CỘNG HỊA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập-Tự do-Hạnh phúc

Trảng bom ngày … tháng … năm …

BÁO CÁO TĨM TẮT SKKN
Kính gửi: -Hội đồng thẩm định sáng kiến huyện Trảng Bom;
-Hội đồng thẩm định sáng kiến ngành Giáo dục và Đào tạo.
Họ và tên : Trần Thị Lan
Năm sinh: 1971
Chức vụ : Giáo viên
Đơn vị : Trường TH Cao Bá Qt
Báo cáo tóm tắt sáng kiến với đề tài : “MỘT SỐ KINH NGHIỆM NÂNG CAO
CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH Ở TIỂU HỌC”
I/.XUẤT XỨ
Nhìn lại chặng đường lịch sử đã qua chúng ta khơng khỏi bồi hồi xúc động và
tự hào về những trang sử vàng oanh liệt ,những mốc son chó lọi mà Đảng và nhân
dân ta đã gặt hái được trên con đường xây dựng và bảo vệ tổ quốc. Bên cạnh
những thành quả lớn lao ấy, đó đây vẫn tiềm ẩn rất nhiều những nguy, cơ thách
thức. Nhất là hiện nay khi các giá trị truyền thống đang bị xói mòn, các tệ nạn xã
hội đang cố sức len lỏi và xâm nhập vào nhà trường thì việc Gi dục đạo đức cho
học sinh thế hệ mới, chủ nhân tương lai của nền khoa học cơng nghệ hiện đại là
một trong những nhiệm vụ hàng đầu, góp phần nâng cao hiệu quả học tập, đáp ứng
được mục tiêu “Đào tạo nguồn nhân lực bồi dưỡng nhân
tài cho xã hội”
Cấp tiểu học ,cấp có vị trí nền móng trong hệ thống giáo dục quốc dân. Bên
cạnh việc tiếp thu tốt kiến thức bộ mơn văn hóa, nhà trường tiểu học còn là nơi đặt
những viên gạch đầu tiên xây dựng nên những phẩm chất tốt đẹp trong tâm hồn
trong sáng của trẻ. Theo quan điểm Mác –xít “Phẩm chất đạo đức là một bộ phận
quan trọng, cấu trúc nên nhân cách tồn diện của con người”.Học sinh có ngoan
ngỗn ,chăm chỉ thì mới có thể học tập tốt được.

Xã hội: Sự cạnh tranh cơ chế thị trường thời mở cửa có mặt tích cực làm thúc
đẩy sự phát triển của nền kinh tề đất nước, song lại là mảnh đất màu mỡ cho
những tư tưởng cơ hội, thực dụng, vụ lợi chủ nghĩa cá nhân, ích kỉ coi đồng tiền
trên hết…sinh sôi nảy nở. Dẫn đến sự xuống cấp về đạo đức xã hội từ người lớn
đến trẻ em, đến mọi mặt của đời sống .
Ở nơi công cộng một số người lớn còn có những việc làm, lời nói thiếu văn hóa
phơi bày ngay trước mắt các em như : văng tục,đánh lộn,ăn cắp…
Nhiều loại văn hóa phẩm như : sách báo ,phim ảnh , băng hình…đồi trụy đang
lén lút rao bán trình chiếu ở những tụ đểm vui chơi, giải trí, ở những tiệm NET …
-Học sinh : HS hiện nay rất nhạy cảm rất dễ thích ứng với những hiện tượng
tiêu cực ngoài xã hội .Đặc biệt học sinh không biết áp dụng kiến thức đã học vào
thực tế : Ví dụ: học sinh lớp 2 vừa học xong bài: “Giữ trật tự vệ sinh nơi cộng cộng
” nhưng lại mất trật tự ngay trong giờ học hoăc vứt rác bừa bãi ở sân trường. Hay
bài “lễ phép với thầy cô giáo” nhưng lại chỉ biết chào thầy cô đang dạy mình hoặc
không biết cảm ơn ,xin lỗi khi được người khác giúp đỡ hay khi mắc khuyết điểm
sai lầm.
Trước tình hình ấy, chúng ta cần nhìn nhận lại thực trạng, tìm ra nguyên
nhân và các giải pháp hữu hiệu, nhằm cải tiến cách giáo dục đạo đức cho học sinh
ngày một hiệu quả hơn.
Xuất phát từ những quan điểm trên, bản thân tôi là một giáo viên đang trực
tiếp làm công tác giảng dạy, giáo dục và đào tạo thế hê trẻ, những nhân tài, chủ
nhân tương lai của đất nước.Tôi phải làm gì, làm gì ? để giúp các em học sinh thân
yêu của mình trở thành những người vừa hồng vừa chuyên. Sau bao đêm dài thao
thức tôi đã mạnh dạn tiến hành nghiên cứu đề tài: “ Một số kinh nghiệm giáo dục
đạo đức cho học sinh ở tiểu học”. Mong được đóng góp một phần nhỏ bé của
mình vào sự nghiệp trồng người .
2
II.Hiệu quả:
A/.Biện pháp thực hiện:
Để khắc phục tình trạng trên , khơi dậy tính tự giác, tích cực, chủ động trong

