Lời tác giả
Các thầy cô giáo thân mến
Từ tập Tài liệu LSĐP tỉnh Bắc Giang, chúng tôi đã tiến hành biên soạn
Hớng dẫn giảng dạy LSĐP tỉnh Bắc Giang.
Hớng dẫn giảng dạy LSĐP tỉnh Bắc Giang, nhằm định hớng cho các
thày, cô giáo xác định đúng mục tiêu bài học, những vấn đề cần lu ý, gợi ý quá
trình thực hiện bài học.
Hớng dẫn giảng dạy LSĐP tỉnh Bắc Giang, đợc biên soạn theo cách
biên soạn sách giáo viên. Trong hớng dẫn, không nêu lại nội dung kiến thức
của các bài LSĐP, mà chủ yếu gợi ý về công tác chuẩn bị của giáo viên và học
sinh, phơng pháp tổ chức dạy học, bố cục bài giảng, tiến trình thực hiện bài
giảng của giáo viên.
Vì vậy, khi soạn giảng, giáo viên cần bám sát Tài liệu, còn Hớng dẫn
chỉ là những gợi ý để giáo viên có định hớng.
Ngoài những gợi ý trong Hớng dẫn, tuỳ vào điều kiện cụ thể của Nhà tr-
ờng, giáo viên có thể chủ động, sáng tạo phơng pháp tổ chức dạy - học nhằm
đạt hiệu quả cao.
Tập Hớng dẫn có thể còn nhiều khiếm khuyết, cha đáp ứng đợc yêu cầu
dạy - học LSĐP, rất mong nhận đợc ý kiến đóng góp của đồng nghiệp, các bậc
phụ huynh. Mọi ý kiến đóng góp xin gửi về Phòng Giáo dục Trung học, Sở
GD&ĐT Bắc Giang.
1
Bài 1
Hoàng Hoa Thám - thủ lĩnh
cuộc khởi nghĩa nông dân Yên Thế
A. Mục tiêu
Học xong bài này, học sinh:
- Nắm đợc những nét cơ bản về tiểu sử, lòng yêu nớc, căm thù giặc
Pháp, tài thao lợc quân sự và những đức tính quý báu của Hoàng Hoa Thám -
lãnh tụ của cuộc khởi nghĩa nông dân Yên Thế cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ
thiêng Yên Thế.
Bớc 2. Dạy bài mới
1. Tiểu sử của Hoàng Hoa Thám
Trong phần này giáo viên cần làm nổi bật các vấn đề sau đây:
- Họ, tên, quê quán, truyền thống gia đình.
2
- Thành phần xuất thân, truyền thống gia đình có ảnh hởng gì tới t tởng,
đạo đức của Hoàng Hoa Thám?
- Vì sao Hoàng Hoa Thám phải trốn lên làng Trũng, phải đổi họ tên
nhiều lần?
- Đặc điểm, tính cách của Hoàng Hoa Thám?
2. Tài năng của Hoàng Hoa Thám trong chiến đấu
ĐDTQ: ảnh về cuộc khởi nghĩa nh các tớng của Đề Thám, Đình Đông - nơi
Đề Thám tế cờ nhậm chức, quân Pháp tấn công Yên Thế và các ảnh khác.
Giáo viên làm rõ các vấn đề sau:
- Sự hiểu biết sâu sắc về địa hình địa vật trong chiến đấu.
- Xây dựng cách đánh độc đáo.
- Tính năng động sáng tạo trong cách đánh giặc.
Bớc 3. Đức tính quý báu của Hoàng Hoa Thám
Các vấn đề càn làm rõ:
- Tình cảm của ông với nhân dân lao động, với nghĩa quân.
- Thái độ của ông với những sai trái của nghĩa quân.
- Sau đó cho học sinh rút ra nhận xét, đánh giá về Hoàng Hoa Thám, sau
đó liên hệ với thực tiễn để bài học sinh động hơn. Từ đó giáo dục cho học sinh
những phẩm chất, đức tính của con ngời trong thời kỳ đổi mới.
