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin ở nước
ta nhằm góp phần giải phóng sức mạnh vật chất, trí tuệ và tinh thần của toàn dân
tộc, thúc đẩy công cuộc đổi mới, phát triển nhanh và hiện đại hoá các ngành
kinh tế, tăng cường năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp, hỗ trợ có hiệu
quả cho quá trình chủ động hội nhập kinh tế quốc tế, nâng cao chất lượng cuộc
sống của nhân dân, đảm bảo an ninh, quốc phòng và tạo khả năng đi tắt đón đầu
để thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá.
Do vậy, Việt Nam nói chung và ngành giáo dục đào tạo nói riêng phải đầu
tư phát triển về mọi mặt. Đặc biệt là nguồn nhân lực tức là phải đào tạo ra một
thế hệ trẻ năng động, sáng tạo, nắm vững tri thức khoa học công nghệ để làm
chủ trong mọi hoàn cảnh công tác và hoạt động xã hội nhằm đáp ứng được nhu
cầu trong thời kì công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.
Để đáp ứng được các yêu cầu trên, môn Tin học đã được đưa vào giảng
dạy ở các trường phổ thông với vai trò là môn học tự chọn.
Môn học tự chọn Tin học ở trường phổ thông hiện hành có nhiệm vụ trang
bị cho học sinh những hiểu biết cơ bản về công nghệ thông tin và vai trò của nó
trong xã hội hiện đại. Môn học này giúp học sinh bước đầu làm quen với

Trung học Cơ sở Tân Túc – Huyện Bình Chánh – Thành phố Hồ Chí Minh, từ đó
góp phần nhỏ bé của mình vào việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho
học sinh của nhà trường.


Trang 4

3. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
3.1 Xác định cơ sở khoa học của hoạt động dạy và học môn Tin học ở Trường
Trung học Cơ sở.
3.2 Phân tích thực trạng việc dạy và học môn Tin học ở Trường Trung học Cơ
sở.
3.3 Đề xuất và lý giải một số biện pháp thực hiện nâng cao chất lượng dạy và
học môn Tin học ở Trường Trung học Cơ sở trong giai đoạn hiện nay.
3.4 Thực nghiệm sư phạm để đánh giá tính khả thi của các biện pháp đã đề ra.

4. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
Trường Trung học Cơ sở Tân Túc – Huyện Bình Chánh – Thành phố Hồ
Chí Minh

5. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
Những biện pháp nâng cao chất lượng dạy và học môn Tin học ở Trường
Trung học Cơ sở Tân Túc – Huyện Bình Chánh – Thành phố Hồ Chí Minh

6. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
6.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Nghiên cứu các Quyết định của Thủ Tướng Chính phủ, Nghị quyết Đại
hội Đảng, Chỉ thị của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Nghị định của Chính phủ, Thông
tư của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Luật Giáo dục, Điều lệ trường trung học, Hướng
dẫn thực hiện nhiệm vụ Công nghệ Thông tin năm học 2014 - 2015 của Bộ Giáo

Chất lượng dạy và học là mối quan tâm hàng đầu của nền giáo dục trên thế
giới, hầu hết các nước đều ra sức tìm mọi biện pháp để nâng cao chất lượng dạy
và học. Với mong muốn là làm sao để người dạy truyền đạt được kến thức một
cách dễ dàng, người học nắm bắt và vận dụng được kiến thức đó trong thời gian
ngắn nhất vào thực tế sản xuất, nghiên cứu một cách có hiệu quả.
1.1.1 Hoạt động dạy
Dạy học được hiểu là một hình thức đặc biệt của giáo dục (nghĩa rộng),
xem như là một trường hợp riêng của nó (của giáo dục). Dạy học là con đường
đặc biệt quan trọng trong mối quan hệ biện chứng và phối hợp với các con
đường, các hoạt động khác trong quá trình giáo dục để thực hiện các mục tiêu và
nhiệm vụ giáo dục đặt ra.
Dạy học là một quá trình truyền thụ, tổ chức nhận thức kiến thức, kinh
nghiệm xã hội và nghề nghiệp cho người học nhằm hình thành và phát triển
nhân cách nói chung và nhân cách nghề nghiệp nói riêng. Dạy học bao hàm
trong nó sự học và sự dạy gắn bó với nhau, trong đó sự dạy không chỉ là sự
giảng dạy mà còn là sự tổ chức, chỉ đạo và điều khiển sự học.
Dạy học là một mặt của quá trình dạy và học do người giáo viên thực hiện
theo nội dung, chương trình đào tạo đã định nhằm giúp người học đạt được các
mục tiêu học tập theo từng bài học hoặc toàn khóa đào tạo. Hoạt động dạy học
không chỉ hướng đến yêu cầu truyền thụ kiến thức, hình thành kĩ năng, kĩ xảo và