2/Giáo dục học sinh thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớp ;
Tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp thông qua các chủ điểm như ;Truyền
thống văn hóa dân tộc -Yêu quý mẹ và cô giáo- Uống nước nhớ nguồn …dưới
nhiều hình thức như Văn nghệ, kể chuyện , nêu gương , hái hoa dân chủ
-trò chơi dân gian-rung chuông vàng …thông qua vui chơi, giải trí các em đã
học tập ,rèn luyện được các hành vi đạo đức của mình một cách tự giác .
Giao viên nhắc nhở,góp ý , phê bình nhẹ nhàng ngay khi các em có hành vi
đạo đức sai trái . Bên cạnh đó giáo viên phải có những lời khen , lời động
viên,tuyên dương kòp thời cùng những phần thưởng có giá trò khuyến
3
khích các em đạt được những thành tích cao trong học tập , rèn luyện và
tu dưỡng đạo đức .
3/Kết hợp các lực lượng đồn thể trong nhà trường,địa phương.
-Vào đầu năm học, tơi đã phối hợp với BGH nhà trường ,với Ban đại diện cha
mẹ HS của lớp, với tổ chức Đội TNTP ,với giáo viên chủ nhiệm cũ và chính bản
thân các em với nhau để tìm hiểu hồn cảnh, tâm tư nguyện vọng của từng em, làm
cơ sở lập kế hoạch giáo dục và xây dựng một chương trình hoạt động cho cả năm
học. Sao cho sát thực tế, phù hợp với mọi đối tượng học sinh trong lớp. Sau đó tơi
tiến hành bầu ban cán sự lớp và thành lập các loại sổ để chấm điểm thi đua giữa
các tổ với nhau, như: Sổ theo dõi nề nếp, kỷ luật,trật tự, vệ sinh ; Sổ nêu gương
dùng để ghi lại những việc làm tốt ,những lời hay ,ý đẹp của tất cả các bạn trong
lớp , trong trường để các em được học tập những điều hay, những gương người
tốt,việc tốt rất gần gũi ngay trong chính bạn bè của mình. ; Sổ quỹ lớp được huy
động từ nguồn vốn thu gom giấy vụn, tiết kiệm tiền ăn q…dùng để mua thêm
sách, truyện ,khen thưởng,giúp đỡ bạn nghèo…
- Lớp trưởng, Tổ trưởng được phân cơng theo dõi các hoạt động đã đề ra qua
từng giai đoạn. Sau mỗi tuần, mỗi tháng có tổng kết, nhận xét, nhắc nhở tun
dương ,khen thưởng kịp thời từng mặt tiến bộ của học sinh qua các buổi sinh hoat
sao, sinh hoạt tập thể, chào cờ đầu tuần.
-Kết hợp với Tổng phụ trách Đội tổ chức cho học sinh tham gia

đức của bài học hơn vì ở từng nội dung trò chơi đã minh hoạ một cách sinh động
cho các mẫu hành vi đạo đức.
- Học sinh đã có khả năng tự quyết định cho mình cách ứng xử đúng phù hợp
trong một số tình huống.
-Tham quan thực tế đã khơi dậy ở các em những những cảm xúc tốt đẹp về sự hi
sinh dũng cảm, tinh thần yêu nước nồng nàn ,lòng nhân ái,vị tha… lớn lao của lớp
người cha anh đi trước. Đó là những tấm gương sáng cho các em học tập và noi
theo. Chẳng cần phải nhiều lời thuyết giảng mà những chuẩn mực đạo đức đã đi
vào lòng các em một cách tự nhiên. Các em biết yêu cái hay, cái đẹp, ghét cái xấu
,cái ác biết thể hiện một cách cụ thể qua các hoạt động trong nhà trường, gia đình
và xã hội như việc biết ơn các anh hùng liệt sĩ, sẵn sàng giúp đỡ các bạn nghèo,
các bạn gặp khó khăn, tôn trọng kỉ luật, trật tự , nói năng xưng hô lễ phép với
người lớn tuổi…
- sự phối kết hợp với hội huynh làm tăng thêm tình đoàn kết, sự sẻ chia hiểu biết
lẫn nhau, bổ sung cho nhau tạo điều kiện rèn luyện đạo đức cho HS một cách đồng
bộ, thường xuyên và toàn diện hơn. Nhiều học sinh đã bỏ được tính lười biếng,
gian dối, văng tục ,chửi thề …
Để kiểm chứng các giải pháp trên bản thân tôi đã áp dụng với lớp học của mình
trong 2 năm qua kết quả thu được như sau :

