Phßng gi¸o dôc vµ ®µo t¹o TP Lµo Cai
Trêng mÇm non hoa mai
BÁO CÁO
SÁNG KIẾN KINH NGIỆM
Đề tài: “Một số biện pháp nâng cao chất lượng dậy trẻ kể chuyện diễn cảm”
được áp dụng tại lớp lớn B – Trường mầm non Hoa Mai – Thành phố Lào
Cai – Tỉnh Lào Cai”.

Họ và tên: Lương Thị Lan Anh
Chức vụ: Giáo viên
Năm học: 2011 - 2012
1
MỤC LỤC
TT Nội dung Số trang
1 Lý do chọn đề tài 3 - 4
2
2.1
2.2
2.3
2.4
Giải quyết vấn đề
Cơ sở lý luận của vấn đề
Thực trạng của vấn đề
Các biện pháp thực hiện
Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiêm.
5 - 6
6 - 16
3 Kết luận 17 -18
4 Tài liệu tham khảo 19 – 19
2

3
điệu bộ, giọng kể khi hoá thân vào các nhân vật trong chuyện). Đồng thời không
còn trẻ nói ngọng, nói lắp và phát âm sai lỗi chính tả hay nói không thoát ý,
thiếu tự tin, khả năng nhớ và tư duy chậm.
Bồi đắp tư tưởng, tình cảm, tâm hồn, lòng nhân ái, tính tương trợ, tình
yêu thiên nhiên, biết bảo vệ và làm theo lẽ phải.…từ đó giúp trẻ hình thành và
hoàn thiện về nhân cách.Với tất cả lý do trên đã dẫn tôi đến việc lựa chọn đề tài
“Dậy trẻ kể chuyện diễn cảm” để nghiên cứu, áp dụng và thực hiện
4
2.Giải quyết vấn đề:
2.1. Cơ sở lý luận của vấn đề
Văn học là một bộ môn nghệ thuật thể hiện các khía cạnh của cuộc sống
theo những cách riêng. Ở đó, mỗi nội dung mở ra cho trẻ những hiểu biết về
cuộc sống, về thiên nhiên, về sự tương tác của con người với con người và con
người với thế giới xung quanh, hình thành cho trẻ sự phong phú trong tưởng
tượng và giàu cảm xúc, trẻ cảm nhận tốt và sử dụng tốt tính trong sáng của từ
ngữ, sự tinh tế của từ ngữ và cung bậc cao nhất của nó đó là ngôn ngữ. Do vậy
có thể nói văn học là sự thể hiện của ngôn ngữ nghệ thuật, giàu hình ảnh, giàu
cảm xúc và nhạc điệu, khi đọc làm cho người nghe có cảm xúc và sự liên tưởng.
Văn học là một trong những phương tiện có hiệu quả mạnh mẽ đối với
việc giáo dục trí tuệ, đạo đức, thẩm mĩ cho trẻ và điều quan trọng là nó có ảnh
hưởng to lớn tới sự phát triển và làm phong phú vốn từ ở trẻ. Giúp trẻ khi kể
chuyện không chỉ dừng lại ở việc nhớ nội dung mà còn nhớ và nhắc lại các câu
nói của từng nhân vật trong câu chuyện bằng lời nói và vốn kinh nghiêm ngôn
ngữ riêng còn trẻ khác (người nghe) nghe hiểu theo một trình tự lôgich của câu
chuyện. Do đó văn học là môn học giữ vị trí quan trọng đối với trẻ thơ, nó là
kho tàng quí báu mà mỗi chúng ta những kỹ sư tâm hồn từ nhiều thế hệ bằng
cách này hay cách khác luôn không ngừng tìm hiểu, nghiên cứu khai thác để
phục vụ cho việc bồi dưỡng tâm hồn trẻ chắp cánh cho trẻ vươn tới những ước
mơ, vươn tới những bao điều tốt đẹp và luôn có lòng hướng thiện khát khao