Bớc 3. Sơ kết bài học
- GV nêu khái quát về những nhận xét về tài năng, đức tính cao thợng,
- Bắc Giang có hội Hoàng Hoa Thám, có đờng, trờng, liên đội, chi đội
Hoàng Hoa Thám.
Bài 2
- Nêu nơi, năm sinh (làm rõ địa danh Tiền Môn hiện nay ở đâu?), thành
phần xuất thân, lúc nhỏ học ở đâu?
- Nhận xét về thành phần xuất thân? (Công nhân: Đây là thành phần cơ
bản, là giai cấp mới, tiến bộ của xã hội Việt Nam lúc đó, là thành phần lãnh
đạo cách mạng Việt Nam sau này).
- Đợc học hành, đợc giáo dục và giác ngộ cách mạng từ nhỏ.
- Sớm tham gia cách mạng.
- Ông đợc kết nạp vào đảng năm ông 20 tuổi. Cùng kết nạp với ông có
Nguyễn Hữu Căn, Nguyễn Trọng Ngọc (Hai ngời này về sau thoái hoá) và D-
ơng Văn Phái. Ông là ngời đã kết nạp đồng chí Lê Đức Thọ vào đảng. (Làm rõ
hơn về Lê Đức Thọ).
2. Quá trình hoạt động cách mạng của Nguyễn Văn Mẫn
Phần này giáo viên có thể lập bảng niên biểu để học sinh dễ học tập,
nắm chắc bài.
TT Thời gian Những hoạt động của ông
1 1925 Tham gia bãi khoá
2 Từ bao giờ đến bao giờ Làm gì, ở đâu
Giải thích một số khái niệm:
- Bãi khoá: phong trào đấu tranh của học sinh và sinh viên nên gọi
là bãi khoá.
- Vô sản hoá: Đây là chủ trơng của Việt Nam Thanh niên cách mạng
đồng chí Hội (tiền thân của Đảng Cộng sản Đông Dơng), đa các đảng viên đến
hoạt động và tự rèn luyện ở các nhà máy hầm mỏ trong những năm 1928-1929.
3. Những đức tính, phẩm chất cao đẹp của liệt sỹ Nguyễn Văn Mẫn
Cho học sinh đọc tài liệu, thảo luận và cho nhận xét về ông:
- Yêu nớc.
- Căm thù đế quốc, thực dân.
- Có phẩm chất cách mạng cao đẹp.
- Trung thành với cách mạng.
4
viên cần chọn những sự kiện cơ bản gần gũi với địa phơng, giúp cho học sinh
dễ nhớ, hiểu.
- Bài này có thể cho học sinh học tập tại khu Di tich, Bảo tàng (nếu có
điều kiện).
C. Gợi ý thực hiện bài học
Bớc 1. Giới thiệu bài mới
Giáo viên có thể cho học sinh xem một số hiện vật khảo cổ học và phim
t liệu trong đĩa hình để gây hứng thú học tập. Sau đó nêu một số câu hỏi nhằm
làm rõ mục tiêu của bài học.
1.Tại sao nói Bắc Giang là một vùng đất cổ, có bề dày lịch sử, có truyền
thống lịch sử, gắn bó cùng cả nớc trong suốt quá trình dựng nớc và giữ nớc?
2. Tình hình kinh tế, xã hội, văn hoá của thời kì nguyên thuỷ ra sao?
5
3. Thời kì nhà nớc Văn Lang của các vua Hùng, Bắc Giang có những
đặc điểm gì? Dới thời Bắc Thuộc, nhân dân tỉnh Bắc Giang đã đấu tranh chống
bóc lột, hởng ứng cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trng nh thế nào?