Năm học
Tổng số
học sinh
Hạnh kiểm
Học kì 1 Học kì 2
Chưa đạt Đạt Chưa đạt Đạt
2009-2010 37 9 28 0 37
2010-2011 38 7 31 0 38
So sánh hạnh kiểm ở học kì 1và học kì 2 thấy có hiệu quả rõ rệt, tôi mạnh dạn
trình bày kinh nghiệm này với hội đồng nhà trường, tổ khối chuyên môn và vận

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Một số kinh nghiệm “ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC
ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH Ở TIỂU HỌC”
I/.XUẤT XỨ
Để Đáp ứng được mục tiêu “Đào tạo nguồn nhân lực bồi dưỡng nhân tài cho xã hội”
trong thời kì công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước thì công tác giáo dục đạo đức cho
họcsinh trong nhà trường là một vấn đề hết sức cấp bách. Giáo dục đạo đức góp phần tạo
ra những con ngườicó nhân cách phẩm chất tốt góp phần nâng cao chất lượng giáo dục
toàn diện các bộ môn văn hóa khác.
Phẩm chất đạo đức là bộ phận quan trọng cấu trúc nên nhân cách toàn diện của con người
theo quan điểm Mác –xít
Học sinh có ngoan ngoãn chăm chỉ thì mới học tốt được ,bên cạnh việc tiếp thu tốt kiến
thức bộ môn văn hóa , giáo dục đạo đức còn là nền tảng xây dựng nên những phẩm chất
tốt đẹp trong tâm hồn trong sáng của trẻ.
Giáo dục đạo đức là nhiệm vụ hàng đầu, góp phần thực hiện tốt nhiệm vụ học tập. Nhất
là hiện nay khi các giá trị truyền thống trong xã hội đang bị xói mòn, tệ nạn xã hội đang
len lỏi xâm nhập vào nhà trường .
Cấp tiểu học ,cấp có vị trí nền móng ( Luật giáo dục ) trong hệ thống quốc dân.
Nhà trường tiểu học là nơi đặt những viên gạch đầu tiên trong việc xây dựng nhân cách
toàn diện cho học sinh.
Giaó dục đạo đức cho học sinh thế hệ mới , chủ nhân tương lai của nền khoa học
công nghệ hiện đại có vị trí vô cùng quan trọng trong mục tiêu giáo dục toàn diện .Việc
giáo dục không đơn thuần chỉ trên lý thuyết , truyền thụ cho các em nguồn tri thức khoa
học về tự nhiên xã hội , con người , cách làm việc trí óc… mà còn giáo dục tạo hướng
cho các em phát triển toàn diện về nhân cách , giá trị nhân văn đó là sự thống nhất biện
chứng giữa đức và tài hay là sự toàn vẹn về phẩm chất và năng lực .
Sự hài hòa giữa đức và tài có ý nghĩa xã hội vô cùng to lớn, góp phần hoàn thiện nhân
cách ,gìn giữ và phát huy những phẩm chất tốt đẹp của con người Viết Nam trong thời
đại mới, phù hợp với yêu cầu định hướng xã hội .
Như Bác Hồ đã từng nói :

