LỜI TỰA
Trong quá trình công tác và giảng dạy tôi luôn băn khoăn, tự đặt câu hỏi
tại sao giờ học âm nhạc, văn học luôn thu hút sự chú ý, hứng thú ở trẻ. Ngược
lại hoạt động với toán luôn cho là khó, khô khan, trẻ ít hứng thú. Phải chăng do
trẻ không thích học hay cô giáo dạy chưa đúng cách chưa có sự lựa chọn phù
hợp cho từng hoạt động, hay là do bản chất toán là khuôn mẫu, không mượt
mà,.. Việc lựa chọn những phương pháp giảng dạy cho phù hợp từng lĩnh vực,
từng bài dạy, từng đối tượng các cháu để cho các cháu dễ hiểu kiến thức và tiếp
thu bài tốt, có ý thức đạo đức trong học tập cũng như trong giao tiếp. Với tầm
quan trọng của việc tổ chức làm đồ dùng dạy học, đồ chơi và nâng cao chất
lượng giáo dục nhận thức thông qua việc tổ chức các hoạt động làm quen với
toán để phục vụ chuyên môn nên bản thân tôi đã đề cập tới vấn đề: “Một số
biện pháp nâng cao chất lượng dạy trẻ lớp lá làm quen với toán”.
Với kinh nghiệm của bản thân ít, còn nhiều hạn chế. Rất mong quí thầy cô
“ Hội đồng khoa học cấp trường, hội đồng khoa học cấp trên ” đóng góp để cho
sáng kiến được hoàn chỉnh hơn.
Tôi chân thành cảm ơn !
Tác giả
-Trang 1-
Trịnh Thị Mỹ Trân
a. Đặt vấn đề:
-Trang 2-
Toán học là một môn khoa học cần có độ chính xác cao. Do trẻ ở độ tuổi
phải trang bị cho trẻ những kiến thức ban đầu thông qua các hoạt động và qua
các môn học như làm quen với môi trường xung quanh, làm quen với tạo hình,
môn văn học, chữ cái, thể dục, âm nhạc, làm quen với toán sơ đẳng thông qua
các môn học trẻ được học mà chơi, chơi mà học. Từ đó dần hình thành lên nhân
cách của trẻ và cũng từ đó trẻ được tiếp cận với những kiển thức từ đơn giản đến
phức tạp, từ dễ đến khó. Thông qua các môn học giúp cho trẻ phát triển một
cách toàn diện về mọi mặt như: Đức, Trí, Lao, Thể, Mỹ. Giúp trẻ có một hành
trang vững vàng, một tâm thế tự tin để bước vào lớp một.
Vì vậy trong chương trình chăm sóc và giáo dục trẻ mầm non, môn học
làm quen với toán, ở lớp mẫu giáo lớn đóng vai trò quan trọng trong việc cung
cấp những kiến thức ban đầu cho trẻ trước khi vào trường tiểu học. Nếu ngay từ
khi học mẫu giáo, trẻ đã nắm vững các khái niệm đơn giản về số lượng, kích
thước, hình dạng, định hướng không gian, thì sau này trẻ sẽ vững vàng, tự tin
khi tiếp nhận những kiến thức cơ bản ở trường tiểu học.
b. Nội dung:
* Thuận lợi :
-Trang 4-
- Được phòng GD và BGH trường quan tâm tạo điều kiện cho giáo viên
học hỏi về chuyên môn, cung cấp trang thiết bị trong lớp tương đối đầy đủ.
- Đã được tiếp thu các tiết chuyên đề của trường, của phòng nên cũng đã
học tập được một số kinh nghiệm trong phương pháp giảng dạy.
- Trẻ MG lớn có nhận thức cao nên việc dạy học trẻ ở một lứa tuổi đồng
đều có nhiều thuận lợi.
- Các cháu ở lớp tôi phụ trách đều ngoan có ý thức tốt trong giờ học,
thường xuyên chú ý lắng nghe và phát biểu.
- Bản thân tôi thường xuyên sưu tầm và sáng tạo ra nhiều đồ dùng, đồ
chơi tự tạo, mới lạ và hấp dẫn để thu hút trẻ vào tiết học.
- Ngay từ đầu năm học ban giám hiệu nhà trường và tổ chuyên môn đã có
thước, số lượng trong phạm vi 5
Nhận biết hình khối, màu sắc, số lượng 40%
Khảo sát đầu năm
trong phạm vi 5 còn ở mức trung bình
Trẻ chưa nhận biết được màu sắc, hình 20%
khối xếp loại yếu.
I. BIỆN PHÁP THỰC HIỆN:
Từ những hạn chế trên tôi đã tìm ra một số biện pháp để thay đổi thực trạng
như sau:
-Trang 6-
- Thường xuyên tham mưu với lãnh đạo nhà trường hỗ trợ thêm cơ sở vật
chất và trang thiết bị dạy học.
- Tự nghiên cứu làm thêm đồ dùng dạy học, đồ chơi cho trẻ để giờ học, giờ
chơi được sinh động hơn.