2.3. Các biện pháp tiến hành để giải quyết vấn đề:
* Biện pháp thứ nhất: Tạo môi trường văn học
Môi trường học là một yếu tố quan trọng để trẻ hứng thú tham gia vào các
hoạt động học tập, qua đó trẻ được mở rộng hiểu biết của mình về thế giới xung
quanh, ngôn ngữ tư duy tưởng tượng của trẻ được mở rộng và củng cố. Việc tạo
môi trường cho trẻ phù hợp với nhận thức của trẻ, phù hợp với chủ đề chủ điểm,
các hình ảnh phải đẹp sinh động, hấp dẫn an toàn với trẻ và mang tính chất mở
để giúp trẻ tìm tòi khám phá về bộ môn văn học.
6
Ví dụ: Đối với chủ điểm thế giới động vật tận dụng những khoảng chống ở
gốc cây tôi làm vườn cổ tích, có những con vật ngộ nghĩnh được sắp xếp khoa
học phù hợp với điều kiện sống phù hợp với từng câu chuyện theo từng giai
đoạn để trẻ được tìm hiểu khám phá, trải nghiệm giúp trẻ tích lũy kinh nghiệm
nhớ và sắp xếp giữa lời kể, lời thoại, ngữ giọng điệu của các con vật trong câu
chuyện mà trẻ đã được nghe, được học phù hợp. Từ đó trẻ thêm hứng thú và lời
kể diễn cảm thu hút người nghe.
Điều quan trọng nữa ở đây là khi tạo môi trường cho trẻ hoạt động trên lớp
giáo viên cần lưu ý không nên ôm đồm trưng bày quá nhiều đối tượng ra cùng
một lúc. Như vậy trẻ dễ nhàm chán không khai thác hết nội dung. Chính vì vậy
giáo viên phải đưa đối tượng ra theo từng bài, từng chủ đề nhỏ, thường xuyên có
sự thay đổi bổ xung làm mới để tạo hứng thú cho trẻ, khi tạo môi trường không
nên trang trí tạo những mảng tường “chết” sẽ làm cho giáo viên khó có thể thay
đổi hoặc bổ xung làm mới, môi trường không được thay đổi theo các nội dung
chủ đề, chủ điểm mà trang trí luôn ở dạng “Mở”. Có như vậy sau mỗi chủ đề,
chủ điểm giáo viên có thể cất đi, bổ xung những nội dung mới phù hợp với kế
hoạch giảng dạy của mình.
Ví dụ: Đối với chủ điểm thực vật có câu truyện “Sự tích Hoa Hồng” Tạo
vườn hoa hồng ở mảng tường góc nghệ thuật để trẻ tìm hiểu và trải nghiệm về
hoa hồng từng bước khắc sâu nội câu truyện từ đó giúp trẻ lĩnh hội kiến thức về
bộ môn văn học nói chung và câu chuyện nói riêng một cách sâu sắc từ đó khả

theo trình tự và có hệ thống phần mở đầu, nội dung chính và kết thúc của câu
chuyện, cho trẻ bắt chước ngữ giọng điệu của nhân vật (Giờ đón trẻ sáng)
Ví dụ: Chủ điểm Đất nước Việt Nam diệu kì câu chuyện “Sự tích hồ
gươm” tôi trò chuyện hỏi trẻ trong câu chuyện “Sự tích Hồ Gươm” khi giặc
Minh xâm chiếm nước ta Lê Lợi đã đưa quân về đóng ở đâu? Lúc quăng chài
quân lính đã thấy gì? Các con đoán xem thanh gươm đó là của ai? Sao con
biết? Sau khi đánh thắng giặc minh Lê Lợi đã hoàn lại thanh gươm quí cho
8
Long Quân như thế nào? Thi xem ai là người có khả năng bắt chước giọng
của Long Quân nhất nào…
Câu hỏi tôi đưa ra ngắn gọn, cụ thể và dễ hiểu và mang tính gợi mở để
kích thích khả năng tư duy ở trẻ.
Ví dụ: Chủ điểm gia đình câu chuyện “Ba cô gái” tôi hỏi trẻ trong chuyện
ba cô gái khi ốm bà mẹ đã nói với sóc những gì? Khi cầm thư bà Sóc đã đến
nhà ai trước? Nhận được tin mẹ ốm chị cả có đi thăm mẹ không? Vì sao? Sóc
đã nói gì với chị cả khi chị không đi thăm mẹ? Chị cả đã biến thành con gì?
Sau đó sóc đã đến nhà ai? Sau mỗi câu trả lời của trẻ nếu đúng tôi động
viên trẻ bằng hình thức cho cả lớp vỗ tay khen bạn kết hợp với lời khen của
cô giáo để khích lệ khả năng tập trung tư duy và tính cạnh tranh của trẻ trong
học tập.
Cho trẻ tập thể hiện ngữ giọng điệu của các nhân vật nhiều lần, câu hỏi
được thể hiện từ dễ dến khó, cô nâng dần độ khó theo sự nhận thức của trẻ.
Ví dụ Trong câu chuyện Chú Dê Đen
- Các con nhìn xem con vật này tên là gì và có trong câu chuyện nào ai
biết? (Đây là dê đen có trong chuyện “Chú dê đen” ạ)
- Cô đố các con biết trong chuyện chú dê đen có mấy nhân vật? (3 nhân
vật)
- Đó là những nhân vật nào? (Dê trắng, dê đen, chó sói)
- Trong chuyện dê trắng vào rừng làm gì?
- Dê trắng gặp ai?