mặt của đời sống xã hội.
Ở nơi công cộng nhiều người lớn còn có những việc làm ,lời nói thiếu văn hóa phơi bày
ngay trước mắt các em như : văng tục ,chửi bậy, đánh lộn, xô đẩy ,chen lấn ,trộm cắp …
Nhiều hiện tượng tiêu cực thiếu văn minh đang diễn ra từng ngày từng giờ đó là các
loại văn hóa phẩm : sách báo ,phim ảnh , băng hình … đồi trụy đang lén lút rao bán trình
chiếu ở những tụ đểm vui chơi, giải trí, ở những tiệm NET …Học sinh nhỏ rất hay bắt
trước ,rất dễ thích ứng với những hiện tượng tiêu cực đó .
-Học sinh : HS hiện nay rất nhạy cảm rất dễ thích ứng với những hiện tượng tiêu
cực ngoài xã hội .Đặc biệt học sinh không biết áp dụng kiến thức đã học vào thực tế : Ví
dụ :học sinh lớp 2 vừa họcxong bài :“Giữ trật tự vệ sinh nơi cộng cộng” nhưng lại mất
trật tự ngay trong giờ học hoăc vứt rác bừa bãi ở sân trường. Hay bài “lễ phép với thầy cô
giáo” nhưng lại chỉ biết chào thầy cô đang dạy mình hoặc không biết cảm ơn ,xin lỗi khi
được người khác giúp đỡ , khi mắc khuyết điểm sai lầm.
Trước tình hình ấy, chúng ta cần nhìn nhận lại thực trạng để từ đó tìm ra nguyên
nhân và các giải pháp hữu hiệu, nhằm cải tiến cách giáo dục sao cho việc rèn luyện đạo
đức cho học sinh ngay từ lớp đầu cấp phải được thực hiện đồng bộ ,thường xuyên liên tục
là vô cùng cần thiết .
Xuất phát từ những quan điểm trên, bản thân tôi là một giáo viên đang trực tiếp
làm công tác giảng dạy, giáo dục và đào tạo thế hê trẻ, những nhân tài, chủ nhân tương
lai của đất nước.Tôi phải làm gì, làm gì ? để giúp các em học sinh thân yêu của mình trở
thành những người vừa có tài ,vừa có đức cho xã hội. Sau bao đêm dài thao thức tôi đã
mạnh dạn tiến hành nghiên cứu đề tài: “ Một số kinh nghiệm giáo dục đạo đức cho học
sinh ở tiểu học”. Mong được đóng góp một phần nhỏ bé của mình vào sự nghiệp trồng
người .
II.Hiệu quả:
A/.Biện pháp thực hiện
Để khắc phục tình trạng trên , khơi dậy tính tự giác, tích cực, chủ động trong việc
rèn luyện đạo đức cho học sinh, tôi xin đưa ra một số giải pháp sau:
1/Nâng cao chất lượng giảng dạy bộ môn đạo đức.
Với đặc điểm tâm sinh lý học sinh Tiểu học thì giáo dục đạo đức cho trẻ không thể nào

2. Có ý thức bảo vệ của công, có tác phong tốt ở mọi nơi,mọi chỗ…
3.Biết thương yêu, giúp đỡ người khác,thực hiện ATGT
4.Có ý thức tham gia các phong trào do nhà trường,địa phương tổ chức
5.có tình cảm thái độ kính trọng các gương anh hùng, liệt sĩ đã hi sinh vì đất
nước, quê hương.
……
Từ những nội dung trên, tôi tiến hành thực hiện dưới những hình thức sau:
-Cùng với Ban Giám hiệu nhà trường, tôi xây dựng một chương trình hoạt động cho
cả năm học, thành lập sổ kỷ luật, sổ người tốt việc tốt ,sổ lao động- vệ sinh, sổ sinh hoạt
lớp.
9
Phân công tổ trưởng , lớp trưởng theo dõi các hoạt động đã đề ra qua từng giai đoạn,
để giáo viên kịp thời tuyên dương những em làm tốt, nhắc nhở những em thực hiện chưa
tốt qua các buổi sinh hoat sao, sinh hoạt tập thể, chào cờ đầu tuần.
-Kết hợp với Tổng phụ trách Đội tổ chức cho học sinh tham gia thi kể
chuyện về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, thi tìm hiểu về tiểu sử các anh
hùng của Đoàn, của Đội thông qua các các hình thức vui nhộn như; hoa dân
chủ , đố em…giữa các tổ trong lớp và giữa các lớp với nhau.
Kết hợp với Đoàn thanh niên tổ chức cho các em tham gia các buổi hoạt động ngoại
khóa hướng về nguồn như: tham quan Đại Nam Văn Hiến, thăm bến nhà Rồng nơi bác
Hồ ra đi tìm đường cứu nước, thăm nhà tưởng niệm anh Nguyễn Văn Trỗi, thăm nhà bảo
tàng Đồng Nai, đi thăm các Bà mẹ Việt Nam Anh Hùng trong thị trấn
-Kết hợp với BGH nhà trường nâng cao tuyên truyền nhận thức cho đội ngũ giáo
viên, mỗi giáo viên phải là tấm gương sáng cho học sinh noi theo, có thái độ kiên quyết
với những hành vi biểu hiện thiếu văn hóa trong giao tiếp ứng xử hằng ngáy của học sinh.
3/ Thành lập hội cha mẹ học sinh.
Qua cuộc họp phụ huynh đầu năm học, tôi tuyên truyền cho các bậc phụ huynh hiểu được
tầm quan trọng của gia đình . Cha mẹ cần phải quan tâm đến đời sống tâm tư , tình cảm
nguyện vọng của Con cái , tạo điều kiện tốt cho các em học tập như : góc học tập , sách
vở , đồ dùng đầy đủ…đồng thời thông báo cho phụ huynh biết những chuẩn mực cần đạt