Bớc 2. Dạy bài mới
1. Bắc Giang trong buổi bình minh của lịch sử đất nớc
Giáo viên giúp học sinh làm rõ các vấn đề sau:
- Những bằng chứng nào nói lên Bắc Giang là miền đất cổ? (Có dấu tích
của ngời nguyên thuỷ sinh sống. Là nơi chứng kiến quá trình phát triển và sinh
tụ của c dân Lạc Việt. Tìm thấy các di tích đồ đá cũ, mới; đồ đồng và đồ sắt
sớm).
Cho học sinh xem đoạn phim t liệu về di tích Khe Táu và một số ảnh về
đồ đá ở Lục Ngạn, Lục Nam, Yên Thế và đồ đồng ở Đông Lâm, Bắc Lý - Hiệp
Hoà.
- Thời xa xa con ngời Bắc Giang sống ra sao? (Thời kỳ đồ đá ngời Việt
cổ ở Bắc Giang chủ yếu sống ở các gò đồi, hai bên các con sông nh sông Cầu,
sông Thơng và sông Lục Nam, chủ yếu làm nghề săn bắt, hái lợm; thời kỳ đồ
đồng sống định c đông đúc ở một số nơi nh Việt Yên, Yên Dũng, Hiệp Hoà
Bài 4
Bắc Giang từ thế kỷ X đến 1858
A. Mục tiêu
Học xong bài này, học sinh:
- Nắm đợc một số vấn đề cơ bản về Bắc Giang thời Lý, Trần, Lê. Những
đóng góp của nhân dân Bắc Giang trong cuộc kháng chiến chống Tống, chống
Mông-Nguyên và chống Minh của quân dân Đại Việt. Hiểu đợc sự chuyển
biến về kinh tế, xã hội và văn hoá của Bắc Giang thời phong kiến.
- Biết cách năng quan sát, sử dụng đồ dùng trực quan nh tranh, ảnh; lợc
đồ; phân tích, đánh giá sự kiện, nhân vật lịch sử.
- Giáo dục lòng tự hào dân tộc, tự hào về quê hơng, đất nớc. Trân trọng
những đóng góp của nhân dân Bắc Giang đối với các cuộc kháng chiến chống
phong kiến phơng Bắc của dân tộc.
B. Những điều cần lu ý
- Giáo viên chuẩn bị đĩa hình, máy vi tính, đèn chiếu.
- Học sinh su tầm một số t liệu có liên quan đến bài học.
- Đồ dùng trực quan của bài học gồm lợc đồ kháng chiến chống Tống,
kháng chiến chống quân Mông - Nguyên và kháng chiến chống quân xâm lợc
Minh trong đĩa t liệu.
- Đây là một bài dài, cần lựa chọn những sự kiện có nhiều liên quan đến
Bắc Giang hoặc là những sự kiện lịch sử địa phơng huyện, xã để dạy, làm cho
bài học sinh động hơn. Bài này có thể tiến hành học tại các Di tích hoặc Bảo
tàng lịch sử.
- Khi sử dụng đồ dùng trực quan phải chú ý đến việc miêu tả, tờng thuật
để bài học sinh động. Đồng thời phát huy tính sáng tạo, chủ động của học
sinh.
C. Gợi ý thực hiện bài học
Bớc 1. Giới thiệu bài mới
Giáo viên có thể khái quát tiến trình lịch sử dân tộc từ thế kỷ X đến năm
1858, để giúp cho học sinh hiểu đợc những ảnh hởng, mối quan hệ khăng khít
Phần này, giáo viên phân tích cho học sinh biết đợc chính sách của nhà
Lý là gả các công chúa cho các tù trởng ở miền núi, để nhằm củng cố quyền
lực của mình ở biên giới và khi có giặc tới các tù trởng sẽ tổ chức lực lợng
chống giặc. (Kể câu chuyện về phò mã Thân Cảnh Phúc - xem phần chú
thích).
Đồng thời khi trình bày về quá trình tiến quân xâm lợc của quân Tống,
giáo viên dùng lợc đồ để tờng thuật ngắn gọn, không nên đi quá sâu, để dành
thời gian cho các phần sau.