lại câu trả lời của bạn giúp trẻ có được sự tin tưởng ở cô giáo và các bạn.
Ví dụ : Con trả lời gần đúng rồi đấy. Bạn nào xung phong giúp bạn trả lời
đúng hơn câu hỏi này nào Sau đó cho trẻ nhắc lại câu trả lời của bạn. Hoặc bắt
chước lại giọng điệu của nhân vật mà bạn vừa thể hiện.
Đối với trẻ nói ngọng tôi đưa ra các câu hỏi ngắn gọn và yêu cầu cháu nhắc
lại nhiều lần những câu, từ cháu phát âm còn chưa chuẩn không chỉ trong môn
văn học mà ở mọi lúc mọi nơi khi thấy có thể. Với những từ khó tôi cho trẻ phát
âm cùng cô nhiều lần.
10
* Biện pháp thứ 3: Tăng cường đổi mới các hình thức tổ chức
+ Dạy trên tiết học
Tôi luôn quan tâm đến nội dung đàm thoại vì đây là nội dung giúp trẻ ghi
nhớ được cốt chuyện và giọng điệu tính cách của nhân vật tôi tổ chức với hình
thức thi đua giữa các tổ, giữa trẻ với trẻ kích thích trẻ tham ra vào môn học, gây
hứng thú cho trẻ. Sau đó mới dậy trẻ kể lại chuyện theo các hình ảnh thiết kế
minh họa hình ảnh động trên video không lồng tiếng hoặc theo tranh . Ngoài ra
cho trẻ vừa kể vừa sử dụng dối tay kể đến nhân vật nào trẻ kết hợp giọng điệu và
tay để điều khiển dối của nhân vật đó. Đây cũng là một trong những cách mà trẻ
rất thích bởi nó tạo cho trẻ sự hứng thú khi kể và thể hiện giọng điệu của các
nhân vật trong chuyện.
Ví dụ: Chuyện “Sự tích trầu cau” tôi làm xa bàn xoay tạo và chia cảnh
theo nội dung mỗi đoạn chuyện, làm dối dẹt về gười anh, người em, chị dâu…
trẻ kể đến đoạn chuyện nào tự xoay chuyển cảnh, cầm dối dẹt để điều khiển
theo cảnh đã thiết kế phù hợp với mỗi đoạn chuyện, kết hợp lời kể diễn cảm thể
hiện được giọng điệu phù hợp với nhân vật trong mỗi đoạn chuyện đó. Trẻ
ngồi dưới nghe chuyện đều rất thích thú.
Tổ chức dưới hình thức thi đua do trẻ làm người chấm thi để tìm ra những
giọng kể hay nhất hoặc tạo khung cảnh, trang phục của nhân vật để trẻ thể hiện
giọng kể dưới hình thức đóng kịch
Kể chuyện dưới hình thức làm tranh cài theo hướng trang trí mở (Khung