nghiệp thử áp dụng ở các lớp khối 2,3,4,5 chất lượng giáo dục đạo đức cuối năm học này
đạt 100% học sinh thực hiện tốt và đầy đủ 4 nhiệm vụ, riêng khối 1có 156 học sinh thì
chỉ còn 1 học sinh chưa đạt do bị bệnh tật .
Để công tác giáo dục đạo đức cho học sinh mang lại hiệu quả chúng ta cần phải tiến hành
một cách thường xuyên, lâu dài và đồng bộ ở tất cả mọi lĩnh vực để làm được điều đó đòi
hỏi phải người giáo viên phải có sự kiên trì, tinh thần khắc phục khó khăn, vận dụng linh
hoạt các biện pháp giáo dục và huy động tốt nhất các lực lượng xã hội cùng tham gia.
Những việc mà tôi cùng các đồng nghiệp làm được, đã nêu ở trên là một đóng góp nhỏ,
có thể chưa đạt được kết quả như mong muốn. Rất mong được các cấp quản lý giáo dục
và các đồng nghiệp chân tình góp ý xây dựng .

Nhận xét của Hội đồng xét cơ sở Người viết
Đạt hay không đạt :
Xếp loại: (nếu có)
………………………………….
…………………………………
…………………………………
11

Năm học Tổng số
học sinh
Hạnh kiểm
Học kì 1 Học kì 2
Chưa đạt Đạt Chưa đạt Đạt
2009-2010 37 9 28 0 37
2010-2011 38 7 31 0 38
Xácnhận của Hội đồng xét cơ sở
Hiệu trưởng - CTHĐ
Nhận của Hội đồng thẩm định Ngành GD&ĐT
Đạt hay không đạt :

qua mọi thời gian, không gian, trong mọi hoàn cảnh, mọi nơi, mọi lúc…cho mọi
đối tượng được sử dụng.
Chính vì lẽ đó mà ngay từ bậc học đầu tiên, trẻ phải được học môn chính tả
một cách khoa học,cẩn thận để có thể sử dụng làm hành trang ngôn ngữ cho cả
một đời người .
Nhìn lại chặng đường lịch sử đã qua có biết bao thế hệ thầy giáo, cô giáo
đang ngày đêm trăn trở mong tìm ra những bài giảng hay ,những phương pháp mới
nhằm nâng cao chất lượng chữ viết cho học sinh.Nhưng những năm gần đây hiện
tượng các em viết xấu ,viết chậm ,viết sai chính tả trên địa bàn huyện Trảng Bom
nói chung và trường tiểu học Cao Bá Quát nói riêng, vẫn còn tồn tai khá phổ biến .
Trước tình hình ấy, chúng ta cần nhìn nhận lại thực trạng để từ đó tìm ra
nguyên nhân và các giải pháp hữu hiệu, nhằm cải tiến cách dạy -cách học sao cho
việc viết đúng chính tả phải trở thành kỹ năng, kỹ xảo cho học sinh ngay từ lớp đầu
cấp là vô cùng cần thiết .
Xuất phát từ những quan điểm trên, bản thân tôi là một giáo viên đang trực
tiếp làm công tác giảng dạy, giáo dục và đào tạo thế hê trẻ, những nhân tài, chủ
13
nhân tương lai của đất nước.Tôi phải làm gì, làm gì ? để giúp các em học sinh thân
yêu của mình đọc thông, viết thạo tiếng mẹ đẻ. Sau bao đêm dài thao thức tôi đã
mạnh dạn tiến hành nghiên cứu đề tài: “ Một số kinh nghiệm phát huy tính chủ
động, tích cực của học sinh trong dạy học chính tả ở tiểu học”. Mong được
đóng góp một phần nhỏ bé của mình vào sự nghiệp trồng người .
B/ THỰC TRẠNG TRƯỚC KHI THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP
CỦA ĐỀ TÀI
A/ Thuận lợi
a/ Yếu tố chủ quan:
Về phía bản thân :
- Nắm vững vị trí ,mục tiêu ,tầm quan trọng của phân môn chính tả trong bậc
tiểu học.
- Nắm vững chuẩn kiến thức, kĩ năng,mức độ cần đạt của học sinh lớp 2