Sau khi giảng xong phần này có thể đọc bài thơ Thần của Lý Thờng
Kiệt. Cho HS nhận xét về hoàn cảnh đọc bài thơ ( về phơng tiện, địa điểm, thời
gian đọc, tại sao gọi là thơ Thần, ai đọc ? - xem phần chú thích).
GV. Kết luận
Trong cuộc kháng chiến chống Tống, nhân dân Bắc Giang là nguồn trực
tiếp bổ sung sức ngời, sức của cho quân đội nhà Lý. Các dân tộc ở vùng miền
núi trung thành vô hạn với đất nớc và dân tộc, chiến đấu ngoan cờng, dẻo dai.
Bắc Giang là vùng sau lng địch. Các đội nghĩa binh do phò mã Thân
Cảnh Phúc đã lập nhiều chiến công trong quá trình chặn bớc tiến của giặc,
quấy rối sau lng và truy kích, tiêu diệt khi chúng tháo chạy về nớc.
2. Bắc Giang trong kháng chiến chống Mông - Nguyên
- Giáo viên trình bày ngắn gọn tình hình nớc ta và nhà Trần trớc sự xâm
lợc của quân Mông - Nguyên và dùng lợc đồ để miêu tả quá trình xâm lợc của
chúng lần thứ hai. Dành nhiều thời gian cho những đóng góp của nhân dân Bắc
Giang.
8
- Giải thích vì sao quân Nguyên xâm lợc nớc ta lần thứ hai?
- Những đóng góp của nhân dân Bắc Giang? Cho học sinh thảo luận nhó
về thảo luận nhóm theo hớng sau:
+ Làm vờn không nhà trống.
+ Tổ chức các đội nghĩa binh.
+ Làm công sự xây đắp chiến luỹ, đào nhiều hố bẫy ngựa có cắm chông,
- Trong phần này giáo viên giới thiệu khái quát và nêu rõ ý nghĩa của
từng chiến thắng: chiến thắng Xơng Giang tháng 9/1427, chiến thắng Cần
Trạm, Hố Cát, Xơng Giang.
9
- Đồng thời giới thiệu cho học sinh biết địa điểm hiện nay của Cần
Trạm, Hố Cát và Xơng Giang. Giới thiệu đạn đá của nghĩa quân Lam Sơn.
(Giới thiệu lớt các chiến thắng, không đi quá sâu vì thời lợng ít).
- Giáo viên cho học sinh tìm hiểu những đóng góp cụ thể của nhân dân
Bắc Giang trong các chiến thắng trên, có liên hệ với địa phơng.
- Những đóng góp của nhân dân Bắc Giang với chiến thắng của nghĩa
quân Lam Sơn
Hớng dẫn học sinh đọc tài liệu và trả lời câu hỏi sau:
- Nhân dân Bắc Giang đã đóng góp gì với các chiến thắng lớn của dân
tộc ta trong thế kỷ XV?
+ Cung cấp nhân lực, binh lực, hậu cần sở tại, đóng góp cho đại quân
trong suốt quá trình xây dựng trận địa và tấn công tiêu diệt địch.
+ Cùng quân Lam Sơn tiêu diệt hoàn toàn viện binh địch ở Cần Trạm,
Hố Cát, Xơng Giang. Thắng lợi đó là thành công rực rỡ nhất trong cuộc kháng
chiến giành độc lập của dân tộc, góp phần cùng quân dân cả nớc, chấm dứt hai
mơi năm đô hộ tàn bạo của nhà Minh, mở ra những trang mới trong lịch sử
dựng nớc và giữ nớc của dân tộc.
Bớc 3. Sơ kết bài học
Khái quát lại các chiến thắng, khảng định những đóng góp to lớn của
nhân dân Bắc Giang.
Bớc 4. Bài tập về nhà
Su tầm những t liệu về các chiến thắng Cần Trạm, Hố Cát, Xơng Giang
(tranh ảnh, bài viết).
