-1-

I TÊN ĐỀ TÀI : MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY
VÀ HỌC MÔN MỸ THUẬT

II ĐẶT VẤN ĐỀ :
Mọi người ai ai cũng điều biết tất cả các ngôi nhà được xây lên phải bắt
đầu từ nền móng. Móng nhà có vững chắc thì ngôi nhà đó mới được bền vững.
Trong hệ thống giáo dục, bậc học được ví như nền móng của “ngôi nhà” đó là
bậc tiểu học. Bậc tiểu học là bậc học đầu tiên, là cơ sở ban đầu để con người có
thể tiếp thu được vốn trí thức ở các cấp học tiếp theo, cũng như mọi tri thức
khoa học hiện đại. Bấy lâu nay, mọi người thường chú trọng đến các lớp cuối
THPT mà coi nhẹ các lớp tiểu học, điều đó làm ảnh hưởng rất lớn đến giáo dục
phát triển toàn diện mà mang nhiều khó khăn tới giáo viên trực tiếp giảng dạy.
Chủ trương của Bộ giáo dục và đào tạo đề ra là đến cuối lớp 5 các em phải đọc
thông viết thạo, tính toán nhanh và am hiểu tự nhiên xã hội, biết cách ứng xử với
mọi người. Trong thời đại ngày nay con người không những ăn no, mặc ấm mà
con người ăn ngon , mặc đẹp vì vậy cái đẹp là cái cao cả trong thời đại ngày
nay,cho nên tôi chọn đề tài này để nghiên cứu .
Từ thực tế giảng dạy môn Mĩ thuật tôi thấy: Các em rất yêu thích Mĩ
thuật, vì qua đó các em được tiếp xúc, làm quen với một số tác phẩm hội hoạ nổi
tiếng và của thiếu nhi không những ở trong nước mà cả của quốc tế. Các em
được vẽ tranh, vẽ những gì mình mơ ước, mình yêu thích, tập trung trang trí góc
học tập của mình, Song bên cạnh việc giảng dạy cho học sinh tiếp thu tốt
những kiến thức cơ bản đó thì tôi thấy còn gặp nhiều hạn chế như : Nhận thức
của phụ huynh học sinh, chưa coi trọng môn học, còn cho rằng đó là môn phụ,
cho nên đồ dùng học sinh còn thiếu thốn, ít đầu tư. Mặt khác một số giáo viên
chưa có phương pháp dạy thích hợp để giúp học sinh thấy hết cái hay, cái đẹp
của môn học, cơ sở vật chất của nhà trường còn thiếu thốn, tuy đã có phòng
chức năng nhưng chỉ tạm thời. Vì phòng học chưa có đủ đồ dùng cần thiết để
phục vụ môn học, bàn ghế còn thô sơ, tư liệu có liên quan còn hạn chế. Vì thế

giải quyết được các bài tập hàng ngày và hiểu về vẻ đẹp, về nền mĩ thuật truyền
thống, ngoài ra nó còn tạo điều kiện cho học sinh học có hiệu quả cao hơn các
môn học khác.
IV CƠ SỞ THỰC TIỄN :
Năm học 2009 - 2010 tôi được phân công giảng dạy bộ môn Mĩ thuật ở
trường Tiểu học là nơi tôi thực hiện nghiên cứu để viết đề tài này.
a) Thuận lợi :
+ Quan điểm nhận thức về môn Mĩ thuật :
- Môn Mĩ thuật là môn học nghệ thuật, thu hút rất nhiều học sinh, nhất là
học sinh tiểu học, trước kia không có giáo viên chuyên, môn học này là môn học
phụ, không được đầu tư, không được quan tâm. Vì vậy dẫn đến học sinh thờ ơ
không có hiệu quả .