một tổ hợp chữ cái, mỗi âm tiết, mỗi từ có một cách viết nhất định. Do đó việc viết
đúng phải dựa trên đọc đúng, đọc đúng là cơ sử viết đúng. Để phát huy một cách
có ý thức, đặc biệt là những vùng phương ngữ, việc dạy chính tả phải theo sát
nguyên tắc này. Nghĩa là phải tôn trọng việc phát âm, lấy phát âm để điều chỉnh
chữ viết .
b. Những bất hợp lý của chữ quốc ngữ.
Ở Tiếng Việt, nguyên tắc cơ bản là nguyên tắc ngữ âm học, ngoài ra chính tả
Tiếng Việt còn được xây dựng trên một số nguyên tắc như: Nguyên tắc truyền
thống lịch sử, nguyên tắc khu biệt Những nguyên tắc này không đồng nhất với
ngữ âm học, do vậy chính tả Tiếng Việt vẫn còn những bất hợp lý. Chính tả chữ
viết (quốc ngữ) vừa đơn giản lại vừa phức tạp. Đơn giản vì chữ quốc ngữ là chữ
viết ghi âm ở dạng ổn định văn bản hợp lý, phát âm thế nào thì viết thế ấy. Nhưng
phức tạp ở chỗ: trong Tiếng Việt có hiện tượng cách phát âm ở những vùng miền
khác nhau (phương ngữ), trong khi đó hệ thống ghi âm tiêu chuẩn của Tiếng Việt
lại chưa được xác định một cách chính thức. Do đó khó có thể phổ biến rộng rãi hệ
thống ấy được. Hơn nữa trong Tiếng Việt hiện đại, bên cạnh việc phát âm không
phù hợp với tiêu chuẩn lại có trường hợp trong đó một từ đồng thời mang hai biến
thể phát âm, khó có thể nói biến âm nào là chuẩn.
Ví dụ: tròng trành – chòng chành
nhún nhẩy - dún dẩy
trời – giời
Hoặc có khi cùng một cách phát âm nhưng lại có hai cách viết.
/i/ /i/

Bản thân hệ thống âm vị Tiếng Việt còn một số vị âm không ghi thống nhất, một
âm có thể ghi bằng nhiều con chữ.
/k/
Trong bộ chữ cái Tiếng Việt còn chữ “h” là một hiện tượng đặc biệt. Nó vừa sử
dụng độc lập làm đại diện cho phụ âm /h/ thể hiện bằng con chữ “h”, vừa được sử
dụng theo cách ghép với các con chữ khác làm đại diện cho 7 âm đó là: ch, gh. kh,

được những trọng điểm chính tả cơ bản , các dạng bài tập khá phong phú đa dạng,
đi từ dễ đến khó ,phù hợp với từng khối lớp. Song có thể dễ nhận thấy hạn chế của
việc lạm dụng hình thức chính tả nghe đọc trong giai đoạn các lớp đầu bậc học. Ví
dụ ở lớp 2 một năm có 64 tiết thì tới 41 tiết chính tả là nghe đọc.
Ở các lớp 1,2,3 lỗi chính tả của học sinh hầu hết do phát âm không phân biệt
gây ra, vậy lẽ ra trong giai đoạn này chúng ta cần lưu ý hơn trong việc rèn viết chữ
đi từ nghĩa đến chữ hoặc ngược lại,thì hiện nay chúng ta đang lạm dụng con đường
giải mã âm thanh bằng lời nói đề mà hóa chữ viết. Nếu cho học sinh tăng cường tri
giác để ghi nhận chữ viết gắn với nghĩa từ bằng con đường thị giác và tăng cường
yêu cầu học sinh tập chép hoặc viết chính tả bằng cách “ghi nhớ” mặt chữ thì chắc
chắn tình trạng lỗi chính tả sẽ giảm đáng kể.Tác giả Nguyễn Đức Dương đã viết
“những hạt sạn chính tả” trong bài viết của học sinh theo kết quả điều tra chủ yếu
là do các em mắc lỗi vì quên “mặt chữ” đành hạ bút theo đối sách “ mình đọc sao
thì viết vậy” một cách xử lý in đậm trong kí ức các em thông qua cách “học đánh
vần” ngay từ khi cắp sách tới trường .
Trẻ em ở lứa tuổi Tiểu học nhận thức hiện thực khách quan mang đậm màu
sắc cảm tính. Mức độ tập trung chú ý thấp, hiếu động, thường thích chơi hơn là
phải ngồi học gò bó. Các giác quan như tai, mắt được sử dụng nhiều trong nhận
thức sự vật, cho nên trực quan cụ thể là những yếu tố đặc biệt quan trọng góp phần
tạo nên nhận thức và tư duy của học sinh . Nghĩa là dạy học nên đi “từ trực quan
sinh động đến tư duy trừu tượng”.
Vì vậy ở ngay giai đoạn các lớp đầu cấp chính tả nghe đọc là ít hiệu quả hơn .
b/-Về phương pháp:
Có thể nhận thấy hạn chế của việc sử dụng hình thức diễn giảng , hình thức
đàm thoại và chữa lỗi chính tả cho học sinh tiểu học hiện nay .
Hình thức diễn giảng có ưu điểm trong việc truyền thụ tri thức nhưng nếu
lạm dụng nó chúng ta sẽ không phát huy được tính chủ động, tích cực của học
sinh. Thực tế có những giáo viên tận tình giảng rất kĩ cho học sinh cách viết từng
chữ.Ví dụ: Có giáoviên vừa giảng vừa viết lên bảng lớp để phân tích âm tiết như
16