- Tự xây dựng kế hoạch cho lớp của mình, vì vậy trước khi bắt đầu bất cứ
hoạt động làm quen với toán nào, giáo viên nên vạch sẵn một loạt các hoạt động
giúp cân bằng giữa yên tĩnh và ồn ào, giữa năng động và với nghỉ ngơi. Một
giáo viên có kinh nghiệm sẽ chóng nhận ra trạng thái của nhóm và sẽ sẵn có
trong tay đầy đủ các nội dung, hình thức lựa chọn phù hợp hơn.
Để tổ chức tốt trò chơi, đòi hỏi giáo viên lập kế hoạch và tập luyện
nghiêm túc để trẻ nắm được nội dung chơi, cách chơi và luật chơi. Nếu trong lúc
đang dẫn dắt trẻ thực hiện mà giáo viên nắm rỏ nội dung muốn thể hiện, truyền
thụ một cách rõ ràng, mạch lạc không còn lo ngó vào sách, vở bài soạn thì nội
dung muốn trẻ tiếp nhận sẽ đạt hiệu quả cao, giao tiếp trực tiếp phát hiện phản
ứng của trẻ, hứng thú của trẻ.
1. Các biện pháp sử dụng đồ dùng, đồ chơi trực quan hấp dẫn.
Khi tổ chức tiết học giáo viên muốn trẻ hào hứng tham gia và yêu thích
học toán thì phải xây dựng nề nếp thói quen tốt trong học tập cho trẻ nhưng cách
2. Lựa chọn và sử dụng trực quan đúng lúc, đúng chỗ.
- Xuất phát từ đặc điểm nhận thức của trẻ 5- 6 tuổi là tư duy trực quan
hình tượng nhưng do trẻ chưa học qua chương trình mẫu giáo bé và mẫu giáo
nhỡ. Nên trong quá trình dạy trẻ tôi thường kết hợp giữa vật thật, tranh ảnh với
mô hình với nhau.
- Việc gây hứng thú ngay từ đầu tiên tiết học bằng đồ dùng trực quan
không những tạo được sự chú ý cho trẻ ngay từ đầu mà còn tạo cho trẻ một tâm
lý thoải mái để trẻ dễ dàng tiếp thu nội dung trọng tâm của tiết học.
- Đồ dùng trực quan phải đủ, đẹp, hấp dẫn, phù hợp với từng tiết học,
đúng chủ đề, trẻ phải có đồ dùng trực quan như cô để thao tác và sử dụng cùng
một lúc với cô nhịp nhàng. Thao tác cô đưa ra trực quan phải rõ ràng, dứt khoát
để trẻ không lúng túng khi làm theo cô. Cô hướng dẫn trẻ sử dụng đồ dùng trực
quan trong quá trình học tập phải đúng lúc.
- Các đồ dùng trực quan tôi chuẩn bị cho trẻ theo mức độ phức tạp dần.
- Khi trẻ sử dụng thành thạo tôi động viên khuyến khích trẻ. Nếu trẻ còn
lúng túng chưa thành thạo trẻ sẽ được hướng dẫn tỉ mỉ và sẽ được sửa luôn nếu
sai sót. Đối với trực quan có nhược điểm riêng biệt, đặc biệt tôi sử dụng câu đố
để đưa trực quan ra.
VD: Khối vuông và khối cầu tôi dùng câu đố để trẻ đoán.
“Khối gì xinh xắn
Sáu mặt hình vuông.
-Trang 9-
Bế hãy đoán xem.
Khối gì thế nhỉ?”
Để liên kết các nội dung trong một tiết học được liên hoàn và chuyển sang
nội dung mới một cách linh hoạt, đưa trực quan ra một cách hợp lý không có
động tác thừa hay các câu hỏi lặp đi lặp lại nhàm chắn, tôi thường sử dụng các
câu truyện sáng tạo.
nhiệm vụ hoc một cách tự nhiên,nhẹ nhàng không căng thẳng, không gò ép. Trẻ
hào hứng chơi khi trong trò chơi xuất hiện những trực quan hấp dẫn, bất ngờ.
- Trong hoạt động làm quen với biểu tượng toán tôi thường sử dụng trò
chơi học tập và lựa chọn trong nhiều trò chơi học tập để áp dụng với từng bài
cho phù hợp.
Ví dụ: Trò chơi “Về đúng nhà”, tạo nhóm,…
- Tôi thường sử dụng trong phần ôn luyện cho tập hợp số lượng, phép
đếm.
-Trang 11-
Ví dụ: Hình dáng chữ số tôi thường sử dụng cho tiết học ôn luyện và nhận
biết chữ số
- Qua việc sử dụng trò chơi trong các giờ làm quen với biểu tượng toán,
tiết học trở lên sôi nổi, trẻ được tham gia hoạt một cách toàn diện, tinh thần
thoải mái nên có thể không bị mệt mỏi và căng thẳng. Điều này đã tạo cho trẻ
hứng thú hăng say trong quá trình tham gia hoạt động học tập.