-3-
- Cho đến nay các trường đã có giáo viên dạy mĩ thuật, phong trào học Mĩ
thuật ngày càng một sôi nổi, hầu hết các em học sinh hào hứng với môn học và
môn học đã được chú ý. Bởi vì đặc thù của môn học đã được nhận thức khác so
với những năm trước. Tất cả mọi người đã hiểu được đây là một môn học nghệ
thuật, môn học có đóng góp rất lớn đến việc giáo dục trẻ, môn học bổ ích góp
phần không nhỏ vào việc hình thành nhân cách và phát triển toàn diện cho học
sinh. Vì vậy không ít giáo viên và học sinh, các bậc phụ huynh luôn coi trọng và
đầu tư cho môn học. Trong mỗi giờ học, học sinh có thể tự do suy nghĩ, tự nói
lên những tình cảm của mình, dựa trên sự hướng dẫn của giáo viên bộ môn. Qua
đó các em thấy rằng Mĩ thuật là môn học bổ ích, lý thú và tươi vui, có tính giáo
dục đạo đức, thẩm mĩ cao và là môn học hổ trợ tích cực cho các môn học khác.
Vì thế các em đón nhận tiết học một cách nhiệt tình và hào hứng.
+ Trang thiết bị dạy học :
- Để giảng dạy môn mĩ thuật trong chương trình đào tạo được thành công,
điều này phụ thuộc rất nhiều vào các yếu tố như : Tài liệu, phương tiện, đồ dùng
trực quan,

tế đời sống dân chí còn nghèo, hầu hết là con em thuần nông nên điều kiện để
nhân dân tập trung đầu tư cho học tập của các em còn hạn chế, điều đó ảnh
hưởng không nhỏ đến tinh thần học tập của các em.
Ngoài ra điều kiện nhà trường còn thiếu thốn như tài liệu tham khảo cho
giáo viên và học sinh, phương tiện, đồ dùng trực quan, mẫu vẽ, Vì thế ảnh
hưởng lớn đến kết quả học tập và giảng dạy của giáo viên và học sinh.
Chính vì những thuận lợi và khó khăn trên nên việc dạy học của trường
tiểu học còn chưa đạt chất lượng cao, vẫn còn những học sinh chưa ham học. Vì
vậy là một giáo viên luôn tâm huyết với nghề tôi luôn trăn trở làm như thế nào
để nâng cao chất lượng, đó chính là lý do tôi chọn nội dung nghiên cứu là Một
số giải pháp nâng cao chất lượng dạy và học môn Mĩ thuật ở trường Tiểu
học.
V NỘI DUNG NGHIÊN CỨU:
1. Những biện pháp nâng cao chất lượng giảng dạy môn Mĩ thuật ở trường
Tiểu học :
a. Điều tra cơ bản :
Trong năm học , tôi được phân công giảng dạy môn Mĩ thuật tại trường
TH , tôi thấy hầu hết các em điều thích học vẽ, các em học tập với tinh thần
hăng say, cảm nhận được cái hay, cái đẹp được thể hiện từ nội dung và hình
thức mỗi khi các em vẽ một bức tranh hay một bài tập thực hành. Bên cạnh đó
còn một số học sinh nhút nhát, rụt rè chưa mạnh dạn nói lên những suy nghĩ của
mình, một số em còn chán nản không thích học vẽ. Tất cả những vấn đề trên rất
đáng lo ngại, ảnh hưởng lớn đến việc học Mĩ thuật của học sinh cho nên tôi đã
tiến hành điều tra ở một số lớp xem có bao nhiêu em thích học vẽ và không thích
hợc vẽ để từ đó tìm ra biện pháp khắc phục.
-5-
* Kết quả điều tra ban đầu :
Lớp Sĩ số
Số học sinh thích
học