phụ âm đầu: d/gi/r; ch/tr; ng/ngh
- Lỗi do không nắm vững cấu trúc âm tiết của Tiếng Việt và không hiểu cấu
trúc nội bộ của âm tiết Tiếng Việt nên học sinh viết sai.
VD: quanh co; khúc khuỷ;loắt choắt.
- Lỗi chính tả do viết theo lối phát âm địa phương hoặc do không nắm vững
âm chính . Đây là lỗi cơ bản nhất mà qua khảo sát tôi nhận thấy ở lớp 2c nói riêng
và ở trường Tiểu học Cao Bá Quát nói chung. Cụ thể là âm:l/n- tr/ch - x/s -ngh/ng-
d/r/gi, dấu ngã và dấu hỏi. Học sinh thường nhầm lẫn và viết sai chính tả trong các
bài viết của mình.Tìm hiểu nguyên nhân của hiện tượng sai trên tôi thấy chủ yếu là
do học sinh phát âm sai.
III / MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỂ PHÁT HUY TÍNH CHỦ ĐỘNG
,TÍCH CỰC CỦA HỌC SINH TRONG DẠY HỌC CHÍNH TẢ Ở
TIỂU HỌC
17
Để khắc phục tình trạng trên , khơi dậy tính tự giác, tính tích cực, chủ động
trong giờ học chính tả để giờ học diễn ra nhẹ nhàng, thoải mái, học sinh hứng thú
học tập , tôi xin đưa ra một số giải pháp sau:
1/Tăng cường tri giác chữ viết bằng thị giác cho học sinh .
- Giáo viên cần giúp các em ghi nhớ chữ viết gắn liền với nghĩa từ-từ có vấn
đề chính tả.Cách tốt nhất là cung cấp cho học sinh từ trong ngữ cảnh.Mỗi tiết học
có thể cung cấp nhiều từ trong một hoặc nhiều ngữ cảnh. Ngữ cảnh có ý nghĩa đặc
biệt giúp học sinh nắm được nghĩa từ dễ dàng và làm điểm tựa cho trí nhớ.
Khi cần sử dụng từ , nếu còn phân vân về chữ viết các em sẽ liên tưởng đến
ngữ cảnh và suy luận ra cách viết chữ. Làm sao trong một tiết học phải tạo điều
kiện trở đi trở lại nhiều lần. Chẳng hạn,lần thứ nhất vào bài học,yêu cầu học sinh
đọc thầm bằng mắt để hiểu nghĩa từ và nhớ ngữ cảnh. Lần 2 yêu cầu học sinh lựa
chọn các từ trong ngữ cảnh vừa cung cấp để điền từ vào một ngữ cảnh khác.Lần
thứ 3 yêu cầu học sinh đặt câu với từ vừa học,tìm từ ghép ,từ láy với tiếng có vấn
đề chính tả.Trong một tiết học,các em đã được mắt nhìn .tay viết chữ có vấn đề
chính tả nhiều lần.Ví dụ:

Dấu
thanh
Xe lửa
Sắp
xếp
Xe
Lửa
……
……
x
l
………
………
e
ưa
………
………
ngang
hỏi
……………
……………
18
Giữ gìn
v.v… ……
……
………
………
………
………
……………

được cách viết đúng những chữ cái hay nhầm lẫn trong khi viết chính tả. Sự tìm ra
các mẹo chính tả dựa vào:
+ Sự kết hợp: Trong cấu trúc âm tiết.
+ Sự láy âm, điệp âm.
+ Mẹo từ hán việt.
+ Mẹo nghĩa của từ.
+ Mẹo phân biệt l/n.
-Gỉa sử một chữ ta không biết viết là l hay n, nhưng nó đứng đầu một từ láy
âm, không phải là điệp âm thì dứt khoát là “l” chứ không phải “n”.
VD: “l” láy với “c”: lò cò, la cà, lục cục
“l” láy với “b”: lệt bệt, lùng bùng, lõm bõm
“l” láy với “d”: líu díu, lò dò
“l” láy với “h”: lúi húi, loay hoay
19
“l” láy với “n”: lơ mơ, liên miên
-Khả năng kết hợp âm: Âm /l/ đứng trước âm đệm nhưng /n/ không đứng
trước âm đệm. Do đó /n/ không bao giờ đứng trước một vần bắt đầu: oa, uê, uy
trái lại /l/ lại đứng trước các vần đó như: loa, luân
- mẹo luật láy âm, điệp âm.
/l/ láy âm rất rộng rãi, trái lại /n/ không láy âm với một âm nào mà chỉ điệp
âm với chính nó. Đồng thời lại không có hiện tượng /l/ láy âm với /n/. Từ đó suy ra
quy tắc: Nếu gặp một từ láy mà hai âm đầu đọc giống nhau thì nhất định là một
điệp âm đầu và cả hai chữ phải cùng có âm đầu là /l/ hoặc /n/. Vì vậy ta chỉ cần
biết một chữ là đủ.
VD: Lấp loáng, long lanh, lanh lảnh
No nê, ninh ních, nõn nà
+một số mẹo phân biệt “ch” với “tr”, “s” với “x”.
“tr” không đứng trước những chữ bắt đầu bằng âm đệm nhưng “ch” thì có.VD: ôm
choàng, bị choáng
“tr” không bao giờ láy với “ch” và ngược lại. Do đó chỉ có những từ láy