Trang 8

thái độ nghề nghiệp đúng đắn ở người học mà còn góp phần phát triển tính tích
cực và tổ chức các hoạt động học tập của học viên.
Dạy là hoạt động của giáo viên, không chỉ là hoạt động truyền thụ cho học
sinh những nội dung đáp ứng được các mục tiêu đề ra, mà còn hơn nữa là hoạt
động giúp đỡ chỉ đạo và hướng dẫn học sinh trong quá trình lĩnh hội. Chỉ khi
nào nắm bắt được các điều kiện bên trong (hiểu biết, năng lực, hứng thú,…) của

Bàn ghế có độ cao thích hợp, chắc chắn, có phân cách rõ ràng, rộng rãi tạo
cảm giác thoải mái cho học sinh khi thực hành. Tránh va chạm giữa các học sinh
ngồi cạnh nhau.
Máy vi tính hoạt động tốt, đủ số lượng (đảm bảo đủ một học sinh sử dụng
một máy vi tính trong giờ học Tin học), giúp hoạt động dạy và học diễn ra nhanh
chóng, đạt hiệu quả. Máy vi tính có cấu hình tốt, cài hệ điều hành mới, phần
mềm mới phù hợp với sách giáo khoa giúp cho hoạt động dạy và học giữa thầy
và trò trôi chảy, tiết kiệm thời gian. Màn hình máy vi tính hiển thị tốt, to, rõ,
màu sắc tươi sáng đem lại cảm giác thoải mái khi học sinh phải học lâu bên máy
vi tính. Tránh mỏi mắt, giảm thị lực hay các chứng bệnh về mắt do ngồi lâu bên
máy vi tính. Máy vi tính mới, đẹp, cấu hình mạnh, hoạt động nhanh tạo hứng thú
cho học sinh. Các em tiếp thu bài tốt hơn, hoạt động dạy và học đạt hiệu quả
cao. Máy vi tính hoạt động không ổn định, hay bị treo, hư hỏng làm mất hứng
thú của học sinh, gián đoạn trong hoạt động dạy và học.
Trang thiết bị phục vụ thực hành Tin học có tác động rất lớn đến hoạt
động dạy và học môn Tin học ở Trường Trung học Cơ sở.
1.3.2 Sự phát triển tâm sinh lí trong thời kì dậy thì ảnh hưởng đến hoạt
động dạy và học môn Tin học ở Trường Trung học Cơ sở.


Trang 12

Với đặc điểm của lứa tuổi từ 11 đến 15 tuổi ở bậc trung học cơ sở, đây là
giai đoạn phát triển thay đổi rất mạnh mẽ cả về thể chất lẫn tâm lý của các em.
Các em luôn hiếu động, hay bắt chước, muốn tự khẳng định mình,... Chính vì
vậy mà các em luôn muốn đạt điểm cao, tạo ấn tượng với bạn bè. Tâm lý này sẽ
giúp các em cố gắng học hỏi, tiếp thu, tác động tích cực đến hoạt động dạy và
học.
Bên cạnh đó, do muốn tự khẳng định của mình, khiến các em ngại khi làm
sai, tâm lý sợ bạn bè chế nhạo dẫn đến một bộ phận học sinh trở nên thụ động.

chưa có công cụ để tự bảo vệ mình trước cám dỗ, dễ dẫn đến sử dụng máy tính
không vào mục đích học tập. Các trò chơi trên máy vi tính, “games online” giữ
chân các em ngồi nhiều giờ đồng hồ bên máy vi tính, ảnh hưởng đến sự phát
triển cân bằng thể chất của các em đang trong độ tuổi phát triển. “Games” nói
chung và “games online” nói riêng rất dễ gây “nghiện” cho các em trong độ tuổi
Trung học Cơ sở. Khi ngồi vào máy vi tính, các em “nghiện game” không tập
trung vào bài học, các em lo ra hay sử dụng máy vi tính để chơi games, …
1.3.5 Phương pháp giảng dạy ảnh hưởng đến hoạt động dạy và học
môn Tin học ở Trường Trung học Cơ sở.
Tin học, là môn học đòi hỏi vận dụng linh hoạt các phương pháp dạy học
vừa truyền thống vừa hiện đại. Tận dụng các ưu điểm của từng phương pháp để
giúp các em nắm vững kiến thức và kĩ năng thực hành Tin học. Tiết giảng tẻ
nhạt, bài tập quá phức tạp hay quá đơn giản, … ảnh hưởng đến sự hứng thú của
học sinh khi thực hành, kiến thức không khắc sâu, kĩ năng thực hành của học
sinh không đạt được.