lựa chọn các phương pháp sao cho phù hợp.
VD : Với bài tập nặn con vật hay thực hành Mĩ thuật tuỳ vào nội dung mà
có thể chia nhóm để các nhóm cùng hoạt động đưa ra những tác phẩm hay,
những sáng kiến bất ngờ, dưới sự hướng dẫn của giáo viên. Với cách này thì
-6-
toàn bộ học sinh cần phải để ý, tham gia quân số rồi mới trả lời, mới vận dụng
được vào làm bài tập thực hành mà bạn nhóm trưởng yêu cầu.
Muốn học sinh thực sự tập trung vào môn học đòi hỏi phải có sự quan
tâm của giáo viên, giáo viên cần phải chuẩn bị đầy đủ bài dạy, đồ dùng dạy học
phải sát với nội dung bài học, đẹp và hấp dẫn để lôi cuốn học sinh.
Muốn học sinh thể hiện được những tác phẩm theo cảm nhận của riêng
mình thì người giáo viên phải gợi ý, giảng giải đặc biệt là phải tạo ra được
không khí sôi nổi, thoải mái, học mà chơi, chơi mà học, khích lệ, động viên học
sinh tự tìm tòi, tự sáng tạo ra những cái hay, cái đẹp ở mỗi bài học, từ đó học
sinh có thể lựa chọn và vận dụng linh hoạt vào các bài tập sau này của mình.
Trên thực tế muốn có tiết học trở nên hấp dẫn, luôn cuốn, tìm tòi, khám
phá, phát huy được trí tưởng tượng, sáng tạo của mình thì giáo viên là người
phải hiểu sâu sắc được mục tiêu giáo dục. từ đó mới có thể chuẩn bị đồ dùng,
chuẩn bị phương pháp sao cho phù hợp. Vì thế tiết học mới có thể tốt hơn, ngoài
ra phải áp dụng cho các em tiếp xúc thực tế với tự nhiên.
Giúp các em cảm nhận được vẻ đẹp muôn màu của thế giới thực, hướng
các em vào việc chọn nội dung tranh, sử dụng sắc màu, hiểu được bố cục, cách
chọn hình mảng chính, phụ và luật xa gần. Sau đó các em tự thể hiện theo cảm
nhận riêng của mình. Những buổi học như vật đã đem lại cho học sinh sự hứng
thú và ấn tượng tốt đẹp đối với từng tiết học.
Ngoài ra, sự trang trí phòng học cũng giúp học sinh rất thích thú khi đến
tiết học, giúp cho học sinh cảm nhận được đây là phòng học nghệ thuật ngay từ
khi đặt chân đầu tiên vào cửa lớp. Cho nên tôi đã bố trí phòng học vừa khoa học,
vừa ngăn nắp như : Có tủ để sách vở, đồ dùng của học sinh ở cuối lớp, một bên
là tranh của một số hoạ sĩ nổi tiếng, một bên treo tranh trực quan của một số tiết,

GV dùng tranh, ảnh các con vật và sản phẩm đất nặn (đã chuẩn bị) tìm
cách giới thiệu bài sao cho hấp dẫn và phù hợp với nội dung.
Hoạt động 1 : Hướng dẫn học sinh quan sát nhận xét :
Dùng tranh, ảnh, các sản phẩm nặn đặt câu hỏi để học sinh tìm hiểu nội
dung bài học, các câu hỏi ngắn gọn, dễ hiểu và đúng với đặc trưng con vật. Ví
dụ :
+ Những bộ phận chính của con vật?
+ Đặc điểm về hình dáng chung của con vật?
+ Đặc điểm nổi bật của con vật?
+ Màu sắc của con vật?
+ Hình dáng con vật khi hoạt động (đi, đứng, nằm, ăn, )?
- GV có thể mở rộng thêm nội dung bằng cách yêu cầu một số học sinh kể
thêm con vật mà em biết, miêu tả đặc điểm, hình dáng, màu sắc của con vật đó.
- Giáo viên nhấn mạnh nếu em thích nặn con vật nào thì phải chú ý quan
sát nhớ lại đặc điểm chung về hình dáng, màu sắc và đặc điểm nổi bật của con
vật. Ví dụ : Con trâu có thân hình to lớn, bụng căng tròn, chân to, sừng dài, đuôi
dài,
-8-
Hoạt động 2 : Hướng dẫn cách nặn con vật :
- GV nặn mẫu một con vật (qua các thao tác) để học sinh quan sát :
+ Chọn, nhào đất nặn cho dẻo.
+ Nặn cho bộ phận chính của con vật.
+ Nặn các bộ phận khác.
+ Nặn thêm chi tiết.
+ Ghép, dính các bộ phận, tạo dáng và hoàn thiện con vật.
- Chú ý :
+ Giáo viên có thể làm lại các thao tác tạo hình dáng đang hoạt động cho
con vật đẹp và sinh động.
- Trước khi học sinh nặn, giáo viên có thể cho học sinh xem một số sản
phẩm đẹp để học sinh tập cách nặn, cách tạo dáng.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu :
Giới thiệu bài : Giáo viên lựa chọn cách giới thiệu bài cho phù hợp với
nội dung.
Hoạt động 1 : Tìm, chọn nội dung đề tài :
Giáo viên giới thiệu một số tranh ảnh và gợi ý học sinh nhận biết.
+ Tranh, ảnh về đề tài cô, chú bộ đội rất phong phú : Bộ đội với thiếu nhi,
bộ đội giúp nhân dân, bộ đội hành quân,
+ Ngoài hình ảnh cô, chú bộ đội còn có thêm các hình ảnh khác để tranh
sinh động hơn.
- Gợi ý cho học sinh nêu lên những tranh về đề tài bộ đội mà các em biết.
Hoạt động 2 : Cách vẽ tranh
- Giáo viên yêu cầu học sinh nhớ lại hình ảnh cô hoặc chú bộ đội
+ Quân phục : Quần áo, mũ, màu sắc,
+ Trang thiết bị : Vũ khí, xe, pháo, tàu thuỷ, máy bay,
- Gợi ý cho học sinh cách thể hiện nội dung, có thể vẽ :
+ Chân dung cô hoặc chú bộ đội.
+ Bộ đội trên xe tăng hoặc trên mâm pháo.
+ Bộ đội tập luyện trên thao trường hay đứng gác.
+ Bộ đội vui chơi với thiếu nhi.
+ Bộ đội giúp nhân dân (thu hoạch mùa, chống bão lũ, )
- Nhắc học sinh cách vẽ :
+ Vẽ hình ảnh chính trước.
+ Ngoài hình ảnh cô và chú bộ đội còn có thêm các hình ảnh khác để
tranh sinh động hơn.
- Trước khi vẽ, giáo viên và học sinh xem một số tranh của học sinh các
lớp để tạo niềm tin cho các em.
Hoạt động 3 : Thực hành
- Giáo viên gợi ý cho học sinh tìm cách thể hiện nội dung
- Nhắc học sinh cách vẽ.
+ Vẽ hình ảnh chính, phụ.