phải” có trong chủ đề “Cơ thể tôi” Cho trẻ hát vận động minh họa theo nội dung
một số câu chuyện đã được học. Đây là hoạt động không thể thiếu trước khi thực
hiện giờ học chính trên lớp.
Ví dụ: Ở nhà Yêu cầu phụ huynh mua truyện tranh to có từ và dậy trẻ kể
theo nội dung câu chuyện mỗi tối
Thu âm giọng kể của cô qua băng đĩa đưa cho phụ huynh về mở cho trẻ
nghe
Ví dụ: Qua phong trào thi “Bé kể chuyện diễn cảm” các cấp…
* Biện pháp thứ tư: Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin
12
Năm học 2011-2012 là năm học tiếp tục ứng dụng công nghệ thông tin
vào giảng dạy. Qua việc sử dụng phương tiện hiện đại vào trong giảng dạy sẽ
gây được hứng thú cho trẻ thay bằng cách trước đây giáo viên sử dụng tranh vẽ
cho trẻ quan sát, đàm thọai nội dung câu truyện nay giáo viên có thể thay bằng
sử dụng trình chiếu trên các slide hình ảnh sống động màu sắc hấp dẫn giáo viên
lồng ghép tên các nhân vật. Với việc sử dụng phương tiện hiện đại như vậy sẽ
giúp trẻ cảm thụ được tác phẩm văn học 1 cách nhanh nhất, thu hút được sự tập
trung chú ý của trẻ, giúp cho việc kể chuyện của trẻ đạt hiệu quả hơn
Ví dụ: Dạy trẻ kể chuyện diễn cảm câu truyện “ Dê con nhanh trí” Khi kể cho trẻ
nghe chuyện kết hợp với tranh vẽ minh họa nội dung ( tranh tĩnh) trẻ không
hứng thú, tranh vẽ chưa diễn tả được hết tính cách các nhân vật dẫn đến hạn chế
trong việc cảm nhận các tác phẩm văn học của trẻ. Khi kể sử dụng trình chiếu
các hình ảnh minh họa nội dung câu truyện sống động, trẻ như đang được xem
phim hoạt hình nên trẻ tập trung chú ý , nhập tâm như nhân vật trong truyện mà
trẻ yêu thích, nhờ vậy khi yêu cầu trẻ kể lại chuyện trẻ sẽ kể diễn cảm thể hiện
được cử chỉ, điệu bộ tính cách của từng nhân vật. Chính vì vậy trong năm học
vừa qua tôi luôn tìm tòi học hỏi các đồng nghiệp cũng như trên các phương tiện
về cách làm các trang giáo án, các bài giảng sử dụng trình chiếu để dạy trẻ kể
chuyện diễn cảm. Trong quá trình dạy tôi nhận thấy mấy vấn đề cần lưu ý khi
sử dụng trình chiếu

