Một số biện pháp nâng cao chất lợng
cho trẻ 4-5 tuổi Làm Quen Văn Học
I. Lý do chọn đề tài:
Việc cho trẻ LQVH ngay từ lứa tuổi Mầm non là cơ sở tốt giúp trẻ hình thành và
phát triển nhân cách con ngời.
Đối với trẻ thơ một trong những nhiệm vụ cơ bản của việc giáo dục nhân cách cho
trẻ là hình thành ở trẻ yêu thiên nhiên yêu cuộc sống con ngời qua đó trẻ biết kính yêu
ông bà, bố mẹ, anh chị, tình cảm thơng yêu quan tâm tới bạn bè em nhỏ, luôn có thái độ
chăm sóc vật nuôi cây trồng
Bộ môn văn học nói chung và văn vọc trẻ thơ nói riêng là kho tàng quý báu đợc
khai thác không ngừng để phục vụ cho việc bồi dỡng tâm hồn trẻ. Đặc biệt là các tác
phẩm thơ truyện dành cho trẻ mầm non với hình tợng nghệ thuật gần gũi phù hợp với
nhận thức của trẻ đợc áp dụng cho từng lứa tuổi. Đã từng bớc chấp cánh cho trẻ vơn tới
bao ớc mơ, bao điều tốt đẹp.
Trẻ Mầm non không thể cảm nhận đợc nội dung nghệ thuật của bài thơ, câu
chuyện khi thiếu sự tác động của cô giáo và ngời lớn xung quanh. Bởi trẻ cha biết đọc
mà phải nhờ vào sự tổ chức, hớng dẫn qua giọng đọc kể của cô giáo làm cho tác phẩm
văn học đến với các cháu trở thành nhân tố phát triển t duy, trí tởng tợng, thẩm mỹ, hình
thành nhân cách và giáo dục đạo đức cho trẻ
Xuất phát từ vấn đề trên hơn nữa bản thân tôi là một giáo viên trực tiếp đứng lớp
chăm sóc giáo dục các cháu 4-5 tuổi nên tôi mạnh dạn chọn đề tài "Một số biện pháp
nâng cao chất lợng cho trẻ 4-5 tuổi LQVH" này với mục đích giúp trẻ dễ dàng hơn trong
việc cảm nhận ngôn ngữ nghệ thuật của thơ - truyện và biết thể hiện nó bằng ngôn ngữ,
hành động của trẻ
II. Đặc điểm tình hình:
1. Thuận lợi:
- Đợc sự quan tâm giúp đỡ của Ban giám hiệu nhà trờng đầu t chỉ đạo, tạo điều kiện
về cơ sở vật chất, phơng tiện thực hiện.
- Đợc tham gia các lớp bồi dỡng, kiến tập do phòng Giáo dục tổ chức.
- Đợc sự chỉ đạo của Ban giám hiệu nhà trờng về kế hoạch thực hiện chuyên đề theo giai
đoạn nên tôi đã chủ động trong việc lên kế hoạch, nội dung, biện pháp của từng câu
bài thơ Em yêu nhà em
Chẳng đâu bằng chính nhà em
Có đàn chim sẻ bên thềm lúi lo
Có nàng gà mái hoa mơ
Cục ta cục tác nh vừa đẻ xong
Có bà chuối mật lng ong
Có ông ngô bắp râu hồng nh tơ
Có ao muống với cá cờ
Em là chị Tấm đợi chờ Bống lên
Có đầm ngào ngạt hoa sen
ếch con học nhạc Dế mèn ngâm thơ
Dù đi xa thật là xa
Chẳng đâu vui đợc nh nhà của em
Bài thơ nói lên một vẻ đẹp thật sinh động, ngộ ngĩnh đáng yêu vây xung quanh
ngôi nhà em bé, làm cho ngời nghe bài thơ cảm thấy nh mình đợc xích gần đến với
những gì viết trong thơ.
- Thông qua việc tự học tự bồi dỡng kiến thức văn học, giúp giáo viên hiểu rõ và
truyền thụ tác phẩm văn học đến với trẻ có hiệu quả hơn.
- Bồi dỡng kiến thức văn học không chỉ nghiên cứu tác phẩm mà còn phải chú ý
đến việc nghiên cứu tài liệu sách báo truyền hình.
Hàng ngày tôi tranh thủ giờ trực tra hay các ngày nghỉ trong tuần dành một đến
hai tiếng để đọc tài liệu dành cho giáo viên Mầm non Phơng pháp làm quen truyện thơ
dành cho lứa tuổi Mầm non, tập san dành cho Giáo dục Mầm non, xem các bài soạn
mẫu gợi ý, su tầm sách truyện mẫu giáo phù hợp để đọc cho trẻ nghe.