Trang 14

1.3.6 Số lương học sinh trong lớp ảnh hưởng đến hoạt động dạy và
học môn Tin học ở Trường Trung học Cơ sở.
Lớp học với nhiều học sinh, giáo viên sẽ không thể bao quát hết lớp học,
hướng dẫn, giải đáp các thắc mắc của học sinh gặp phải trong lúc quá trình học
tập. Một số học sinh gặp phải vấn đề thì không được giải đáp tường tận. Hay học
sinh không dám hay ngại hỏi do số lượng học sinh thắc mắc quá đông, không
thể chờ tới lượt mình được giải đáp, … Vấn đề này ảnh hưởng không tốt đến
hoạt động dạy và học môn Tin học.


Trang 15

bán cho các nơi;
Đình Tân Túc là ngôi đình truyền thống lâu đời, đã gắn chặt với
nhân dân khu vực chợ Đệm, được nhà nước công nhận di tích văn hoá
cách mạng, di tích lịch sử của Thành phố.
Các tuyến giao thông quan trọng có ý nghĩa đặc biệt về kinh tế gồm:
Đường bộ quốc lộ 1A
Đường thủy sông chợ Đệm
Ngoài ra còn có hương lộ 8 và hương lộ 9 nối liền quốc lộ 1A
Cầu chợ Đệm
Với nhiều tuyến lộ liên ấp thuận lợi cho đi lại và sản xuất, giao lưu mua
bán, là của ngõ vào Thành phố.
Trải qua 30 năm xây dựng và đổi mới, tình hình kinh tế, văn hoá, xã hội,
giáo dục, quốc phòng an ninh có những chuyển biến quan trọng. Đến nay Tân
Túc đã trở thành thị trấn, nhiều trường lớp được xây dựng, đã hoàn thành phổ
cập tiểu học, đang phấn đấu đến hết năm 2005 sẽ hoàn thành phổ cập trung học..
Nhiều con đường lớn nhỏ đã được xây dựng thuận tiện cho lưu thông, góp phần
cải thiện đáng kể tăng trưởng kinh tế địa phương, đời sống kinh tế, văn hoá của
nhân dân ngày càng được nâng cao hơn. Tân Túc là thị trấn của huyện, là trung
tâm huyện lỵ, nơi tập trung các cơ sở sản xuất kinh doanh ngày càng nhiều và sẽ


Trang 17

là nơi dẫn đầu trong tiến trình đô thị hóa, công nghiệp hoá và hiện đại hóa toàn
huyện.
“Nối tiếp những kết quả đã đạt được, Ủy Ban Nhân Dân Thị trấn Tân Túc
sẽ tiếp tục đẩy nhanh tiến trình đô thị hóa, chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo
hướng tập trung vào thương mại dịch vụ - công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp,
nhằm tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội” (Phát biểu của Ông Ngô Công
Minh, Chủ tịch Ủy Ban Nhân Dân Thị trấn cho biết: Theo kinh tế nông thôn

liên tục đạt danh hiệu “Đoàn trường có công tác đoàn và phong trào thanh niên
xuất sắc”. Nhiều năm liền trường giữ vững danh hiệu “Trường tiên tiến cấp
huyện”. Đội ngũ giáo viên đã được chuẩn hóa và không ngừng phát triển. Tập
thể sư phạm thực sự là tổ ấm, đoàn kết, thống nhất. Chất lượng giáo dục toàn
diện ngày càng tăng với tỷ lệ học sinh lên lớp và đậu tốt nghiệp hàng năm đạt
100%.


Trang 19

Tình hình học tập môn Tin học của học sinh các khối năm học 2013 –
2014
Bảng 2.1 Bảng số liệu trung bình môn Tin học của học sinh các khối 6, 7, 8, 9
năm học 2013 – 2014

Khối

Tổng
số HS

Giỏi

Khá

Trung bình

Yếu

Kém



198

92,5

16

7,5

0

0,0

0

0,0

0

0,0

8

241

223

92,5

18


0

0,0

0

0,0

(Nguồn Số liệu báo cáo thông kê Trung bình môn Tin học năm học 2013 – 2014)

Chất lượng mũi nhọn là học sinh giỏi cấp huyện và cấp thành phố hàng
năm đều được nhà trường chú trọng đã không ngừng tăng lên về cả số lượng và
chất lượng.
+ Bảng 2.2 Học sinh đoạt giải Hội thi Tin học trẻ lần 22 cấp huyện
(năm 2013)
Phần thi thực hành
Stt