- Bút chì, tẩy,, compa, thước kẻ, màu vẽ,
III. Các hoạt động dạy học chủ yếu :
Giới thiệu bài :
Giáo viên lựa chọn cách giới thiệu bài cho phù hợp với nội dung.
Hoạt động 1 : Quan sát nhận xét :
-11-
- Giáo viên giới thiệu một số bài trang trí hình vuông và hình 1, 2 trang 40
SGK để học sinh nhận xét và tìm ra cách trang trí.
+ Có nhiều cách trang trí hình vuông.
+ Các họa tiết thường được sắp xếp đối xứng qua các đường chéo và
được trục.
+ Hoạ tiết chính thường to hơn và nằm ở giữa.
+ Hoạ tiết phụ thường nhỏ hơn và nằm ở 4 góc hoặc xung quanh.
+ Những hoạ tiết giống nhau thì vẽ bằng nhau, cùng màu, cùng độ đậm
nhạt.
+ Màu sắc và đậm nhạt làm rõ trọng tâm của bài.
- Giáo viên gợi ý cho học sinh so sánh, nhận xét hình 1, 2 trang 40 SGK
để tìm ra sự giống và khác nhau của cách trang trí về bố cục , hình vẽ và màu
sắc.
Hoạt động 2 : Cách trang trí hình vuông
- Giáo viên vẽ một số hình vuông lên bảng hoặc yêu cầu học sinh xem
hình 3 trang 41 SGK để hướng dẫn.
+ Kẻ các đường trục.
+ Tìm và vẽ các hình mảng trang trí (giáo viên vẽ minh hoạ trên bảng từ 2
đến 3 cách vẽ hình mảng khác)
- Giáo viên sử dụng một số hoạ tiết như hình hoa, lá đơn giản vẽ vào các
hình mảng cho phù hợp để học sinh nhận ra.
+ Cách sắp xếp hoạ tiết (đối xứng, nhắc lại, xen kẽ, )
+ Cách vẽ hoạ tiết vào các mảng sau đó có thể cho một vài học sinh lên
bảng vẽ hoạ tiết vào các hình còn lại hoặc chuẩn bị một số hoạ tiết đã cắt sẵn

Kết quả
Ghi
chú
A
+
% A % B %
1 5 5A1 33
Nặn tạo dáng : Nặn con
vật quen thuộc
15 45,5 18 54,5 0 0
2 17 3B 38
Vẽ tranh : Đề tài cô
(chu) bộ đội
18 42,8 20 57,2 0 0
3 17 4A2 27
Vẽ trang trí : Trang trí
hình vuông
11,5 43,3 15,5 56,7 0 0
Qua 3 tiết dạy mẫu trên chứng minh một số giải pháp tôi đưa ra là hoàn
toàn đúng đắn. Kết quả thu được thật đáng khích lệ, không còn học sinh xếp loại
chưa hoàn thành nữa mà tỷ lệ A
+
và A ở mức hoàn thành và hoàn thành tốt rất
cao đạt 100% vượt chỉ tiêu nhà trường giao về điểm A
+
là 11,6%; B ; là 2%. Vì
vậy tôi sẽ áp dụng những giải pháp này vào trong việc giảng dạy của mình sau
này để mình giúp cho chất lượng dạy và học môn Mĩ thuật của trường Tiểu học
được tốt hơn và tôi mạnh dạn đưa ra những giải pháp này cho các bạn đồng
nghiệp trong huyện tham khảo và góp ý để cùng nâng cao chất lượng dạy và học