4B
34 3 em 5 em 3 em 4em
20
Qua việc tìm hiểu nguyên nhân là tìm được những trọng điểm chính tả cần
dạy cho học sinh .Để kiểm chứng các giải pháp trên bản thân tôi đã tiến hành thực
hiện với lớp học của mình, thấy có hiệu quả rõ rệt, đồng thời tôi mạnh dạn đưa ra
tổ khối chuyên môn và vận động đồng nghiệp thử áp dụng với các biện pháp trên ở
các lớp 2,3,4,5… chất lượng khảo sát kiến thức cuối năm học ở các lớp trên đạt
được như sau:
Lớp Tổng số học sinh Các lỗi chính tả thường mắc
~/?-l/n
gi/r-ch/tr-
x/s
ng/ngh
Cấu trúc
âm tiết
2C 38 2 em 4 em 2 em 3 em
3D 35 1 em 2 em 1 em 2 em
4B 34 1 em 2 em 1 em 1 em
Nhìn vào 2 bảng thống kê ta thấy kết quả của cách dạy mới vượt trội hơn
hẳn cách dạy cũ, học sinh viết nhanh hơn, lỗi giảm 60 đến 70%. Đó là cơ sở thực
tiễn đáng tin cậy để tiến hành cải tiến cách dạy chính tả hiện nay ở tiều học.
V / BÀI HỌC KINH NGHIỆM
Để việc dạy học chính tả có hiệu quả có hiệu quả cao giáo viên
cần:
1- Nắm được đặc điểm tâm lý lứa tuổi học sinh tiểu hoc
Học sinh tiểu học hiếu động,ham chơi ,thích khám phá cái mới mức độ tập
chung chú ý thấp, nhận thức hiện thực khách quan mang đậm màu sắc cảm tính,
các giác quan như tai, mắt được sử dụng nhiều lần trong nhận thức sự vật hiện
tượng “tôi nghe thì tôi quên, nhìn thì tôi nhớ, tôi làm thì tôi hiểu”… Trong dạy học

VI/KẾT LUẬN CHUNG VÀ ĐỀ XUẤT
1/.Kết luận
Việc xác định các trọng điểm chính tả để đề ra phương pháp dạy học tích
cực phù hợp với tình hình thực tế ở mỗi địa phương là việc làm hết sức cần thiết.
Chúng ta đang thực hiện luật phổ cập giáo dục để tạo nên một mặt bằng dân
số và trình độ dân trí nhất định trong cả nước. Tuy nhiên trình độ này có đồng đều
hay không còn tuỳ thuộc vào chất lượng giảng dạy và học tập của học sinh ở mỗi
địa phương. Là một giáo viên đang trực tiếp giảng dạy trong vùng có đối tượng
học sinh từ nhiều miền khác nhau, tôi nhận thấy người thầy cần phải trang bị cho
học sinh những kiến thức chuẩn mực để các em có đầy đủ năng lực học tiếp lên các
lớp trên. Nhiệm vụ này không chỉ tiến hành trong một thời gian ngắn sẽ cho ta kết
quả tốt ngay được mà cần phải tiến hành trong một thời gian lâu dài.
Điều quan trọng là giáo viên phải có lòng yêu nghề mến trẻ, không ngừng
học hỏi ,nghiên cứu ,tìm ra nguyên nhân và thực trạng còn tồn tại của học sinh để
có những giải pháp khắc phục hiệu quả , góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy
môn Tiếng Việt .
2/ M ột số đề xuất để áp dụng sang kiến
Để việc dạy chính tả cho học sinh tiểu học đạt hiệu quả cao hơn tôi có một
số đề xuất như sau sau:
- Đối với giáo viên Tiểu học:
-Phải kiên trì thực hiện đổi mới phương pháp dạy học.
- Cần nắm bắt rõ năng lực học tập của từng đối tượng học sinh để giảng dạy
có hiệu quả.
-Tự học và tự bồi dưỡng để nâng cao trình độ nghiệp vụ của bản thân góp
phần nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường.
- Đối với học sinh.
-Các em học sinh phải thực hiện tốt bốn nhiệm vụ của học sinh, tích cực
học tập và rèn luyện.
- Đối với nhà trường:
22