- Đọc báo chí, xem truyền hình có những chuyên mục bổ ích dành cho giáo viên
Mầm non nh: Chơng trình thiếu nhi, khoa học giáo dục, . . .
Tôi thấy biện pháp cập nhật thông tin, làm giàu vốn kiến thức hiểu biết sâu về
chuyên môn nghề nghiệp, là phơng tiện làm phong phú tâm hồn, nâng cao trình độ biết
cảm nhận cái hay, cái đẹp trong tác phẩm thơ truyện, yêu thích tác phẩm thì dễ dàng
hơn trong việc phân tích đánh giá nội dung tác phẩm van học, mang lại hiệu quả cao
Ví dụ: Truyện Tích Chu đoạn đầu kể chậm rãi, chú ý nhấn vào các chi tiết Có
thức gì ngon bà cũng để phần cho Tích Chu, ban đêm Tích Chu ngủ, bà thờng thức để
quạt cho Tích Chu và câu so sánh Lòng bà thơng Tích Chu cao hơn trời, rộng hơn
biển.
Rồi giọng nói của bà chậm rãi, mệt mỏi hơn, nhỏ hơn bình thờng thể hiện ở câu
Tích Chu ơi cho bà ngụm nớc, bà khát khô cả cổ rồi
- Giọng của Tích Chu kêu lên hốt hoảng lo sợ, cờng độ giọng hơi to hơn và nhịp độ
cũng nhanh hơn bình thờng ở câu Tích Chu gọi bà Bà ơi, bà ở lại với cháu đi cháu sẽ
lấy nớc cho bà uống khi kể kết hợp với ánh mắt cử chỉ hốt hoảng lo sợ thể hiện trên vẻ
mặt, ánh mắt của cô giáo
- Giọng Tích Chu tha thiết
Giọng bà chậm rãi và hơi nhỏ hơn
Giọng bà tiên ấm, nhẹ nhàng, vang xa
Kể chú ý vào chi tiết Tích Chu lặn lội trên đờng để lấy nớc suối tiên cho bà uống
và câu Từ đây Tích Chu hết lòng thơng yêu chăm sóc bà.
Qua thực hiện phơng pháp này tôi thấy đọc kể là một vấn đề rất quan trọng, qua
đọc giúp trẻ dễ dàng hiểu đợc nội dung tác phẩm, tập trung chú ý, xuất hiện sự hồi hộp
lo lắng chờ đợi đợc thể hiện trên trẻ. Chính vì thế mà tôi thờng xuyên luyện tập giọng
đọc kể cho mình:
+ Trớc hết tôi xác định giọng đọc, phối hợp ánh mắt cử chỉ điệu bộ minh họa tự
nhiên thoải mái, hấp dẫn phù hợp với nội dung.
Tôi cho đây là một vấn đề quan trọng đòi hỏi giáo viên rèn luyện khả năng này
bằng cách:
- Nghe băng đĩa truyện thơ dành cho trẻ Mầm non.
- Học hỏi qua giáo viên dạy giỏi môn LQVH
- Dự giờ dạy mẫu các trờng Mầm non có các tiết dạy chất lợng cao.
- Chú ý lắng nghe các ý kiến góp ý xây dựng tiết dạy, cần ghi chép những điều
tâm đắc để học hỏi rút kinh nghiệm của bản thân.
- Kiên trì chịu khó tự học, tự bồi dỡng tập đọc, tập kể nhiều lần, để bộc lộ đợc
Họ nhà rau, Cây cải nhỏ
Tìm hiểu về một số vật nuôi trong gia đình có mỏ, 2 chân lồng vào trẻ đọc bài thơ
Con gà
Tìm hiểu về Bác Hồ lồng vào bài thơ Bác Hồ của em.
Ví dụ: Môn Toán Dạy số lợng 5 lồng vào bài thơ Họ nhà rau. Hỏi trẻ trong
bài thơ nói về mấy loại rau?
Trẻ đếm và nói kết quả 5 Loại rau
Ví dụ: Môn Âm nhạc: Dạy bài hát Cháu yêu bà
Cô có thể lồng vào cho trẻ đọc bài thơ Giúp bà nhằm giúp trẻ yêu bà và giúp đỡ
bà.
Ví dụ: Môn Tạo hình: Vẽ con cá cô lồng vào cho trẻ đọc bài thơ Con cá vàng
(*) Trong những giờ đón trả trẻ tôi thờng hay đa thơ truyện vào đọc cho trẻ nghe, dạy trẻ
đọc, tôi tìm những bài thơ câu chuyện phù hợp với từng chủ điểm
Ví dụ: Vào đầu năm học tôi thờng tìm những bài thơ nh: Bạn mới đến trờng,
vào giờ đón trẻ đọc cho trẻ nghe bài thơ Lời chào buỏi sáng . Nhằm giúp trẻ hiểu và
lễ phép chào hỏi, biết thơng yêu quan tâm giúp đỡ bạn.