Họ và tên

Lớp

Giải thưởng

1

Võ Kiều Minh Thư

81


2

Đỗ Phan Bắc

83

Giải Nhì

3

Thái Hùng Bảo Quốc

81

Giải khuyết khích

4

Trần Kim Long

85

Giải khuyết khích

Giải Nhất

Phần thi Phần mềm sáng tạo
1


1

Cấp Thành Phố

Chưa
thi

Kết quả
Nhất

Phan Phạn Thanh
Tuyền

Nhì

Ba


Trang 21

+ Bảng 2.5 Kết quả tham gia cuộc thi “Alice – Ai cũng lập trình được do
Trường Đại học FPT tổ chức”
Số
Khối lớp lương
nhóm

1

9


Ngô Thị Ngọc Châu

94

Lê Duy Khanh

94

Võ Thị Ngọc Bích Trâm

94

Phạm Thị Chúc Bình

Kết quả

Đạt vòng thi tự do

Đạt vòng thi tự do

Đạt vòng thi tự do


Trang 22

Tình hình học tập môn Tin học của học sinh các khối học kì I năm học
2014 – 2015
Bảng 2.6 Bảng số liệu trung bình môn Tin học của học sinh các khối 6, 7, 8, 9
học kì I năm học 2014 – 2015



491

328

66,8

137

27,9

25

5,1

1

0,2

7

419

272

64,9

122

29,1


241

97,6

6

2,4

0,0

0,0

(Nguồn Số liệu báo cáo thông kê Trung bình môn Tin học năm học 2014 – 2015)

Hai phòng máy vi tính của Trường Trung học Cơ sở Tân Túc được cấp
mới vào năm học 2013 - 2014. Phòng vi tính 1 gồm 45 máy vi tính dành cho học
sinh và 1 máy vi tính dành cho giáo viên. Phòng vi tính 2 gồm 47 máy vi tính
dành cho học sinh và 01 máy vi tính dành cho giáo viên. Hiện nay tất cả các
máy tính trong phòng máy đều được kết nối Internet.
Bảng 2.7 Bảng số liệu tình hình phòng máy Trường Trung học Cơ sở Tân Túc

Năm học

Số máy
(Máy)

Tình trạng

Internet


24

Hoạt động

24

2013 – 2014

94

Hoạt động tốt

94

2014 – 2015

93

Hoạt động tốt

93

Bảng 2.8 Bảng số liệu cấu hình máy vi tính học sinh sử dụng tại phòng máy vi
tính 1 và 2 của Trường Trung học Cơ sở Tân Túc năm học 2014 - 2015
Cấu hình

Cấu hình 1

Bộ xử lí trung tâm (CPU)


Cấu hình

Bộ xử lí trung tâm (CPU)

Intel Core i5 3330 3.0 Ghz

Bộ nhớ (RAM)

DDR 3 1600 4 GB

Bảng mạch chính (Mainboard)

Asus P8H61-MX R2.0

Ổ đĩa cứng (HDD)

500 GB

Màn hình (Monitor)

LCD LG 18.5 in

Hệ điều hành (Operating System)

Windows Server 2003

Số lương

02


42

1,10

9

41

1,12

2.3 Phân tích tình hình và kết quả hoạt động
Nhờ tinh thần đoàn kết, sự nổ lực hết mình vì sự nghiệp giáo dục, tập thể
cán bộ giáo viên Trường Trung học Cơ sở Tân Túc đã giúp các em học sinh của
trường đạt thành tích đáng kể. Số lượng học sinh giỏi của trường đạt tỉ lệ cao.
Bảng 2.11 Bảng số liệu trung bình môn Tin học của học sinh các khối 6,
7, 8, 9 năm học 2013 – 2014
Khối Tổng số HS

Giỏi
Khá
Số lương Tỉ lệ (%) Số lương Tỉ lệ (%)

6

416

273

65,6


205

199

97,1

6

2,9

(Nguồn Số liệu báo cáo thông kê Trung bình môn Tin học năm học 2013 – 2014)

2.4 Một số tồn tại
Tình hình học lực của học sinh ở bộ môn Tin học Tự chọn có tỉ lệ học
sinh giỏi và khá cao (số liệu bảng 2.6). Bên cạnh đó vẫn còn một bộ phận học


Trang 25

sinh đạt học lực trung bình, yếu. Các em học sinh có học lực học kì I năm học
2014 – 2015 đạt mức trung bình và yếu tập trung vào khối 6 và khối 7.
2.5 Một số vấn đề đặt ra trong hoạt động nâng cao chất lương dạy và học
môn Tin học ở Trường Trung học Cơ sở Tân Túc Huyện Bình Chánh
Thành phố Hồ Chí Minh
Qua phân tích những kết quả đã đạt được những tồn tại, thách thức trong
công tác nâng cao chất lượng dạy và học môn Tin học ở Trường Trung học Cơ
sở Tân Túc – Huyện Bình Chánh – Tp. Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay
tôi thấy cần làm tốt những vấn đề sau:
Tiếp tục nâng cao nhận thức, vai trò trách nhiệm của các thành viên, tổ