một biện pháp nâng cao hiệu quả của việc dạy và học môn Mĩ thuật. Tôi thấy
việc nắm vững phương pháp và cách tổ chức cơ bản về môn Mĩ thuật cũng như
việc xây dựng cho mình một cách tổ chức dạy học vững chắc còn có tìm ra
những giải pháp dạy học phù hợp của môn Mĩ thuật sẽ có tác dụng và ý nghĩa
rất quan trọng trong hoạt động dạy và học, giúp cho giáo viên có một định
hướng đúng đắn, phù hợp một cách thức tổ chức giờ hợp lý giúp cho học sinh
hứng thú tìm hiểu, khám phá thế giới thẩm mĩ một cách say mê, hấp dẫn, góp
phần giáo dục nên những con người toàn diện hơn theo 4 mục đích : Đức - Trí -
Thể - Mĩ. Nó giúp học sinh hoàn thiện nhân cách có ý thức tu dưỡng, biết yêu
thương, quý trọng mọi người, biết hướng tới những tình cảm cao đẹp hơn, từ đó
điều chỉnh nên những con người mới với những nhân cách tốt.
-14-
- Muốn giảng dạy tốt môn học trước hết giáo viên phải hiểu được mục
đích yêu cầu của môn học từ đó tìm ra cho mình một định hướng giảng dạy
đúng đắn.
- Phải hiểu được đặc điểm tâm lý của trẻ, hiểu biết được mức độ cảm nhận
của học sinh về thế giới xung quanh thông qua các bài học.
- Luôn luôn tôn trọng gần gũi học sinh.
- Phải có tính kiên trì công tác giảng dạy, khéo léo động viên kịp thời đối
với các em.
- Áp dụng nhiều phương pháp trò chơi, phương pháp thích hợp, không áp
đặt đòi hỏi quá cao đối với học sinh để giúp các em yêu thích môn học và học
tốt hơn.
- Trong tiết học luôn tạo không khó vui vẻ thoải mái nhẹ nhàng, thu hút
lòng say mê của các em đối với tiết học, môn học.
- Việc quan trọng yêu cầu của mỗi tiết học là giáo viên phải chuẩn bị đầy
đủ đồ dùng trực quan, trực quan phải đẹp, hấp dẫn để học sinh quan sát.
- Sử dụng linh hoạt trong phối hợp các phương pháp dạy học thích hợp.
- Thường xuyên trao đổi để tìm ra phương pháp dạy học thích hợp.
- Ứng dụng thông tin, phần mềm của công nghệ thông tin vào môn Mĩ

IX - PHỤ LỤC
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu :
Đối tượng nghiên cứu :
Học sinh từ khối 1 đến khói 5 của Trường Tiểu học .
Phạm vi nghiên cứu ;
Học sinh trong trường Tiểu học và một số trường khác ở địa phương.
+ Trong trường :
- Phân loại học lực của tất cả các học sinh.
- Tìm hiểu thái độ học tập của học sinh.
+ Trường khác :
- Tiểm hiểu việc giảng dạy Mĩ thuật ở trường Tiểu học.
- Kết quả hoạt động qua một năm.
Phương pháp nghiên cứu :
Phương pháp nghiên cứu tài liệu :
Nghiên cứu qua các văn bản, chương trình, giáo trình, tài liệu sách báo về
phương pháp dạy học môn Mĩ thuật.
Phương pháp nghiên cứu thực tiễn :
- Điều tra phỏng vấn tình hình học sinh.
- Dự chuyên đề trao đổi, dự giờ, rút kinh nghiệm về phương pháp giảng
dạy môn Mĩ thuật.
- Thực hành giảng dạy theo phương pháp mới.
- Tìm giải pháp rút kinh nghiệm.
- Cho HS hoạt động ngoài trời, thăm quang, toạ đàm.
- Phương pháp thực nghiệm dạy thí điểm ở một số lớp bằng phương pháp
mà mình đề ra.
* Phương pháp so sánh :
+ Tổng số học sinh : 572 học sinh trước chưa thực hiện giải pháp kết quả
đạt : A
+
= 20%; A = 80%.

VIII. Đề nghị : 14-15
IX . Phụ lục 16
X.Tài liệu tham khảo 17