Hay nhân dịp 8/3 tôi đa vào cho trẻ đọc một số bài thơ, câu chuỵện có ý nghĩa về
bà, mẹ, cô giáo, chị nh bài thơ Quà 8/3, Giúp bà, Cô và mẹ
Qua đó giúp trẻ hiểu về ý nghĩa của ngày 8/3 là ngày của bà, mẹ, cô giáo, chị
Từ đó trẻ quan tâm đến bà, mẹ, cô giáo, chị, bạn gái, hơn.
Vào những giờ hoạt động ngoài trời Quan sát hoa hồng tôi lồng vào cho trẻ
đọc bài thơ Cây hồng. Vào mùa hè cho trẻ quan sát Bầu trời cô có thể lồng vào cho
trẻ đọc bài thơ Ông mặt trời, Nắng qua đó giúp trẻ hiểu đợc nắng nóng của mùa hè,
giáo dục trẻ đi học đội mũ, nón.
Giờ hoạt động vui chơi cô cho một số trẻ về góc xem truyện tranh, tập kể chuyện
sáng tạo, cho trẻ đọc thơ kết hợp từ và hình ảnh
Trong giờ ngủ tra: Trớc giờ đi ngủ cô cho trẻ đọc bài thơ Ngủ hoặc bài thơ
Giờ đi ngủ qua đó trẻ hiểu và có ý thức trong giờ ngủ tra.
Trong lúc chờ bàn ăn cô có thể cho trẻ ôn lại bài thơ đã học hoặc làm quen một
số bài thơ mới, cô su tầm một số bài htơ ngoài chơng trình đa vào cho trẻ đọc nhằm giáo
V. Bài học kinh nghiệm:
Giáo viên Mầm non phải thờng xuyên học tập bằng nhiều hình thức, mở rộng học
đại học tại chức, bồi dỡng thờng xuyên, tập huấn tham khảo tài liệu chuyên nghành, học
hỏi đồng nghiệp để có kiến thức hiểu biết sâu rộng trong chuyên môn, kịp thời cập nhật
các thông tin làm phong phú tâm hồn và nâng cao về mọi mặt.
Là giáo viên Mầm non phải có tâm hồn cao đẹp trái tim nhân hậu, yêu nghề mến
trẻ, hiểu đợc tâm lý trẻ và khả năng nhận biết của trẻ từ đó để có biện pháp giáo dục phù
hợp với từng cá nhân trẻ. Thông qua chuyên đề LQVH này, trớc hết giáo viên phải yêu
thích văn học, có khả năng cảm thụ các tác phẩm văn học, có khả năng cảm nhận cái
hay cái đẹp trong các tác phẩm thơ truyện, hiểu và biết thể hiện bằng chính cảm xúc của
mình, phải xác định đợc giọng đọc kể của từng bài thơ, từng câu chuyện.
- Phải luyện giọng đọc kể diễn cảm phối hợp với ánh mắt cử chỉ điệu bộ minh họa
phù hợp với nội dung tác phẩm. Nhằm thu hút sự chú ý tập trung của trẻ.
- Phải chú ý đầu t nghiên cứu tìm ra các phơng pháp hớng dẫn trẻ có sáng tạo phù
hợp mang lại hiệu quả cao.
- Biết lồng ghép các nội dung hợp lý trên các tiết học và các hoạt động trong một
ngày một cách phù hợp không áp đặt trẻ.
- chú ý thờng xuyên rèn kĩ năng nghe, đọc cho trẻ.
- phải biết xử lý tốt các tình huống s phạm, luôn tìm cách tạo tình huống cho trẻ
để trẻ có cơ hội bộc lộ năng khiếu, tạo cơ hội để trẻ đợc thực hiện sở thích của mình.
- Tạo cơ hội để trẻ sửa sai những gì trẻ cha làm đợc.
- Chú ý tới việc phối hợp với phụ huynh để thống nhất phơng pháp giáo dục trẻ đ-
ợc làm quen với tác phẩm thơ truyện một cách đầy đủ.
Với những kinh nghiệm trên dựa vào áp dụng dạy trẻ làm quen văn học cũng cha
đủ để mang lại hiệu quả cao cho trẻ khi còn thiếu sự chuẩn bị đồ dùng đồ chơi. Vì thế
việc chuẩn bị đồ dùng học tập cho trẻ là một vấn đề rất quan trọng. Cho nên muốn thành
công cô giáo phải chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi đầy đủ, hấp dẫn phù hợp với nội dung của
từng bài thơ câu chuyện, chú ý tới màu sắc đẹp, phong phú để thu hút sự chú ý tập
trung của trẻ, sắp xếp môi trờng thuận lợi tạo cảm xúc kích thích trẻ đến với môi trờng
văn học.