III. Tình hình kinh tế, văn hoá
của Bắc Giang trong kỷ nguyên độc lập ( tiết 3)
1. Những chuyển biến về kinh tế xã hội
Tập trung nêu những chuyển biến về văn hoá của Bắc Giang, làm nổi bật
những truyền thống của nhân dân Bắc Giang: hiếu học, khoa bảng.
Bớc 4. Bài tập về nhà
Em hãy tìm hiểu một vài tấm gơng hiếu học của quê hơng.
Bài 5
Bắc Giang từ 1858 - 1929
A. Mục tiêu
Học xong bài này, học sinh:
- Nắm đợc những sự kiện cơ bản của phong trào khởi nghĩa chống triều
đình phong kiến nhà Nguyễn và thực dân Pháp cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX
của nhân dân Bắc Giang. Sự chuyển biến của Bắc Giang về mọi mặt trong giai
đoạn này.
- Biết cách năng quan sát, sử dụng đồ dùng trực quan nh tranh, ảnh; kỹ
năng phân tích, đánh giá sự kiện, nhân vật lịch sử.
- Biết ơn, kính trọng những lãnh tụ và nhân dân đã đứng lên chống áp
bức, bóc lột bảo vệ cuộc sống, bảo vệ độc lập, tự do và hạnh phúc của con ng-
ời.
B. Những điều cần lu ý
- Giáo viên chuẩn bị đĩa hình, máy vi tính, đèn chiếu
- Học sinh su tầm một số t liệu có liên quan đến bài học.
- Đồ dùng trực quan gồm một số tranh ảnh về cuộc khởi nghĩa Yên Thế,
rợu làng Vân, bánh đa Kế, chăn tằm, ơm tơ kéo sợi ở Sơn Động, chợ Thơng
ngày xa.
- Về phong trào khởi nghĩa của nhân dân Bắc Giang chống nhà Nguyễn,
giáo viên chỉ cần nêu tên, thời gian, địa bàn hoạt động, ngời lãnh đạo, kết quả
11
của cuộc khởi nghĩa mà không cần trình bày diễn biến. Có thể lập bảng thống
kê để học sinh dễ tiếp thu.
- Đi sâu vào cuộc khởi nghĩa Yên Thế.
- Về bộ máy của thực dân Pháp thiết lập sau khi thành lập tỉnh Bắc
TT Tên cuộc
KN
Từ - đến Địa bàn HĐ
1 Cai Kinh 1882-1888 Lạng Sơn, Lạng Giang, Kép, Phủ Lạng Th-
ơng
2 Nguyễn
Cao
1883-1887 Hải Dơng, Hng Yên, Bắc Ninh, Hà Nội,
Bắc Giang (Cà Lồ, Việt Yên, Yên Dũng,
Lục Nam)
3 Cai Biều
Tổng Bởi
1884-1991 Bắc Giang (Lạng Giang, Lục Nam, Lạng
Sơn, Yên Thế), Lạng Sơn
4 Lu Kì -
Hoàng Thái
1884-1894 Lục Ngạn, Bảo Lộc, Phợng Nhỡn
12
Nhân
5 Yên Thế 1884-1913 Bắc Giang, Vĩnh Phúc, Thái Nguyên
Sau đó cho học sinh nhận xét theo các mục sau:
- Lãnh đạo: các quan chức nh quận, cai, các văn thân, sĩ phu yêu nớc.
- Tính chất: tố cáo bộ mặt phản dân, hại nớc. Các cuộc khởi nghĩa chống
phong kiến đã có nội dung chống đế quốc và ngợc lại.
- Kết quả: thất bại. (Vì thực dân Pháp cấu kết với bộ phận phản động
của triều đình phong kiến đàn áp phong trào khởi nghĩa của nhân dân; phong
trào cha liên kết chặt chẽ với nhau, cha tạo ra làn sóng đấu tranh mạnh mẽ;
nhãng quan của ngời lãnh đạo: cha có đờng lối cách mạng).