cảm cô tiến hành phô tô câu chuyện mà cô đã dậy để đưa cho phụ huynh kèm
con em mình tại nhà.
Đối với những trẻ có giọng đọc hoặc nhận thức yếu kém tôi tiến hành gặp
từng phụ huynh khi trả trẻ để trao đổi về phương pháp kèm dậy đối với từng trẻ
cụ thể như đọc mẫu từ trẻ thường ngọng để phụ huynh uốn nắn trẻ , hoặc đọc thể
hiện sự diễn cảm về cử chỉ điệu bộ của các nhân vật để phụ huynh kèm dậy tại
nhà. khơi dậy tạo sự hứng khởi cho trẻ về môn học tôi kết hợp cùng phụ huynh
tạo ra một số hình thức để làm nóng bầu không khí thúc đẩy tinh thần thi đua
của trẻ.
14
Ví dụ: Hình thức kẻ bảng chấm sao. Khi học trên lớp trẻ nào kể hay diễn
cảm sẽ được thưởng 1 ngôi sao màu đỏ vào bảng thành tích cá nhân của trẻ, nếu
đã thuộc chuyện nhưng chưa thể hiện được rõ ràng giọng điệu nhân vật trong
chuyện thì được chấm sao màu xanh. Mẫu bảng này tôi phô tô cho phụ huynh để
ở nhà phụ huynh có thể áp dụng hình thức này. Đến cuối chủ điểm cộng tổng số
sao trẻ đạt được ở nhà và ở trường trẻ nào nhiều sao đỏ nhất trẻ đó sẽ được
tuyên dương trước lớp và ghi tên vào tốp học sinh giỏi bộ môn văn học
Phối kết hợp với phụ huynh là việc rất quan trọng và thường xuyên được
thực hiện trong giờ đón trả trẻ và đặc biệt vào những buổi chiều thứ 6 cuối tuần.
* Biện pháp thứ bẩy: Công tác tham mưu
Tham mưu với ban giám hiệu trường cho giáo viên đi học tập các trường
trên địa bàn tỉnh và các tỉnh khác để nâng cao chất lượng.
Đầu tư cơ sở vật chất phục vụ cho chuyên đề
Ví dụ: Xây dựng vườn cổ tích
Đưa nội dung văn học lồng ghép vào các ngày khai giảng, tết trung thu,
tết thiếu nhi mùng 1/6, hoạt động ngoại khóa…dưới nhiều hình thức như: Bé kể
chuyện diễn cảm, đóng kịch
Ví dụ: Có thể cho trẻ được mặc quần áo hóa trang các nhân vật để đóng
vai các nhân vật trong những câu chuyện mà trẻ đã được học hay đóng kịch theo
nội dung chuyện bằng dối tay”

chuyện hứng
thú tham ra tập
kể.
40 2 5 10 25 23 57,5 5 12,5 16 40 20 50 4 10
Thể hiện được
cử chỉ, nét mặt,
giọng kể mạch
lạc lưu loát, rõ
ràng, phù hợp
với lời dẫn và
nhân vật trong
chuyện
40 4 10 29 72,5 7 17,5 14 35 22 55 4 10
Trẻ ngọng
40 5 12,5 4 10 1 2,5
3 Kết luận
16
* Ý nghĩa của sáng kiến kinh nghiệm
Văn học là mảng đề tài vô cùng phong phú và mang các sắc thái khác nhau
(Vui, buồn, thiện, ác…) Đặc biệt là mảng chuyện kể dành cho trẻ ở lứa tuổi
mần non. Để giúp cho trẻ hiểu nội dung câu chuyện và hoá thân vào nhân vật
trong chuyện thể hiện rõ tính cách của nhân vật qua giọng kể dưới nhiều hình
thức khác nhau thì sáng kiến kinh nghiệm mang một ý nghĩa vô cùng quan trọng
trong việc giáo dục và thực hiện nhiệm vụ của người giáo viên. Sáng kiến kinh
nghiệm là một trong những con đường mới giúp người giáo viên linh hoạt hơn
trong công tác giảng dậy và khả năng truyền đạt tri thức cho trẻ một cách hợp lý
và đạt hiệu quả cao nhất có thể.
* Những nhận định chung:
Đó cũng là động cơ thúc đẩy người giáo viên phải không ngừng nghiên
cứu và tìm ra các biện pháp phù hợp để truyền đạt kiến thức cho trẻ.Từ đó giáo

Nâng cấp về cơ sở vật chất (Như phòng học, máy tính, máy trình chiếu )
Trên đây là một vài kinh nghiệm và sáng kiến của cá nhân tôi. Rất mong
được sự quan đóng góp ý của các cấp lãnh đạo và đồng nghiệp để tôi hoàn thành
tốt nhiệm vụ được giao.
XÁC NHẬN CỦA NHÀ TRƯỜNG Lào cai, ngày 20 tháng 5 năm 2012
Người viết
( Đã ký)

Lương Thị Lan Anh

18
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1/ Chương trình chăm sóc giáo dục mẫu giáo 5- 6 tuổi- Nhà xuất bản giáo dục
1997.
2/ Hướng dẫn thực hiện chương trình chăm sóc giáo dục trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi
– Bộ giáo dục mầm non - NXB Hà Nội.
3/ Tài liệu VN: tài liệu SKKN mầm non.
4/ Mầm non chuyên biệt tay trong tay – Nha Trang .
19