4. Xây dựng môi trường học tập trong và ngoài lớp.
Môi trường cũng là một yếu tố trực quan trực tiếp, tác động hàng ngày
đến trẻ. Chính vì vậy việc xây dựng cảnh quan môi trường xung quanh được Tôi
đặc biệt quan tâm.
- Trang trí, sắp xếp lớp học phòng học hài hoà hợp lý sẽ tạo được sự chú ý,
sẽ hấp dẫn lôi cuốn trẻ vào giờ học theo chủ đề, theo nội dung từng bài.
- Tuỳ vào nội dung của từng bài để bố trí trực quan xung quanh lớp cho hợp
lý để trẻ luyện tập cũng như liên hệ thực tế.
Ví dụ: Chủ đề động vật: Treo tranh về các con vật có số lượng và chủng loại
khác nhau cho trẻ đếm.
5. Tích hợp vào các hoạt động mọi lúc mọi nơi
Ngoài các biện pháp trên ra cũng cần đan xen với các hoạt động trong
trong công tác giảng dạy, trẻ tiếp thu bài một cách nhanh chóng các trò chơi, các
hình thức các hoạt động được trẻ thể hiện một cách dễ dàng.
Trong quá trình nghiên cứu tìm tòi, triển khai áp dụng các thủ thuật sử
dụng đồ dùng trực quan, các biện pháp nêu trên vào hoạt động cho trẻ làm quen
với biểu tượng toán sơ đẳng.Tôi đã thu được kết quả rất khả quan như sau:
- Trẻ hứng thú tham gia các hoạt động tích cực, hăng hái giơ tay phát biểu
ý kiến.
- Trẻ hào hứng học tập, tập trung chú ý
Phần %
Môn Làm quen với
toán
Khảo sát đầu năm
40%
90%
Khả năng nhận biết hình, khối, kích 90%
thước, số lượng trong phạm vi 10
Nhận biết hình khối, màu sắc, số lượng 10%
trong phạm vi 10 còn ở mức trung bình
Trẻ chưa nhận biết được màu sắc, hình 0%
khối xếp loại yếu
Kết quả
Tăng 50%
-Trang 14-
chuyên môn, tham mưu để có sự quan tâm, động viên kịp thời và chỉ đạo sâu sát
của hiệu trưởng.
Trong khi luyện tập cần phải động viên, khuyến khích trẻ kịp thời để tạo
cho trẻ hứng thú học hơn. Từ những đồ dùng, đò chơi làm ra cô giáo phải tạo
môi trường cho trẻ được tiếp xúc, tạo tình huống cho trẻ hoạt động, bằng mọi
cách cho trẻ được trải nghiệm hoà mình vào các đồ chơi mà trẻ được làm quen.
Thường xuyên đánh giá hiệu quả đồ dùng trực quan qua các bài dạy để thay đổi,
tình huống mới gây sự bất ngờ chú ý của trẻ.
Điều cần thiết nhất là cần phải biết phối hợp chặt chẽ với phụ huynh làm
tốt công tác tuyên truyền các bậc cha mẹ để nhận được sự giúp đỡ đồng tình, từ
đó đưa con em mình ngày càng tiến bộ và có một lòng khao khát thích học,
không những môn “ Làm quen với toán” mà còn có ích cho các môn học khác
nữa.
Trên đây là các biện pháp mà tôi đã vận dụng trong quá trình giảng dạy và
đạt kết quả rất khả quan
* Ý KIẾN ĐỀ XUẤT:
-Trang 16-
* Đối với trường:
- Cần tạo điều kiện cho giáo viên tham quan học tập ở các đơn vị bạn để trao
đổi, học hỏi kinh nghiệm.
- Đầu tư kinh phí mua một số trang thiết bị phục vụ hoạt động toán như: đồ
dùng trực quan, mô hình,
- Có các biện pháp, kiến nghị để mở các lớp bồi dưỡng kỹ năng cho đội ngũ
giáo viên.
* Đối với Phòng Giáo dục:
- Cần tăng cường hơn nữa các lớp tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng, chuyên môn,..
- Đầu tư cơ sở vật chất, các trang thiết bị dạy học phù hợp với điều kiện hiện
nay.
-Trang 19-
HỘI ĐỒNG KHOA HỌC
Đơn vị: trường MN Hoa Hồng
PHẦN NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ, XẾP LOẠI
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
1. Kết quả chấm điểm: . . . . . . /100 điểm
a) Về nội dung:
- Tính mới: ............................................./30 điểm
- Tính hiệu quả: ...................................../35 điểm
- Tính ứng dụng thực tiễn: ...................../20 điểm
-Trang 20-
- Tính khoa học: ...................................../10 điểm
b) Về hình thức: ...................................../05 điểm
2. Xếp loại: ..........................................................
Bạc Liêu, ngày ..... tháng .... năm 20...
CHỦ TỊCH HĐKH
-Trang 21-