2. Bắc Giang cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX
Chính sách cai trị của thực dân Pháp
Bớc 3. Sơ kết bài học
Khái quát lại phong trào khởi nghĩa của nhân dân Bắc Giang chống
phong kiến và thực dân Pháp. Tác động của chính sách khai thác bóc lột của
thực dân Pháp đến tình hình xã hội ở Bắc Giang.
Bớc 4. Bài tập về nhà.
- Em hãy tìm hiểu những công trình của thực dân Pháp còn lại ở địa ph-
ơng em?
Bài 6
Bắc Giang từ 1929 đến nay
A. Mục tiêu
Học xong bài này, học sinh:
- Nắm đợc quá trình ra đời của các tổ chức Cộng sản và những chiến sỹ
Cộng sản đầu tiên của Bắc Giang. Sự phát triển của phong trào cách mạng của
Bắc Giang từ khi có Đảng lãnh đạo đến nay.
- Biết quan sát, sử dụng đồ dùng trực quan: tranh, ảnh, phân tích, đánh
giá sự kiện, nhân vật lịch sử.
- Biết kính trọng những chiến sĩ cách mạng đã hy sinh cho độc lập tự do
của tổ quốc. Những đóng góp của nhân dân Bắc Giang trong các cuộc kháng
chiến và trong sự nghiệp đổi mới của đất nớc hiện nay.
B. Những điều cần lu ý
- Giáo viên chuẩn bị đĩa hình, máy vi tính, đèn chiếu.
- Học sinh su tầm một số t liệu có liên quan đến bài học.
- Đồ dùng trực quan của bài học gồm các bức ảnh về Nguyễn Văn Mẫn,
Nguyễn Thanh Bình, Bác Hồ về thăm Bắc Giang, các bức ảnh trong kháng
chiến chống Pháp, chống Mĩ và thời kỳ đổi mới.
- Bài này có nhiều sự kiện lịch sử, giáo viên nên biểu mẫu hoá nội dung
kiến thức để học sinh dễ tiếp thu, dễ học.
- Những nơi có liên quan đến bài học có thể tiến hành bài học tại khu di
tích nh Hoàng Vân, Xuân Cẩm, Xuân Biều (Hiệp Hoà), Bảo Đài (Lục Nam).
Các trờng gần Bảo tàng tỉnh có thể cho học sinh đến học tập tại Bảo tàng.
mạng ở Bắc Giang nói riêng rơi vào tình trạng hết sức khó khăn, thoái trào.
Phân tích rõ nguyên nhân bị tổn thất: (do sự phản bội của Nguyễn Tuân,
phơng pháp hoạt động bí mật của Đảng thiếu kinh nghiệm, phô trơng, thiếu
cảnh giác, công tác tổ chức thiếu chặt chẽ, công tác giáo dục chính trị t tởng,
lập trờng cho đảng viên làm cha đợc nhiều).
ở phần này giáo viên nên lập bảng thống kê để học sinh dễ tiếp thu bài
giảng. Cho học sinh tìm câu trả lời theo từng vấn đề trong bảng thống kê.
Từ - đến Tình hình CM Nguyên nhân
1929 -31 Phát triển - Có Đảng lãnh đạo
1931-36 Thoái trào - Bị đàn áp, khủng bố
1936-39 Phát triển sôi nổi - Hoàn cảnh thế giới, trong nớc
thuận lợi, có sự trở về và lãnh đạo
của một số đảng viên
1940-42 Có sự thiệt hại, nhng
không đáng kể, CM tiến
thêm một bớc mới.
- Tinh thần dũng cảm của các chiến
sĩ, sự che chở của quần chúng
1943-45 Liên tục phát triển, giành - Có sự lãnh đạo trực tiếp của Mặt
15
thắng lợi trận Việt Minh, quần chúng đợc
giác ngộ
Giáo viên có thể dùng lợc đồ các cơ sở cách mạng và ngày giành
chính quyền ở Bắc Giang để chèn ngày tháng, địa điểm, dùng kỹ xảo vi tính
tờng thuật cho học sinh thấy đợc không khí cách mạng tháng Tám tại Bắc
Giang.
Bớc 3. Sơ kết bài học
- Nêu lại các mốc lịch sử quan trọng cần nắm chắc.
- Khảng định vai trò lãnh đạo của Đảng đối với cách mạng của Bắc
Giang.
- Giáo viên chuẩn bị đĩa hình, máy vi tính, đèn chiếu.
- Học sinh su tầm một số t liệu có liên quan đến bài học, đọc tài liệu và
chuẩn bị bài trớc khi đến lớp.
- Đồ dùng trực quan gồm: tranh, ảnh về di tích lịch sử - văn hoáá đã đợc
ghi vào đĩa t liệu.
- Giáo viên có thể đa học sinh đến một di tích lịch sử - văn hoá để hớng
dẫn tổ chức cho học sinh học tập, để bài học sinh động hơn.
- Phần kênh hình gồm (tranh, ảnh, phim về di tích lịch sử - văn hoá),
giáo viên phải sử dụng hài hoà, tránh lạm dụng, dễ cháy giáo án.
C. Gợi ý thực hiện bài học
Bớc 1. Giới thiệu bài mới
Giáo viên có thể cho học sinh xem một vài t liệu về di tích lịch sử - văn
hoáá ở Bắc Giang trong đĩa hình, để gây sự hứng thú, chú ý của học sinh. Sau
đó đa ra một số câu hỏi nhằm nêu đợc mục tiêu của bài học.
Bớc 2. Dạy bài mới
1. Những vấn đề chung
Khái niệm về di tích Lịch sử - Văn hoá
Trong phần này giáo viên cần làm rõ một số khái niệm sau, bằng cách
đa ra một số câu hỏi để học sinh trả lời:
- Di sản văn hoá là gì?
- Di sản văn hoá vật thể?
- Di sản văn hoá phi vật thể?
- Di tích Lịch sử - Văn hoá là gì?
- Di tích Lịch sử - Văn hoá ở địa phơng em?
- Di tích Lịch sử - Văn hoá có những giá trị gì?
(Phần này nên ngắn gọn, không lan man, sa đà, dành nhiều thời gian cho
phần 2 - xem phần chú thích).
Khái quát về di tích Lịch sử - Văn hoá ở Bắc Giang
Đây là phần trọng tâm của bài, giáo viên cần lam rõ một số vấn đề sau:
- Tại sao ở Bắc Giang là nơi có nhiều di tích Lịch sử - Văn hoá?
A. Mục tiêu
Học xong bài này, học sinh:
- Nắm đợc những nét cơ bản về nguồn gốc, đặc điểm, các trò chơi đợc tổ
chức trong các lễ hội truyền thống của Bắc Giang xa và nay.
- Có khả năng quan sát, tham gia các hoạt động lễ hội ở quê hơng.
- Trân trọng các giá trị văn hoá truyền thống của cha ông, phát huy và
giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc.
B. Những điều cần lu ý
- Giáo viên chuẩn bị đĩa hình, máy vi tính, đèn chiếu.
- Học sinh su tầm một số t liệu có liên quan đến bài học, đọc tài liệu và
chuẩn bị bài trớc khi đến lớp.
- Đồ dùng trực quan gồm: tranh, ảnh, phim t liệu về lễ hội đã đợc ghi
vào đĩa hình và những tài liệu su tầm khác của giáo viên, học sinh.
C. Gợi ý thực hiện bài học
Bớc 1. Giới thiệu bài mới
Giáo viên nêu rõ mục tiêu của bài học để nhằm gây hứng thú cho học
sinh.
- Lễ hội có nguồn gốc nh thế nào?
- Lễ hội có những đặc điểm gì?
- ở Bắc Giang lễ hội đợc tổ chức ra sao?
18
Bớc 2. Dạy bài mới
1. Nguồn gốc của lễ hội
- Trong phần này giáo viên cho học sinh xem một số thớc phim về lễ hội
ở Bắc Giang: (lễ hội Thổ Hà, hoặc lễ hội đền Hả).
- Sau đó đặt một số câu hỏi cho học sinh trả lời:
1. Đặc điểm của nền văn minh lúa nớc? (Văn hoá dân gian, tín ngỡng,
tôn giáo gắn với lễ hội, sản xuất theo mùa).
2. Nguồn gốc của lễ hội? Từ lao động sản xuất, từ tín ngỡng, từ nhu cầu
của cuộc sống về vật chất và tinh thần, từ nhu cầu muốn thể hiện khả năng của
Phân tích những mặt tích cực, tiêu cực của lễ hội, những điều cần tránh,
từ đó giáo dục đạo đức, truyền thống nhằm giữ gìn bản sắc văn hoá của dân tộc
Bớc 3. Sơ kết bài học
Phân tích những mặt tích cực và những hạn chế của lễ hội hiện nay.
Bớc 4. Bài tập về nhà
19
Tìm hiểu một vài trò chơi phổ biến trong lễ hội ở quê em.
Bài 9
Làng Nghề thủ công truyền thống ở Bắc Giang
A. Mục tiêu
Học xong bài này, học sinh:
- Nắm đợc những nét cơ bản về quá trình hình thành và phát triển của
các làng nghề thủ công và những nghề thủ công tiêu biểu ở Bắc Giang.
- Biết quan sát, thực hành nghề khi học hớng nghiệp.
- Thấy đợc các giá trị kinh tế, văn hoá của nghề thủ công truyền thống
của tỉnh Bắc Giang, có thái độ trân trọng, phát huy các nghề thủ công đặc sắc
nhằm đem lại lợi ích cho địa phơng và gia đình.
B. Những điều cần lu ý
- Giáo viên chuẩn bị đĩa hình, máy vi tính, đèn chiếu.
- Học sinh su tầm một số t liệu có liên quan đến bài học, đọc tài liệu và
chuẩn bị bài trớc khi đến lớp.
- Đồ dùng trực quan của bài học gồm các loại tranh, ảnh về di tích Lịch
sử - Văn hoá, các thớc phim t liệu đã đợc ghi vào đĩa hình.
- Giáo viên có thể đa học sinh đến một làng nghề thủ công ở địa phơng
hoặc cho học sinh tham quan làng nghề thủ công nào đó (sát với điều kiện học
tập của học sinh) để hớng dẫn, tổ chức cho học sinh học tập.
- Phần kênh hình (gồm tranh, ảnh, phim t liệu về làng nghề thủ công),
giáo viên phải sử dụng hài hoà, tránh lạm dụng, dễ cháy giáo án.
C. Gợi ý thực hiện bài học
Bớc 1. Giới thiệu bài mới
3. Theo em hiện nay nghề thủ công có giá trị nh thế nào trong việc phát
triển kinh tế, xã hội của quê hơng, gia đình và của đất nớc?
Bớc 3. Sơ kết bài học
Khảng định vị trí của làng nghề thủ công trong xã hội và nghề thủ công
trong sự phát triển kinh tế của đất nớc.
Bớc 4. Bài tập về nhà
Em hãy tìm hiểu một quy trình sản xuất của một nghề thủ công của quê
hơng em.
Mục lục
TT Lớp
Bài
số
Tên bài Số tiết Trang
1
5 1 Hoàng Hoa Thám - Thủ lĩnh cuộc khởi
nghĩa nông dân Yên Thế
01 1 - 3
2
5 2 Nguyễn Văn Mẫn - Ngời Đảng viên 01 3 - 5
21
cộng sản đầu tiên của Bắc Giang
3
6 3 Bắc Giang từ nguyên thuỷ đến TK X 01 5 - 7
4
7 4 Bắc Giang từ thế kỉ X đến 1858 03 7 - 11
5
8 5 Bắc Giang từ 1858 đến 1929 01 11 - 14
6
9 6 Bắc Giang từ 1929 đến nay 02 14 - 16
7